0113-KDIPT1-1.4012.350.2026.2.KKO

Interpretacja indywidualna  – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 10 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku VAT w związku z planowaną realizacją zadania pn. „….”. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – 7 maja 2026 r. (data wpływu 8 maja 2026 r.) Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

W dniu … lutego 2026 r. Gmina … złożyła wniosek o dofinansowanie na realizację zadania pn. „…” w ramach ….. Zadanie obejmuje zaprojektowanie, dostawę i budowę … sztuk przydomowych oczyszczalni ścieków. Zakres robót obejmuje budowę przydomowych oczyszczalni ścieków bytowych pochodzących z gospodarstw domowych na terenach poza aglomeracją w ilości nieprzekraczającej … m³. Przydomowe oczyszczalnie ścieków zostaną wybudowane na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców gminy …. - indywidualnych gospodarstw domowych. Zakres robót obejmuje: dokonanie pomiaru działek i uzgodnienie z właścicielami gospodarstw lokalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków; rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych - wykonanie odwiertu o głębokości do 3 m oraz sporządzenie profilu geologicznego; dokonanie wszelkich zgłoszeń i uzyskanie wszelkich decyzji, zaświadczeń i informacji niezbędnych do skutecznego zgłoszenia budowy wraz ze zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych - za wyjątkiem decyzji o warunkach zabudowy, które Gmina przekaże Wykonawcy po podpisaniu umowy; budowę przydomowych oczyszczalni ścieków oraz pompowni ścieków, o ile będzie to niezbędne dla prawidłowej pracy oczyszczalni; wykonanie i zgłoszenie do właściwego organu dokumentacji powykonawczej; przeprowadzenie prób końcowych (w tym rozruchu technologicznego) i nadzór nad próbami eksploatacyjnymi.

Gmina wystąpi w roli beneficjenta projektu, otrzyma dofinansowanie oraz będzie stroną umowy z wykonawcą robót budowlanych. Po wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków i zakończeniu okresu trwałości projektu, inwestycje te staną się własnością mieszkańców - właścicieli nieruchomości, na których zostały zlokalizowane. Mieszkańcy ci będą ponosili wkład własny jako współfinansowanie projektu.

Całkowite koszty realizacji projektu zostaną pokryte z następujących źródeł:

• dofinansowanie ze środków …. (otrzymane przez Gminę jako beneficjenta projektu);
• wkład własny uczestników projektu - mieszkańców, na których nieruchomościach będą budowane oczyszczalnie ścieków.

Gmina jako beneficjent projektu otrzyma środki unijne, wyłoni wykonawcę w trybie ustawy Pzp, podpisze umowę z wykonawcą, będzie stroną rozliczeń z wykonawcą, rozliczy projekt z instytucją wdrażającą. Uczestnicy projektu wniosą wkład własny w postaci wpłat w wysokości określonej przez gminę, staną się właścicielami wybudowanych przydomowych oczyszczalni ścieków po zakończeniu okresy trwałości projektu oraz będą eksploatować oczyszczalnie na własny koszt i na własne potrzeby.

Gmina nie będzie pobierać żadnych opłat od mieszkańców za korzystanie z oczyszczalni ścieków. Gmina nie będzie również świadczyć usług odprowadzania ani oczyszczania ścieków na rzecz mieszkańców. Wybudowane oczyszczalnie ścieków nie będą wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Gmina nie osiągnie żadnych przychodów z tytułu funkcjonowania tych oczyszczalni. Mieszkańcy będą użytkowali oczyszczalnie na własne, prywatne cele - do oczyszczania ścieków bytowych pochodzących z ich gospodarstw domowych.

Gmina …. jest jednostką samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), posiadającą osobowość prawną. Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów (art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Wydatki poniesione na wybudowanie oczyszczalni zostaną udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę (ze wskazaniem Gminy jako nabywcy). Poniesione wydatki na inwestycję dotyczyć będą realizacji robót budowlanych przez wyłonionego wykonawcę, a także na wykonanie programu funkcjonalno-użytkowego oczyszczalni ścieków oraz koszty nadzoru inwestorskiego. Budowa oczyszczalni należy do zadań własnych Gminy. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Art. 7 ust. 1 pkt 3 stanowi zaś, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy - w szczególności zadania te obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych. Dodatkowo, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757 ze zm.), zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Realizacja ww. inwestycji nie będzie miała na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu, zysku z tego tytułu. Celem budowy oczyszczalni nie jest stałe i zorganizowane wykonywanie działalności Gminy w celach zarobkowych na warunkach, w jakich wykonują ją podmioty gospodarcze, lecz interes społeczny. W przypadku braku uzyskania przez Gminę powyższego dofinansowania ze środków … Gmina nie będzie realizować budowy przydomowych oczyszczalni.

W uzupełnieniu wniosku, w ramach odpowiedzi na postawione w wezwaniu pytania:

1)  Przez kogo są/będą wykonywane prace związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków? Czy jest/będzie to wykonawca zewnętrzny czy zatrudniają Państwo/będą Państwo zatrudniać własnych pracowników? Jeśli jest/będzie to firma zewnętrzna, to w jaki sposób jest ona/będzie ona wybrana?

2)  W jaki sposób są/będą wyłonieni mieszkańcy do udziału w ww. inwestycji?

3)  Jaka jest/będzie wartość procentowa udziału dofinansowania ze środków …., otrzymanego przez Państwa jako beneficjenta projektu, w kosztach inwestycji związanej z budową przydomowych oczyszczalni ścieków?

4)  Jaka jest/będzie wartość procentowa udziału wkładu własnego wnoszonego przez mieszkańców w kosztach ww. inwestycji?

5)  Czy nigdy wkład (wpłaty) mieszkańca nie będzie pokrywał całości bądź znacznej części kosztów budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, tj. nie będzie nigdy stanowił faktycznego ekwiwalentu wartości otrzymanego świadczenia?

6)  Czy Państwa Gmina zamierza regularnie świadczyć ww. usługi związane z budowaniem przydomowych oczyszczalni ścieków?

wskazali Państwo:

W dniu … lutego 2026 r. Gmina … złożyła wniosek o dofinansowanie na realizację zadania pn. „….” w ramach …. Zadanie obejmuje zaprojektowanie, dostawę i budowę … sztuk przydomowych oczyszczalni ścieków. Zakres robót obejmuje budowę przydomowych oczyszczalni ścieków bytowych pochodzących z gospodarstw domowych na terenach poza aglomeracją, o przepustowości nieprzekraczającej … m³. Przydomowe oczyszczalnie ścieków zostaną wybudowane na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy …

Prace związane z realizacją inwestycji będą wykonywane przez wykonawcę zewnętrznego wyłonionego zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Z wybranym wykonawcą zostanie zawarta umowa na realizację zadania w formule „….”. Zakres robót obejmuje:

·      dokonanie pomiaru działek i uzgodnienie z właścicielami gospodarstw lokalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków;

·      rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych - wykonanie odwiertu o głębokości do … m oraz sporządzenie profilu geologicznego;

·      dokonanie wszelkich zgłoszeń i uzyskanie wszelkich decyzji, zaświadczeń i informacji niezbędnych do skutecznego zgłoszenia budowy wraz ze zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych - za wyjątkiem decyzji o warunkach zabudowy, które Gmina przekaże Wykonawcy po podpisaniu umowy;

·      budowę przydomowych oczyszczalni ścieków oraz pompowni ścieków, o ile będzie to niezbędne;

·      wykonanie i zgłoszenie dokumentacji powykonawczej;

·      przeprowadzenie prób końcowych i nadzór nad próbami eksploatacyjnymi.

Mieszkańcy zostali wyłonieni do udziału w projekcie w drodze ogłoszonego przez Gminę naboru. Do projektu kwalifikowano nieruchomości położone na terenach, na których w najbliższych latach nie ma możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej. Gmina wystąpi w roli beneficjenta projektu, otrzyma dofinansowanie, przeprowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, podpisze umowę z wykonawcą, będzie stroną rozliczeń oraz rozliczy projekt z instytucją wdrażającą. Gmina ubiega się o dofinansowanie inwestycji na poziomie …% wartości zadania. Pozostałe …% stanowić będzie wkład własny mieszkańców uczestniczących w projekcie. Wkład własny mieszkańców nie będzie pokrywał całości kosztów budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, lecz stanowi ich współfinansowanie. Gmina może ponieść koszty nieprzewidziane, a w przypadku posiadania środków budżetowych może częściowo pokryć wkład własny mieszkańców. Realizacja inwestycji jest uzależniona od uzyskania dofinansowania - w przypadku jego nieotrzymania Gmina nie będzie realizować projektu. Po wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków i zakończeniu okresu trwałości projektu inwestycje te staną się własnością mieszkańców. Mieszkańcy będą eksploatować oczyszczalnie na własny koszt i na własne potrzeby. Gmina nie będzie pobierać opłat za korzystanie z oczyszczalni, nie będzie świadczyć usług odprowadzania ani oczyszczania ścieków oraz nie będzie wykorzystywać tych instalacji do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Gmina nie osiągnie żadnych przychodów z tytułu funkcjonowania oczyszczalni. Celem realizacji projektu jest wsparcie mieszkańców w budowie przydomowych oczyszczalni ścieków poprzez wykorzystanie dostępnego dofinansowania, a nie prowadzenie działalności gospodarczej ani świadczenie usług w sposób stały i zorganizowany. Działanie to ma charakter jednorazowy i służy realizacji zadań własnych Gminy w zakresie gospodarki ściekowej oraz ochrony środowiska. Gmina …. jest jednostką samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), posiadającą osobowość prawną. Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów (art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Wydatki poniesione na wybudowanie oczyszczalni zostaną udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę (ze wskazaniem Gminy jako nabywcy). Poniesione wydatki na inwestycję dotyczyć będą realizacji robót budowlanych przez wyłonionego wykonawcę, a także na wykonanie programu funkcjonalno-użytkowego oczyszczalni ścieków oraz koszty nadzoru inwestorskiego. Budowa oczyszczalni należy do zadań własnych Gminy. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Art. 7 ust. 1 pkt 3 stanowi zaś, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy - w szczególności zadania te obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych. Dodatkowo zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757 ze zm.) zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.

Pytanie

Czy Gminie .. przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT w związku z planowaną realizacją zadania pn. „….”?

Państwa stanowisko w sprawie  

W ocenie Wnioskodawcy - jednostki samorządu terytorialnego - nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn. „..”.

Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT - wyrok TSUE w sprawie C-612/21. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., dalej: Ustawa o VAT), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W wyroku z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 (Gmina O.) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął kwestię statusu gminy realizującej inwestycję polegającą na budowie m.in. przydomowych oczyszczalni ścieków na prywatnych nieruchomościach mieszkańców. TSUE w powołanym wyroku jednoznacznie stwierdził, że gmina realizująca taką inwestycję nie działa w charakterze podatnika VAT, ponieważ:

1.  Gmina działa jako organ władzy publicznej realizując zadanie własne w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym);

2.  Brak jest umów cywilnoprawnych zawieranych przez gminę z mieszkańcami - beneficjentami przydomowych oczyszczalni ścieków, które określałyby wzajemne świadczenia i zobowiązania o charakterze odpłatnym;

3.  Gmina nie świadczy usług w zamian za wynagrodzenie - wybudowane oczyszczalnie pozostają własnością mieszkańców, którzy używają ich na własne potrzeby, bez jakichkolwiek opłat na rzecz gminy;

4.  Wkład własny mieszkańców nie stanowi wynagrodzenia za usługę świadczoną przez gminę, lecz jest formą współfinansowania inwestycji publicznej realizowanej w interesie ogólnym.

W konsekwencji, zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie C-612/21, Gmina (...) realizując przedmiotowy projekt nie działa w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT oraz art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Aby określić, czy budowa przydomowych oczyszczalni ścieków będzie realizowana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy, kluczowa jest analiza przesłanek wskazanych w wyroku TSUE, tj.: brak zarobkowego charakteru podejmowanych czynności - czynność nie ma na celu osiągnięcia stałego dochodu, brak równorzędnego ekwiwalentu ekonomicznego ze strony ostatecznego beneficjenta inwestycji (mieszkańca gminy), zgoda mieszkańca na wykonanie usługi na jego nieruchomości, finansowanie ze środków publicznych, zlecenie zrealizowania inwestycji wyspecjalizowanemu podmiotowi trzeciemu. W przypadku Gminy … zostają spełnione wszystkie powyższe warunki.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Ponieważ Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT, czynności przez nią wykonywane w ramach realizacji projektu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Gmina nie dokonuje bowiem: odpłatnej dostawy towarów - wybudowane oczyszczalnie stają się własnością mieszkańców w ramach realizacji zadania publicznego, a nie w wyniku transakcji handlowej o charakterze cywilnoprawnym; odpłatnego świadczenia usług - Gmina nie świadczy na rzecz mieszkańców żadnych usług w zamian za wynagrodzenie.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W przedmiotowej sprawie:

• Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT - co zostało potwierdzone wyrokiem TSUE w sprawie C-612/21 w analogicznym stanie faktycznym;
• czynności wykonywane przez Gminę nie podlegają opodatkowaniu VAT - nie są to czynności odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług;
• wybudowane oczyszczalnie nie będą wykorzystywane przez Gminę do wykonywania jakichkolwiek czynności - staną się one własnością mieszkańców i będą przez nich wykorzystywane do celów prywatnych.

W konsekwencji, nie są spełnione podstawowe przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego przewidziane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Działania w związku z planowaną realizacją projektu nie będą stanowić odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy. Czynności, wykonywane na rzecz mieszkańców, polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków, nie będą stanowić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Gmina .. nie będzie realizować inwestycji w ramach swojej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy - Gmina nie będzie świadczyć odpłatnych usług ani odpłatnie dostarczać towarów. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach mieszkańców uczestniczących w projekcie zrealizowana zostanie w ramach czynności niepodlegających opodatkowaniu. W konsekwencji, nie będzie spełniona podstawowa pozytywna przesłanka, która pozwala na odliczenie podatku naliczonego, czyli związek nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi. Wybudowane oczyszczalnie ścieków nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Gmina nie osiągnie żadnych przychodów z tytułu funkcjonowania tych oczyszczalni.

Stanowisko Gminy … popiera m.in. interpretacja indywidualna sygn. 0114-KDIP4-1.4012.83.2026.1.RMA z dnia 27.03.2026 r., 0114-KDIP4-1.4012.64.2026.1.RMA z dnia 26.03.2026 r., 0114-KDIP4-1.4012.85.2026.1.DP z dnia 27.03.2026 r., 0114-KDIP4-1.4012.59.2026.1.DP z dnia 27.03.2026 r.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

Według art. 2 pkt 22 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Z kolei, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 8 ust. 2a ustawy:

Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Natomiast pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Ponadto, stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

Z opisu sprawy wynika, że złożyli Państwo wniosek o dofinansowanie na realizację zadania pn. „….” w ramach …. Ubiegają się Państwo o dofinansowanie ww. zadania na poziomie …% wartości tego zadania; pozostałe …% stanowić będzie wkład własny mieszkańców uczestniczących w projekcie. Mieszkańcy będą ponosili wkład własny jako współfinansowanie projektu, a Państwo, jako beneficjent projektu, otrzymają środki …, wyłonią wykonawcę w trybie ustawy Pzp, podpiszą Państwo umowę z wykonawcą oraz rozliczą Państwo projekt z instytucją wdrażającą. Uczestnicy projektu wniosą wkład własny w postaci wpłat w wysokości określonej przez Państwa, staną się właścicielami wybudowanych przydomowych oczyszczalni ścieków po zakończeniu okresy trwałości projektu oraz będą eksploatować oczyszczalnie na własny koszt i na własne potrzeby. Zadanie obejmuje zaprojektowanie, dostawę i budowę … sztuk przydomowych oczyszczalni ścieków, które zostaną wybudowane na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców gminy … - indywidualnych gospodarstw domowych. Po ich wybudowaniu i zakończeniu okresu trwałości projektu, inwestycje te staną się własnością mieszkańców - właścicieli nieruchomości, na których zostały zlokalizowane. Nie będą Państwo pobierać żadnych opłat od mieszkańców za korzystanie z oczyszczalni ścieków, nie będą Państwo również świadczyć usług odprowadzania, ani oczyszczania ścieków na rzecz mieszkańców. Wybudowane oczyszczalnie ścieków nie będą wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych VAT,  nie osiągną Państwo żadnych przychodów z tytułu funkcjonowania tych oczyszczalni. Realizacja ww. inwestycji nie będzie miała na celu osiągania przez Państwa stałego dochodu, zysku z tego tytułu. Celem budowy oczyszczalni nie jest stałe i zorganizowane wykonywanie działalności w celach zarobkowych na warunkach, w jakich wykonują ją podmioty gospodarcze, lecz interes społeczny. W przypadku braku uzyskania przez Państwa powyższego dofinansowania ze środków …, nie będą Państwo realizować budowy przydomowych oczyszczalni.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości, mając na uwadze przedstawioną na wstępie analizę przepisów podatkowych, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy realizacja przez Państwa zadania pn. „…”, polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz mieszkańców z terenu Państwa Gminy będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy.

W tym celu zasadnym jest odwołanie się do wyroku TSUE z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 (Gmina O. przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej). Co prawda wyrok ten odnosi się do czynności dokonywanych przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii, jednakże wnioski płynące z ww. orzeczenia mogą być pomocne w analizowanej sprawie.

W wyroku tym TSUE wskazał, że:

Trybunał zwrócił uwagę na istotne elementy stanu faktycznego, które zaistniały w sprawie będącej przedmiotem ww. postępowania:

Na podstawie powyższej analizy TSUE doszedł do wniosku, że:

Ostatecznie Trybunał orzekł, że:

Ponadto wskazać należy na tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-616/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie L.), zapadłym w wyniku wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego w ramach sporu w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) w odniesieniu do przeprowadzonych na zlecenie gminy czynności związanych z usuwaniem azbestu oraz prawa do odliczenia VAT naliczonego od tych czynności.

W wyroku tym, TSUE rozstrzygnął, że:

W rozpatrywanej sprawie analiza przedstawionego opisu sprawy wykazuje, że realizują/będą Państwo realizowali zadanie polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków (dalej: „POŚ”) w warunkach podobnych do wynikających z wyroków TSUE nr C-612/21 i C-616/21, tj.:

• podmiotem występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej jest Gmina będąca czynnym podatnikiem VAT,
• oczyszczalnie budowane będą na zlecenie Gminy przez wykonawcę wybranego w ramach postępowania przetargowego,
• Gmina nie osiągnie żadnych przychodów z tytułu funkcjonowania tych oczyszczalni,
• celem budowy oczyszczalni nie jest stałe i zorganizowane wykonywanie działalności przez Gminę w celach zarobkowych, ani świadczenie usług w sposób stały i zorganizowany,
• realizacja zadania będzie dofinansowana w ramach ….

Opis przedmiotowej sprawy wskazuje zatem, że w związku z realizacją zadania polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków nie wykonują/nie będą Państwo wykonywali działań, na zasadach i w tych samych warunkach, które dotyczą podmiotów gospodarczych. Państwa rola sprowadza się do zorganizowania skutecznego finansowania i wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców na terenie Państwa Gminy.

Realizując zadanie polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców nie działają/nie będą Państwo działali w celach zarobkowych tak jak przedsiębiorca, celem ww. zadania będzie interes społeczny. Nie jest to zatem sposób działania występujący w przypadku zwykłej działalności gospodarczej.

W wyniku Państwa działań nie występują/nie wystąpią znaczące zakłócenia konkurencji, które prowadzić mogłyby do wyłączenia z dostaw dla ostatecznego konsumenta innych podmiotów. Z opisu sprawy wynika bowiem, że ww. projekt będzie realizowany przez wykonawców zewnętrznych. Tym samym, będą Państwo działali jako świadczeniobiorca dokonujący zakupu od podmiotów prywatnych.

W konsekwencji, Państwa działania w związku z realizacją przedmiotowego zadania dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców Państwa Gminy nie stanowią/ nie będą stanowiły dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Realizując ww. projekt nie wykonują/nie będą Państwo wykonywali działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Zatem czynności wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców Państwa Gminy w ramach realizowanego zadania nie podlegają/nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy:

Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

Jak już wcześniej wskazano Państwa działania w związku z realizacją przedmiotowego zadania dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców Państwa Gminy nie stanowią/nie będą stanowiły dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Realizując ww. projekt nie wykonują/nie będą Państwo wykonywali działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie występuje/nie wystąpi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonywanymi zakupami a czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że nie przysługuje /nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją zadania pn. „…”. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie są/nie zostaną spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy - przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. ponoszone wydatki na realizację ww. zadania nie są/nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji indywidualnej.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Odnośnie powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, zauważam, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.