0112-KDWL.4011.91.2026.1.JK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 27 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczym jest posiadaczką gruntu położonego w A, co potwierdza księga wieczysta (…). Do roku 2016 grunt stanowił własność matki Wnioskodawczyni, w maju 2016 roku Wnioskodawczyni stała się właścicielką gruntu na podstawie umowy darowizny.

W 2007 r Wnioskodawczyni zawarła umowę spółki cywilnej z BB. Spółka przyjęła nazwę „C" i została zarejestrowana w A. Podstawową działalnością spółki była konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych. Wkłady wspólników przy założeniu spółki nie były równe, wnioskodawczyni wniosła (…) PLN, drugi ze wspólników wniósł (…) PLN. Zgodnie z umową spółki każdy ze wspólników posiada równy udział w zyskach i stratach.

W czasie swojej działalności na gruncie, wówczas należącym do matki Wnioskodawczyni, spółka wybudowała nieruchomość – budynek, w którym urządzono warsztat samochodowy. Ówczesna właścicielka gruntu wyraziła zgodę na budowę jedynie w formie ustnej. Spółka nie zawarła umowy użyczenia, najmu lub dzierżawy gruntu zarówno z poprzednią właścicielką gruntu jak i z Wnioskodawczynią – obecną właścicielką gruntu.

Po zakończeniu budowy nieruchomość została wprowadzona do środków trwałych spółki. Jej wartość początkowa została ustalona na podstawie faktur nabycia materiałów i usług budowlanych. Późniejsze adaptacje w roku 2009 i w roku 2017 podniosły wartość nieruchomości, lecz nie przekroczyły 5% wartości początkowej.

W maju 2019 roku spółka cywilna sprzedała Zorganizowaną Część Przedsiębiorstwa w postaci warsztatu samochodowego. Na zorganizowaną część przedsiębiorstwa składały się urządzenia techniczne, narzędzia, materiały, towary, pracownicy przeniesieni na podstawie art. 23¹ Kodeksu Pracy, baza kontrahentów oraz dobre imię firmy. W ramach ZCP nie został sprzedany budynek, w którym znajduje się warsztat. Nabywcą ZCP był wspólnik Wnioskodawczyni, który prowadzi warsztat samochodowy w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej. Spółka wynajmuje budynek wspólnikowi, który prowadzi w nim warsztat na podstawie umowy najmu zawartej pomiędzy nim a spółką. Czynsz z najmu jest jedynym przychodem spółki.

Z końcem roku 2026 wspólnicy planują zakończyć współpracę i rozwiązać spółkę cywilną. Obecnie jedynym majątkiem spółki są nakłady poniesione na budowę warsztatu oraz niewielkie środki pieniężne na rachunku bankowym. Wspólnicy dokonali rozliczenia z tytułu zysków i strat osiąganych w latach działalności spółki. W wyniku podziału majątku po likwidacji spółki Wnioskodawczyni, z racji posiadania gruntu, stanie się właścicielką nieruchomości, natomiast drugi z właścicieli chce odstąpić od rozliczenia nakładów poniesionych przez spółkę na wybudowanie warsztatu. Tym samym wspólnicy nie przewidują spłat i dopłat w ramach zwrotu nakładów poniesionych przez spółkę na budowę warsztatu samochodowego. Środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym nie przekraczają łącznej kwoty wniesionych przez wspólników wkładów i zostaną podzielone proporcjonalnie do wniesionych przez wspólników wkładów czyli w stosunku 3:1.

Wnioskodawczyni posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie osiąga żadnych dochodów ze źródeł położonych poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Wnioskodawczyni jest opodatkowana 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym zgodnie z art. 30a Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pytania

1.  Czy odstąpienie drugiego ze wspólników od rozliczenia nakładów poniesionych na wybudowanie nieruchomości spowoduje u Wnioskodawczyni powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych gdzie podstawę opodatkowania będzie stanowić umorzona wierzytelność z tytułu poniesionych nakładów?

2.  Czy kwotę umorzenia wierzytelności z tytułu rozliczenia poniesionych przez wspólników nakładów powinna stanowić wartość księgowa netto (nakłady pomniejszone o dokonane odpisy amortyzacyjne) czy rynkowa wartość nieruchomości?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie:

W zakresie pytania 1:

Z punktu widzenia prawa cywilnego, zgodnie z art. 46 § 1 oraz art. 48 Kodeksu cywilnego nieruchomość jest częścią składową gruntu i tym samym właściciel gruntu staje się właścicielem wszelkich rzeczy z nim związanych, nawet w przypadku, gdy nie uczestniczy w ich powstaniu, czyli np. nie dokonuje budowy budynku posadowionego przez podmiot, który korzysta z gruntu na podstawie innego tytułu niż własność. Jednak podmiot, który poniósł nakłady inwestycyjne ma prawo do ich zbycia na rzecz innego podmiotu lub żądania zwrotu nakładów w przypadku przekazania nieruchomości właścicielowi gruntu w związku z ustaniem prawa do korzystania z gruntu na podstawie innych tytułów.

Zgodnie z art. 875 Kodeksu Cywilnego w wyniku rozwiązania spółki cywilnej, w której udziały wspólników w zyskach i stratach były równe, przy podziale majątku pozostałego po rozwiązaniu spółki, każdy ze wspólników w pierwszej kolejności powinien dostać równowartość wniesionych wkładów a pozostała część majątku winna być podzielona zgodnie z określonymi w umowie udziałami w przychodach i kosztach.

Jako, że wspólnicy ponieśli solidarnie nakłady na nieruchomość mają również prawo do proporcjonalnego udziału w pożytkach z tych nakładów. Ponieważ nakłady na obcym gruncie w postaci budynku warsztatu są niepodzielne musi lub powinno dojść do spłaty pomiędzy wspólnikami, co jest wymuszone likwidacją spółki cywilnej. Wspólnik, który nie jest właścicielem nieruchomości ma bezsprzecznie roszczenie wobec drugiego wspólnika (właściciela nieruchomości) o zwrot części nakładów, w wyniku których powstał budynek warsztatu. Ta część odpowiada udziałowi tego wspólnikach w zyskach i stratach spółki. Wspólnik niebędący właścicielem nieruchomości odstępuje, rezygnuje z przysługującego mu prawa, zatem można stwierdzić, że dojdzie do umorzenia wierzytelności, pod warunkiem, że umorzenie to zostanie przyjęte (art. 508 Kodeksu cywilnego).

Ponieważ rozliczenie pomiędzy wspólnikami jest ściśle i wyłącznie związane z prowadzoną przez nich wspólnie, w formie spółki cywilnej, działalnością, nie może być wątpliwości, że dla wspólnika, który otrzymuje przysporzenie majątkowe w postaci umorzenia zobowiązania będzie to przychód z działalności gospodarczej. Tezę tę potwierdza treść art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, w zakresie pytania 1. Wnioskodawczyni jest zdania, że w związku z odstąpieniem drugiego ze wspólników od żądania zwrotu poniesionych przez spółkę nakładów na budowę nieruchomości u Wnioskodawczyni powstanie przychód z działalności gospodarczej z tytułu umorzenia wierzytelności w wysokości połowy wartości tychże nakładów.

W zakresie pytania 2:

Zasady podziału majątku przy likwidacji spółki cywilnej określa art. 875 Kodeksu cywilnego:

Art. 875. [Podział majątku]

§ 1. Od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów poniższych.

§ 2. Z majątku pozostałego po zapłaceniu długów spółki zwraca się wspólnikom ich wkłady, stosując odpowiednio przepisy o zwrocie wkładów w razie wystąpienia wspólnika ze spółki.

§ 3. Pozostałą nadwyżkę wspólnego majątku dzieli się między wspólników w takim stosunku, w jakim uczestniczyli w zyskach spółki.

Istotne, z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, jest uregulowanie wynikające z § 3 art. 875 Kodeksu cywilnego, który mówi jedynie o sposobie podziału majątku, a nie jego wycenie (metodzie wyceny). Wspólnicy likwidowanej spółki nie sporządzili ani nie zlecili ustalenia wartości nakładów w postaci budynku warsztatowego. Dla celów podatkowych wartość została ustalona, jako suma poniesionych, udokumentowanych nakładów. Przy braku innej przesłanki, przez analogię do art. 24 ust. 3d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przysporzenie dla wspólnika, któremu zostaje umorzona wierzytelność przysługująca w związku z likwidacją spółki cywilnej, w której był wspólnikiem, powinna być określona jako różnica pomiędzy wspomnianą sumą nakładów i dokonanymi odpisami amortyzacyjnymi z uwzględnieniem proporcji udziału w zyskach i stratach wynikającej z umowy spółki cywilnej.

Biorąc pod uwagę powyższe zdaniem Wnioskodawczyni podstawę wartości umorzonej wierzytelności, jakiej zrzeknie się wspólnik z tytułu rozliczenia nakładów poniesionych przez spółkę powinna stanowić wartość księgowa netto przejętej od spółki nieruchomości.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady działania spółek cywilnych regulują przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.).

Zgodnie z art. 860 § 1 ww. Kodeksu:

W myśl art. 861 § 1 ww. Kodeksu:

Stosownie do art. 867 § 1 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 867 § 2 ww. Kodeksu:

Jak stanowi art. 871 § 1 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 871 § 2 ww. Kodeksu:

Natomiast w myśl art. 875 § 1 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 875 § 2 ww. Kodeksu:

Stosownie do art. 875 § 3 ww. Kodeksu:

Rozwiązanie (likwidacja) spółki cywilnej wiąże się z określonymi konsekwencjami. Przede wszystkim wspólnicy spółki są zobowiązani do ustalenia przypadającego na każdego wspólnika udziału kapitałowego. W związku z dokonaniem likwidacji spółki cywilnej i podziałem majątku spółki oraz zwrotem wkładów, każdy ze wspólników powinien rozliczyć otrzymane należności, ponieważ na wspólnikach spółki ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W myśl art. 5a pkt 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Z kolei, zgodnie z art. 5a pkt 28 ww. ustawy:

Dochody spółek niebędących osobami prawnymi nie stanowią odrębnego przedmiotu opodatkowania. Opodatkowaniu podlegają natomiast dochody poszczególnych wspólników takiej spółki. Sposób opodatkowania dochodu z udziału w takiej spółce innej niż wskazana w art. 5a pkt 28 ww. ustawy, tj. niebędącej podatnikiem podatku dochodowego, uzależniony jest od cywilnoprawnego statusu danego wspólnika. Jeżeli wspólnikiem spółki niebędącej osobą prawną jest osoba fizyczna, to dochód z udziału w tej spółce będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Za spółkę niebędącą osobą prawną należy zatem uznać m.in. spółkę cywilną.

W związku z powyższym, w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej, podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych nie jest spółka tylko poszczególni wspólnicy. Zatem, na nich, a nie na spółce ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W myśl art. 5b ust. 2 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 2 ww. ustawy:

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychód należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego – zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Pod pojęciem przychodu należy rozumieć każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Co do zasady do przychodów z działalności gospodarczej należą wszystkie przychody osiągane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem przychodów wymienionych w art. 14 ust. 3 omawianej ustawy podatkowej.

W sytuacji opisanej we wniosku następuje zakończenie współpracy i rozwiązanie spółki cywilnej; między wspólnikami zaś – zgodnie z przepisami regulującymi powstanie w związku z tym wzajemnych rozliczeń, powstanie u jednego wspólnika wierzytelność z tytułu rozliczeń z podziału majątku wspólnego, u drugiego zaś odpowiadający mu z tego tytułu dług.

Wierzytelność stanowi uprawnienie do żądania spełnienia świadczenia z określonego stosunku zobowiązaniowego, przysługujące wierzycielowi wobec dłużnika. Jest ona zbywalnym prawem majątkowym. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje jednak tego pojęcia. Z tego właśnie względu pojęcie to należy rozpatrywać z punktu widzenia zobowiązaniowego, tj. na tle art. 353 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu (art. 353 § 2 ww. Kodeksu).

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zrzeczenie się przez jednego wspólnika spółki cywilnej należnych spłat ze strony drugiego wspólnika w drodze porozumienia w istocie oznacza umorzenie temu wspólnikowi wierzytelności. Wartość tej wierzytelności odpowiadająca kwocie, która powinna być wypłacona jednemu wspólnikowi jest przychodem podatkowym, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 14 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy:

Zauważyć trzeba, że w spółce cywilnej, inaczej niż w handlowych spółkach osobowych majątek jest współwłasnością wspólników, a nie odrębnym majątkiem ułomnej osoby prawnej. Na gruncie prawa handlowego spółka osobowa stanowi odrębny od wspólników podmiot, któremu została przyznana zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych. Majątek nabyty przez spółkę osobową, w związku z wniesieniem wkładów przez wspólników, a także w toku późniejszej działalności, stanowi jej majątek, który jest odrębny od majątku wspólników. W przypadku kiedy jeden wspólnik spółki cywilnej zrzeka się wynagrodzenia korzyść majątkową otrzymują wspólnicy tej spółki.

Zrzeczenie się przez jednego wspólnika spółki cywilnej należnych spłat ze strony drugiego wspólnika oznaczać będzie umorzenie temu wspólnikowi wierzytelności. Jak już uprzednio wskazano, wartość tej wierzytelności odpowiadająca kwocie, która powinna być wypłacona jednemu wspólnikowi jest przychodem podatkowym, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy.

Drugi wspólnik (w omawianej sprawie – Pani) uzyskuje – na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 6 z uwzględnieniem art. 8 ust. 1 ww. ustawy – przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z tytułu zrzeczenia się przez innego wspólnika stosownego wynagrodzenia.

Podsumowując: odstąpienie Pani wspólnika od otrzymania należnych mu świadczeń w związku z rozwiązaniem umowy spółki i koniecznością dokonania wzajemnych rozliczeń, spowoduje u Pani powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu wskazuję, że zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej:

Zatem kwestia sposobu ustalenia wartości wierzytelności jaka odpowiada kwocie, która powinna być wypłacona wspólnikowi, który zrzeka się należnych spłat, nie może podlegać ocenie w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego, bowiem zagadnienie to regulowane jest odrębnymi przepisami.

Ponadto wskazuję, że kwestie wyliczeń nie należą do zakresu kompetencji organu interpretacyjnego. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy.

Zatem ustalenie wartości wierzytelności, a konkretnie czy wartość umorzenia powinna stanowić wartość księgową netto (rozumiana jako wartość nakładów pomniejszonych o dokonane odpisy amortyzacyjne) czy rynkową wartość nieruchomości, nie może być przedmiotem rozważań w formie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Stąd stanowisko wnioskodawcy uznano za nieprawidłowe, bowiem organ podatkowy nie może ocenić ani potwierdzić prawidłowości przyjętej metodyki ustalania księgowej wartości wierzytelności.

Wartością wierzytelności będzie ta wartość, która wynika z ustalenia wzajemnych zobowiązań powstałych w wyniku rozwiązania spółki, powstałych na mocy odrębnych przepisów.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.