0113-KDIPT1-1.4012.452.2026.4.AK
Podstawa opodatkowania. Zwolnienie od podatku od towarów i usług środków otrzymanych z dotacji, w ramach programu MALUCH+.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 29 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
- podatku dochodowego od osób fizycznych,
- podatku od towarów i usług w zakresie:
· podstawy opodatkowania,
· zwolnienia od podatku od towarów i usług środków otrzymanych z dotacji, w ramach programu MALUCH+
Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 9 czerwca 2026 r. (data wpływu 18 czerwca 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, której przedmiotem jest prowadzenie niepublicznego żłobka oraz przedszkola. Działalność jest prowadzona w formie organizacyjnej typowej dla przedsiębiorcy - osoby fizycznej wpisanej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Wnioskodawca rozlicza się na zasadach ogólnych według skali podatkowej, zgodnie z art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (stawki 12% oraz 32% w zależności od wysokości dochodu). Wnioskodawca prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie prowadzenia KPiR, ujmując zarówno przychody, jak i wydatki związane z działalnością gospodarczą. Jednocześnie Wnioskodawca korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT, ponieważ świadczy usługi opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz usługi opiekuńczo-wychowawcze w ramach prowadzonego żłobka i przedszkola, które ustawowo podlegają zwolnieniu.
Wnioskodawca jest stroną umowy zawartej z Wojewodą dotyczącej przyznania środków finansowych z programu FERS/MALUCH+ 2022-2029. Zgodnie z treścią umowy o numerze …, której kopia została dołączona do niniejszego wniosku, Wnioskodawca otrzymał środki finansowe w wysokości .. zł na funkcjonowanie 25 miejsc opieki w żłobku i przedszkolu. Środki te mają charakter środków europejskich oraz środków współfinansowania krajowego, przekazywanych w transzach na wyodrębniony rachunek bankowy.
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą obejmującą prowadzenie niepublicznego żłobka i przedszkola pod nazwą „…", działającego na podstawie wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Instytucja opieki zlokalizowana jest pod adresem wskazanym w umowie i prowadzi działalność polegającą na zapewnianiu profesjonalnej opieki nad dziećmi w wieku od 1 do 3 lat oraz realizacji zajęć opiekuńczo-wychowawczych oraz edukacyjnych.
Na podstawie zawartej z Wojewodą umowy Wnioskodawca otrzymał środki finansowe stanowiące dotację celową na funkcjonowanie 25 miejsc opieki przez okres 36 miesięcy. Dotacja jest wypłacana etapowo w transzach miesięcznych i przeznaczona jest wyłącznie na pokrycie bieżących kosztów funkcjonowania instytucji opieki.
Umowa przewiduje również szczegółowe obowiązki po stronie Wnioskodawcy, w szczególności:
- obowiązek utrzymania miejsc opieki,
- obowiązek zapewnienia obsadzenia placówki na poziomie co najmniej 80% w każdym okresie rozliczeniowym,
- obowiązek obniżenia miesięcznych opłat wnoszonych przez rodziców o kwotę przypadającego dofinansowania.
Zgodnie z umową, dofinansowanie obejmuje koszty bieżące takie jak wynagrodzenia pracowników, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opłaty za media (prąd, woda, ogrzewanie), koszty materiałów dydaktycznych, koszty sprzątania i utrzymania obiektu oraz inne koszty związane z funkcjonowaniem instytucji opieki. Wnioskodawca nie ma możliwości wykorzystania środków na cel inny niż wskazany w umowie, w szczególności nie może przeznaczyć środków na inwestycje, zakup środków trwałych ani inne wydatki majątkowe.
Dotacja ma charakter uzależniony od utrzymania opłat pobieranych od rodziców na odpowiednio niskim poziomie, ponieważ jednym z celów programu jest zwiększenie dostępności i przystępności finansowej opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. Z tego powodu umowa nakłada na Wnioskodawcę obowiązek obniżania opłat rodzicielskich o kwotę przypadającą na dane miejsce opieki. Dofinansowanie tym samym wpływa na cenę świadczonych usług opiekuńczych, gdyż obniża ich koszt po stronie rodziców.
Jednocześnie świadczone usługi opieki i wychowania dzieci są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT. Oznacza to, że cała działalność Wnioskodawcy mieści się w zakresie zwolnienia przedmiotowego z podatku VAT i nie generuje obowiązku rozliczania podatku od towarów i usług ani składania deklaracji VAT.
Wszystkie środki otrzymane na podstawie umowy są ewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, jednak Wnioskodawca ma wątpliwości co do sposobu prawidłowego ujęcia zarówno otrzymanej dotacji, jak i wydatków pokrywanych z tej dotacji.
W szczególności jego wątpliwości dotyczą:
- tego, czy dotacja stanowi przychód podatkowy,
- czy należne jest zastosowanie zwolnień podatkowych z art. 21 ustawy o PIT,
- czy koszty opłacone dotacją mogą być zaliczone do kosztów podatkowych,
- czy dotacja podlega opodatkowaniu VAT jako dotacja wpływająca na cenę,
- oraz w którym momencie powstaje przychód podatkowy.
Wnioskodawca nie chce naruszyć przepisów podatkowych oraz obowiązków wynikających z umowy z Wojewodą, dlatego zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przedstawionych zagadnień.
W uzupełnieniu wniosku na pytania z wezwania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od towarów i usług:
1) Czy świadczy Pani usługi opieki nad dziećmi w wieku powyżej 3 lat w ramach prowadzonego przedszkola?
2) Czy świadczone przez Panią usługi opieki nad dziećmi oraz usługi opiekuńczo-wychowawcze w ramach prowadzonego przedszkola są usługami w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą, wykonywane w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w przepisach o systemie oświaty oraz w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe? Jeśli tak, to należy podać z jakich konkretnie przepisów (artykuł, ustęp, punkt lub paragraf, ustęp, punkt) i jakich ustaw/rozporządzeń wynikają te formy i zasady?
3) W jaki sposób została skalkulowana wysokość dofinansowania, które Pani otrzymała w ramach programu MALUCH+?
4) Czy środki otrzymane w ramach dotacji będą dotyczyły usług opieki nad dziećmi oraz usług opiekuńczo-wychowawczych w ramach prowadzonego żłobka i przedszkola, czy tylko dofinasowania usług opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 świadczonych przez Panią w ramach prowadzonego żłobka?
5) Czy będzie Pani zobowiązana do rozliczania się z otrzymanych środków finansowych, jeśli tak to z kim i w jaki sposób będzie je Pani rozliczać?
6) Czy w przypadku niezrealizowania postanowień umowy o dofinansowanie jest Pani zobowiązana do zwrotu otrzymanych środków pieniężnych?
7) Czy jest Pani czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług?
wskazała Pani:
Wnioskodawczyni wskazuje, że dofinansowanie objęte niniejszym uzupełnieniem dotyczy wyłącznie funkcjonowania miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w ramach prowadzonego żłobka. Środki te nie dotyczą działalności przedszkola. W zakresie opisu źródła finansowania Wnioskodawczyni doprecyzowuje, że środki objęte wnioskiem zostały przyznane w ramach programu MALUCH+ i pochodziły z Funduszu Pracy, a wypłacającym był Wojewoda. Tym samym niniejsze uzupełnienie zastępuje wszelkie wcześniejsze sformułowania, które mogłyby sugerować, że przedmiotowe środki dotyczą również przedszkola albo że stanowią pomoc udzieloną uczestnikowi projektu w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich.
1) Usługi opieki nad dziećmi powyżej 3 lat w ramach przedszkola
Tak. Wnioskodawczyni prowadzi niepubliczne przedszkole i w tym zakresie świadczy usługi opiekuńczo-wychowawcze oraz edukacyjne na rzecz dzieci w wieku powyżej 3 lat. Jednocześnie Wnioskodawczyni doprecyzowuje, że dofinansowanie objęte wnioskiem nie dotyczy przedszkola, lecz wyłącznie funkcjonowania miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w ramach żłobka.
2) Formy i zasady wykonywania usług
Tak. Usługi świadczone w ramach żłobka wykonywane są w formach i na zasadach określonych w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, w szczególności na podstawie art. 2 ust. 1-3 tej ustawy, zgodnie z którym opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 może być organizowana w formie żłobka, a w ramach tej opieki realizowane są funkcje opiekuńcza, wychowawcza oraz edukacyjna. Żłobek działa jako instytucja opieki nad dziećmi do lat 3, zgodnie z wpisem do właściwego rejestru żłobków i klubów dziecięcych. Usługi przedszkola wykonywane są w formach i na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w szczególności art. 2 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym system oświaty obejmuje przedszkola, w tym przedszkola niepubliczne, oraz w przepisach regulujących wychowanie przedszkolne. Dofinansowanie objęte wnioskiem dotyczy jednak wyłącznie żłobka.
3) Sposób skalkulowania wysokości dofinansowania
Wysokość dofinansowania została ustalona zgodnie z zasadami programu MALUCH+ obowiązującymi w okresie przyznania środków. Dofinansowanie zostało przyznane na funkcjonowanie 25 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku. Kalkulacja była związana z liczbą miejsc opieki oraz okresem ich funkcjonowania, zgodnie z dokumentami programowymi i zawartymi umowami.
4) Zakres przedmiotowy środków
Środki otrzymane w ramach programu MALUCH+ dotyczą wyłącznie działalności żłobka i finansowania funkcjonowania miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. Środki te nie dotyczą usług świadczonych w ramach przedszkola.
5) Obowiązek rozliczania środków
Tak. Wnioskodawczyni jest zobowiązana do realizacji warunków określonych w umowach o dofinansowanie oraz do rozliczania otrzymanych środków z Wojewodą. Rozliczenie następuje zgodnie z umową i dokumentami programu, w szczególności przez wykazanie realizacji zadania, utrzymania finansowanych miejsc opieki oraz składanie wymaganych sprawozdań.
6) Obowiązek zwrotu środków
Tak. W przypadku niezrealizowania postanowień umowy o dofinansowanie albo wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem Wnioskodawczyni jest zobowiązana do zwrotu otrzymanych środków na zasadach wynikających z umowy oraz przepisów właściwych dla środków publicznych.
7) Status podatnika VAT
Wnioskodawczyni nie jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Świadczone przez nią usługi opieki nad dziećmi do lat 3 w ramach żłobka korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku od towarów i usług.
Pytania (w zakresie podatku od towarów i usług)
1. (we wniosku wskazane jako nr 4) Czy ewentualna powstała różnica, pomiędzy kwotą otrzymanych środków z dotacji w ramach programu MALUCH+, a kwotą wydatkowanych środków na pokrycie bieżących kosztów funkcjonowania miejsc opieki, powinna być traktowana prowadzącej działalność gospodarczą osoby fizycznej, jako wynagrodzenie od osoby trzeciej za świadczoną usługę w rozumieniu art. 29a ustawy o VAT?
2. (we wniosku wskazane jako nr 5) Czy środki otrzymane z dotacji, w ramach programu MALUCH+, które wpływają na obniżenie opłat ponoszonych dotychczas bezpośrednio przez rodziców dzieci, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), biorąc pod uwagę zwolnienie opisane art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT?
Pani stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)
Ad. 1
Dotacja stanowi wynagrodzenie od osoby trzeciej tylko, gdy wpływa na cenę.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymuje od nabywcy lub osoby trzeciej, w tym dotacje mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług.
W niniejszej sprawie dotacja jest powiązana z obowiązkiem obniżenia opłat ponoszonych przez rodziców, co wskazuje na istnienie związku pomiędzy otrzymanym dofinansowaniem a ceną usług opieki.
Tym samym dotacja może być kwalifikowana jako element wynagrodzenia od osoby trzeciej. Jednocześnie należy zaznaczyć, że dotacja nie jest uzależniona wyłącznie od liczby faktycznie wykonanych usług, lecz od utrzymania określonej liczby miejsc opieki oraz spełnienia warunków programowych, co wskazuje na jej mieszany (kosztowo-cenowy) charakter.
Wnioskodawczyni doprecyzowuje stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług w ten sposób, że dla celów art. 29a ust. 1 ustawy o VAT znaczenie ma nie sama nadwyżka lub różnica pomiędzy kwotą otrzymanych środków a kwotą wydatkowanych kosztów, lecz to, czy otrzymane dofinansowanie ma bezpośredni wpływ na cenę usług świadczonych na rzecz rodziców. Jeżeli dofinansowanie jest powiązane z zapewnieniem funkcjonowania miejsc opieki oraz z obniżeniem odpłatności ponoszonej przez rodziców, to może być traktowane jako zapłata otrzymana od osoby trzeciej, mająca wpływ na podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Jednocześnie ewentualna kwota niewykorzystana albo podlegająca zwrotowi nie stanowi definitywnego wynagrodzenia za usługę. Nie powinna być kwalifikowana jako odrębna zapłata za świadczenie usług, jeżeli zgodnie z umową podlega zwrotowi lub rozliczeniu jako środki publiczne niewykorzystane zgodnie z przeznaczeniem.
Ad. 2
Dotacja nie podlega VAT ze względu na zwolnienie przedmiotowe.
Usługi opieki nad dziećmi świadczone przez Wnioskodawcę korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT.
W konsekwencji, nawet jeśli dotacja stanowi element wynagrodzenia za świadczone usługi (jako zapłata od osoby trzeciej), to jako związana z usługą zwolnioną z VAT również korzysta ze zwolnienia od podatku.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w:
- interpretacji 0113-KDIPT1-1.4012.305.2022.2.MGO z 04.07.2022 r.,
- wyroku NSA z 19.06.2019 r. I FSK 792/17.
Wnioskodawczym podtrzymuje stanowisko, że otrzymane dofinansowanie nie powoduje obowiązku zapłaty podatku VAT, ponieważ jest związane z usługami opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 świadczonymi przez żłobek. Usługi te korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT. W rezultacie nawet jeżeli dofinansowanie w zakresie, w jakim obniża odpłatność rodziców, zostanie uznane za element wynagrodzenia otrzymanego od osoby trzeciej w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, to pozostaje ono związane z usługą zwolnioną od podatku VAT.
Wnioskodawczym nie jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT, a dofinansowanie objęte wnioskiem dotyczy wyłącznie żłobka, nie zaś działalności przedszkola. Dofinansowanie dzieli zatem kwalifikację podatkową świadczenia podstawowego, z którym jest związane, tj. usług opieki nad dziećmi do lat 3 zwolnionych od VAT.
Po uwzględnieniu niniejszego uzupełnienia Wnioskodawczyni wnosi o przyjęcie, że ostateczny opis sprawy, pytania oraz stanowiska należy odczytywać w następujący sposób (w zakresie podatku od towarów i usług):
- wniosek dotyczy środków otrzymanych w ramach programu MALUCH+ na funkcjonowanie 25 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku;
- środki nie dotyczą działalności przedszkola ani usług świadczonych na rzecz dzieci powyżej 3 roku życia;
- środki pochodziły z Funduszu Pracy i zostały wypłacone przez Wojewodę;
- w zakresie VAT dofinansowanie może być traktowane jako element wynagrodzenia od osoby trzeciej tylko w zakresie, w jakim ma bezpośredni wpływ na cenę usług, natomiast pozostaje związane z usługami opieki nad dziećmi do lat 3 zwolnionymi od VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.
Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Jednak nie każde działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.
Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
· w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
· świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu świadczącego usługę do żądania od odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1, ze zm.), zwanej dalej dyrektywą. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
TSUE w wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen–NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG wskazał, że:
„(...) w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT (zob. wyrok z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C-246/08 Komisja przeciwko Finlandii, Zb. Orz. s. I 10605, pkt 43). W tym świetle świadczenie usługi następuje »odpłatnie« w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKG–Kraftfahrzeuge–Factoring, pkt 47). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „świadczenie usług dokonywane odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK, Zb. Orz. s. 1 7505, pkt 27 i przytoczone orzecznictwo)” (pkt 17-19).
W wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon d’Or SARL przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances Trybunał wskazał, że
„(...) aby świadczenie usług mogło być uznane za „odpłatne” w rozumieniu tej dyrektywy, nie wymaga ona, aby świadczenie wzajemne za taką usługę było uzyskane bezpośrednio od jej odbiorcy. Świadczenie wzajemne może pochodzić także od osoby trzeciej (zob. podobnie wyrok Loyalty Management UK i Baxi Group, C–53/09 i C–55/09, EU:C:2010:590, pkt 56)” (pkt 34).
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Zauważenia również wymaga, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W świetle art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Z treści art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.
Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi.
W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.
Art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym:
W odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74‑77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Istotnym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy, jest wyjaśnienie pojęcia „dotacja bezpośrednio związana z ceną”.
W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności wyroki w sprawach C–184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz C–353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners of Customs and Excise, w skrócie KNW).
W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena, jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.
W wyroku C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.
Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.
Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.
Jeżeli otrzymywana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.
W sytuacji zatem, gdy podatnik dla konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia usług otrzymuje od innego podmiotu dofinansowanie, np. w postaci dotacji stanowiącej dopłatę do ceny towaru lub usługi – tego rodzaju dofinansowanie stanowi, obok ceny, uzupełniający ją element podstawy opodatkowania z tytułu tej dostawy lub świadczenia. Natomiast dotacje mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a więc nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednocześnie z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia, od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy, czy od osoby trzeciej, ważne jest, aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że jest Pani stroną umowy zawartej z Wojewodą dotyczącej przyznania środków finansowych z programu FERS/MALUCH+ 2022-2029. Dofinansowanie zostało przyznane na funkcjonowanie 25 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku. Kalkulacja była związana z liczbą miejsc opieki oraz okresem ich funkcjonowania, zgodnie z dokumentami programowymi i zawartymi umowami. Jest Pani zobowiązana do realizacji warunków określonych w umowach o dofinansowanie oraz do rozliczania otrzymanych środków z Wojewodą. Rozliczenie następuje zgodnie z umową i dokumentami programu, w szczególności przez wykazanie realizacji zadania, utrzymania finansowanych miejsc opieki oraz składanie wymaganych sprawozdań. W przypadku niezrealizowania postanowień umowy o dofinansowanie albo wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem jest Pani zobowiązana do zwrotu otrzymanych środków na zasadach wynikających z umowy oraz przepisów właściwych dla środków publicznych. Nie ma Pani możliwości wykorzystania środków na cel inny niż wskazany w umowie, w szczególności nie może przeznaczyć środków na inwestycje, zakup środków trwałych ani inne wydatki majątkowe.
Jak wyżej wskazałem, dotacja podlega opodatkowaniu, jeżeli ma bezpośredni związek z ceną dostarczonego towaru/usługi świadczonej przez otrzymującego dotację. W takiej sytuacji przyjmuje się, że dotacja stanowi składnik tej ceny, innymi słowy dotacja „uzupełniając” podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towaru/świadczenia usługi jest opodatkowana na takich samych zasadach jak czynność, której dotyczy.
Analizując zatem kwestię, czy otrzymywane przez Panią dofinansowanie z programu MALUCH+ na funkcjonowanie 25 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, rozważenia wymaga, czy występują konkretne podlegające opodatkowaniu czynności (dostawa towarów lub świadczenie usług) wykonywane przez Panią, z którymi związane jest to dofinansowanie.
Wskazała Pani, że środki otrzymane w ramach programu MALUCH+ dotyczą wyłącznie działalności żłobka i finansowania funkcjonowania miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. Umowa przewiduje szczegółowe obowiązki po Pani stronie, w szczególności: obowiązek utrzymania miejsc opieki, obowiązek zapewnienia obsadzenia placówki na poziomie co najmniej 80% w każdym okresie rozliczeniowym, obowiązek obniżenia miesięcznych opłat wnoszonych przez rodziców o kwotę przypadającego dofinansowania. Zgodnie z umową, dofinansowanie obejmuje koszty bieżące takie jak wynagrodzenia pracowników, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opłaty za media (prąd, woda, ogrzewanie), koszty materiałów dydaktycznych, koszty sprzątania i utrzymania obiektu oraz inne koszty związane z funkcjonowaniem instytucji opieki.
Z powyższego wynika, że otrzymane przez Panią dofinansowanie ma wpływ na obniżenie odpłatności ponoszonej przez rodziców. Podkreślić należy, że zgodnie z umową o dofinansowanie będzie Pani zobowiązana do obniżenia miesięcznych opłat wnoszonych przez rodziców o kwotę przypadającego dofinansowania za świadczone przez Panią usługi opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku, czyli w rzeczywistości pokrywa Pani cenę usług z otrzymanego dofinansowania.
Zatem, w analizowanym przypadku otrzymane przez Panią dofinansowanie ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Panią usług opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku. Dofinansowanie to bezpośrednio kształtuje cenę usług opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobku. W związku z tym ma ono charakter cenotwórczy.
W konsekwencji, otrzymane przez Panią dofinansowanie w ramach programu MALUCH+ dotyczące działalności żłobka i finansowania funkcjonowania miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, stanowi należności za świadczone usługi, gdyż w analizowanym przypadku istnieje bezpośredni związek pomiędzy wykonanym świadczeniem, a otrzymanym od osoby trzeciej wynagrodzeniem, stanowiącym podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.
Jednocześnie z opisu sprawy wynika, iż w przypadku niezrealizowania postanowień umowy o dofinansowanie albo wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem jest Pani zobowiązana do zwrotu otrzymanych środków na zasadach wynikających z umowy oraz przepisów właściwych dla środków publicznych. Jednakże wskazania wymaga, iż ewentualna powstała różnica pomiędzy kwotą otrzymanych środków z dotacji w ramach programu MALUCH+, a kwotą wydatkowanych środków na pokrycie bieżących kosztów funkcjonowania miejsc opieki, nie powinna być kwalifikowana jako odrębna zapłata za świadczenie usług opieki nad dziećmi, skoro zgodnie z umową podlega zwrotowi jako środki niewykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Tym samym ewentualna kwota niewykorzystana albo podlegająca zwrotowi nie stanowi definitywnego wynagrodzenia za usługę rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.
Zatem, Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 (we wniosku wskazane jako nr 4) uznałem za prawidłowe.
Pani wątpliwości dotyczą także ustalenia czy środki otrzymane z dotacji, w ramach programu MALUCH+, które wpływają na obniżenie opłat ponoszonych bezpośrednio przez rodziców dzieci, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), biorąc pod uwagę zwolnienie opisane art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienia od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki nad dziećmi i młodzieżą oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane:
a) w formach i na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w przepisach o systemie oświaty oraz w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.),
b) przez podmioty sprawujące opiekę nad dziećmi w wieku do 3 lat.
W myśl art. 132 ust. 1 lit. h oraz lit. i Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11 grudnia 2006 r. Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE:
Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
h) świadczenie usług i dostawa towarów ściśle związanych z opieką nad dziećmi i młodzieżą przez podmioty prawa publicznego lub przez inne podmioty uznane za podmioty o charakterze społecznym przez dane państwo członkowskie;
i) kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.
Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku jest spełnienie zarówno przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (usług opieki na dziećmi oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych), jak również przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, będącego ściśle określonym podmiotem. Niespełnienie bowiem chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.
Z opis sprawy wynika, że prowadzi Pani działalność gospodarczą obejmującą prowadzenie niepublicznego żłobka i przedszkola pod nazwą „… działającego na podstawie wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Dofinansowanie objęte wnioskiem nie dotyczy przedszkola, lecz wyłącznie funkcjonowania miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w ramach żłobka. Usługi świadczone w ramach żłobka wykonywane są w formach i na zasadach określonych w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, w szczególności na podstawie art. 2 ust. 1-3 tej ustawy, zgodnie z którym opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 może być organizowana w formie żłobka, a w ramach tej opieki realizowane są funkcje opiekuńcza, wychowawcza oraz edukacyjna. Żłobek działa jako instytucja opieki nad dziećmi do lat 3, zgodnie z wpisem do właściwego rejestru żłobków i klubów dziecięcych.
Z uwagi na powyższe na wstępie należy zwrócić uwagę na przepisy ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 798 ze zm.).
I tak, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3:
Opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 może być organizowana w formie żłobka lub klubu dziecięcego, a także sprawowana przez dziennego opiekuna oraz nianię.
Jak wynika z art. 2 ust. 2 ww. ustawy:
W ramach opieki realizowane są funkcje: opiekuńcza, wychowawcza oraz edukacyjna.
Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3:
Opieka nad dzieckiem może być sprawowana do ukończenia roku szkolnego, w którym dziecko ukończy 3 rok życia lub w przypadku gdy niemożliwe lub utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym – 4 rok życia.
Na podstawie art. 7 ust. 2 cyt. ustawy:
Opieka w klubie dziecięcym jest sprawowana nad dziećmi w wieku od ukończenia 1 roku życia.
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3:
Żłobki i kluby dziecięce mogą tworzyć i prowadzić:
1) jednostki samorządu terytorialnego oraz instytucje publiczne;
2) osoby fizyczne;
3) osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 tej ustawy:
Żłobkiem lub klubem dziecięcym jest każda jednostka organizacyjna, która niezależnie od jej nazwy wykonuje zadania określone w art. 10.
Na mocy art. 10 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3:
Do zadań żłobka i klubu dziecięcego należy w szczególności:
1) zapewnienie dziecku opieki w warunkach bytowych zbliżonych do warunków domowych;
2) zagwarantowanie dziecku właściwej opieki pielęgnacyjnej oraz edukacyjnej, przez prowadzenie zajęć zabawowych z elementami edukacji, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka;
3) prowadzenie zajęć opiekuńczo-wychowawczych i edukacyjnych, uwzględniających rozwój psychomotoryczny dziecka, właściwych do wieku dziecka.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Żłobek i klub dziecięcy działa na podstawie statutu.
Na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3:
Podmiot, który utworzył żłobek lub klub dziecięcy, ustala statut żłobka lub klubu dziecięcego, określając w szczególności:
4. zasady ustalania opłat za pobyt i wyżywienie w przypadku nieobecności dziecka w żłobku lub klubie dziecięcym.
5. zasady udziału rodziców w zajęciach prowadzonych w żłobku lub klubie dziecięcym
Stosownie do art. 26 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3:
Prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236 , 1222 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 222, 621 i 622 ) i wymaga wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, zwanego dalej „rejestrem”.
Na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy:
Rejestr prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego przy użyciu systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 62a.
Zatem z przedstawionych wyżej przepisów wynika, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. b ustawy jest spełnienie zarówno przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (usług opieki na dziećmi oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych), jak również przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, będącego ściśle określonym podmiotem. Niespełnienie bowiem chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.
Mając na uwadze przywołane przepisy oraz ww. okoliczności należy stwierdzić, że świadczy Pani usługi opieki nad dziećmi do 3 lat. Żłobek prowadzony przez Panią jest formą opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 i posiada Pani odpowiedni wpis stanowiący, że Pani placówka jest podmiotem uprawnionym do prowadzenia działalności w ww. zakresie. Tym samym w rozpatrywanej sprawie spełniona jest zarówno przesłanka przedmiotowa jak i podmiotowa do zastosowania zwolnienia od podatku dla świadczonych usług.
Zatem świadczone przez Panią usługi opieki nad dziećmi w ramach żłobka, objętego wpisem do rejestru żłobków, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. b ustawy.
Tym samym, otrzymane dofinansowanie - jako dotacja bezpośrednio wpływająca na cenę świadczonych usług - stanowi podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy i jako związane z usługami opieki nad dziećmi do lat 3 korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. b ustawy.
Tym samym, Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 (we wniosku wskazane jako nr 5) uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pani ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Odnosząc się do powołanej przez Panią interpretacji wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Z kolei, odnosząc się do powołanego wyroku sądu administracyjnego, wyjaśniam, że powołany wyrok jest rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie, osadzony w określonym stanie faktycznym i tylko do niego się zawęża. Zatem wskazany we wniosku wyrok sądu nie ma wpływu na podjęte w tej interpretacji rozstrzygnięcie.
Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w zakresie podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów