0113-KDIPT1-1.4012.638.2026.2.MSU

Interpretacja indywidualna2026-09-14Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe związane ze sprzedażą egzekucyjną prawa użytkowania wieczystego działki wraz z posadowionymi na niej budynkami, budowlami i związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 26 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

-        ustalenia, czy planowana sprzedaż egzekucyjna prawa użytkowania wieczystego działki nr X wraz z posadowionymi na niej budynkami, budowlami i związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi podlega opodatkowaniu VAT bez zastosowania zwolnień na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 albo 10a ustawy,

-        ustalenia, czy w związku z ww. sprzedażą egzekucyjną prawa użytkowania wieczystego działki nr X wraz z posadowionymi na niej budynkami, budowlami i związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi będzie Pani zobowiązana obliczyć, pobrać i wpłacić podatek należny od planowanej sprzedaży egzekucyjnej.

Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 11 sierpnia 2026 r. (data wpływu 18 sierpnia 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Działając jako Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym, prowadzący postępowanie egzekucyjne, wnosi Pan o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, dotyczącej opodatkowania planowanej sprzedaży licytacyjnej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków i budowli.

Wniosek składany jest z uwagi na konieczność ponownego ustalenia skutków podatkowych planowanej sprzedaży licytacyjnej, po uzyskaniu nowych informacji od dzierżawcy nieruchomości i poprzedniego użytkownika wieczystego/właściciela posadowionych na niej budynków i budowli, tj. A.

W sprawie została uprzednio wydana interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 kwietnia 2025 r., znak: 0113-KDIPT1-1.4012.134.2025.2.MSU, w której stanowisko Wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe. Niniejszy wniosek nie stanowi powtórzenia poprzedniego wniosku, ponieważ opiera się na uzupełnionym opisie zdarzenia przyszłego, obejmującym nowe, istotne okoliczności faktyczne ustalone po wydaniu powyższej interpretacji.

Wnioskodawca prowadzi postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela ....sp. z o.o., reprezentowanego przez B, przeciwko dłużniczkom będącym współuprawnionymi z tytułu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz współwłaścicielkami posadowionych na niej budynków i budowli.

Przedmiotem planowanej sprzedaży licytacyjnej jest prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr X, wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków i budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności.

Z treści księgi wieczystej oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wieczystym, a posadowione na niej budynki i budowle stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Na nieruchomości znajdują się w szczególności: budynek handlowo-usługowy, budynek portierni, trzy wiaty, ogrodzenie, utwardzenie terenu, wjazd oraz inne elementy zagospodarowania nieruchomości.

Z operatu szacunkowego oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że nieruchomość ma charakter zabudowany i była wykorzystywana gospodarczo.

Dla przedmiotowej nieruchomości była już wydana interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 kwietnia 2025 r., znak: 0113-KDIPT1-1.4012.134.2025.2.MSU, w której stanowisko Wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe.

Interpretacja ta została wydana na podstawie opisu sprawy i informacji dostępnych Wnioskodawcy w dacie składania poprzedniego wniosku. Organ wskazał, że przedstawiony opis sprawy nie pozwalał na potwierdzenie spełnienia warunków zwolnienia od podatku VAT, w szczególności z uwagi na brak pełnych informacji dotyczących:

·         pierwszego zasiedlenia budynków i budowli

·         okresu pomiędzy pierwszym zasiedleniem a planowaną dostawą,

·         ewentualnych nakładów na ulepszenie budynków i budowli,

·         prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu lub wytworzeniu obiektów,

·         sposobu wykorzystywania nieruchomości,

·         informacji od dłużniczek lub ich przedstawicieli ustawowych.

Po wydaniu powyższej interpretacji Wnioskodawca, wykonując dalsze czynności w toku postępowania egzekucyjnego oraz zobowiązanie sądu nadzorującego egzekucję z nieruchomości, podjął dodatkowe działania zmierzające do ustalenia okoliczności istotnych dla oceny skutków podatkowych planowanej sprzedaży licytacyjnej.

W toku tych czynności uzyskano pismo A z dnia 12 lutego 2026 r., które wpłynęło do kancelarii Wnioskodawcy w dniu 16 lutego 2026 r.

A był uprzednio użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości oraz właścicielem posadowionych na niej budynków i budowli. Następnie, po zbyciu nieruchomości na rzecz C w 2013 r., korzystał z tej nieruchomości na podstawie zawartej w tym samym dniu umowy o charakterze najmu lub dzierżawy.

Z pisma A wynika, że:

·         przed dniem zbycia nieruchomości na rzecz C w 2013 r. A prowadził na tej nieruchomości działalność gospodarczą,

·         po zbyciu nieruchomości nadal korzystał z niej na podstawie umowy najmu/dzierżawy,

·         działalność gospodarcza jest prowadzona na tej nieruchomości do chwili obecnej,

·         A nie miał kontaktów z przedstawicielami ustawowymi małoletnich właścicielek/współuprawnionych do nieruchomości,

·         przy zakupie tej nieruchomości A nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT,

·         sprzedaż nieruchomości dokonana przez A na rzecz C podlegała zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług, 

·         w okresie użytkowania nieruchomości jako właściciel oraz jako najemca/dzierżawca A nie ponosił nakładów na budynki i budowle polegających na ich ulepszeniu, których wartość przekraczałaby 30% wartości początkowej poszczególnych budynków lub budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Z akt sprawy wynika również, że nieruchomość była przedmiotem umowy najmu/dzierżawy zawartej w dniu 23 kwietnia 2013 r., a prawo wynikające z tej umowy zostało ujawnione w księdze wieczystej; z oświadczeń i dokumentów wynika, że stosunek ten trwa nadal.

W dziale III księgi wieczystej wpisane jest: prawo dzierżawy wynikające z umowy dzierżawy zawartej aktem notarialnym z dnia 23.04.2013 r. na czas określony 15 lat.

Wnioskodawca wskazuje, że nieruchomość była wykorzystywana gospodarczo przez okres znacznie dłuższy niż dwa lata przed planowaną sprzedażą licytacyjną. Do pierwszego zasiedlenia budynków i budowli doszło najpóźniej poprzez ich oddanie do użytkowania i wykorzystywanie w działalności gospodarczej prowadzonej na nieruchomości przed jej zbyciem w 2013 r., a także przez dalsze oddanie nieruchomości do korzystania na podstawie umowy najmu/dzierżawy.

Nawet gdyby za moment pierwszego zasiedlenia przyjąć datę zawarcia umowy najmu/dzierżawy z dnia 23 kwietnia 2013 r., to pomiędzy tym zdarzeniem a planowaną sprzedażą licytacyjną upłynął okres dłuższy niż dwa lata.

Wnioskodawca nie posiada informacji, aby dłużniczki lub ich przedstawiciele ustawowi ponosili nakłady na ulepszenie poszczególnych budynków lub budowli, których wartość przekraczałaby 30% wartości początkowej tych obiektów. Natomiast z jednoznacznego oświadczenia A, osoby faktycznie korzystającej z nieruchomości, poprzedniego użytkownika wieczystego i właściciela budynków oraz budowli, a następnie obecnego najemcy/dzierżawcy, wynika, że takich nakładów nie ponosił on ani jako właściciel, ani jako najemca/dzierżawca.

Wnioskodawca wskazuje, że nie uzyskał żądanych danych od małoletnich dłużniczek/współwłaścicielek budynków i budowli oraz współuprawnionych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, ponieważ osoby te nadal pozostają nieznane z miejsca pobytu. W toku postępowania egzekucyjnego został dla nich ustanowiony kurator w trybie art. 802 k.p.c. właśnie z uwagi na niemożność ustalenia ich miejsca pobytu.

Z uwagi na powyższe, Wnioskodawca nie miał realnej możliwości uzyskania od małoletnich dłużniczek bezpośrednich informacji dotyczących sposobu wykorzystywania nieruchomości, ewentualnego prawa do odliczenia podatku VAT, ponoszenia nakładów na ulepszenie budynków i budowli ani rozliczeń z najemcą/dzierżawcą.

Jednocześnie z ustaleń Wnioskodawcy wynika, że małoletnie dłużniczki nie posiadają statusu podatników VAT czynnych oraz nie prowadzą samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT; nie występują w obrocie jako podatnicy VAT, a nieruchomość pozostaje w faktycznym gospodarczym użyciu A.

Wnioskodawca podejmował udokumentowane czynności zmierzające do ustalenia istotnych okoliczności podatkowych. W szczególności zwrócił się do A, jako osoby faktycznie władającej nieruchomością, poprzedniego użytkownika wieczystego i właściciela posadowionych na niej budynków i budowli oraz obecnego najemcy/dzierżawcy.

Ponadto, w toku postępowania egzekucyjnego kierowano korespondencję do osób wskazanych w aktach jako przedstawiciele ustawowi/osoby mogące posiadać informacje dotyczące małoletnich dłużniczek, tj. do C i CD, na adres ujawniony w aktach sprawy a także inny wskazany w toku postępowania a także podejmował czynności terenowe. Korespondencja została zwrócona po awizacji.

Uzyskane od A informacje stanowią jedyne dostępne Wnioskodawcy informacje pochodzące od osoby posiadającej bezpośrednią wiedzę o sposobie użytkowania nieruchomości, prowadzeniu na niej działalności gospodarczej oraz ewentualnym ponoszeniu nakładów na ulepszenie poszczególnych budynków i budowli. Wnioskodawca dochował należytej staranności w rozumieniu art. 43 ust. 21 ustawy o VAT, podejmując wszelkie możliwe i dostępne działania w celu pozyskania danych od podatników lub osób reprezentujących ich interesy.

Sprzedaż ma nastąpić w trybie licytacji komorniczej. Wnioskodawca występuje jako komornik sądowy prowadzący egzekucję z nieruchomości, a więc jako potencjalny płatnik podatku od towarów i usług na podstawie art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług — jeżeli w związku z planowaną sprzedażą licytacyjną wystąpi obowiązek obliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku VAT.

Wnioskodawca wskazuje, że niniejszy wniosek nie stanowi powtórzenia wniosku rozpoznanego interpretacją z dnia 17 kwietnia 2025 r. Obecny wniosek składany jest po uzyskaniu nowych, istotnych informacji od dzierżawcy/najemcy i uprzedniego właściciela/użytkownika wieczystego nieruchomości, które nie były znane Wnioskodawcy w dacie wydania poprzedniej interpretacji.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, iż w wykonaniu wezwania uzupełnia Pani ponowny wniosek ORD-IN z 26 czerwca 2026 r., który wpłynął do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 2 lipca 2026 r. Wniosek ten został złożony już po uzyskaniu pisemnego oświadczenia A z 12 lutego 2026 r. i obejmuje skutki w podatku od towarów i usług planowanej sprzedaży licytacyjnej prawa użytkowania wieczystego działki nr X, obręb 05 Starachowice, wraz z prawem własności posadowionych na niej obiektów. Niniejsze pismo nie inicjuje kolejnego postępowania interpretacyjnego i nie uzupełnia wniosku rozpoznanego w 2025 r.; stanowi wyłącznie odpowiedź na wezwanie dotyczące ponownego wniosku z 2026 r.

Opis zdarzenia przyszłego opiera się wyłącznie na informacjach wynikających z akt postępowania, operatu szacunkowego, treści księgi wieczystej i dokumentów w niej powołanych oraz wskazanego oświadczenia A.

Wnioskodawca nie zwraca się do Organu o analizę załączników, ocenę dowodów ani dokonanie ustaleń technicznych. Wszystkie okoliczności, które mają stanowić podstawę interpretacji, zostały poniżej wprost włączone do opisu zdarzenia przyszłego.

Stanowisko prawne przedstawiono według stanu prawnego obowiązującego 11 sierpnia 2026 r., w szczególności na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług w aktualnym brzmieniu oraz Prawa budowlanego (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 524 z późn. zm.).

I. CHRONOLOGIA I ZAKRES OBECNEGO POSTĘPOWANIA

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał 17 kwietnia 2025 r. interpretację indywidualną nr 0113-KDIPT1-1.4012.134.2025.2.MSU, dotyczącą tej samej planowanej sprzedaży egzekucyjnej. Stanowisko Wnioskodawcy uznano wówczas za nieprawidłowe. Z uzasadnienia wynika, że rozstrzygającą przyczyną nie był pozytywny wniosek o braku pierwszego zasiedlenia, lecz brak możliwości potwierdzenia warunków zwolnienia wobec nieuzyskania danych o prawie do odliczenia i ulepszeniach od dłużniczek lub ich przedstawiciela. Organ zastosował zatem art. 43 ust. 21 ustawy o VAT i przyjął opodatkowanie właściwą stawką.

Po wydaniu interpretacji z 2025 r., Wnioskodawca uzyskał pisemne oświadczenie A - poprzedniego użytkownika wieczystego i właściciela obiektów, a następnie nieprzerwanego dzierżawcy faktycznie prowadzącego na nieruchomości działalność. Na podstawie tych nowych informacji, Wnioskodawca sporządził 26 czerwca 2026 r. i ponownie złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej: wniosek wpłynął do KIS 2 lipca 2026 r. Dopiero ten ponowny wniosek jest przedmiotem wezwania z 5 sierpnia 2026 r. i niniejszego uzupełnienia. Ustalono również dalszy przebieg korespondencji do osób mogących posiadać informacje. Okoliczności te nie były elementem zdarzenia przyszłego ocenionego w 2025 r. i bezpośrednio odnoszą się do luki informacyjnej, która stanowiła podstawę poprzedniego rozstrzygnięcia.

Poprzednia interpretacja z 2025 r. została przywołana jedynie jako tło wyjaśniające, dlaczego w ponownym wniosku opis zdarzenia przyszłego został rozszerzony. Przedmiotem rozpoznania jest wniosek z 2026 r. wraz z niniejszym uzupełnieniem. Po ponownej analizie, Wnioskodawca przyjmuje stanowisko ostrożnościowe: skoro, mimo udokumentowanych działań nie uzyskano od dłużniczek informacji pozwalających potwierdzić wszystkie przesłanki zwolnień dotyczące aktualnych właścicielek, art. 43 ust. 21 ustawy o VAT nakazuje przyjąć, że warunki zwolnień nie są spełnione. Wnioskodawca wnosi zatem o potwierdzenie opodatkowania całej planowanej dostawy, bez dzielenia jej na składniki opodatkowane i zwolnione.

II. UZUPEŁNIENIE OPISU ZDARZENIA PRZYSZŁEGO

1.         Tytuł prawny następstwo prawne i sposób korzystania

Przedmiotem planowanej sprzedaży jest prawo użytkowania wieczystego działki nr X, objętej księgą wieczystą. wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków i budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności.

Z dokumentów opisanych w aktach wynika, że 23 kwietnia 2013 r. A sprzedał prawo użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynków i budowli C. Tego samego dnia C oddał A do używania i pobierania pożytków prawo użytkowania wieczystego oraz posadowione na nieruchomości budynki i budowle. Czynsz ustalono na 100 zł miesięcznie, a okres dzierżawy na 15 lat. Prawo dzierżawy ujawniono w dziale III księgi wieczystej.

Historia ujawniona w aktach jest wcześniejsza. Aktem notarialnym z 19 czerwca 2006 r. q sp. z o.o. sprzedała przedsiębiorstwu w sp. z o.o. prawo użytkowania wieczystego wraz z budynkiem magazynowo-sklepowym. Następnie aktem z 27 czerwca 2012 r. w sprzedała te prawa A, w ramach transakcji wskazanej w akcie jako zwolniona z VAT na podstawie art. 43 ustawy. A sprzedał je C aktem Rep. z 23 kwietnia 2013 r.; również tę sprzedaż wskazano jako zwolnioną z VAT. Dane te potwierdzają obrót i gospodarcze używanie, co najmniej budynku magazynowo-sklepowego, obecnie opisanego jako handlowo-usługowy, na długo przed planowaną licytacją.

O i P nabyły udziały po 1/2 części w prawie użytkowania wieczystego oraz własności budynków i budowli jako spadkobierczynie C, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z 17 września 2018 r. Dzierżawa trwa nadal, a A faktycznie korzysta z nieruchomości w działalności gospodarczej.

Dłużniczki nie nabyły nieruchomości w transakcji opodatkowanej VAT, lecz w drodze dziedziczenia. Wstąpiły w sytuację prawną spadkodawcy dotyczącą nieruchomości, w tym w istniejący odpłatny stosunek dzierżawy. W interpretacji z 17 kwietnia 2025 r. Organ przeprowadził analizę zwolnień z art. 43 ust. 1 pkt 10 pkt 10a i ust. 21 oraz stwierdził opodatkowanie dostawy właściwą stawką, a zatem przyjął, że przy sprzedaży egzekucyjnej dłużniczki występują w charakterze podatników VAT. Wnioskodawca nie wnosi w obecnym postępowaniu o ponowną ocenę tej kwestii i przyjmuje status podatnika jako założenie dalszej analizy. Ewentualny brak rejestracji dłużniczek jako podatników VAT czynnych nie jest utożsamiany z brakiem statusu podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT.

2.         Budynek handlowo-usługowy

Budynek handlowo-usługowy, nr ewidencyjny 2653, jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Jest obiektem murowanym, parterowym, wolnostojącym i częściowo podpiwniczonym, trwale związanym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającym fundamenty i dach. Ma około 375.38 m2 powierzchni użytkowej. 441.23 m2 powierzchni zabudowy i 1191.32 m3 kubatury. W ewidencji wskazano rok zakończenia budowy 1950.

Z opisanych w aktach czynności wynika, że budynek był przedmiotem obrotu wraz z prawem użytkowania wieczystego, co najmniej w 2006, 2012 i 2013 r. A oświadczył, że przed sprzedażą w 2013 r. prowadził na nieruchomości działalność gospodarczą, a po sprzedaży nadal korzystał z niej na podstawie dzierżawy i prowadzi działalność do chwili obecnej.

Operat ocenia gospodarkę remontową budynku jako złą - remonty nie były prowadzone albo miały charakter sporadyczny - a stan techniczny jako zadowalający, przy celowości częściowego remontu kapitalnego. Standard, funkcjonalność i wyposażenie oceniono jako niskie. A oświadczył, że ani jako właściciel, ani jako dzierżawca nie ponosił nakładów na ulepszenie budynków i budowli przekraczających 30% ich wartości początkowej.

3.         Budynek portierni

Budynek portierni jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Jest obiektem murowanym, parterowym, niepodpiwniczonym, trwale związanym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającym fundamenty i dach. Ma około 12.33 m2 powierzchni użytkowej, 14.50 m2 powierzchni zabudowy i 36,25 m3 kubatury. Biegły przyjął jego wiek na około 35 lat.

Operat ocenia gospodarkę remontową jako złą, a stan techniczny budynku jako średni. Wskazano potrzebę bieżących napraw, uzupełnień, konserwacji i impregnacji. Standard, funkcjonalność i wyposażenie oceniono jako średnie. Oświadczenie A o braku ulepszeń przekraczających 30% wartości początkowej obejmuje okres, w którym był on właścicielem, a następnie faktycznym użytkownikiem nieruchomości jako dzierżawca.

4.         Trzy wiaty

Operat opisuje trzy obiekty jako wiaty o powierzchniach zabudowy około 146 m2, 202 m2 i 145 m2. Każda posiada zadaszenie o konstrukcji drewnianej, wsparte na słupach stalowych osadzonych bezpośrednio w gruncie. Dwie wiaty są kryte blachą trapezową, a trzecia płytami falistymi azbestowo-cementowymi. Teren pod każdą wiatą jest utwardzony betonem.

Na potrzeby przedstawionego zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca kwalifikuje każdą z tych wiat jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 w związku z art. 3 pkt 5b Prawa budowlanego. Nie są one w pełni wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, mają dach, a stalowe elementy podporowe osadzone w gruncie zapewniają ich trwałe posadowienie i przenoszenie obciążeń na grunt. Wnioskodawca przyjmuje zatem, że są trwale związane z gruntem i nie są przeznaczone do przenoszenia.

Umowa dzierżawy z 23 kwietnia 2013 r. obejmowała - obok prawa użytkowania wieczystego - posadowione na nieruchomości budynki i budowle. Dostępne dokumenty nie podają odrębnej daty wybudowania każdej wiaty. Oświadczenie A potwierdza jednak ciągłe gospodarcze wykorzystywanie nieruchomości przed i po sprzedaży z 2013 r. oraz brak poniesienia przez niego -jako poprzedniego właściciela i następnie dzierżawcę - nakładów na ulepszenie budynków i budowli przekraczających 30% wartości początkowej. Wnioskodawca nie przedstawia dalej idących twierdzeń co do daty budowy każdej z wiat ani nakładów innych osób, ponieważ takie informacje nie wynikają z posiadanych dokumentów.

5.         Urządzenia budowlane

Ogrodzenie, utwardzenie terenu i wjazd są urządzeniami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Są funkcjonalnie związane z budynkami i budowlami oraz zapewniają możliwość korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Nie są ujmowane jako odrębne budynki lub budowle będące samodzielnym przedmiotem dostawy. Użyte wcześniej określenie „inne elementy zagospodarowania” nie oznacza żadnych dalszych, niewymienionych samodzielnych budynków lub budowli i należy je uznać za wykreślone z opisu.

6.         Działania podjęte w celu uzyskania informacji

Dłużniczki pozostają nieznane z miejsca pobytu, a dla ochrony ich praw ustanowiono kuratora na podstawie art. 802 k.p.c. Wnioskodawca kierował korespondencję do osób wskazywanych jako ich przedstawiciele ustawowi lub mogących posiadać informacje, na adresy ujawnione w aktach. Przesyłki nadane 22 maja 2020 r., po dwukrotnym awizowaniu, zwrócono 15 czerwca 2026 r. jako niepodjęte. Podejmowano również czynności terenowe.

Wnioskodawca zwrócił się ponadto do A jako poprzedniego użytkownika wieczystego i właściciela obiektów, a następnie wieloletniego dzierżawcy faktycznie korzystającego z nieruchomości. W piśmie z 12 lutego 2026 r. A potwierdził gospodarcze wykorzystywanie nieruchomości przed sprzedażą w 2013 r. i po tej sprzedaży, brak prawa do odliczenia VAT przy jego wcześniejszym nabyciu, zwolnienie sprzedaży dokonanej na rzecz C oraz brak ponoszenia przez niego ulepszeń przekraczających 30% wartości początkowej budynków i budowli.

Informacje A dotyczą jego własnych rozliczeń i nakładów, jako poprzedniego właściciela oraz dzierżawcy. Nie stanowią oświadczeń dłużniczek i nie potwierdzają w sposób bezpośredni, czy po nabyciu praw w drodze spadku dłużniczki ponosiły wydatki na ulepszenie, jak rozliczały podatek ani czy wystąpiły po ich stronie inne okoliczności mogące mieć znaczenie dla zwolnień. Wnioskodawca nie zastępuje brakujących informacji od dłużniczek domniemaniami faktycznymi.

Pytania (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

1.    Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym - w którym udokumentowane działania Wnioskodawcy, na skutek braku możliwości uzyskania od dłużniczek niezbędnych informacji,nie  doprowadziły do potwierdzenia warunków zwolnień - art. 43 ust. 21 ustawy o VAT, nakazuje przyjąć, że warunki zwolnień, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 i 10a tej ustawy, nie są spełnione, a planowana sprzedaż egzekucyjna prawa użytkowania wieczystego działki nr X wraz z posadowionymi na niej budynkami, budowlami i związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi podlega opodatkowaniu VAT bez zastosowania tych zwolnień?

2.    Czy w konsekwencji Wnioskodawca jako płatnik, na podstawie art. 18 ustawy o VAT będzie obowiązany obliczyć, pobrać i wpłacić podatek należny od planowanej sprzedaży egzekucyjnej, a na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy o VAT z podstawy opodatkowania budynków i budowli trwale związanych z gruntem nie będzie wyodrębniał wartości prawa użytkowania wieczystego gruntu?

Wnioskodawca nie domaga się oceny dowodów ani należytej staranności. Przyjmuje jako element zdarzenia przyszłego, że opisane działania zostały udokumentowane, lecz nie doprowadziły do uzyskania od dłużniczek informacji koniecznych do bezpośredniego potwierdzenia wszystkich przesłanek zwolnień. Pytania dotyczą wyłącznie skutków podatkowych tak opisanego zdarzenia.

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Ad 1 - zastosowanie art. 43 ust. 21 i opodatkowanie dostawy

Zdaniem Wnioskodawcy, odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca. Status dłużniczek jako podatników VAT dla tej planowanej sprzedaży został przyjęty w interpretacji z 17 kwietnia 2025 r. i nie jest ponownie kwestionowany. Pomimo że zgromadzone materiały silnie wskazują na pierwsze zasiedlenie obu budynków ponad dwa lata przed licytacją. Wnioskodawca nie uzyskał od aktualnych właścicielek informacji pozwalających bezpośrednio potwierdzić wszystkie warunki zwolnień w odniesieniu do wszystkich składników dostawy.

Art. 43 ust. 21 ustanawia szczególną regułę dla sprzedaży egzekucyjnej, jeżeli udokumentowane działania komornika, wskutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, nie doprowadziły do potwierdzenia warunków zwolnień z art. 43 ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a ustawodawca nakazuje przyjąć, że warunki te nie są spełnione. Przepis nie pozwala w takim wypadku oprzeć zwolnienia na prawdopodobieństwie ani na korzystnych dla dłużnika domniemaniach faktycznych.

Oświadczenie A istotnie rozszerza wiedzę o historii i sposobie korzystania z nieruchomości, lecz dotyczy jego własnych czynności, jako poprzedniego właściciela i dzierżawcy. Nie jest oświadczeniem aktualnych właścicielek i nie potwierdza wprost wszystkich zdarzeń mogących nastąpić po nabyciu praw przez dłużniczki. Nie usuwa zatem braku informacji od dłużniczek niezbędnych do potwierdzenia wszystkich przesłanek zwolnień.

W konsekwencji art. 43 ust. 21 prowadzi do opodatkowania dostawy budynku handlowo-usługowego, portierni i trzech wiat według właściwej stawki. Ogrodzenie, utwardzenie i wjazd są urządzeniami budowlanymi związanymi funkcjonalnie z obiektami głównymi i nie wymagają odrębnego sposobu opodatkowania.

Ad 2 - obowiązki płatnika i prawo użytkowania wieczystego

Zdaniem Wnioskodawcy, odpowiedź na pytanie nr 2 jest twierdząca. Art. 18 ustawy o VAT czyni komornika płatnikiem podatku od dostawy dokonywanej w trybie egzekucji. W razie opodatkowania opisanej sprzedaży Wnioskodawca jest zatem obowiązany obliczyć, pobrać i wpłacić podatek należny oraz udokumentować dostawę zgodnie z przepisami właściwymi dla sprzedaży egzekucyjnej.

Na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, z podstawy opodatkowania budynków lub budowli trwale związanych z gruntem nie wyodrębnia się wartości gruntu. Reguła ta obejmuje również zbycie prawa użytkowania wieczystego wraz z własnością posadowionych obiektów. Skoro wszystkie budynki i budowle w opisanym wariancie podlegają jednolitemu opodatkowaniu, taki sam sposób opodatkowania obejmuje całe zbywane prawo użytkowania wieczystego.

Przyjęcie wariantu opodatkowanego odpowiada funkcji ochronnej art. 43 ust. 21 i ogranicza ryzyko odpowiedzialności płatnika za podatek niepobrany, o której mowa w art. 30 Ordynacji podatkowej. Wnioskodawca nie staje się podatnikiem dostawy, lecz wykonuje obowiązki płatnika w imieniu podatników - dłużniczek.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie zaznaczam, że niniejsza interpretacja indywidualna rozstrzyga wyłącznie w zakresie pytań przedstawionych przez Panią w uzupełnieniu wniosku.

Zgodnie z art. 18 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 i 620 ) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.  j. Dz. U. z 2026 r., poz. 622 ze zm.):

Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.

W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów. Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.

Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.

Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.

Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1)przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;

2)wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

3)wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

4)wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

5)ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

6)oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

7)zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

Sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości), stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.

Wskazania jednak wymaga, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa towarów (w tym gruntów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz zamiar, z jakim została zrealizowana i okoliczności, w jakich ją wykonano. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest zatem spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Uznanie, iż dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

Definicja działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów zawarta w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy stanowi odzwierciedlenie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. (Dz. Urz. UE L. z 2006 r. nr 347/1), zwane dalej: „Dyrektywą 2006/112/WE”, zgodnie z którym:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Powyższe przepisy stanowią o realizacji zasady powszechności opodatkowania VAT, wynikającej zarówno z przedmiotowego opodatkowania tym podatkiem, który obejmuje wszelkie dostawy towarów i usług za wynagrodzeniem, jak i zakresu podmiotowego z uwagi na szeroko zakreślony krąg podmiotów uznawanych za podatników VAT.

Z okoliczności sprawy wynika, że właścicielkami przedmiotowej nieruchomości są małoletnie dłużniczki reprezentowane przez ustanowionego kuratora. Przedmiotowa nieruchomość została wydzierżawiona aktem notarialnym Rep. A 1196/2013 z dnia 23.04.2013 roku na czas określony 15 lat. Wskazała Pani, że dzierżawa trwa nadal na podstawie ww. umowy.

W tym miejscu wskazania wymaga, że na mocy art. 693 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. –  Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.

Tak więc dzierżawa jest umową dwustronnie obowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania i pobierania pożytków, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Umowa dzierżawy jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wydzierżawiającego, jak i dzierżawcę – określone przepisami obowiązki.

Zatem dzierżawa stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym wypełnia ona określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej.

W myśl art. 98 § 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236):

Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka.

Interesy majątkowe małoletnich dzieci wymagają ochrony, do której powołane są osoby sprawujące władzę rodzicielską. Podstawową formą ochrony tych interesów jest zarząd majątkiem dziecka, o którym mowa w art. 101 § 1-3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

W myśl wskazanego przepisu:

§ 1. Rodzice obowiązani są sprawować z należytą starannością zarząd majątkiem dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską.

§ 2. Zarząd sprawowany przez rodziców nie obejmuje zarobku dziecka ani przedmiotów oddanych mu do swobodnego użytku.

§ 3. Rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego albo, w przypadkach wskazanych w art. 6401 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568 , z późn. zm.2), sądu spadku dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko.

Zarząd majątkiem małoletniego dziecka może polegać m.in. na:

-        czynnościach faktycznych (np. remont majątku dziecka),

-        czynnościach prawnych (np. wynajem składników stanowiących majątek dziecka),

-        reprezentowaniu małoletniego w postępowaniu administracyjnym, sądowym.

W świetle powyższego nie ma przeszkód, aby uznać osobę małoletnią za podatnika w sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy podejmuje w jego imieniu działania mające charakter działalności gospodarczej.

Analiza okoliczności prowadzi do stwierdzenia, że wydzierżawiana nieruchomość, de facto wykorzystywana jest przez Dłużniczki - w imieniu i na rzecz których działa przedstawiciel ustawowy - w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Tym samym analiza przedstawionych okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że sprzedaż licytacyjna prawa wieczystego użytkowania gruntu wraz z własnością posadowionych na niej budynków i budowli będzie stanowić dostawę dokonywaną przez podatników, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji czynność sprzedaży licytacyjnej prawa wieczystego użytkowania gruntu wraz z własnością posadowionych na nim budynków i budowli będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.

Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia dostawy towarów zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest - co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)    wybudowaniu lub

b)    ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku/budowli lub ich części do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je do użytkowania pierwszemu nabywcy, oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika, bowiem w tych przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.

W przypadku budynków niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania dla dostawy zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Według art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

-        towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

-        przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Zauważenia bowiem wymaga, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony. Wskazany przepis obejmuje swoim zakresem także grunty będące w użytkowaniu wieczystym.

Zgodnie z art. 43 ust. 21 ustawy:

Jeżeli udokumentowane działania organów egzekucyjnych lub komorników sądowych, o których mowa w art. 18, nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18, zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.

Tym samym, dokonana w trybie egzekucji dostawa towarów, jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki, jeżeli udokumentowane działania w celu potwierdzenia zwolnienia podjęte przez komornika lub organ egzekucyjny były z powodu dłużnika bezskuteczne.

Jak wynika z opisu sprawy, prowadzi Pani  postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela sp. z o.o., przeciwko dłużniczkom będącym współuprawnionymi z tytułu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz współwłaścicielkami posadowionych na niej budynków i budowli. Przedmiotem planowanej sprzedaży licytacyjnej jest prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr X wraz z prawem własności posadowionych na niej budynków i budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności. Na nieruchomości znajdują się: budynek handlowo-usługowy, budynek portierni, trzy wiaty, ogrodzenie, utwardzenie terenu, wjazd oraz inne elementy zagospodarowania nieruchomości. Nieruchomość ta jest przedmiotem umowy najmu/dzierżawy zawartej w dniu 23 kwietnia 2013 r., z oświadczeń i dokumentów wynika, że stosunek ten trwa nadal. Dzierżawcą tej nieruchomości jest Pan A, który był uprzednio użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości oraz właścicielem posadowionych na niej budynków i budowli. Następnie, po zbyciu nieruchomości na rzecz C w 2013 r., korzystał z tej nieruchomości na podstawie zawartej w tym samym dniu umowy o charakterze najmu lub dzierżawy.

Z pisma Pana A wynika, że:

·         przed dniem zbycia nieruchomości na rzecz C w 2013 r. A prowadził na tej nieruchomości działalność gospodarczą,

·         po zbyciu nieruchomości nadal korzystał z niej na podstawie umowy najmu/dzierżawy,

·         działalność gospodarcza jest prowadzona na tej nieruchomości do chwili obecnej,

·         A nie miał kontaktów z przedstawicielami ustawowymi małoletnich właścicielek/współuprawnionych do nieruchomości,

·         przy zakupie tej nieruchomości A nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT,

·         sprzedaż nieruchomości dokonana przez A na rzecz C podlegała zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług, 

·         w okresie użytkowania nieruchomości jako właściciel oraz jako najemca/dzierżawca A nie ponosił nakładów na budynki i budowle polegających na ich ulepszeniu, których wartość przekraczałaby 30% wartości początkowej poszczególnych budynków lub budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Ponadto wskazała Pani, że informacje Pana A dotyczą jego własnych rozliczeń i nakładów, jako poprzedniego właściciela oraz dzierżawcy. Nie stanowią oświadczeń dłużniczek i nie potwierdzają w sposób bezpośredni, czy po nabyciu praw w drodze spadku dłużniczki ponosiły wydatki na ulepszenie, jak rozliczały podatek ani czy wystąpiły po ich stronie inne okoliczności mogące mieć znaczenie dla zwolnień. Nie posiada Pani informacji, aby dłużniczki lub ich przedstawiciele ustawowi ponosili nakłady na ulepszenie poszczególnych budynków lub budowli, których wartość przekraczałaby 30% wartości początkowej tych obiektów. Podkreśliła Pani również, że nie zastępuje Pani brakujących informacji od dłużniczek domniemaniami faktycznymi.

Z uwagi na powyższe, przedstawiony we wniosku opis sprawy nie pozwala stwierdzić, czy sprzedaż licytacyjna prawa wieczystego użytkowania gruntu wraz z własnością posadowionych na niej naniesień będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a lub pkt 2 ustawy, gdyż nie posiada Pani informacji, które są niezbędne do dokonania takiej oceny, ponieważ nie uzyskała Pani tych informacji od przedstawiciela ustawowego dłużniczek.

W związku z powyższym w sprawie znajdzie zastosowanie art. 43 ust. 21 ustawy, tj. przyjęcie, że warunki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 albo 10a ustawy nie są spełnione, skoro podjęte przez Panią udokumentowane działania nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od przedstawiciela ustawowego dłużniczek, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy budynków/budowli oraz prawa użytkowania wieczystego działki ww. zwolnienia od podatku.

Zatem ze zwolnienia nie będzie korzystała sprzedaż prawa własności posadowionych na działce nr X budynków oraz budowli.

Zgodnie z ustawą Prawo budowlane, urządzenia budowlane stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Tym samym urządzenia budowlane znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości, związane z ww. budynkami, powinny być traktowane jako element przynależny do ww. budynków i opodatkowane według tych samych zasad, co ww. budynki.

Zatem, skoro sprzedaż położonych na działce nr X budynków i budowli nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku, to urządzenia budowlane a także infrastruktura towarzysząca, znajdujące się na ww. nieruchomości, związane z ww. budynkami, również nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku.

Grunt/prawo użytkowania wieczystego gruntu będące przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak posadowione na nim budynki/budowle. W związku z powyższym, skoro sprzedaż posadowionych na działce nr X budynków i budowli, tj. budynku handlowo-usługowego, budynku portierni, trzech wiat, nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku, to – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy – sprzedaż prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowione są ww. budynki i budowle, tj. działki nr X, również nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że kwestia oceny działań podjętych przez Panią jako komornika nie była przedmiotem analizy.

Podsumowując, w analizowanym przypadku sprzedaż prawa własności posadowionych na działce nr X budynków i budowli, tj. budynku handlowo-usługowego, budynku portierni, trzech wiat oraz związanych z nimi urządzeń budowlanych, tj. ogrodzenie, utwardzenie terenu, wjazdu, oraz prawa użytkowania wieczystego ww. działki będzie podlegała opodatkowaniu właściwą stawką podatku VAT.

W konsekwencji będzie Pani zobowiązana jako płatnik do obliczenia i odprowadzenia podatku VAT na rachunek właściwego urzędu skarbowego z tytułu dokonania ww. dostawy.

W konsekwencji, Pani stanowisko zarówno do pytania nr 1 i nr 2, uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytań). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zgodnie z art. 14f § 2b pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Opłata za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi wyłącznie w przypadku uiszczenia jej w kwocie wyższej od należnej - w odpowiedniej części.

Należna opłata od Pani wniosku to 80 zł. Dokonała Pani wpłaty w łącznej wysokości 200 zł, w związku z tym kwota w wysokości 120 zł stanowi nadpłatę i zgodnie z art. 14f § 2b pkt 3 Ordynacji podatkowej, zostanie zwrócona na rachunek, z którego dokonano opłaty za wniosek.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a;

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.