0113-KDIPT1-1.4012.708.2026.2.MH

Interpretacja indywidualna2026-10-02Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę oraz utrzymanie świetlicy wiejskiej w związku z realizacją zadania.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę oraz utrzymanie świetlicy wiejskiej w związku z realizacją zadania pn. „…”. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 1 września 2026 r. (data wpływu 2 września 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina (dalej jako: „Gmina”) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Począwszy od 1 stycznia 2017 r., na podstawie ustawy z dnia 5.09.2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego – Gmina rozlicza podatek VAT wspólnie ze swoimi jednostkami organizacyjnymi (budżetowymi) – stanowią one zatem, na gruncie ustawy VAT, jednego podatnika z Gminą (zgodnie z przepisami prawa, w tym w szczególności ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym).

Działalność Gminy zarówno podlegająca opodatkowaniu VAT, zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), jak również działalność niepodlegająca ustawie VAT, realizowana na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.) jako zadania własne, polegające na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej czyli mieszkańców gminy, prowadzona jest przez jednostki organizacyjne Gminy, w szczególności takie jak: jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, spółki.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.s.g, burmistrz wykonuje zadania przy pomocy Urzędu Miasta i Gminy. Gmina realizuje zadania własne, do których należą m.in. sprawy z zakresu: ładu przestrzennego, bezpieczeństwa, kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych, utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, promocji gminy.

Realizacja inwestycji następuje w wykonaniu zadań własnych gminy określonych w art. 7 ust. 1 pkt 9, 15 i 18 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, obejmujących m.in. sprawy kultury, utrzymania obiektów użyteczności publicznej oraz wspierania i upowszechniania idei samorządowej.

Gmina planuje zrealizować inwestycję polegającą na budowie świetlicy wiejskiej. Inwestycja będzie finansowana ze środków własnych Gminy oraz środków zewnętrznych i dotyczy zadania pn.: „….” w zakresie Poprawy dostępu do małej infrastruktury publicznej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla Interwencji I.13.1 Leader/RLKS. W chwili obecnej trwa proces oceny złożonego wniosku. Roboty budowlane budowy świetlicy nie zostały rozpoczęte.

Świetlica będzie pełnić przede wszystkim funkcje publiczne i społeczne, służąc zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, w szczególności poprzez organizację spotkań mieszkańców, wydarzeń kulturalnych, edukacyjnych, integracyjnych oraz działalności lokalnych organizacji społecznych.

Celem projektu jest tworzenie warunków do rozwijania kultury, turystyki, sportu i rekreacji, w tym poprawa dostępu mieszkańców do małej infrastruktury publicznej poprzez budowę obiektu użyteczności publicznej świetlicy wiejskiej, który będzie wspierał rozwój turystyki, sportu i rekreacji oraz poprawiał bezpieczeństwo i dostępność usług publicznych.

Projekt odpowiada na zdiagnozowane potrzeby społeczności w zakresie poprawy dostępu do ogólnodostępnej infrastruktury publicznej. Dotyczy poprawy dostępu do małej infrastruktury publicznej przez budowę świetlicy w…...

Zakres obejmuje roboty ogólnobudowlane dot. budynku świetlicy z urządzeniami towarzyszącymi (instalacjami, przyłączami), szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zagospodarowanie terenu oraz wyposażeniem obiektu. Budynek o pow. użytkowej 110,89 m2 będzie posiadał: toalety, pomieszczenia gospodarcze, sale świetlicy, zaplecze socjalne. Budynek będzie służył jako centrum życia społecznego.

Budowa świetlicy wiejskiej przyczyni się do stworzenia nowoczesnej, funkcjonalnej i ogólnodostępnej przestrzeni publicznej, która będzie pełnić funkcje integracyjne, edukacyjne, kulturalne oraz rekreacyjne a także turystyczne. Świetlica ma służyć przede wszystkim zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej w sferze kultury, integracji społecznej oraz rekreacji, co wpisuje się w zadania własne Gminy określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym.

Grupą docelową, do której kierowany jest projekt to osoby młode, seniorzy, kobiety, mężczyźni, osoby z niepełnosprawnościami, a także organizacje pozarządowe, które korzystać będą z nowego obiektu oraz przestrzeni wokół budynku.

Efekt operacji to wzrost aktywności obywatelskiej, integracja międzypokoleniowa i poprawa jakości życia mieszkańców. Operacja zakłada działania mające pozytywny wpływ na środowisko naturalne poprzez rozwój infrastruktury kulturalnej, rekreacyjnej, wzmocnienie turystyki w tym: wykonanie, budowę nowego obiektu świetlicy wiejskiej.

Koszt całkowity projektu brutto szacowany jest na poziomie ....zł, wysokość wkładu Funduszy UE wynosi .... zł. Poziom dofinansowania wynosi do 75% kosztów kwalifikowalnych projektu. Koszty operacji podzielono na kwalifikowalne i niekwalifikowalne. Wartość kosztów kwalifikowalnych wynosi .... zł.

Gmina składając wniosek o dofinansowanie, koszty kwalifikowane wykazała w kwotach brutto, uznając podatek VAT za kwalifikowalny. Koszty obejmują wykonanie robót ogólnobudowlanych i wyposażenia obiektu świetlicy. Planowany termin realizacji rzeczowej zadania szacowany jest na rok 2028.

Podkreślić należy, iż z uwagi na wysokie koszty zadania istnieje możliwość skorygowania wniosku o dofinansowanie na etapie oceny projektu i wyłączenie kwoty podatku VAT z kosztów kwalifikowalnych od których liczone jest dofinansowanie.

Gmina dopuszcza możliwość udostępnienia obiektu świetlicy osobom fizycznym lub innym podmiotom na cele okolicznościowe (np. uroczystości rodzinne, spotkania). Korzystanie takie będzie odpłatne na podstawie umowy najmu – stawka czynszu plus obowiązujący podatek VAT, jednak pobierane opłaty będą miały charakter symboliczny i będą przeznaczane wyłącznie na częściowe pokrycie kosztów bieżącego utrzymania obiektu, takich jak energia elektryczna, ogrzewanie, woda, środki czystości czy drobne naprawy. Opłaty za wynajem będą ustalane na podstawie stawek przyjętych w Gminie (Zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy).

Przewidywana wysokość uzyskiwanych wpływów będzie nieporównywalnie niższa od wydatków poniesionych na realizację inwestycji oraz kosztów późniejszego utrzymania świetlicy. Odpłatne udostępnianie będzie miało charakter incydentalny i pomocniczy względem podstawowej działalności Gminy realizowanej w ramach zadań własnych.

Realizacja inwestycji następuje w wykonaniu zadań własnych gminy określonych w art. 7 ust. 1 pkt 9, 15 i 18 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, obejmujących m.in. sprawy kultury, utrzymania obiektów użyteczności publicznej oraz wspierania i upowszechniania idei samorządowej. Podstawa prawna art. 15 ust. 6 oraz art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Podejmowane zadanie w ramach wyżej opisywanego projektu należy do zadań własnych Gminy.

Działalność świetlicy nie będzie nastawiona na zysk, a opłaty za wynajem okazjonalny mają jedynie charakter symbolicznego współuczestnictwa w kosztach eksploatacji, a nie ekwiwalentnego wynagrodzenia rynkowego.

W związku z powyższym, realizowana inwestycja nie jest i nie będzie ściśle związana z prowadzeniem przez Gminę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Wyjaśniają Państwo, iż biorąc pod uwagę zakres rzeczowy projektu uwzględniając ww. koszty w tym, przygotowanie infrastruktury, w Państwa ocenie nie nastąpią przesłanki umożliwiające odzyskiwanie podatku VAT.

Świetlica może być wynajęta okazjonalnie raz lub dwa w roku. W związku z czym pobrane opłaty za najem będą niewspółmierne do kosztów związanych z budową i utrzymaniem obiektu.

Przykładowo w roku 2025 - świetlica wiejska w miejscowości … została wynajęta 2 razy za kwotę 418,20 zł z VAT, świetlica w miejscowości …została wynajęta 5 razy za kwotę 2 546,10 zł z VAT. Przy czym roczny koszty utrzymania świetlic wynosi średnio około 15 000 zł/16 000 zł w zależności od miejscowości tj. świetlica w … – koszt utrzymania 21 607,53 zł, świetlica w … 10 085,11 zł.

Faktury dokumentujące wydatki poniesione w związku z realizacją rzeczową przedmiotowego zadania będą wystawiane na Gminę, która jest czynnym podatnikiem podatku VAT w zakresie działań/robót realizowanych na terenie Gminy.

Podmiotem odpowiedzialnym za realizację działań (robót budowlanych) i zarządzanie w ramach projektu będzie Gmina. Gmina będzie właścicielem powstałego w ramach projektu majątku. Środki na utrzymanie obiektu będą pochodziły z budżetu Gminy. Projekt realizowany będzie w oparciu o PZP.

Po zakończeniu realizacji projektu, infrastruktura powstała w jego wyniku będzie administrowana przez Wydział merytoryczny Urzędu Miasta i Gminy oraz za pośrednictwem jednostki gminnej posiadającej osobowość prawną - Centrum Kultury odpowiedzialnej za działalność kulturalną w świetlicy.

CK jako samorządowa instytucja kultury jest wpisane do rejestru instytucji kultury, posiada osobowość prawną i zdolność do czynności cywilnoprawnych, prowadzi wielokierunkową działalność kulturalną, kulturalno-oświatową i turystyczną w dziedzinie rozwoju i upowszechniania regionalnej, narodowej i światowej kultury i turystyki wśród mieszkańców miasta i gminy oraz osób przebywających na terenie gminy, na podstawie przyjętego programu.

Koszty utrzymania własnego mienia, koszty remontowe ponosić będzie gmina. Realizacja projektu nie jest ukierunkowana na osiąganie zysku, a na poprawę jakości życia i zdrowia mieszkańców oraz poprawę atrakcyjności miejsc publicznych dając tym samym możliwość atrakcyjnego spędzania czasu wolnego. Celem operacji jest rozwijanie aktywności i tożsamości lokalnej mieszkańców.

W odpowiedzi na pytania Organu zawarte w wezwaniu wskazali Państwo odpowiednio:

1. Do jakich czynności będą wykorzystywane przez Państwa efekty projektu pn. „…”, tj. do czynności:

a)      opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,

b)      zwolnionych od podatku od towarów i usług,

c)      niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Odpowiedź:

a)    opodatkowanych podatkiem od towarów i usług – sporadycznie,

c)  niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Efekty realizowanego projektu, Gmina będzie wykorzystywała głównie do czynności niepodlegających opodatkowaniu (c) - do realizacji zadań własnych Gminy, związanych z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, w szczególności w zakresie kultury, integracji mieszkańców oraz utrzymania obiektów użyteczności publicznej, oraz bezpieczeństwa (pomieszczenia OSP), z wyjątkiem tych sytuacji – gdzie mieszkańcy mogą skorzystać z wynajmu sali w świetlicy na wydarzenie okazjonalne (a).

Spotkania mieszkańców, zebrania wiejskie i bezpłatne imprezy integracyjne niepodlegające VAT - do tych celów przede wszystkim będzie służyć świetlica.

Należy przy tym podkreślić, że odpłatny wynajem będzie miał charakter incydentalny i będzie występował jedynie sporadycznie (raz, dwa razy w roku) lub wcale. Głównym i podstawowym przeznaczeniem świetlicy pozostanie realizacja zadań własnych Gminy oraz nieodpłatne udostępnianie obiektu lokalnej społeczności. Wybudowana świetlica zostanie przekazana sołectwu do korzystania z przeznaczeniem na prowadzenie działalności określonej w Statucie sołectwa.

Sporadyczny charakter wynajmu i wnoszona opłata będzie niewspółmierny do kosztów związanych z budową i utrzymaniem obiektu. Działalność świetlicy nie będzie nastawiona na zysk, a opłaty za wynajem okazjonalny mają jedynie charakter symbolicznego współuczestnictwa w kosztach eksploatacji (zostaną przeznaczone na częściowe pokrycie kosztów bieżącego utrzymania obiektu, takich jak energia elektryczna, ogrzewanie, woda, środki czystości).

2. Czy ww. efekty powstałe w wyniku realizacji ww. projektu będą wykorzystywane przez Państwa Gminę:

a)      do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)?

b)      do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług?

c)      zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług?

Odpowiedź:

C) zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

Efekty projektu będą wykorzystywane głównie do celów innych niż działalność gospodarcza z wyjątkiem tych sytuacji, gdzie incydentalnie/sporadycznie, mieszkańcy skorzystają z wynajmu sali lub wcale do takiego wynajmu nie dojdzie.

Podstawowym sposobem wykorzystania świetlicy będzie jej nieodpłatne udostępnianie mieszkańcom w celu organizacji spotkań mieszkańców, zebrań wiejskich, spotkań społecznych oraz bezpłatnych imprez integracyjnych i innych wydarzeń służących lokalnej społeczności. Działania te będą związane z realizacją zadań własnych Gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty.

Nieodpłatne wykorzystywanie świetlicy w powyższym zakresie nie będzie stanowiło działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, ponieważ Gmina będzie realizowała w ten sposób zadania o charakterze publicznym.

Jednocześnie Gmina przewiduje możliwość sporadycznego/incydentalnego odpłatnego udostępniania świetlicy mieszkańcom na organizację imprez okolicznościowych, rodzinnych. Odpłatne udostępnianie obiektu będzie następowało na podstawie stosunku cywilnoprawnego i będzie miało charakter odpłatny.

3. W sytuacji, gdy ww. efekty powstałe w wyniku ww. projektu będą wykorzystywane zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to czy będzie istniała możliwość bezpośredniego przyporządkowania wydatków będących przedmiotem wniosku w całości do celów wykonywanej przez Państwa Gminę działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?

Odpowiedź:

Powstała w wyniku realizacji projektu świetlica będzie wykorzystywana w sposób mieszany, tj. do celów innych niż działalność gospodarcza oraz incydentalnie do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Nie ma zatem możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków do celów związanych z działalnością gospodarczą (wynajmem okazjonalny sali), ponieważ to samo pomieszczenie, wyposażenie, teren wokół świetlicy będzie służyć również i przede wszystkim na cele statutowe obiektu (spotkania mieszkańców, zebrania wiejskie i bezpłatne imprezy integracyjne).

4. Czy efekty powstałe w wyniku realizacji ww. projektu będą wykorzystywane przez Państwa Gminę do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i zwolnionych od podatku VAT?

Odpowiedź:

Nie.

Gmina nie przewiduje wykorzystywania świetlicy jednocześnie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i zwolnionych od podatku VAT.

Efekty projektu będą okazjonalnie tylko wykorzystywane do czynności opodatkowanych (wynajem sali incydentalnie), a na co dzień będą służyć do czynności niepodlegających opodatkowaniu (cele statutowe obiektu (spotkania mieszkańców, zebrania wiejskie i bezpłatne imprezy integracyjne).

5. W sytuacji, gdy efekty realizacji ww. projektu będą wykorzystywane – w ramach działalności gospodarczej – do czynności opodatkowanych i zwolnionych, to czy będzie istniała możliwość przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności?

Odpowiedź:

Nie dotyczy.

Efekty realizacji ww. projektu nie będą wykorzystywane – w ramach działalności gospodarczej – do czynności opodatkowanych i zwolnionych.

6. Czy prewspółczynnik – ustalony zgodnie z przepisami art. 86 ust. 2a-2h ustawy o podatku od towarów i usług – dla jednostki organizacyjnej zarządzającej świetlicą nie przekroczy 2%?

Odpowiedź:

Prewspółczynnik ustalony zgodnie z przepisami art. 86 ust. 2a-2h ustawy o podatku od towarów i usług dla Urzędu Miasta i Gminy jako właściciela i jednostki zarządzającej świetlicą przekracza 2%.

Prewspółczynnik Urzędu Miasta i Gminy wynosi 9%.

7. Jeżeli powyższy prewspółczynnik nie przekroczy 2%, to czy uznają Państwo, że proporcja ta wynosi 0%?

Odpowiedź:

TAK - prewspółczynnik Urzędu Miasta i Gminy wynosi 9%. Obecnie przekracza 2%, ale jeśli w kolejnych latach nie przekroczy 2% to uznamy, że proporcja ta wynosi 0%.

Planowana inwestycja będzie realizowana roku 2028.

8. W jaki sposób kalkulowane będą opłaty (czynsz najmu) z tytułu najmu świetlicy w miejscowości, o której mowa we wniosku?

Odpowiedź:

Czynsz z tytułu najmu świetlicy (w przypadku incydentalnego zapotrzebowania) wynika z Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy i obowiązuje w stosunku do wszystkich lokali świetlic wiejskich zlokalizowanych na terenie Gminy. Wszystkie obiekty świetlic na terenie Gminy traktowane na równych zasadach, zgodnie z jednolitym taryfikatorem. Kalkulacja opłat opiera się na kryteriach społecznych oraz rodzaju i skali planowanego wydarzenia.

9. Jakie składniki ceny będą uwzględnione w zapłacie za udostępnienie ww. świetlicy?

Odpowiedź:

W zapłacie za udostępnienie świetlicy wiejskiej uwzględniony będzie wyłącznie czynsz najmu, który ma charakter ryczałtowy. Zgodnie z przedstawionymi zasadami, opłaty eksploatacyjne są wliczone w należny czynsz.

Oznacza to, że w ramach jednej opłaty najemca otrzymuje pełne prawo do korzystania z:

-        infrastruktury lokalu – w tym z sanitariatów oraz instalacji wodociągowej, mediów i ogrzewania – zapewnione jest ogrzewanie pomieszczenia oraz energia elektryczna do oświetlenia sali (w sezonie grzewczym czynsz ulega podwyższeniu),

-        wyposażenia obiektu – możliwość korzystania z mebli oraz kuchni znajdującej się w świetlicy,

-        najemca nie ponosi żadnych dodatkowych, oddzielnych kosztów z tytułu zużycia wody czy prądu.

10. Czy opłata za udostępnienie ww. świetlicy obejmowała tylko i wyłącznie zwrot kosztów energii elektrycznej, ogrzewania, wody, środków czystości czy drobnych napraw?

Odpowiedź:

Podstawowym sposobem wykorzystania świetlicy będzie jej nieodpłatne udostępnianie mieszkańcom w celu organizacji spotkań mieszkańców, zebrań wiejskich, spotkań społecznych oraz bezpłatnych imprez integracyjnych i innych wydarzeń służących lokalnej społeczności.

W sytuacji incydentalnego najmu świetlicy - opłata za wynajem świetlicy wiejskiej będzie obejmowała zwrot kosztów energii elektrycznej, ogrzewania, wody, środków czystości.

11. Czy sposób tej kalkulacji wynika z Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy?

Odpowiedź:

Sposób kalkulacji wynika z Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy oraz z postanowień umów najmu.

Link do Zarządzenia: ……

12. Czy Centrum Kultury jest odrębnym od Gminy

podatnikiem podatku VAT?

Odpowiedź:

Tak.

Centrum Kultury jest odrębnym od Gminy podatnikiem. Centrum Kultury jest jednostką organizacyjną Gminy. Jako samorządowa instytucja kultury jest wpisane do rejestru instytucji kultury, posiada osobowość prawną i zdolność do czynności cywilnoprawnych. Działa na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej i Statutu Centrum, wykonuje zadania własne gminy w zakresie kultury.

13. Na jakiej podstawie ww. świetlica będzie administrowana/użytkowana przez Centrum Kultury? Czy użytkowanie to będzie odpłatne czy nieodpłatne?

Odpowiedź:

Gmina będzie właścicielem i wyłącznym zarządcą powstałego majątku (świetlicy wiejskiej), a realizowana w tym obiekcie nieodpłatna działalność kulturalna nie stanowi i nie będzie stanowić działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Instytucja kultury, posiadająca odrębną osobowość prawną, nie przejmuje majątku na własność ani w trwały zarząd komercyjny.

Instytucja kultury będzie korzystać z obiektu świetlicy (nieodpłatnie) wyłącznie w celu uzupełnienia oferty i realizacji statutowych zadań kulturalnych Gminy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, działalność polegająca na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury nie stanowi działalności gospodarczej w ramach odrębnych przepisów.

W sytuacji uzupełnienia oferty i realizacji statutowych zadań kulturalnych Gminy, Świetlica będzie administrowana i użytkowana przez Centrum Kultury na podstawie zgody Właściciela obiektu, która ma charakter nieodpłatny.

Pytanie

Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę oraz utrzymanie świetlicy wiejskiej, w sytuacji gdy świetlica będzie wykorzystywana przede wszystkim do wykonywania zadań własnych Gminy, natomiast sporadyczne odpłatne udostępnianie będzie miało charakter pomocniczy, a uzyskiwane opłaty za wynajem okazjonalny będą niewspółmiernie niskie w stosunku do kosztów inwestycji i utrzymania obiektu?

Państwa stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełniniu wniosku)

Gmina jako realizator projektu nie ma podstaw prawnych do ubiegania się o zwrot podatku VAT w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji i po jej zakończeniu. Projekt nie jest nastawiony na osiąganie zysku.

Uzasadnienie;

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem koniecznym do odliczenia podatku jest zatem istnienie bezpośredniego lub pośredniego związku pomiędzy zakupami a prowadzoną działalnością gospodarczą generującą podatek należny.

Głównym celem budowy świetlicy wiejskiej jest realizacja zadań własnych Gminy o charakterze użyteczności publicznej. Fakt, że Gmina planuje pobierać symboliczne opłaty za wynajem od użytkowników na podstawie lokalnych stawek, nie nadaje tej aktywności cech działalności gospodarczej nakierowanej na stałe zarobkowanie w celach rynkowych. Kwoty te są niewspółmierne do kosztów budowy oraz utrzymania obiektu, co jednoznacznie wskazuje, że dominującym przeznaczeniem świetlicy są cele statutowe, a nie komercyjne.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo:

Podsumowując obiekt świetlicy wiejskiej powstaje przede wszystkim w celu realizacji zadań własnych Gminy w zakresie kultury i integracji. Głównym przeznaczeniem obiektu jest jego nieodpłatne udostępnianie mieszkańcom, przy czym działalność kulturalną poza inicjatywami mieszkańców prowadzić tam będzie również, samorządowa instytucja kultury (nieodpłatnie).

Planowany przez Gminę komercyjny wynajem świetlicy na rzecz mieszkańców (np. na organizację imprez okolicznościowych) będzie miał charakter wyłącznie incydentalny, sporadyczny i poboczny. Udostępnienie to nie będzie stanowić zorganizowanej, ciągłej działalności o charakterze komercyjnym.

Przedsięwzięcie nie jest komercyjnie opłacalne.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)    nabycia towarów i usług,

b)    dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast, na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Natomiast według art. 86 ust. 2c ustawy:

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;

2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;

3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;

4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Z art. 86 ust. 2d ustawy wynika, że:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.

Na mocy art. 86 ust. 2e ustawy:

Podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo. Podatnik jest obowiązany zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętych danych wyliczonych szacunkowo w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten sposób określenia proporcji został zastosowany po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.

W myśl art. 86 ust. 2f ustawy:

Przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.

Na mocy natomiast art. 86 ust. 2g ustawy:

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 90 ust. 10 ustawy:

W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:

1) przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;

2) nie przekroczyła 2% - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:

W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

Ponadto w myśl art. 86 ust. 22 ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

Na podstawie powyższej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Rozporządzenie:

1) określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”';

2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.

Zakres ww. regulacji obejmuje m.in. jednostki samorządu terytorialnego.

Jak stanowi § 2 pkt 8 rozporządzenia

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego - rozumie się przez to:

a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,

b)  jednostkę budżetową,

c) zakład budżetowy.

Mając na uwadze § 3 ust. 1 rozporządzenia:

W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia:

Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego sposób ustalony według wzoru:

X = (Ax100) / DUJST

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

X – proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,

A – roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,

DUJST – dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.

Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie − rozumie się podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:

a)    dokonywanych przez podatników:

– odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,

– odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,

– eksportu towarów,

– wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b)    odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju.

Zgodnie z § 2 pkt 9 rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego – rozumie się prze to dochody obejmujące dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych – wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o:

a)   dochody, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b–d i pkt 5 ustawy o finansach publicznych,

b)   zwrot różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, lub zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy,

c)    dochody wykonane jednostki budżetowej powiększone o kwotę stanowiącą równowartość środków przeznaczonych na wypłatę przez tę jednostkę, na podstawie odrębnych przepisów, zasiłków, zapomóg i innych świadczeń o podobnym charakterze na rzecz osób fizycznych, celem realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego,

d)   środki finansowe pozostające na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odprowadzone na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego,

e)   wpłaty nadwyżki środków obrotowych zakładu budżetowego,

f)     kwoty stanowiące równowartość środków, innych niż stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, przekazanych zakładom budżetowym, innym jednostkom sektora finansów publicznych oraz innym osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, z wyłączeniem kwot, które zostały zwrócone, celem realizacji przez te podmioty zadań jednostki samorządu terytorialnego,

g)    odszkodowania należne jednostce samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty odszkodowań stanowiących zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.

Zgodnie z § 3 ust. 5 rozporządzenia:

Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:

1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego – używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;

2) transakcji dotyczących:

a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,

b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych.

Wyżej wymienione rozporządzenie wprowadza wzory, według których wyznaczane są sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Metody te mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą podatku od towarów i usług.

Zauważenia również wymaga, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, na którą przepisy nakładają realizację określonych zadań i która realizuje te zadania przy pomocy swoich jednostek organizacyjnych, uzasadnione jest – pomimo że podatnikiem podatku VAT jest Gmina – wyliczenie kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o sposoby określania proporcji ustalone odrębnie dla wskazanych jednostek organizacyjnych, które wykorzystują majątek powstały w ramach konkretnej inwestycji.

W sytuacji natomiast, kiedy nie ma możliwości jednoznacznego przypisana zakupów do konkretnej jednostki organizacyjnej, najbardziej właściwe będzie przypisanie tego zakupu urzędowi obsługującemu jednostkę samorządu terytorialnego i dokonanie odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem sposobu określenia proporcji właściwego dla tego urzędu.

Podkreślenia wymaga, że powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Zgodnie z tą normą w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

W przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług, wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

̶            podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

̶            podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wskazania tu wymaga, że zgodnie z art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Tak więc najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.

W kontekście niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, zawartej w ww. art. 15 ust. 1 ustawy, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.).

W konsekwencji, wynajem przez Państwa świetlicy znajdującej się w miejscowości…, stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Jak stanowi art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9, 15 i 18 ww. ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, a także utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych, a także promocji gminy.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.

Z opisu sprawy wynika, że Państwa Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Państwa Gmina planuje zrealizować inwestycję polegającą na budowie świetlicy wiejskiej. Inwestycja dotyczy zadania pn. „…”. Świetlica będzie pełnić przede wszystkim funkcje publiczne i społeczne, służąc zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, w szczególności poprzez organizację spotkań mieszkańców, wydarzeń kulturalnych, edukacyjnych, integracyjnych oraz działalności lokalnych organizacji społecznych. Celem projektu jest tworzenie warunków do rozwijania kultury, turystyki, sportu i rekreacji, w tym poprawa dostępu mieszkańców do małej infrastruktury publicznej poprzez budowę obiektu użyteczności publicznej świetlicy wiejskiej, który będzie wspierał rozwój turystyki, sportu i rekreacji oraz poprawiał bezpieczeństwo i dostępność usług publicznych. Zakres obejmuje roboty ogólnobudowlane dot. budynku świetlicy z urządzeniami towarzyszącymi (instalacjami, przyłączami), szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zagospodarowanie terenu oraz wyposażeniem obiektu. Podstawowym sposobem wykorzystania świetlicy będzie jej nieodpłatne udostępnianie mieszkańcom w celu organizacji spotkań mieszkańców, zebrań wiejskich, spotkań społecznych oraz bezpłatnych imprez integracyjnych i innych wydarzeń służących lokalnej społeczności. Gmina dopuszcza możliwość udostępnienia obiektu świetlicy osobom fizycznym lub innym podmiotom na cele okolicznościowe (np. uroczystości rodzinne, spotkania). Korzystanie takie będzie odpłatne na podstawie umowy najmu – stawka czynszu plus obowiązujący podatek VAT, jednak pobierane opłaty będą miały charakter symboliczny i będą przeznaczane wyłącznie na częściowe pokrycie kosztów bieżącego utrzymania obiektu. Czynsz z tytułu najmu świetlicy (w przypadku incydentalnego zapotrzebowania) wynika z Zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy. Kalkulacja opłat opiera się na kryteriach społecznych oraz rodzaju i skali planowanego wydarzenia. W sytuacji incydentalnego najmu świetlicy - opłata za wynajem świetlicy wiejskiej w … będzie obejmowała zwrot kosztów energii elektrycznej, ogrzewania, wody, środków czystości. Odpłatne udostępnianie będzie miało charakter incydentalny i pomocniczy względem podstawowej działalności Gminy realizowanej w ramach zadań własnych.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę oraz utrzymanie świetlicy wiejskiej w ramach realizowanego ww. zadania.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Jak wyżej wskazałem, odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z czynnościami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.

Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej. Brak będzie natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających temu podatkowi. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, a w przypadku wystąpienia czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem – także proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.

Jak wynika z okoliczności sprawy, budynek świetlicy w miejscowości …. będący przedmiotem zadania, o którym mowa w opisie sprawy będzie wykorzystywany przez Gminę do czynności opodatkowanych podatkiem VAT realizowanych w ramach działalności gospodarczej oraz niepolegających opodatkowaniu VAT, realizowanych w ramach działalności innej niż gospodarcza. Gmina nie będzie miała możliwości przyporządkowania wydatków będących przedmiotem wniosku w całości do celów wykonywanej przez Państwa Gminę działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym, w sytuacji gdy wydatki poniesione w związku z realizacją ww. inwestycji będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do działalności gospodarczej (czynności opodatkowane podatkiem VAT) oraz do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu) i nie będą mieli Państwo możliwości przypisania poniesionych wydatków w całości do działalności gospodarczej, to w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej od wydatków na budowę i na utrzymanie świetlicy będą Państwo zobowiązani do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy z uwzględnieniem § 3 ust. 2 Rozporządzenia.

Jednocześnie wskazać należy, że z wniosku wynika, że Państwa Gmina nie będzie wykorzystywała świetlicy do czynności zwolnionych z opodatkowania, wobec tego wyliczony na podstawie ww. przepisu art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia w sprawie proporcji podatek naliczony od wydatków na budowę oraz na utrzymanie świetlicy wiejskiej przypisany do działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT, będzie podlegał odliczeniu w całości.

Zatem, w sytuacji, gdy - jak Państwo wskazali - budynek świetlicy w miejscowości …… będzie wykorzystywany przez Państwa Gminę do działalności gospodarczej oraz działalności innej niż gospodarcza i nie będziecie Państwo mieli możliwości przyporządkowania wydatków związanych z realizacją zadania w całości do celów wykonywanej przez Państwa Gminę działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę świetlicy wiejskiej w ramach zadania pn. „…….” oraz na utrzymanie tej świetlicy. Prawo to będzie przysługiwało Państwu na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia.

Natomiast okoliczność, że odpłatne udostępnianie będzie sporadyczne oraz będzie miało charakter pomocniczy, a uzyskiwane opłaty za wynajem okazjonalny będą niewspółmiernie niskie w stosunku do kosztów inwestycji i utrzymania obiektu, nie będzie miała wpływu na przysługujące Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Nie ma bowiem znaczenia, że czynności polegające na wynajmie zdarzają się sporadycznie. Wynajem, bez względu na brak celu zarobkowego czy częstotliwość występowania tego rodzaju usługi, jest czynnością wykonywaną przez Gminę w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że prawo do odliczenia podatku naliczonego będzie przysługiwało, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT.

Przy czym odnosząc się do Państwa stwierdzenia, że „(…) prewspółczynnik Urzędu Miasta i Gminy wynosi 9%. Obecnie przekracza 2%, ale jeśli w kolejnych latach nie przekroczy 2% to uznamy, że proporcja ta wynosi 0%.” wskazuję, że w myśl art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, jeżeli proporcja nie przekracza 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta – z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy – ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji bowiem podatnik ma prawo wyboru, czy dokona on odliczenia w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie odliczy podatku naliczonego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy oraz przepisów rozporządzenia – co do zasady – będzie przysługiwało Państwu prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na budowę świetlicy w ramach zadania pn. „…” oraz utrzymanie świetlicy wiejskiej w części, w jakiej zakupione towary i usługi będą związane z czynnościami opodatkowanymi VAT. Należy jednak zauważyć, że jeśli w dacie ponoszenia wydatków na budowę świetlicy lub na utrzymanie świetlicy proporcja wyliczona dla urzędu obsługującego Państwa Gminę nie przekroczy 2% i uznają Państwo, że wynosi ona 0%, to nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę oraz na utrzymanie ww. świetlicy wiejskiej.

W związku z powyższym, oceniając całościowo Państwa stanowisko należało uznać je za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Jednocześnie należy podkreślić, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a;

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.