0113-KDIPT1-1.4012.577.2026.2.AK
Zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy sprzedaży egzekucyjnej działek zabudowanych budynkami lub częścią budynku. Brak zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy sprzedaży egzekucyjnej działek niezabudowanych. Zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy sprzedaży egzekucyjnej działek zabudowanych budowlami drogowymi. Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług sprzedaży egzekucyjnej działki.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 18 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
- zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy sprzedaży egzekucyjnej działek nr 1, 2, 3 oraz 4 zabudowanych budynkami lub częścią budynku,
- braku zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy sprzedaży egzekucyjnej działek niezabudowanych nr 5, 6, 7 oraz 8,
- braku zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy sprzedaży egzekucyjnej działek niezabudowanych nr 9 oraz 10,
- zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy sprzedaży egzekucyjnej działek nr 11, 12 oraz 13 zabudowanych budowlami drogowymi,
- opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży egzekucyjnej działki nr 14.
Uzupełnił go Pan pismem z 27 lipca 2026 r. (data wpływu 27 lipca 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym … prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi … Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w …, wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS …, posiadającej numer NIP …. Postępowanie prowadzone jest pod sygnaturą akt ….
Przedmiotem planowanej sprzedaży egzekucyjnej jest nieruchomość stanowiąca własność dłużnika, objęta księgą wieczystą nr … prowadzoną przez Sąd Rejonowy w ….V Wydział Ksiąg Wieczystych.
Nieruchomość obejmuje działki ewidencyjne nr 1, 2, 11, 12, 9, 10, 5, 6, 7, 14, 8, 3, 4 oraz 13 położone w miejscowości …, gmina …, o łącznej powierzchni 1,8019 ha.
Z operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby postępowania egzekucyjnego wynika, że nieruchomość ma charakter częściowo zabudowany.
Działka nr 4 zabudowana jest budynkiem administracyjno-biurowym oraz budynkiem produkcyjnym.
Działka nr 1 zabudowana jest budynkiem stacji transformatorowej.
Na działce nr 3 znajduje się budynek niemieszkalny określony w operacie szacunkowym jako „…”. Z operatu wynika, że budynek ten położony jest zasadniczo na działce nr 3, jednak jego północno-zachodni narożnik znajduje się również na sąsiedniej działce nr 2.
Działka nr 2 stanowi zatem działkę, na której posadowiona jest część budynku określonego jako „…”, przy czym przeważająca część tego budynku znajduje się na działce nr 3.
Działki nr 11, 12 oraz 13 stanowią działki drogowe zabudowane budowlami drogowymi. Na działce nr 11 urządzony jest fragment drogi asfaltowej, działka nr 12 stanowi urządzoną drogę utwardzoną asfaltem, natomiast działka nr 13 jest w całości utwardzona kostką brukową i pełni funkcję drogi dojazdowej. W ocenie Wnioskodawcy, wskazane elementy infrastruktury drogowej stanowią budowle w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, tj. obiekty liniowe obejmujące drogi. Dla doprecyzowania Wnioskodawca wskazuje, że utwardzone drogi znajdujące się na działkach nr 11, 12 i 13 stanowią budowle w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, jako obiekty liniowe obejmujące drogi wraz z ich utwardzeniem. Dostawa tych działek powinna być zatem kwalifikowana jako dostawa budowli lub ich części wraz z gruntem.
Działki nr 9, 10, 5, 6, 7 oraz 8 są niezabudowane. Działki nr 9 i 10 są jednak zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczone pod tereny dróg publicznych dojazdowych.
Na działce nr 14 znajduje się fragment budynku gospodarczego, który w przeważającej części położony jest na sąsiedniej działce nr 15. Działka nr 15 nie jest objęta planowaną sprzedażą egzekucyjną. Z dokumentów posiadanych przez Komornika nie wynika, aby budynek gospodarczy położony w większości na działce nr 15 stanowił składnik przedsiębiorstwa dłużnika, był ujęty w jego ewidencji środków trwałych, podlegał amortyzacji przez dłużnika, był przedmiotem najmu przez dłużnika albo pozostawał pod ekonomicznym władztwem dłużnika.
W konsekwencji na potrzeby niniejszego wniosku działka nr 14 jest traktowana jako grunt niezabudowany, którego kwalifikacja podatkowa powinna zostać dokonana według przeznaczenia wynikającego z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dla uniknięcia wątpliwości Wnioskodawca wskazuje, że fragment budynku znajdujący się na działce nr 14 nie stanowi samodzielnego przedmiotu ekonomicznego władztwa dłużnika. Z dokumentów posiadanych przez Komornika nie wynika, aby obiekt ten był składnikiem przedsiębiorstwa dłużnika, był przez niego amortyzowany, wynajmowany, wykorzystywany albo objęty jego faktycznym władztwem ekonomicznym. W konsekwencji przedmiotem dostawy działki nr 14 jest grunt, a nie budynek, budowla lub ich część.
Nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym Uchwałą Nr … Rady Miejskiej … z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części … obejmującej miejscowość ….
Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego:
· działki nr 1, 4, 5, 6, 7, 14 oraz 8 położone są w całości na obszarze oznaczonym symbolem 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej;
· działka nr 3 położona jest w przeważającej części na obszarze oznaczonym symbolem 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej, częściowo na obszarze oznaczonym symbolem ZL – tereny leśne, a częściowo w strefie osuwisk okresowo aktywnych;
· działka nr 2 położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej oraz na obszarze oznaczonym symbolem ZL – tereny leśne;
· działka nr 12 położona jest na obszarach oznaczonych symbolami 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej, 2.MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz 2.RZ – tereny użytków zielonych, łąk i pastwisk, a ponadto fragmentarycznie położona jest w strefie osuwisk okresowo aktywnych; niezależnie od tego, z operatu wynika, że działka nr 12 stanowi urządzoną drogę utwardzoną asfaltem;
· działki nr 9 i 10 położone są na obszarze oznaczonym symbolem 3.KDD – tereny dróg publicznych dojazdowych.
Przeznaczenie działek nr 9 i 10 w miejscowym planie pod tereny dróg publicznych dojazdowych oznacza przeznaczenie pod realizację infrastruktury drogowej. W konsekwencji działki te należy traktować jako grunty przeznaczone pod zabudowę w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
W celu ustalenia okoliczności mających znaczenie dla oceny skutków podatkowych planowanej sprzedaży egzekucyjnej Komornik pismem z dnia 26 maja 2026 r. zwrócił się do dłużnika o udzielenie informacji dotyczących nieruchomości objętej księgą wieczystą nr …. Odpowiedź dłużnika została doręczona Komornikowi w dniu 2 czerwca 2026 r.
Komornik zadał następujące pytania, na które dłużnik udzielił następujących odpowiedzi:
Pytanie Komornika nr 1
Czy Spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT) posiadającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zarejestrowanym zgodnie z art. 96 ustawy o podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, proszę wskazać od kiedy oraz z jakiego tytułu.
Odpowiedź dłużnika nr 1
…. Sp. z o.o. jest czynnym podatnikiem z siedzibą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 5 lipca 1993 r. z tytułu dobrowolnej rejestracji.
Pytanie Komornika nr 2
Czy przysługiwało Spółce prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu lub budowie ewentualnych zabudowań znajdujących się na nieruchomości objętej egzekucją?
Odpowiedź dłużnika nr 2
Przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego z uwagi na poczynione nakłady na remonty i adaptację.
Pytanie Komornika nr 3
W jakim celu Spółka nabyła nieruchomość oraz w jaki sposób była ona lub jest wykorzystywana, w szczególności czy służyła lub służy do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, wykonywania czynności zwolnionych od podatku VAT lub wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu?
Odpowiedź dłużnika nr 3
Spółka na przedmiotowych nieruchomościach prowadziła działalność produkcyjną i usługową, czyli wykonywała czynności opodatkowane podatkiem VAT.
Pytanie Komornika nr 4
Czy Spółka dokonywała wcześniej sprzedaży gruntów?
Odpowiedź dłużnika nr 4
Spółka nie dokonywała sprzedaży gruntów.
Pytanie Komornika nr 5
Czy Spółka posiada inne nieruchomości przeznaczone do sprzedaży w przyszłości?
Odpowiedź dłużnika nr 5
Spółka nie posiada innych gruntów ani nieruchomości. Nieruchomości należące do Spółki zostały sprzedane w drodze licytacji w grudniu 2025 r.
Pytanie Komornika nr 6
Czy Spółka podejmowała działania mające na celu zwiększenie atrakcyjności przedmiotowej nieruchomości?
Odpowiedź dłużnika nr 6
Spółka nie dokonywała scalenia ani podziału nieruchomości, nie występowała o ustalenie zjazdu, służebności czy wydanie zaświadczeń o dostępie do drogi publicznej. Nie podejmowała również działań reklamowych, marketingowych ani promocyjnych dotyczących nieruchomości. Grunty objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości …. Spółka nie występowała o wydanie decyzji o warunkach zabudowy ani o zmianę przeznaczenia gruntów czy klasy bonitacyjnej.
Pytanie Komornika nr 7
Czy nieruchomość jest zabudowana?
Odpowiedź dłużnika nr 7
Nieruchomość jest zabudowana budynkiem produkcyjnym, budynkiem administracyjno-biurowym oraz budynkiem ochrony. Na działce nr 1 znajduje się również transformator niskiego napięcia. Wnioskodawca wyjaśnia, że w odpowiedzi dłużnika jeden z obiektów został określony jako budynek ochrony, natomiast zgodnie z operatem szacunkowym budynek położony na działce nr 3 i częściowo na działce nr 2 został opisany jako budynek niemieszkalny określony jako „…”. Na potrzeby niniejszego wniosku Wnioskodawca przyjmuje kwalifikację i lokalizację obiektu wynikającą z operatu szacunkowego.
Pytanie Komornika nr 8
W jaki sposób budynki były lub są wykorzystywane?
Odpowiedź dłużnika nr 8
Budynki były i są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Pytanie Komornika nr 9
Jaki jest symbol PKOB budynków?
Odpowiedź dłużnika nr 9
PKOB 1251 – budynki przemysłowe. PKOB 1220 – budynki administracyjne i biurowe.
Pytanie Komornika nr 10
Jaka jest klasyfikacja gruntu wynikająca z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Odpowiedź dłużnika nr 10
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego grunty oznaczone są symbolem MN-U jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług.
Pytanie Komornika nr 11
Czy nieruchomość stanowiła składnik przedsiębiorstwa?
Odpowiedź dłużnika nr 11
Nieruchomość stanowiła składnik przedsiębiorstwa i była oraz jest ujęta w ewidencji środków trwałych. Podlegała amortyzacji.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że przedmiotem planowanej sprzedaży egzekucyjnej jest wyłącznie nieruchomość objęta księgą wieczystą nr …. Sprzedaż nie obejmuje przedsiębiorstwa dłużnika ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w szczególności nie obejmuje składników organizacyjnych, zobowiązań, należności, umów, pracowników, oznaczeń przedsiębiorstwa ani innych elementów pozwalających na samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej.
Pytanie Komornika nr 12
Kiedy nastąpiło pierwsze używanie lub pierwsze zasiedlenie budynków znajdujących się na nieruchomości?
Odpowiedź dłużnika nr 12
Pierwsze używanie nieruchomości nastąpiło w latach dwudziestych XX wieku. Dokładna data zasiedlenia nie jest znana. Budynek administracyjno-biurowy został prawdopodobnie wybudowany w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku jako budynek folwarczny. Następnie w latach pięćdziesiątych XX wieku stanowił zaplecze administracyjne oraz produkcyjne ….. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku obecny właściciel przeprowadził remont i adaptację pomieszczeń pod funkcje biurowe i produkcyjne.
Pytanie Komornika nr 13
Czy od pierwszego zasiedlenia upłynął okres dłuższy niż dwa lata?
Odpowiedź dłużnika nr 13
Od pierwszego zasiedlenia upłynął okres dłuższy niż dwa lata.
Pytanie Komornika nr 14
Czy budynki były oddawane innym podmiotom do użytkowania?
Odpowiedź dłużnika nr 14
Budynek biurowy zlokalizowany na działce nr 4 oraz budynek produkcyjny były oddawane do odpłatnego używania na podstawie umów najmu od 2016 r.
Pytanie Komornika nr 15
Czy ponoszono wydatki na ulepszenie budynków lub budowli?
Odpowiedź dłużnika nr 15
W okresie użytkowania obiektów ponoszono wydatki na ulepszenie. Znaczne wydatki ponoszone były w latach 1995–1997 w związku z przebudową i zmianą funkcji budynku. Następnie ponoszono nakłady na utrzymanie budynków i bieżące naprawy. Wydatki nie przekroczyły 30% wartości początkowej obiektów. Podmiotowi ponoszącemu wydatki przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT. Ostatnie ulepszenia były ponoszone w 2021 r.
Pytanie Komornika nr 16
Czy toczyło się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa dotycząca opodatkowania podatkiem VAT dostawy nieruchomości?
Odpowiedź dłużnika nr 16
Nie toczyły się jakiekolwiek postępowania podatkowe dotyczące opodatkowania podatkiem VAT dostawy nieruchomości.
Pytanie Komornika nr 17
Czy kwestia opodatkowania sprzedaży nieruchomości została rozstrzygnięta decyzją lub postanowieniem organu podatkowego?
Odpowiedź dłużnika nr 17
Kwestia opodatkowania sprzedaży nieruchomości nie została rozstrzygnięta co do istoty w drodze decyzji lub postanowienia organu podatkowego.
Pytanie Komornika nr 18
Czy sprzedaż nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT?
Odpowiedź dłużnika nr 18
Zdaniem dłużnika sprzedaż nieruchomości będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ponieważ doszło do pierwszego zasiedlenia budynków, od pierwszego zasiedlenia upłynął okres dłuższy niż dwa lata, wydatki na ulepszenie nie przekroczyły 30% wartości początkowej obiektów, a nieruchomość była wykorzystywana do działalności opodatkowanej podatkiem VAT oraz była przedmiotem odpłatnego najmu.
W uzupełnieniu wniosku na pytania z wezwania wskazał Pan odpowiednio:
1) Czy budynek stacji transformatorowej, budynek produkcyjny, budynek administracyjno-biurowy oraz budynek ochrony ("…") są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane?
Tak. Każdy z wymienionych obiektów stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Każdy z nich jest obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem, wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającym fundamenty i dach.
Odpowiedź twierdząca dotyczy odrębnie budynku stacji transformatorowej, budynku produkcyjnego, budynku administracyjno-biurowego oraz budynku ochrony określanego jako "…".
2) Czy ww. budynki są trwale związane z gruntem?
Tak. Budynek stacji transformatorowej, budynek produkcyjny, budynek administracyjno-biurowy oraz budynek ochrony ("…") są trwale związane z gruntem poprzez fundamenty. Odpowiedź dotyczy każdego z tych budynków odrębnie.
Informacje uzupełniające dotyczące pierwszego zasiedlenia i ulepszeń poszczególnych budynków
a) Budynek stacji transformatorowej został oddany do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlony w latach sześćdziesiątych XX wieku. Od pierwszego zasiedlenia do planowanej sprzedaży upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Dłużnik nie ponosił wydatków na ulepszenie tego budynku przekraczających 30% jego wartości początkowej.
b) Budynek produkcyjny, według informacji dłużnika, został oddany do użytkowania na początku XX wieku, a co najmniej od lat sześćdziesiątych XX wieku był użytkowany jako budynek produkcyjny i magazynowy. Dłużnik ponosił w latach 1997-1999 wydatki na przebudowę budynku przekraczające 30% jego wartości początkowej. Dokładna wartość wydatków nie jest znana. Dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT od tych wydatków. Po zakończeniu ulepszenia budynek został oddany do użytkowania w 1999 r. i w tym roku nastąpiło jego pierwsze zasiedlenie po ulepszeniu. Od tego zasiedlenia do planowanej sprzedaży upłynie okres dłuższy niż 2 lata.
c) Budynek administracyjno-biurowy został oddany do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlony w latach dwudziestych XX wieku jako budynek stajni i folwarku. Od lat sześćdziesiątych XX wieku był użytkowany jako budynek magazynowy. Dłużnik ponosił w latach 1997-1999 wydatki na jego przebudowę i adaptację na funkcję administracyjno-biurową, przekraczające 30% wartości początkowej. Dokładna wartość wydatków nie jest znana. Dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT. Po zakończeniu ulepszenia budynek został oddany do użytkowania w 1999 r. i od tego roku jest użytkowany jako budynek administracyjno-biurowy. Od pierwszego zasiedlenia po ulepszeniu do planowanej sprzedaży upłynie okres dłuższy niż 2 lata.
d) Budynek ochrony ("…") został oddany do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlony w latach sześćdziesiątych XX wieku. Dłużnik ponosił w latach 1997-1999 wydatki na jego adaptację na funkcję administracyjno-mieszkalną, przekraczające 30% wartości początkowej. Dokładna wartość wydatków nie jest znana. Dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT. Po zakończeniu ulepszenia budynek został oddany do użytkowania w 1999 r. i w tym roku nastąpiło jego pierwsze zasiedlenie po ulepszeniu. Od tego zasiedlenia do planowanej sprzedaży upłynie okres dłuższy niż 2 lata.
Wnioskodawca nie posiada informacji pozwalających na wskazanie dokładnych dat dziennych pierwszego zasiedlenia oraz oddania wymienionych budynków do użytkowania.
3) Czy budowle znajdujące się na działkach nr 11, 12 i 13 są trwale związane z gruntem?
Na działce nr 11 znajdują się droga asfaltowa oraz ogrodzenie z siatki. Droga asfaltowa stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane i jest trwale związana z gruntem poprzez podbudowę oraz trwałą nawierzchnię. Ogrodzenie z siatki stanowi urządzenie budowlane, a nie odrębną budowlę.
Na działce nr 12 znajdują się droga asfaltowa, asfaltowy plac postojowy, ogrodzenie murowane z elementami kutymi oraz ogrodzenie z siatki. Droga asfaltowa i asfaltowy plac postojowy stanowią budowle trwale związane z gruntem poprzez podbudowę oraz nawierzchnię wykonaną z trwałych materiałów. Oba ogrodzenia stanowią urządzenia budowlane, a nie odrębne budowle.
Na działce nr 13 znajduje się droga dojazdowa z nawierzchnią z kostki brukowej. Droga ta stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane i jest trwale związana z gruntem poprzez podbudowę oraz trwałą nawierzchnię.
Ogrodzenia kwalifikuje się jako urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi i zapewniające możliwość użytkowania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. W konsekwencji pytania dotyczące pierwszego zasiedlenia, oddania do użytkowania oraz ulepszeń budowli nie znajdują do ogrodzeń odrębnego zastosowania.
4) Kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie znajdujących się na poszczególnych działkach budowli lub ich części?
Droga asfaltowa znajdująca się na działce nr 11 została oddana do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlona w 1999 r.
Droga asfaltowa oraz asfaltowy plac postojowy znajdujące się na działce nr 12 zostały oddane do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlone w 1999 r.
Droga dojazdowa z nawierzchnią z kostki brukowej znajdująca się na działce nr 13 została oddana do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlona w 1999 r.
Wnioskodawca nie posiada informacji pozwalających na wskazanie dokładnego dnia i miesiąca pierwszego zasiedlenia wymienionych budowli.
5) Jeżeli nastąpiło pierwsze zasiedlenie części budowli, to w jakiej części?
Z informacji uzyskanych od dłużnika nie wynika, aby pierwsze zasiedlenie dotyczyło jedynie części którejkolwiek z wymienionych budowli. Drogi oraz plac postojowy zostały oddane do użytkowania jako całe obiekty.
6) Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem budowli lub ich części a ich dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?
Tak. W odniesieniu do drogi asfaltowej na działce nr 11, drogi asfaltowej i asfaltowego placu postojowego na działce nr 12 oraz drogi dojazdowej z kostki brukowej na działce nr 13 pomiędzy pierwszym zasiedleniem w 1999 r. a planowaną dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata.
7) Kiedy nastąpiło zajęcie budowli do używania?
Droga asfaltowa znajdująca się na działce nr 11, droga asfaltowa i asfaltowy plac postojowy znajdujące się na działce nr 12 oraz droga dojazdowa z kostki brukowej znajdująca się na działce nr 13 zostały zajęte do używania w 1999 r. Wnioskodawca nie posiada informacji pozwalających na wskazanie dokładnych dat dziennych.
8) Czy dłużnik ponosił nakłady na ulepszenie budowli w wysokości wyższej niż 30% ich wartości początkowej?
Nie. Dłużnik nie ponosił wydatków na ulepszenie drogi asfaltowej znajdującej się na działce nr 11, drogi asfaltowej i asfaltowego placu postojowego znajdujących się na działce nr 12 ani drogi dojazdowej z kostki brukowej znajdującej się na działce nr 13 w wysokości przekraczającej 30% wartości początkowej poszczególnych budowli. Wobec odpowiedzi przeczącej pytania szczegółowe zawarte w pkt 8 lit. a-f wezwania nie znajdują zastosowania.
9) Czy najemca lub najemcy ponosili nakłady na ulepszenie budynku administracyjno-biurowego oraz budynku produkcyjnego w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej tych budynków?
Nie. Najemcy nie ponosili wydatków na ulepszenie budynku administracyjno-biurowego ani budynku produkcyjnego, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w wysokości przekraczającej 30% wartości początkowej danego budynku. Wobec odpowiedzi przeczącej pytania szczegółowe zawarte w pkt 9 lit. a-e wezwania nie znajdują zastosowania.
10) Czy pomiędzy dłużnikiem a najemcą doszło lub dojdzie do rozliczenia nakładów poniesionych na ulepszenie ww. budynków?
Wobec braku nakładów poniesionych przez najemców na ulepszenie budynku administracyjno-biurowego lub budynku produkcyjnego w wysokości przekraczającej 30% ich wartości początkowej nie występują nakłady objęte pytaniem, które podlegałyby rozliczeniu pomiędzy dłużnikiem a najemcą. Pytania szczegółowe zawarte w pkt 10 lit. a-b wezwania nie znajdują zatem zastosowania.
11) Działania podjęte przez Komornika w celu uzyskania brakujących informacji
Komornik Sądowy dysponuje dokumentami pozwalającymi na jednoznaczne ustalenie, że planowana dostawa nieruchomości zabudowanych będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. W związku z powyższym art. 43 ust. 21 ustawy o VAT nie znajduje zastosowania w opisanym zdarzeniu przyszłym i nie jest przedmiotem zapytania Wnioskodawcy.
Pytania
Pytanie nr 1
Czy planowana sprzedaż egzekucyjna działek nr 1, 2, 3 oraz 4, objętych księgą wieczystą nr …, na których znajdują się budynki albo części budynków opisane w stanie faktycznym, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, a w konsekwencji czy Komornik Sądowy jako płatnik, o którym mowa w art. 18 ustawy o VAT, nie będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od dostawy tych działek?
Pytanie nr 2
Czy planowana sprzedaż egzekucyjna działek nr 5, 6, 7 oraz 8, stanowiących grunty niezabudowane położone zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w całości na obszarze oznaczonym symbolem 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej, stanowi dostawę terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, a w konsekwencji czy Komornik Sądowy jako płatnik będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od dostawy tych działek?
Pytanie nr 3
Czy planowana sprzedaż egzekucyjna niezabudowanych działek nr 9 oraz 10, położonych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na obszarze oznaczonym symbolem 3.KDD – tereny dróg publicznych dojazdowych, będzie stanowiła dostawę terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, a w konsekwencji czy Komornik Sądowy jako płatnik będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od dostawy tych działek?
Pytanie nr 4
Czy planowana sprzedaż egzekucyjna działek nr 11, 12 oraz 13, które zgodnie z opisem stanu faktycznego stanowią działki drogowe zabudowane budowlami drogowymi, tj. drogą asfaltową albo drogą utwardzoną kostką brukową, będzie stanowiła dostawę budowli lub ich części wraz z gruntem, korzystającą ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, a w konsekwencji czy Komornik Sądowy jako płatnik nie będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od dostawy tych działek?
Pytanie nr 5
Czy planowana sprzedaż egzekucyjna działki nr 14, położonej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na terenie oznaczonym symbolem 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej, na której znajduje się fragment budynku gospodarczego położonego w przeważającej części na sąsiedniej działce nr 15 nieobjętej postępowaniem egzekucyjnym ani planowaną sprzedażą, stanowi dostawę terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, czy też okoliczność posadowienia na działce fragmentu budynku powoduje konieczność kwalifikowania tej dostawy jako dostawy budynku, budowli lub ich części?
Pana stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)
Ad. 1
Zdaniem Wnioskodawcy, planowana sprzedaż egzekucyjna działek nr 1, 2, 3 oraz 4, objętych księgą wieczystą nr …, na których znajdują się budynki lub części budynków opisane w stanie faktycznym, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. W konsekwencji Komornik Sądowy jako płatnik, o którym mowa w art. 18 ustawy o VAT, nie będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od dostawy tych działek.
Zgodnie z art. 18 ustawy o VAT, komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne są płatnikami podatku od dostawy towarów dokonywanej w trybie egzekucji, jeżeli towary te są własnością dłużnika albo są posiadane przez dłużnika z naruszeniem obowiązujących przepisów. Komornik nie staje się podatnikiem VAT z tytułu sprzedaży egzekucyjnej, lecz wykonuje funkcję płatnika podatku należnego od dostawy dokonywanej przez dłużnika. Obowiązek pobrania podatku przez komornika istnieje zatem tylko wtedy, gdy dana dostawa, gdyby była dokonana bezpośrednio przez dłużnika, podlegałaby opodatkowaniu VAT i nie korzystałaby ze zwolnienia.
W niniejszej sprawie dłużnikiem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będąca czynnym podatnikiem VAT. Dłużnik wskazał, że nieruchomość była wykorzystywana do prowadzenia działalności produkcyjnej i usługowej, a więc do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Nieruchomość stanowiła składnik przedsiębiorstwa, była ujęta w ewidencji środków trwałych oraz podlegała amortyzacji. Sprzedaż egzekucyjna nieruchomości nastąpi więc w ramach działalności gospodarczej dłużnika i co do zasady, mieści się w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Jednocześnie w odniesieniu do działek nr 1, 2, 3 oraz 4 zastosowanie znajdzie zwolnienie właściwe dla dostawy budynków, budowli lub ich części.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że działka nr 4 jest zabudowana budynkiem administracyjno- biurowym oraz budynkiem produkcyjnym. Działka nr 1 jest zabudowana budynkiem stacji transformatorowej. Na działce nr 3 znajduje się budynek niemieszkalny określony w operacie szacunkowym jako „…”. Północno-zachodni narożnik tego budynku znajduje się również na działce nr 2. Działka nr 2 pozostaje funkcjonalnie i prawnie związana z dostawą budynku określonego jako „….”, ponieważ część tego budynku znajduje się na gruncie objętym sprzedażą egzekucyjną, a sam budynek zasadniczo znajduje się na działce nr 3, która również jest przedmiotem sprzedaży egzekucyjnej.
W zakresie rozbieżności terminologicznej Wnioskodawca wskazuje, że określenie użyte przez dłużnika „budynek ochrony” odnosi się do obiektu opisanego w operacie szacunkowym jako budynek niemieszkalny „…” albo co najmniej nie zmienia kwalifikacji podatkowej działek nr 2 i 3. Dla potrzeb niniejszego wniosku decydujące znaczenie ma to, że na działkach nr 3 i 2 znajduje się budynek lub część budynku objęta planowaną sprzedażą egzekucyjną.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim albo gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż dwa lata.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że pierwsze używanie budynków nastąpiło wiele lat temu, a dłużnik potwierdził, że od pierwszego zasiedlenia upłynął okres dłuższy niż dwa lata. Budynek biurowy zlokalizowany na działce nr 4 oraz budynek produkcyjny były oddawane do odpłatnego używania na podstawie umów najmu od 2016 r. Dłużnik wskazał również, że wydatki ponoszone na ulepszenie obiektów nie przekroczyły 30% wartości początkowej obiektów, a ostatnie ulepszenia były ponoszone w 2021 r.
W konsekwencji dostawa budynków lub części budynków znajdujących się na działkach nr 1, 2, 3 oraz 4 nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim. Pomiędzy pierwszym zasiedleniem a planowaną dostawą upłynął również okres dłuższy niż dwa lata. Spełnione są zatem przesłanki zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale związanych z gruntem albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Oznacza to, że grunt dzieli sposób opodatkowania właściwy dla budynku, budowli lub ich części. Jeżeli zatem dostawa budynków lub części budynków korzysta ze zwolnienia od VAT, zwolnieniem objęta jest również dostawa gruntu związanego z tymi budynkami lub ich częściami.
W konsekwencji planowana sprzedaż egzekucyjna działek nr 1, 2, 3 oraz 4 będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Komornik Sądowy nie będzie zatem zobowiązany jako płatnik do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od sprzedaży tych działek.
Po uzupełnieniu opisu zdarzenia przyszłego Wnioskodawca podtrzymuje stanowisko, że sprzedaż w trybie licytacji publicznej nieruchomości obejmującej działki nr 11, 12 i 13, objęte księgą wieczystą nr …, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Budynek stacji transformatorowej został po raz pierwszy zasiedlony w latach sześćdziesiątych XX wieku i nie był ulepszany w stopniu przekraczającym 30% jego wartości początkowej. Pomiędzy jego pierwszym zasiedleniem a planowaną dostawą upłynie zatem okres dłuższy niż 2 lata.
Budynek produkcyjny, budynek administracyjno-biurowy oraz budynek ochrony ("…") były przedmiotem ulepszeń przekraczających 30% ich wartości początkowej w latach 1997-1999. Dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków na te ulepszenia. Wszystkie trzy budynki zostały po zakończeniu ulepszeń oddane do użytkowania w 1999 r., a zatem doszło wówczas do ich pierwszego zasiedlenia po ulepszeniu. Od tego zasiedlenia do planowanej dostawy upłynie okres znacznie dłuższy niż 2 lata. Okoliczność, że dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku od wydatków na ulepszenie, nie wyłącza zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, skoro dostawa nastąpi po upływie ponad dwóch lat od pierwszego zasiedlenia po ulepszeniu.
Droga asfaltowa znajdująca się na działce nr 11, droga asfaltowa oraz asfaltowy plac postojowy znajdujące się na działce nr 12, a także droga dojazdowa z kostki brukowej znajdująca się na działce nr 13 zostały oddane do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlone w 1999 r. Dłużnik nie ponosił na te budowle nakładów przekraczających 30% ich wartości początkowej. Także ich dostawa nastąpi po upływie okresu dłuższego niż 2 lata od pierwszego zasiedlenia i będzie objęta zwolnieniem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Ogrodzenia znajdujące się na działkach nr 11 i 12 stanowią urządzenia budowlane związane z obiektami budowlanymi i nie są odrębnym przedmiotem dostawy. Ich obecność nie zmienia sposobu opodatkowania dostawy budynków i budowli, z którymi są związane.
Skoro dostawa budynków i budowli korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, nie zachodzi potrzeba stosowania zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10a tej ustawy. Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu, wobec czego grunt dzieli sposób opodatkowania posadowionych na nim budynków i budowli.
Komornik Sądowy jest płatnikiem podatku od dostawy dokonywanej w trybie egzekucji na podstawie art. 18 ustawy o VAT. W analizowanym przypadku, z uwagi na zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, Komornik nie będzie obowiązany do obliczenia i pobrania podatku VAT od ceny uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, o ile uprawnione strony nie zrezygnują skutecznie ze zwolnienia na zasadach przewidzianych w ustawie o VAT.
Brak możliwości wskazania dokładnych dat dziennych nie podważa powyższego stanowiska, ponieważ udokumentowane informacje pozwalają stwierdzić, że nawet przy przyjęciu najpóźniejszej możliwej daty, tj. 31 grudnia 1999 r., pomiędzy pierwszym zasiedleniem a planowaną dostawą upłynie okres znacznie dłuższy niż 2 lata.
Ad. 2
Zdaniem Wnioskodawcy, planowana sprzedaż egzekucyjna działek nr 5, 6, 7 oraz 8, stanowiących grunty niezabudowane położone zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w całości na obszarze oznaczonym symbolem 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej, będzie stanowiła dostawę terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. W konsekwencji sprzedaż tych działek nie będzie korzystała ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT i będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT zwolniona od podatku jest dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Zwolnienie to obejmuje zatem wyłącznie takie grunty niezabudowane, które nie są terenami budowlanymi.
Definicję terenów budowlanych zawiera art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Działki nr 5, 6, 7 oraz 8 są działkami niezabudowanymi. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działki te położone są w całości na obszarze oznaczonym symbolem 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej. Skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla tych działek przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową i usługową, to działki te stanowią tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
W odniesieniu do działek nr 5, 6, 7 oraz 8 bez znaczenia pozostaje okoliczność, że działki nie są obecnie faktycznie zabudowane przez dłużnika albo nie są aktualnie wykorzystywane pod zabudowę. Dla kwalifikacji gruntu jako terenu budowlanego decydujące znaczenie ma jego przeznaczenie wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W konsekwencji planowana sprzedaż egzekucyjna działek nr 5, 6, 7 oraz 8 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT jako dostawa terenów budowlanych. Komornik Sądowy jako płatnik, o którym mowa w art. 18 ustawy o VAT, będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od sprzedaży tych działek.
Działki niezabudowane będące terenami budowlanymi nie korzystają również ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, ponieważ nieruchomość była wykorzystywana przez dłużnika do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, a nie wyłącznie do czynności zwolnionych.
Ad. 3
Zdaniem Wnioskodawcy, planowana sprzedaż egzekucyjna niezabudowanych działek nr 9 oraz 10, położonych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na obszarze oznaczonym symbolem 3.KDD – tereny dróg publicznych dojazdowych, będzie stanowiła dostawę terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. W konsekwencji sprzedaż tych działek nie będzie korzystała ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT i będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Działki nr 9 i 10 są w stanie faktycznym opisane jako działki niezabudowane. Nie oznacza to jednak, że ich sprzedaż może korzystać ze zwolnienia właściwego dla terenów niezabudowanych innych niż budowlane. Dla zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT konieczne jest bowiem, aby grunt był niezabudowany oraz jednocześnie nie był terenem budowlanym.
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działki nr 9 i 10 położone są na obszarze oznaczonym symbolem 3.KDD – tereny dróg publicznych dojazdowych. Przeznaczenie gruntu pod drogę publiczną dojazdową oznacza przeznaczenie pod realizację infrastruktury drogowej, a więc pod obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
W konsekwencji działki nr 9 i 10 należy traktować jako grunty przeznaczone pod zabudowę, a więc jako tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. Sprzedaż tych działek nie będzie korzystała ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Komornik Sądowy będzie zobowiązany jako płatnik do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od dostawy tych działek. Ad. 4
Zdaniem Wnioskodawcy, planowana sprzedaż egzekucyjna działek nr 11, 12 oraz 13, które zgodnie z opisem stanu faktycznego stanowią działki drogowe zabudowane budowlami drogowymi, tj. drogą asfaltową albo drogą utwardzoną kostką brukową, będzie stanowiła dostawę budowli lub ich części wraz z gruntem. Dostawa ta będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT. W konsekwencji Komornik Sądowy jako płatnik nie będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od dostawy tych działek.
Kwalifikacja działek nr 11, 12 oraz 13 wymaga odrębnej oceny od kwalifikacji działek niezabudowanych. Z opisu stanu faktycznego wynika bowiem, że na działce nr 11 urządzony jest fragment drogi asfaltowej, działka nr 12 stanowi urządzoną drogę utwardzoną asfaltem, natomiast działka nr 13 jest w całości utwardzona kostką brukową i pełni funkcję drogi dojazdowej. Nie są to zatem grunty niezabudowane.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przez budowlę rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym m.in. obiekty liniowe. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego, obiektem liniowym jest obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami. Droga, w tym droga o nawierzchni asfaltowej albo droga utwardzona kostką brukową, jeżeli pełni funkcję komunikacyjną jako szlak przejazdu, powinna być traktowana jako budowla w rozumieniu Prawa budowlanego.
Takie podejście znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 maja 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.186.2023.3.SR, wskazano, że droga utwardzona kostką brukową powinna zostać uznana za budowlę, a droga w rozumieniu Prawa budowlanego jest obiektem budowlanym – budowlą stanowiącą obiekt liniowy.
Podobnie w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.133.2025.1.MPU, organ przyjął, że dostawa działek zabudowanych budowlą w postaci drogi wewnętrznej może korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, jeżeli od pierwszego zasiedlenia tej budowli upłynął okres co najmniej dwóch lat i nie ponoszono wydatków na jej ulepszenie przekraczających ustawowy próg.
W niniejszej sprawie działki nr 11, 12 oraz 13 należy zatem traktować jako działki zabudowane budowlami drogowymi. Nie znajduje do nich zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Skoro przedmiotem sprzedaży są grunty zabudowane budowlami drogowymi, właściwą podstawą oceny zwolnienia jest art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Dla kwalifikacji podatkowej istotne jest, że przedmiotem dostawy nie jest wyłącznie grunt, lecz grunt wraz z istniejącymi na nim budowlami drogowymi trwale związanymi z gruntem. W konsekwencji do gruntu stosuje się taki sam sposób opodatkowania jak do budowli, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że nieruchomość stanowiła składnik przedsiębiorstwa dłużnika, była wykorzystywana do działalności opodatkowanej VAT, a dłużnik wskazał, że od pierwszego zasiedlenia upłynął okres dłuższy niż dwa lata. Dłużnik wskazał również, że ponoszone wydatki na ulepszenie obiektów nie przekroczyły 30% wartości początkowej obiektów. W stanie faktycznym nie występują zatem okoliczności wskazujące, aby dostawa budowli drogowych na działkach nr 11, 12 oraz 13 miała nastąpić w ramach pierwszego zasiedlenia albo przed nim, albo przed upływem dwóch lat od pierwszego zasiedlenia.
W konsekwencji dostawa budowli drogowych posadowionych na działkach nr 11, 12 oraz 13 powinna korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu, co oznacza, że grunt dzieli sposób opodatkowania budowli. Skoro dostawa budowli drogowych korzysta ze zwolnienia od VAT, zwolniona będzie również dostawa gruntu związanego z tymi budowlami.
W konsekwencji sprzedaż egzekucyjna działek nr 11, 12 oraz 13 będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, a Komornik Sądowy jako płatnik nie będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od dostawy tych działek.
Ad. 5
Zdaniem Wnioskodawcy, planowana sprzedaż egzekucyjna działki nr 14 stanowi dostawę gruntu niezabudowanego będącego terenem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dostawa ta nie powinna być kwalifikowana jako dostawa budynku, budowli lub ich części.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że na działce nr 14 znajduje się jedynie fragment budynku gospodarczego, który w przeważającej części położony jest na sąsiedniej działce nr 15. Działka nr 15 nie jest objęta postępowaniem egzekucyjnym ani planowaną sprzedażą.
Ponadto, z posiadanych przez Komornika informacji nie wynika, aby budynek ten stanowił składnik przedsiębiorstwa dłużnika, był ujęty w ewidencji środków trwałych dłużnika, był przedmiotem amortyzacji, najmu lub ulepszeń opisywanych przez dłużnika. Nie wynika również, aby dłużnik wykonywał względem tego budynku ekonomiczne władztwo właściwe właścicielowi.
W konsekwencji nie można uznać, że w ramach sprzedaży egzekucyjnej działki nr 14 dochodzi do dostawy budynku lub jego części. Dłużnik nie przenosi bowiem ekonomicznego władztwa nad tym budynkiem, a działka nr 15, na której znajduje się przeważająca część obiektu, nie jest objęta sprzedażą egzekucyjną.
Przedmiotem dostawy pozostaje zatem grunt objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jako teren zabudowy mieszkaniowej i usługowej oznaczony symbolem 1.MN-U. Teren taki stanowi teren budowlany w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
W konsekwencji sprzedaż działki nr 14 nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Komornik Sądowy jako płatnik będzie zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT od tej dostawy.
Sprzedaż działki nr 14 nie korzysta również ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, ponieważ z przedstawionych informacji wynika, że nieruchomość była wykorzystywana w działalności opodatkowanej VAT, a nie wyłącznie do czynności zwolnionych od podatku.
Dodatkowo Wnioskodawca podkreśla, że planowana sprzedaż egzekucyjna nie stanowi zbycia przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, lecz dotyczy wyłącznie nieruchomości opisanej w stanie faktycznym.
Podsumowanie stanowiska Wnioskodawcy
1. Sprzedaż działek nr 1, 2, 3 oraz 4 będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ponieważ są to działki, na których znajdują się budynki albo części budynków będące przedmiotem sprzedaży egzekucyjnej, a dostawa tych budynków lub ich części nastąpi po upływie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia.
2. Sprzedaż działek nr 5, 6, 7 oraz 8 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, ponieważ są to grunty niezabudowane położone w całości na terenach przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową i usługową, a więc stanowią tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
3. Sprzedaż niezabudowanych działek nr 9 oraz 10 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, ponieważ działki te są przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny dróg publicznych dojazdowych oznaczone symbolem 3.KDD, a więc stanowią tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
4. Sprzedaż działek nr 11, 12 oraz 13 będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, ponieważ są to działki zabudowane budowlami drogowymi, tj. drogami stanowiącymi obiekty liniowe w rozumieniu Prawa budowlanego, a dostawa tych budowli nie nastąpi w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim oraz nastąpi po upływie okresu dłuższego niż dwa lata od pierwszego zasiedlenia.
5. Sprzedaż działki nr 14 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT jako dostawa gruntu niezabudowanego będącego terenem budowlanym. Fragment budynku gospodarczego położonego zasadniczo na działce sąsiedniej nr 15 nie przesądza o zastosowaniu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ponieważ z dostępnych dokumentów nie wynika, aby budynek ten był przedmiotem sprzedaży egzekucyjnej jako składnik majątkowy dłużnika albo pozostawał pod ekonomicznym władztwem dłużnika.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 18 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 622 ze zm.):
Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.
W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów. Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku, do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.
Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.
Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.
Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W odniesieniu do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Zgodnie z przedstawionymi przepisami budynki oraz grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Zaznaczenia wymaga, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że jako Komornik sądowy prowadzi Pan postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi …. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Przedmiotem planowanej sprzedaży egzekucyjnej jest nieruchomość stanowiąca własność dłużnika, objęta księgą wieczystą nr …. Nieruchomość obejmuje działki ewidencyjne nr 1, 2, 11, 12, 9, 10, 5, 6, 7, 14, 8, 3, 4 oraz 13 położone w miejscowości ….. Spółka na przedmiotowych nieruchomościach prowadziła działalność produkcyjną i usługową, czyli wykonywała czynności opodatkowane podatkiem VAT.
Mając na uwadze fakt, że ww. działki zostały nabyte przez dłużnika w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą pod nazwą …. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i były wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej, w niniejszej sprawie dojdzie do sprzedaży majątku należącego do przedsiębiorstwa dłużnika. Zatem w odniesieniu do dostawy działek nr 1, 2, 11, 12, 9, 10, 5, 6, 7, 14, 8, 3, 4 oraz 13, dłużnik będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem sprzedaż będzie dotyczyła składników majątku przedsiębiorstwa dłużnika.
W konsekwencji, dostawa przez Pana jako komornika ww. działek nr 1, 2, 11, 12, 9, 10, 5, 6, 7, 14, 8, 3, 4 oraz 13 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy
Przy czym, wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy:
Stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.
Stosownie do art. 146ef ust. 1 ustawy:
W okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do końca roku, w którym suma wydatków wymienionych w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. poz. 2305 oraz z 2023 r. poz. 347, 641, 1615, 1834 i 1872) określonych na ten rok w ustawie budżetowej, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 lipca tego roku, oraz planie finansowym Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przedłożonym zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny albo projekcie tego planu przedstawionym do zatwierdzenia Ministrowi Obrony Narodowej zgodnie z art. 42 ust. 2 i 3 tej ustawy, jeżeli plan ten nie został przedłożony zgodnie z art. 42 ust. 4 tej ustawy, po wyłączeniu planowanych przepływów finansowych w ramach tej sumy wydatków, jest wyższa niż 3% wartości produktu krajowego brutto określonego zgodnie z art. 40 ust. 2 tej ustawy:
1) stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2, art. 110 i art. 138i ust. 4, wynosi 23%;
2) stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%;
3) stawka zryczałtowanego zwrotu podatku, o której mowa w art. 115 ust. 2, wynosi 7%;
4) stawka ryczałtu, o której mowa w art. 114 ust. 1, wynosi 4%.
Jednakże, zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane.
W myśl art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o terenach budowlanych - rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z powyższych przepisów wynika, że przeznaczenie określonego gruntu należy oceniać wyłącznie w oparciu o istniejący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz – w przypadku braku takiego planu – wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Opodatkowaniu podlegają te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane w myśl art. 2 pkt 33 ustawy. Natomiast dostawa gruntów niezabudowanych, które nie są terenami budowlanymi, jest zwolniona od podatku od towarów i usług.
Opodatkowane są zatem te dostawy terenów niezabudowanych, które mają za przedmiot tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy.
Jednocześnie należy wskazać, że kluczowa dla sprawy regulacja stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. k Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”, zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje dostawy terenów niezabudowanych, inne niż dostawy terenów budowlanych, o których mowa w art. 12 ust. 1 lit. b).
Jednocześnie, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.), zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
Z powyższych przepisów wynika, że ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen - „teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”. Wprowadzony do ustawy art. 2 pkt 33, w zgodny sposób odpowiada zatem treści ww. orzeczenia, gdyż cechę przeznaczenia pod zabudowę ustalić należy na podstawie określonych wprost w ustawie dokumentów prawa miejscowego.
Zatem zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, obejmuje zbycie niezabudowanych gruntów wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę.
Elementem, który determinuje zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane. Przy czym, o tym, że dany teren jest terenem budowlanym przesądzają zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.
Zatem grunt budowlany to taki grunt, który objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w którym określono dla niego funkcję „pod zabudowę”.
W art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w przepisach warunki.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:
Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Zatem, w przypadku, gdy po wybudowaniu budynek, budowla lub jego część jest wykorzystywana, w tym używana na potrzeby własnej działalności, okoliczność ta powoduje, że ma już miejsce pierwsze zasiedlenie tego obiektu.
Jak wynika z powołanych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli, jeżeli w stosunku do nich doszło do pierwszego zasiedlenia, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.
Ponadto, w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy stanie się bezzasadne.
Zauważenia wymaga, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
Zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy:
Oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 pkt 2 musi również zawierać:
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części - w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;
3) adres budynku, budowli lub ich części.
A zatem ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy – po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślenia wymaga, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Jednocześnie, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Jeżeli dla dostawy działek nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Jednocześnie wskazania wymaga, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia budynku, budowli, urządzenia budowalnego. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).
Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:
Przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o budowli należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Stosownie zaś do art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie liniowym należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, droga kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
W myśl art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach budowlanych należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
W pierwszej kolejności Pana wątpliwości dotyczą ustalenia czy sprzedaż egzekucyjna działek nr 1, 2, 3 oraz 4 zabudowanych budynkami i częścią budynków będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Jak wynika z opisu sprawy działka nr 4 zabudowana jest budynkiem administracyjno-biurowym oraz budynkiem produkcyjnym, działka nr 1 zabudowana jest budynkiem stacji transformatorowej, natomiast na działce nr 3 znajduje się budynek niemieszkalny określony w operacie szacunkowym jako „…”. Z operatu wynika, że budynek ten położony jest na działce nr 3, jednak jego północno-zachodni narożnik znajduje się również na sąsiedniej działce nr 2. Działka nr 2 stanowi zatem działkę, na której posadowiona jest część ww. budynku. Każdy z wymienionych obiektów stanowi budynek w rozumieniu ustawy Prawo budowlane i jest trwale związanym z gruntem. Pierwsze używanie nieruchomości nastąpiło w latach dwudziestych XX wieku. Budynek administracyjno-biurowy został prawdopodobnie wybudowany w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku jako budynek folwarczny. Następnie w latach pięćdziesiątych XX wieku stanowił zaplecze administracyjne oraz produkcyjne ….. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku obecny właściciel przeprowadził remont i adaptację pomieszczeń pod funkcje biurowe i produkcyjne. Budynek stacji transformatorowej został oddany do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlony w latach sześćdziesiątych XX wieku. Dłużnik nie ponosił wydatków na ulepszenie tego budynku przekraczających 30% jego wartości początkowej. Budynek produkcyjny, został oddany do użytkowania na początku XX wieku, a co najmniej od lat sześćdziesiątych XX wieku był użytkowany jako budynek produkcyjny i magazynowy. Dłużnik ponosił w latach 1997-1999 wydatki na przebudowę budynku przekraczające 30% jego wartości początkowej. Po zakończeniu ulepszenia budynek został oddany do użytkowania w 1999 r. i w tym roku nastąpiło jego pierwsze zasiedlenie po ulepszeniu. Budynek administracyjno-biurowy został oddany do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlony w latach dwudziestych XX wieku jako budynek stajni i folwarku. Dłużnik ponosił w latach 1997-1999 wydatki na jego przebudowę i adaptację na funkcję administracyjno-biurową, przekraczające 30% wartości początkowej. Po zakończeniu ulepszenia budynek został oddany do użytkowania w 1999 r. i od tego roku jest użytkowany jako budynek administracyjno-biurowy. Budynek ochrony ("…") został oddany do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlony w latach sześćdziesiątych XX wieku. Dłużnik ponosił w latach 1997-1999 wydatki na jego adaptację na funkcję administracyjno-mieszkalną, przekraczające 30% wartości początkowej. Po zakończeniu ulepszenia budynek został oddany do użytkowania w 1999 r. i w tym roku nastąpiło jego pierwsze zasiedlenie po ulepszeniu. Od tego zasiedlenia do planowanej sprzedaży upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Budynek biurowy zlokalizowany na działce nr 4 oraz budynek produkcyjny były oddawane do odpłatnego używania na podstawie umów najmu od 2016 r.
Analiza przedstawionych okoliczności sprawy oraz treści powołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że dostawa ww. budynku administracyjno-biurowego oraz budynku produkcyjnego położonych na działce nr 4, budynku stacji transformatorowej położonego na działce nr 1 oraz budynku niemieszkalnego określonego jako „….” położonego na działce nr 3 i na działce nr 2 nie zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia, bowiem pierwsze zasiedlenie ww. budynków już nastąpiło oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem a ich dostawą upłyną co najmniej 2 lata. Ponadto, jak wynika z wniosku po zakończeniu ulepszeń w wysokości przekraczającej 30% ich wartości początkowej, budynki zostały oddane do użytkowania w 1999 r. i od pierwszego zasiedlenia po ulepszeniu ww. budynków do planowanej sprzedaży upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Nadto, najemcy nie ponosili wydatków na ulepszenie budynku administracyjno-biurowego ani budynku produkcyjnego w wysokości przekraczającej 30% wartości początkowej danego budynku.
W konsekwencji powyższego, dla dostawy ww. budynku administracyjno-biurowego oraz budynku produkcyjnego położonych na działce nr 4, budynku stacji transformatorowej położonego na działce nr 1 oraz budynku niemieszkalnego określonego jako „…” położonego na działce nr 3 i działce nr 2 zostaną spełnione warunki umożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Jak wskazałem wyżej, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budynki na nim posadowione. Zatem – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy – również sprzedaż działek nr 4, nr 1 nr 3 oraz nr 2, na których posadowione są ww. budynki oraz części budynku, będzie zwolniona od podatku.
W konsekwencji jako płatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 18 ustawy, nie będzie Pan zobowiązany do pobrania, obliczenia i wpłacenia podatku VAT na rachunek właściwego urzędu skarbowego z tytułu dokonania sprzedaży w trybie licytacji ww. działek nr 4, nr 1 nr 3 oraz nr 2. Należy również nadmienić, że ww. dostawa będzie korzystała ze zwolnienia od podatku, o ile strony nie zrezygnują ze zwolnienia i nie wybiorą opcji opodatkowania, zgodnie z art. 43 ust. 10 w związku z art. 43 ust. 11 ustawy.
Tym samym, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Kolejna kwestia będąca przedmiotem Pana zapytania dotyczy braku zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy sprzedaży egzekucyjnej niezabudowanych działek nr 5, 6, 7, 8 oraz nr 9 oraz 10.
Z opisu sprawy wynika, iż działki nr 5, 6, 7 oraz 8 są niezabudowane. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działki nr 5, 6, 7, 8 położone są w całości na obszarze oznaczonym symbolem 1.MN-U – tereny zabudowy mieszkaniowej i usługowej, natomiast działki nr 9 i 10 położone są na obszarze oznaczonym symbolem 3.KDD – tereny dróg publicznych dojazdowych. Przeznaczenie działek nr 9 i 10 w miejscowym planie pod tereny dróg publicznych dojazdowych oznacza przeznaczenie pod realizację infrastruktury drogowej.
Tym samym, działki nr 5, 6, 7 i 8 oraz nr 9 i 10 stanowią teren budowlany, zdefiniowany w art. 2 pkt 33 ustawy, a w konsekwencji dostawa tych działek nie będzie objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, ponieważ grunty te stanowią teren budowlany zdefiniowany w art. 2 pkt 33 ustawy.
W tej sytuacji należy przeanalizować przesłanki do ewentualnego zastosowania zwolnienia od podatku VAT wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
We wniosku wskazał Pan, że dłużnik na przedmiotowych nieruchomościach prowadził działalność produkcyjną i usługową, czyli wykonywał czynności opodatkowane podatkiem VAT. Nieruchomość stanowiła składnik przedsiębiorstwa i była oraz jest ujęta w ewidencji środków trwałych.
Zatem działki nr 5, 6, 7 i 8 oraz nr 9 i 10 nie służyły wyłącznie do działalności zwolnionej od opodatkowania. Oznacza to, że nie będzie spełniony co najmniej jeden z warunków określonych w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy i w konsekwencji dostawa ww. działek nr 5, 6, 7 i 8 oraz nr 9 i 10 nie będzie mogła korzystać również ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Tym samym, do dostawy działek nr 5, 6, 7 i 8 oraz nr 9 i 10 nie znajdzie zastosowania zwolnienie z podatku wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 i pkt 9 ustawy.
Zatem, skoro do dostawy działek nr 5, 6, 7 i 8 oraz nr 9 i 10 nie znajdzie zastosowania zwolnienie z podatku wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 2 ustawy, sprzedaż tych działek w drodze licytacji publicznej będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, z zastosowaniem stawki podatku właściwej dla przedmiotu dostawy, a Pan jako płatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 18 ustawy, będzie zobowiązany do pobrania, obliczenia i wpłacenia podatku VAT na rachunek właściwego urzędu skarbowego od planowanej sprzedaży działek nr 5, 6, 7 i 8 oraz nr 9 i 10.
Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 i nr 3 jest prawidłowe.
Przechodząc do kwestii dotyczącej zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy sprzedaży egzekucyjnej działek nr 11, 12 oraz 13 zabudowanych budowlami drogowymi, wskazania wymaga, iż z opisu sprawy wynika, że na działce nr 11 znajdują się droga asfaltowa oraz ogrodzenie z siatki. Droga asfaltowa stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane i jest trwale związana z gruntem. Ogrodzenie z siatki stanowi urządzenie budowlane. Na działce nr 12 znajdują się droga asfaltowa, asfaltowy plac postojowy, ogrodzenie murowane z elementami kutymi oraz ogrodzenie z siatki. Droga asfaltowa i asfaltowy plac postojowy stanowią budowle trwale związane z gruntem. Oba ogrodzenia stanowią urządzenia budowlane, a nie odrębne budowle. Na działce nr 13 znajduje się droga dojazdowa z nawierzchnią z kostki brukowej. Droga ta stanowi budowlę i jest trwale związana z gruntem poprzez podbudowę oraz trwałą nawierzchnię. Droga asfaltowa znajdująca się na działce nr 11 została oddana do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlona w 1999 r. Droga asfaltowa oraz asfaltowy plac postojowy znajdujące się na działce nr 12 zostały oddane do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlone w 1999 r. Droga dojazdowa z nawierzchnią z kostki brukowej znajdująca się na działce nr 13 została oddana do użytkowania i po raz pierwszy zasiedlona w 1999 r. W odniesieniu do drogi asfaltowej na działce nr 11, drogi asfaltowej i asfaltowego placu postojowego na działce nr 12 oraz drogi dojazdowej z kostki brukowej na działce nr 13 pomiędzy pierwszym zasiedleniem w 1999 r. a planowaną dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Dłużnik nie ponosił wydatków na ulepszenie drogi asfaltowej znajdującej się na działce nr 11, drogi asfaltowej i asfaltowego placu postojowego znajdujących się na działce nr 12 ani drogi dojazdowej z kostki brukowej znajdującej się na działce nr 13 w wysokości przekraczającej 30% wartości początkowej poszczególnych budowli.
Analiza okoliczności sprawy oraz ww. przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że dostawa ww. budowli nie zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia, bowiem pierwsze zasiedlenie ww. budowli już nastąpiło oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem a ich dostawą upłyną co najmniej 2 lata. Ponadto, jak wynika z wniosku dłużnik nie ponosił wydatków na ulepszenie ww. budowli, w wysokości przekraczającej 30% ich wartości początkowej.
W konsekwencji, dla dostawy budowli w postaci dróg asfaltowych, asfaltowego placu postojowego oraz drogi dojazdowej z nawierzchnią z kostki brukowej zostaną spełnione warunki umożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Ponadto, na działkach nr 11 oraz 12 oprócz budowli znajdują się urządzenia budowalne, tj. ogrodzenia z siatki oraz ogrodzenie murowane z elementami kutymi.
Zaznaczenia wymaga, że urządzenia budowlane stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, nie są to samodzielne budowle zdefiniowane w art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane, które uznaje się za towar na gruncie podatku od towarów i usług. Jednakże urządzenia te należy traktować jako elementy przynależne do budynku/budowli i opodatkować łącznie z budynkiem, z którym są powiązane, a tym samym należy przypisać stawkę właściwą dla sprzedawanego obiektu budowlanego znajdującego się na tej samej działce, co urządzenie techniczne. Brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów w zakresie stawki podatku VAT dla ww. urządzeń w oderwaniu od budynku, do którego przynależą, gdyż w świetle obowiązujących przepisów nie mają one samodzielnego bytu.
Tym samym, z uwagi na fakt, że sprzedaż ww. budowli w postaci dróg asfaltowych, asfaltowego placu postojowego oraz drogi dojazdowej z nawierzchnią z kostki brukowej będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, to również sprzedaż ww. urządzeń budowlanych związanych z tymi budowlami będzie korzystała ze zwolnienia.
Nadto, jak wskazałem wyżej, również grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budowle na nim posadowione. W konsekwencji – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy – również sprzedaż działek nr 11, 12 oraz 13, na których posadowione są ww. budowle, będzie zwolniona od podatku.
Zatem, zbycie w drodze egzekucji komorniczej działki nr 11 zabudowanej drogą asfaltową, działki nr 12 zabudowanej drogą asfaltową i asfaltowym placem postojowym oraz działki nr 13 zabudowanej drogą dojazdową z nawierzchnią z kostki brukowej będzie korzystało ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.
Tym samym jako płatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 18 ustawy, nie będzie Pan zobowiązany do pobrania, obliczenia i wpłacenia podatku VAT na rachunek właściwego urzędu skarbowego z tytułu dokonania sprzedaży w trybie licytacji ww. działek nr 11, 12 oraz 13.
Pana stanowisko w zakresie pytania nr 4 uznałem za prawidłowe.
W odniesieniu natomiast do kwestii podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług sprzedaży egzekucyjnej działki nr 14, wskazania wymaga, iż stosownie do art. 47 § 1 i § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
Zgodnie z art. 48 Kodeksu cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.
Stosownie do art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego:
Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
Z punktu widzenia prawa cywilnego właściciel gruntu jest również właścicielem wzniesionych na nim budynków i budowli. Przedmiotem sprzedaży zawsze jest grunt wraz ze wszystkimi budynkami i budowlami trwale z tym gruntem związanymi - ale jeśli przebiegające przez działkę np. sieci infrastruktury technicznej są przyłączone do przedsiębiorstw przesyłowych to stanowią własność tych przedsiębiorstw.
Pojęcie „dostawa towarów” w ustawie o VAT nie odwołuje się do cywilistycznych pojęć sprzedaży, czy też przeniesienia prawa własności. Zatem nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego. Właściwa interpretacja pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” uwzględnia, że dotyczy ono czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest przeniesienie prawa własności, zatem wyrażenia „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”.
Powyższe tezy znajdują potwierdzenie zarówno w orzecznictwie krajowym (wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I FSK 310/12), jak również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenie z 8 lutego 1990 r. w sprawie C-320/88 Staatssecretaris van Financiën przeciwko Shipping and Forwarding Enterprise Safe). W orzeczeniu tym TSUE stwierdził, że:
„Wyrażenie «dostawa towarów» w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym” (pkt 1).
Jednak jednocześnie Trybunał zastrzegł, że:
„Zadaniem sądu krajowego jest określenie w każdym przypadku, na podstawie stanu rzeczy, czy przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy, miało miejsce” (pkt 2).
Gdy przedmiotem sprzedaży jest grunt, na którym posadowiony jest budynek, który nie stanowi własności zbywcy, to w świetle prawa cywilnego ten obiekt budowlany stanowi część składową nieruchomości. Natomiast w świetle ustawy o VAT nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tym obiektem jak właściciel (zarówno w sensie ekonomicznym, jak i w sensie prawnym), a zatem przedmiotem dostawy jest w takim przypadku tylko sam grunt (jako grunt zabudowany).
Na działce nr 14 znajduje się fragment budynku gospodarczego, który w przeważającej części położony jest na sąsiedniej działce nr 15. Działka nr 15 nie jest objęta planowaną sprzedażą egzekucyjną. Z dokumentów posiadanych przez Pana nie wynika, aby budynek gospodarczy położony w większości na działce nr 15 stanowił składnik przedsiębiorstwa dłużnika. Fragment budynku znajdujący się na działce nr 14 nie stanowi samodzielnego przedmiotu ekonomicznego władztwa dłużnika. W konsekwencji przedmiotem dostawy działki nr 14 jest grunt, a nie budynek lub jego część.
Tak więc w przypadku dostawy działki nr 14 przedmiotem dostawy będzie wyłącznie grunt. Jednak nie można go uznać za grunt niezabudowany, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, bowiem posadowiony jest na nim fragment budynku gospodarczego.
Zatem w odniesieniu do działki nr 14 nie będzie miał zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, gdyż przepis ten stosuje się tylko do dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane, a w przedstawionej sytuacji grunt ten jest zabudowany.
W odniesieniu do działki nr 14 nie będą miały także zastosowania art. 29a ust. 8 ustawy w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy – dotyczące zwolnienia od podatku m.in. dostaw budynków lub ich części, ponieważ dostawa budynku nie będzie miała tu miejsca (budynek nie jest własnością dłużnika).
W tej sytuacji należy przeanalizować przesłanki do ewentualnego zastosowania zwolnienia od podatku VAT wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Sprzedaż działki nr 14 nie będzie korzystała również ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ z przedstawionych informacji wynika, że nieruchomość była wykorzystywana w działalności opodatkowanej VAT, stanowiła składnik przedsiębiorstwa dłużnika.
W konsekwencji działka nr 14 nie służyła wyłącznie do działalności zwolnionej od opodatkowania. Oznacza to, że nie będzie spełniony co najmniej jeden z warunków określonych w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy i w konsekwencji dostawa ww. działki nr 14 nie będzie mogła korzystać również ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Tym samym, do dostawy działki nr 14 nie znajdzie zastosowania zwolnienie z podatku wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 i 10a i pkt 2 ustawy.
Zatem, skoro do dostawy działki nr 14 nie znajdzie zastosowania zwolnienie z podatku wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 i 10a i pkt 2 ustawy, sprzedaż tej działki w drodze licytacji publicznej będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, z zastosowaniem stawki podatku właściwej dla przedmiotu dostawy, a Pan jako płatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 18 ustawy, będzie zobowiązany do pobrania, obliczenia i wpłacenia podatku VAT na rachunek właściwego urzędu skarbowego od planowanej sprzedaży działki nr 14.
Wobec powyższego, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 5 z uwagi na fakt, iż wywiódł Pan prawidłowy skutek prawny, pomimo częściowo odmiennej argumentacji, uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytań). Inne kwestie wynikające z wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone.
Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie pokrywał się z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Odnosząc się do powołanych przez Pana interpretacji wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów