0113-KDIPT1-1.4012.788.2021.11.ŻR
Zwolnienie od podatku VAT dostawy udziału w prawie użytkowania wieczystego działki i prawie własności posadowionych na tej działce budynków i budowli.
Interpretacja indywidualna po wyroku
sądu
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
1) ponownie rozpatruję sprawę z Państwa wniosku z 15 października 2021 r. (data wpływu 22 października 2021 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 139/22 (data wpływu prawomocnego wyroku 22 maja 2026 r.) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2026 r., sygn. akt I FSK 1460/22 i
2) stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w zakresie zwolnienia od podatku VAT dostawy udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr … i prawie własności posadowionych na tej działce budynków i budowli, jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 października 2021 r. wpłynął Państwa wniosek z 15 października 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
- zwolnienia od podatku VAT dostawy udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr ... i prawie własności posadowionych na tej działce budynków i budowli,
- braku obowiązku udokumentowania fakturą VAT dostawy nieruchomości,
- braku obowiązku wystawienia przez dłużnika korekty dla ... Sp. z o.o., pomimo uzyskania przez dłużnika możliwości rozporządzania udziałami w użytkowaniu wieczystym i prawie własności budynków.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 20 lipca 2026 r. (data wpływu) oraz pismem z 24 lipca 2026 r. (data wpływu) i z 30 lipca 2026 r. (data wpływu).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Dnia 21.06.2018 r. Prezes Zarządu …. Sp. z o.o. z siedzibą w .. (KRS …) podpisał z Prezesem Zarządu … Sp. z o.o. z siedzibą w … (obecnie: … Sp. z o.o. - KRS …) umowę przeniesienia praw na zabezpieczenie (przewłaszczenie).
Na mocy umowy przeniesienia praw na zabezpieczenie (przewłaszczenie) zawartej w formie aktu notarialnego dnia 21.06.2018 r. roku przed notariuszem … w Kancelarii Notarialnej w … (Repertorium A …), w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności w łącznej kwocie … zł plus ustawowe odsetki … Sp. z o.o. przeniosła udział wynoszący 75/100 części w opisanym w § 1 aktu prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków i budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, dla których Sąd Rejonowy w .. Wydział VI Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod oznaczeniem …, na rzecz … Sp. z o.o. z siedzibą w … (obecnie: … Sp. z o.o.).
W przypadku niespłacenia wierzytelności w terminie, … Sp. z o.o. miała możliwość sprzedaży przewłaszczonego udziału w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności, dla których Sąd Rejonowy w … Wydział VI Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr … lub też jego zatrzymania, z zastrzeżeniem wypłaty dłużnikowi różnicy pomiędzy aktualnym zadłużeniem, a kwotą uzyskaną ze sprzedaży.
Strony, na potrzeby podpisywanej umowy przyjęły wartość przedmiotu zabezpieczenia na kwotę … zł umniejszoną o sumę wszystkich niespłaconych wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie, jakie będą ujawnione w księdze wieczystej w dniu złożenia przez … Sp. z o.o. oświadczenia o skorzystaniu z przedmiotu zabezpieczenia w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności.
W związku z brakiem uregulowania wierzytelności przez … Sp. z o.o., gdyż spółka zmagała się z niewypłacalnością, w dniu 05.05.2020 r. druga strona umowy złożyła wniosek o wykreślenie z działu III „roszczenia o zwrotne przeniesienie udziału 75/100 części w prawie użytkowania wieczystego i prawa własności budynków”. W dniu 26.05.2020 r. Sąd Rejonowy w … VI Wydział Ksiąg wieczystych dokonał wykreślenia.
Podejmowane przez spółkę … Sp. z o.o. ww. czynności zostały podjęte po dacie złożenia przez … Sp. z o.o. wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego (wniosek został złożony w Sądzie Rejonowym w …V Wydział Gospodarczy dnia 28.02.2020 r.).
Postanowieniem z dnia … r. Sąd Rejonowy w … V Wydział Gospodarczy zabezpieczył majątek dłużnika … Sp. z o.o. z siedzibą w … poprzez wyznaczenie tymczasowego nadzorcy sądowego w osobie …, następnie postanowieniem z dnia 19.06.2020 r. Sąd Rejonowy w … otworzył postępowanie sanacyjne wobec … Sp. z o.o. z siedzibą w …. i wyznaczył zarządcę w osobie ...
W wyniku obszernej analizy dokumentacji spółki, przeprowadzonej na etapie przygotowywania materiałów do sporządzenia planu restrukturyzacyjnego dłużnika, zarządca podjął decyzję o wniesieniu do Sądu Okręgowego w … I Wydział Cywilny pozwu przeciwko … Sp. z o.o. o uznanie za bezskuteczną w stosunku do masy sanacyjnej wyżej opisaną umowę przeniesienia praw na zabezpieczenie (przewłaszczenie). Pozew wraz z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia został wysłany do sądu dnia 19.08.2020 r.
Postanowieniem z dnia 8.10.2020 r. sąd udzielił zarządcy zabezpieczenia roszczeń poprzez ustanowienie zakazu zbywania, niszczenia, przerabiania i obciążania przysługującego … Sp. z o.o. udziału 75/100 w użytkowaniu wieczystym nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta ....
Ww. postępowanie nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone.
… Sp. z o.o. zaraz po dacie wykreślenia z księgi wieczystej roszczenia o zwrotne przeniesienie udziałów, posiadając wiedzę, iż dłużnik wystąpił do Sądu Rejonowego w ... V Wydziału Gospodarczego z wnioskiem o otwarcie postępowania sanacyjnego, wystąpił do … Sp. z o.o. o wystawienie faktury dokumentującej przeniesienie prawa własności udziałów w prawie użytkowania wieczystego wraz z posadowionymi na gruncie budynkami.
Będący w toku postępowania zabezpieczającego przed otwarciem postępowania sanacyjnego dłużnik nie wystawił rzeczonej faktury.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
1. Czy przedmiotem dostawy jest udział w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków i budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, czy udział w prawie użytkowania wieczystego z prawem własności budynku posadowionego na gruncie?
Przedmiotem dostawy jest udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynku posadowionego na tym gruncie.
2. Czy nieruchomość objęta księgą wieczystą nr … składa się z jednej geodezyjnie wyodrębnionej działki? Proszę podać nr tej działki.
Nieruchomość objęta księgą wieczystą nr … składa się z jednej działki o numerze ….
3. Jakie obiekty budowlane (budynek/budynki/budowle) znajdują się na tej działce?
Na działce znajdują się:
a) budynki:
· budynek wydziału mechanicznego,
· portiernia (stacja paliw),
· zajezdnia wózków,
· budynek socjalny,
· budynek szlifierni,
· budynek trafostacji;
b) budowle i inne:
· droga betonowa,
· sieć wodociągowa,
· sieć elektryczna,
· sieć zewnętrzna CO,
· place zakładu,
· ogrodzenie.
4. Czy nieruchomość objęta księgą wieczystą nr … składa się z więcej niż jednej geodezyjnie wyodrębnionej działki? Jeśli tak, to proszę wskazać:
a. numery tych działek?
a. które działki, proszę wskazać numery, są zabudowane a które niezabudowane?
b. jakie obiekty budowlane znajdują się na poszczególnych działkach?
c. jeśli działki są niezabudowane, to:
- czy są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego? Jeśli tak, to jakie jest ich przeznaczenie zgodnie z tym planem?
- czy została dla nich wydana decyzja o warunkach zabudowy bądź też decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538)?
Nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr … składa się z jednej działki – o numerze ewidencyjnym … działka jest zabudowana.
5. W ramach jakiej transakcji nabyli Państwo nieruchomość objętą zakresem wniosku, tj. czy:
- opodatkowanej podatkiem VAT,
- zwolnionej z opodatkowania podatkiem VAT,
- niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Nieruchomość objęta wnioskiem została nabyta na podstawie umowy o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania na okres 10 lat (akt notarialny z dn. 31.10.2003 r. Rep. A. nr …, a następnie przeniesienie własności (akt notarialny z dn. 16.11.2007 r. Rep. A. …); w treści umowy o przeniesienie własności, w § 13, wskazano, iż podatku od czynności cywilnoprawnych nie pobrano jako nieprzewidzianego w art. 1 ustawy z dnia 09.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. nr 86 poz. 959 z późn. zm.).
6. Czy transakcja ta została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?
Transakcja wskazana w punkcie poprzedzającym nie była udokumentowana fakturą VAT.
7. Czy przysługiwało Państwu prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia ww. nieruchomości?
Do transakcji nie wystawiono faktury VAT, nie było podatku, wobec czego brak było możliwości obniżenia podatku należnego.
8. Czy przedmiotowa nieruchomość (udział będący przedmiotem dostawy) był wykorzystywany przez Państwa wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT, do której wykorzystywana była przedmiotowa nieruchomość, Państwo wykonywali - należy podać podstawę prawną zwolnienia?
Przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej, działalność podlegała opodatkowaniu.
9. Czy budynek/budynki, znajdujące się na działce/działkach stanowi budynek w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.)?
Spółka zakwalifikowała budynki posadowione na działce w ewidencji środków trwałych jako budynki; syndyk nie badał prawidłowości kwalifikacji, ponieważ nie ma do tego uprawnień ani podstaw do dokonywania ewentualnych zmian.
10. Czy budowle znajdujące się na działce/działkach stanowią budowle w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane?
Spółka zakwalifikowała budowle posadowione na działce w ewidencji środków trwałych jako budowle; syndyk nie badał prawidłowości kwalifikacji, ponieważ nie ma do tego uprawnień ani podstaw do dokonywania ewentualnych zmian.
11. Czy na działce/działkach znajdują się urządzenia budowalne, o których mowa w art. 3 pkt 9 ww. ustawy Prawo budowlane? Jeśli tak, to proszę wskazać, jakie oraz z którym budynkiem/budowlą są one powiązane?
Na działce znajdują się sieci i przyłącza do mediów: sieć wodociągowa, sieć elektryczna, sieć zewnętrzna CO – doprowadzone do wszystkich budynków, jak również place oraz ogrodzenie.
12. Czy ww. budynki/budowle są trwale związane z gruntem?
Place są budowlą trwale związaną z gruntem.
13. Czy budynki/budowle zostały nabyte, czy wybudowane przez Państwa? Należy wskazać datę nabycia lub wybudowania.
Wszystkie budynki i budowle zostały wybudowane na gruncie, zanim spółka nabyła własność nieruchomości; przeniesienie prawa własności nastąpiło 16.11.2007 r.
14. Czy z tytułu nabycia/wybudowania budynków/budowli przysługiwało Państwu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?
Do transakcji nie wystawiono faktury VAT, nie było podatku, wobec czego brak było możliwości obniżenia podatku należnego.
15. Kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynków/budowli lub ich części w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług? Należy wskazać dokładną datę.
|
L.p. |
Obiekt |
Rok budowy |
Data przejęcia przez przedsiębiorstwo państwowe |
Data przejęcia przez spółkę |
|
1. |
wydział mechaniczny |
1922 r. |
01.01.1960 r. |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
2. |
portiernia |
1992 r. |
_________ |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
3. |
zajezdnia wózków |
1922 r. |
_________ |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
4. |
budynek socjalny |
1979 r. |
31.12.1979 r. |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
5. |
budynek szlifierni |
1981 r. |
31.12.1981 r. |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
6. |
budynek trafostacji |
1985 r. |
30.12.1985 r. |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
7. |
droga betonowa |
1989 r. |
01.08.1989 r. |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
8. |
sieć wodociągowa |
1945 r. |
__________ |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
9. |
sieć elektryczna |
1957 r. |
__________ |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
10. |
sieć zewnętrzna CO |
1986 r. |
30.12.1986 r. |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
11. |
plac zakładu |
1985 r. |
01.01.1985 r. |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
|
12. |
ogrodzenie |
1947 r. |
__________ |
31.10.2003 r. – odpłatne korzystanie 16.11.2007 r. – przeniesienie własności |
16. Jeżeli nastąpiło pierwsze zasiedlenie części budynków/budowli, to należy wskazać, w jakiej w części?
… sp. z o.o. nie była pierwszym podmiotem zasiedlającym nieruchomość.
17. Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynków/budowli lub ich części a ich dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?
Tak, upłynął okres dłuższy niż dwa lata.
18. Kiedy nastąpiło zajęcie do używania poszczególnych budynków/budowli? Należy wskazać dokładną datę.
… sp. z o.o. rozpoczęcia używanie wszystkich ww. budynków i budowli 31.10.2003 r., kiedy to rozpoczęła odpłatne korzystanie z nieruchomości.
19. W jaki sposób i do jakich celów budynki/budowle były przez Państwa wykorzystywane?
Budynki i budowle były wykorzystywane przez … sp. z o.o. w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, polegającej na produkcji maszyn do drewna oraz części do maszyn.
20. Czy budynki/budowle były/są przedmiotem najmu, dzierżawy, użyczenia, itp.? Jeżeli tak, to należy wskazać:
a. kiedy budynki/budowle zostały oddane w najem, dzierżawę, użyczenie (należy wskazać dzień, miesiąc i rok)?
b. czy to udostępnienie miało/ma/będzie miało charakter odpłatny czy nieodpłatny?
Za oświadczeniem byłych pracownic spółki syndyk wskazuje, że niektóre nieruchomości były oddane czasowo w najem, jednak nie są one w stanie wskazać, w jakim okresie miało to miejsce, ani na jak długi czas.
21. Czy budynki/budowle były wykorzystywane przez Państwa wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT, do której wykorzystywane były te budynki/budowle, Państwo wykonywali – należy podać podstawę prawną zwolnienia?
Budynki i budowle były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.
22. Czy ponosili Państwo nakłady na ulepszenie poszczególnych budynków/budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej budynków/budowli? (…)
Spółka nie czyniła nakładów na ulepszenie nieruchomości.
Dodatkowo uzupełniając i doprecyzowując wniosek wskazali Państwo, iż pytanie dotyczyło zwolnienia prawa wieczystego użytkowania wraz z budynkami i budowalni stanowiącymi odrębny przedmiot własności. Budynki i budowle te są związane trwale z gruntem.
Pytanie
(we wniosku nr 1) Czy czynność dostawy części prawa użytkowania wieczystego z prawem własności budynku posadowionego na gruncie podlega zwolnieniu od podatku VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w niniejszym stanie faktycznym dostawa budynku korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarowi usług (dalej jako: ustawa). W konsekwencji, zwolnieniem od podatku, w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy - objęta będzie również dostawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest budynek.
Przewłaszczenie na zabezpieczenie polega na zabezpieczeniu wierzytelności, poprzez przeniesienie na wierzyciela własności oznaczonej rzeczy z równoczesnym zobowiązaniem wierzyciela do korzystania z rzeczy w sposób oznaczony w umowie i do powrotnego przeniesienia własności rzeczy na dłużnika po zaspokojeniu zabezpieczonej wierzytelności. W przypadku niespełnienia świadczenia przez dłużnika, wierzyciel może zaspokoić się z rzeczy, zgodnie z ustaleniami umownymi - poprzez definitywne zachowanie własności rzeczy, jej sprzedaż lub wynajem.
Przedmiotowo istotnym elementem umowy jest zamieszczenie w jej treści zastrzeżenia o zwrotnym przeniesieniu własności po spełnieniu świadczenia. Zatem przeniesienie prawa własności następuje w takim przypadku warunkowo i ma charakter nieodpłatny. W przypadku niewywiązania się z zawartej umowy, warunek zwrotnego przeniesienia własności wygasa, a dostawa nabiera charakteru odpłatnego.
Samo zawarcie umowy przewłaszczenia jest czynnością neutralną na płaszczyźnie podatku od towarów i usług, co oznacza, że nie powoduje powstania obowiązku podatkowego. Bez znaczenia też dla określenia stawki VAT, czy ewentualnego zwolnienia od podatku, pozostają treści umów zawierane przez strony.
Obowiązek podatkowy w przedmiotowej sprawie powstanie na zasadach ogólnych określonych w art. 19a ust. 1 ustawy, a mianowicie z chwilą dokonania dostawy i na ten moment należy ustalić, czy dostawa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy korzysta ze zwolnienia od podatku.
Dostawa, w przypadku umowy przewłaszczenia, nabiera odpłatnego charakteru w momencie wygaśnięcia warunku zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości, tj. z chwilą przeniesienia prawa do rozporządzania nią jak właściciel. Tym samym moment wygaśnięcia warunku zwrotnego przeniesienia własności, bez względu na faktyczne wydanie nieruchomości, przysądza o uznaniu tej czynności za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.
… Sp. z o.o. stała się właścicielem udziału, co skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, iż w związku z brakiem spełnienia świadczenia przez … Sp. z o.o. wobec … Sp. z o.o., podmiot wskazany jako drugi, na podstawie zapisów umowy przewłaszczenia, uzyskał prawo do sprzedaży przewłaszczonego udziału albo zatrzymania go, wypłacając dłużnikowi różnicę pomiędzy aktualnym zadłużeniem, a kwotą uzyskaną ze sprzedaży. … Sp. z o.o. zawnioskował do Sądu Rejonowego VI Wydziału Ksiąg Wieczystych o wykreślenie z działu III roszczenia o zwrotne przeniesienie udziału 75/100 w prawie użytkowania wieczystego i prawa własności budynków. Wykreślenie nastąpiło dnia 26.05.2020 r. Powyższą datę zatem należy uznać za moment powstania obowiązku podatkowego.
Zgodne z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem, gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
W przedmiotowej sprawie … Sp. z o.o. zachodzą przesłanki zwolnienia od podatku dostawy budynków, bowiem spółka prowadziła działalność gospodarczą na objętych umową przewłaszczenia udziałach, dodatkowo działalność ta prowadzona była w okresie dłuższym niż 2 lata, poprzedzającym dostawę budynku.
Tożsamo z dostawą budynków mamy w przedmiotowej sprawie do czynienia z dostawą części prawa użytkowania wieczystego.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Zatem przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 listopada 2016 r., I SA/Gd 986/16).
Mając powyższe na uwadze, przyjmując, iż dostawa budynków korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, zwolniona będzie również dostawa prawa użytkowania wieczystego (części tego prawa), na którym te budynki są posadowione.
Na dzień dokonywania dostawy udziału 75/100 w prawie użytkowania wieczystego i posadowionych na gruncie budynków strony mogły zrezygnować ze zwolnienia, ale pomimo posiadania statusu czynnych podatników VAT nie złożyli przed dniem dokonania dostawy nieruchomości właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodnego oświadczenia, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
W uzupełnieniu wniosku doprecyzowując własne stanowisko wskazali Państwo, iż zwolnienie dotyczy prawa wieczystego użytkowania wraz z budynkami i budowalni stanowiącymi odrębny przedmiot własności.
Postanowienia
Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 13 grudnia 2021 r. wydałem dla Państwa postanowienie znak 0113-KDIPT1-1.4012.788.2021.1.ŻR w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 15 października 2021 r. (data wpływu 22 października 2021 r.)
Postanowienie doręczono Państwu 16 grudnia 2021 r.
22 grudnia 2021 r. (data wpływu 29 grudnia 2021 r.) złożyli Państwo zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z 13 grudnia 2021 r. znak 0113-KDIPT1-1.4012.788.2021.1.ŻR.
7 lutego 2022 r. wydałem dla Państwa postanowienie znak 0113-KDIPT1-1.4012.788.2021.2.MSU o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z 13 grudnia 2021 r. znak 0113-KDIPT1-1.4012.788.2021.1.ŻR.
Postanowienie doręczono Państwu 10 lutego 2022 r.
Skarga na postanowienie
4 marca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnieśli Państwo skargę na postanowienie z 7 lutego 2022 r. znak 0113-KDIPT1-1.4012.788.2021.2.MSU utrzymujące w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z 13 grudnia 2021 r. znak 0113-KDIPT1-1.4012.788.2021.1.ŻR.
Skarga wpłynęła do mnie 10 marca 2022 r.
Wnieśli Państwo o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia z 13.12.2021 r.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 139/22 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 grudnia 2021 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.788.2021.1.ŻR w całości.
Pismem z 10 sierpnia 2022 r. wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z 10 marca 2026 r., sygn. akt I FSK 1460/22 oddalił skargę kasacyjną Organu.
W ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pytanie nr 1 wniosku odnosiło się do sytuacji prawnopodatkowej skarżącej spółki i w związku z tym mogło być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Bez znaczenia dla procedowania wniosku w zakresie pytania nr 1 pozostawała niemożność odpowiedzi na pytanie nr 2 i 3. Treść wniosku skarżącej Spółki w zakresie pytania 1 o wydanie interpretacji - jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji - nie dawała podstaw do zastosowania art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. odmowy wszczęcia postępowania.
W odniesieniu do pytania nr 1 - wbrew argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej - odmiennie niż w przypadku odpowiedzi na pytania nr 2 i 3 wniosku, rozstrzygnięcie przedstawionego w tym pytaniu zagadnienia nie wymagało rozstrzygnięcia, czy opisane we wniosku czynności prawne w stosunku do masy sanacyjnej (przeniesienie praw na zabezpieczenie - przewłaszczenie) zostały dokonane bezskutecznie i czy skarżąca Spółka będzie podmiotem uprawnionym do rozporządzania udziałem w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków w szczególności dokonania jego zbycia, jak również odpowiedzialną za rozliczenie podatku oraz prawidłowe udokumentowanie dokonanej transakcji.
Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 139/22, który uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 grudnia 2021 r. nr 0113-KDIPT1- 1.4012.788.2021.1.ŻR wpłynął do mnie 22 maja 2026 r.
W zapadłym w tej sprawie wyroku z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 139/22, Sąd wskazał, że w rozpatrywanym przypadku wniosek o udzielenie interpretacji w odniesieniu do pytania 1 zawiera wszystkie wymagane elementy. Strona przedstawiła w wystarczający sposób stan faktyczny (dotyczący zwolnienia z opodatkowania nieruchomości). Przedstawiła również własne stanowisko w sprawie i oparła je na wskazanych we wniosku przepisach prawa podatkowego - w szczególności art. 43 ust. 1 pkt 10 i 29a ust.8 ustawy o PTU. Tym samym w odniesieniu do wniosku o interpretację w tej części nie było podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Natomiast, w odniesieniu do pytania nr 2 i nr 3 Sąd zgodził się ze stanowiskiem Organu, że istota rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sprowadza się w sumie do ustalenia okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego - bezskuteczności w stosunku do masy sanacyjnej umowy przewłaszczenia udziału w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, a tym samym do uznania, iż to dłużnik posiada prawo do rozporządzania udziałem w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, czyli jego zbycia, a w konsekwencji dopiero prawidłowego udokumentowania.
Zdaniem WSA, stanowisko Strony zaprezentowane w odniesieniu do pytania 2 i 3 wskazuje, że Strona uznała, że nie ma podstawy do wystawienia faktury dokumentującej dostawę, gdyż nie doszło do sprzedaży i brak było możliwości rozliczenia między stronami, a dodatkowo w toku postępowania wywołanego skargą pauliańską wydane zostało zabezpieczenie polegające na zakazie zbywania, niszczenia, przerabiania i obciążania nieruchomości. Zdaniem Strony wystawienie faktury stanowi swego rodzaju akceptację czynności. Dalej wskazała, że w przypadku uznania, że dłużnik jest zobowiązany do wystawienia faktury za dostawę nieruchomości i po uznaniu przez sąd umowy przewłaszczenia za bezskuteczną w stosunku do masy sanacyjnej dłużnik nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury korekty dla … Sp. z o.o. pomimo uzyskania przez dłużnika możliwości rozporządzenia udziałami w użytkowaniu wieczystym i prawie własności budynków.
Sąd podzielił stanowisko Organu, zgodnie z którym Organ nie jest uprawniony do oceny czy przeniesienie prawa na zabezpieczenie zostało dokonane skutecznie czy też bezskutecznie. Konieczności takiej oceny nie było w zakresie pytania nr 1.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
· uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oraz Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;
· ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie zwolnienia od podatku VAT sprzedaży udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr … i prawie własności posadowionych na tej działce budynków i budowli, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie zaznaczam, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie wydania pierwotnego rozstrzygnięcia, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 139/22 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2026 r., sygn. akt I FSK 1460/22.
Interpretacja rozstrzyga w zakresie zwolnienia od podatku VAT dostawy udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr … i prawie własności posadowionych na tej działce budynków i budowli, ponieważ we wniosku wskazaliście Państwo, że Fabryka przeniosła udział wynoszący 75/100 części w opisanym w § 1 aktu prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków i budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W świetle przedstawionych powyżej przepisów budynki i budowle spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, towarem jest także udział w prawie własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
a) określone udziały w nieruchomości;
b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
c) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo
Nie każda jednak czynność, stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Zaznaczenia wymaga, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że na mocy umowy przeniesienia praw na zabezpieczenie (przewłaszczenie) zawartej w formie aktu notarialnego dnia 21.06.2018 r. roku (Repertorium A …), w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności … Sp. z o.o. przeniosła udział wynoszący 75/100 części w opisanym w § 1 aktu prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków i budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, na rzecz … Sp. z o.o. Nieruchomość składa się z jednej działki o numerze ... Przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej, działalność podlegała opodatkowaniu. Poszczególne budynki, budowle były wykorzystywane przez Państwa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, polegającej na produkcji maszyn do drewna oraz części do maszyn.
Mając zatem na uwadze fakt, że budynki i budowle znajdujące się na działce nr … były wykorzystywane w prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej, to przy dostawie udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr … i prawie własności budynków i budowli na niej posadowionych spełnione zostały przesłanki do uznania Państwa za podatnika podatku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
W konsekwencji, dostawa ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Przy czym, wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:
Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je do użytkowania pierwszemu nabywcy, oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika, bowiem w tych przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.
W przypadku budynków i budowli niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.
Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki, aby sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jeżeli natomiast nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
̶ towary muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
̶ brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a raz art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy stanie się bezzasadne.
Jednocześnie wskazania wymaga, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku” oraz „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351).
I tak, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:
Przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Natomiast na mocy art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:
Pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane:
Przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony. Przepis ten ma także zastosowanie do dostawy prawa użytkowania wieczystego gruntu.
W celu ustalenia czy dostawa udziału we wskazanych we wniosku budynkach i budowlach jest opodatkowana podatkiem VAT czy też korzysta ze zwolnienia od podatku, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy nastąpiło pierwsze zasiedlenie tych budynków i budowli.
Analiza przedstawionego we wniosku opisu sprawy w kontekście przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że ww. sprzedaż korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż spełnione zostały warunki wymienione w tym przepisie.
Jak wynika z wniosku, 31.10.2003 r. rozpoczęli Państwo odpłatne korzystanie/używanie wszystkich ww. budynków i budowli, a przeniesienie prawa własności nastąpiło 16.11.2007 r.
Przedstawione we wniosku okoliczności wskazują zatem, że dostawa udziału we wskazanych we wniosku budynkach i budowlach nie jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynków i budowli, a ich sprzedażą upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Ponadto, jak wynika z wniosku – nie ponosili Państwo nakładów na ulepszenie budynków, budowli.
Zatem, transakcja dostawy udziału w ww. budynkach i budowlach, korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Zaznaczenia również wymaga, że urządzenia budowlane stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, nie są to samodzielne budowle zdefiniowane w art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane, które uznaje się za towar na gruncie podatku od towarów i usług. Jednakże urządzenia te należy traktować jako elementy przynależne do budynku i opodatkować łącznie z budynkiem, z którym są powiązane, a tym samym należy przypisać stawkę właściwą dla sprzedawanego obiektu budowlanego znajdującego się na tej samej działce, co urządzenie techniczne. Brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów w zakresie stawki podatku VAT dla ww. urządzeń w oderwaniu od budynku, do którego przynależą, gdyż w świetle obowiązujących przepisów nie mają one samodzielnego bytu.
Tym samym, z uwagi na fakt, że dostawa udziału w ww. budynkach i budowlach korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, to tym samym dostawa posadowionych na działce urządzeń budowlanych związanych z tymi budynkami i budowlami również korzysta ze zwolnienia.
Jak wyżej wskazałem, na mocy art. 29a ust. 8 ustawy, w sytuacji, gdy budynek, budowla korzysta ze zwolnienia od podatku, również sprzedaż gruntu/prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym ten budynek, budowla jest posadowiony korzysta ze zwolnienia od podatku. Tym samym dostawa udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr …, na której wskazane budynki i budowle są posadowione, również korzysta ze zwolnienia od podatku.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa, przedstawiony opis sprawy, prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 139/22 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2026 r., sygn. akt I FSK 1460/22, stwierdzam, że dostawa udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr … i prawie własności posadowionych na niej budynków i budowli korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania nr 1). Inne kwestie przedstawione we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w zakresie pytania nr 1, tj. w zakresie zwolnienia od podatku VAT dostawy udziału w prawie użytkowania wieczystego działki nr ... i prawie własności posadowionych na tej działce budynków i budowli. Natomiast w zakresie pytania nr 2 i 3 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów