0112-KDWL.4011.83.2026.1.JK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 25 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, jest Pani właścicielką nieruchomości o charakterze przemysłowym we współwłasności ze swoim mężem. Przedmiotowa nieruchomość była wynajmowana w ramach tzw. najmu prywatnego (art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT). Przychody z tego tytułu były legalnie opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych wg stawki 8,5% i 12,5% od nadwyżki 100 000 zł co było zgłoszone do właściwego Urzędu Skarbowego. W wyniku działań najemcy na terenie nieruchomości porzucone zostały toksyczne odpady.

W związku z zaprzestaniem możliwości korzystania z obiektu i brakiem jakichkolwiek wpłat niezwłocznie złożyła Pani do Urzędu Skarbowego oficjalne zawiadomienie o zaprzestaniu pobierania dochodów z tytułu czynszu najmu.

W sprawie toksycznych odpadów ruszyły procedury prokuratorskie oraz administracyjne. Z uwagi na 5-letnią bezczynność organów w ramach art. 26a ustawy o odpadach dochodzi Pani swoich praw na drodze sądowej. Obecnie planowane jest zawarcie ugody sądowej z Miastem. W treści ugody sądowej kwoty rekompensaty zostaną precyzyjnie rozgraniczone na:

1.  Zadośćuczynienie za szkodę i stres (niematerialna).

2.  Zwrot kosztów remontu obiektu.

3.  Hipoteka przymusowa.

4.  Koszty adwokackie.

5.  Odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, stanowiące równowartość utraconego czynszu z najmu, którego Wnioskodawczyni nie mogła uzyskać z uwagi na zanieczyszczenie obiektu toksycznymi odpadami.

Wskazała Pani, że wniosek dotyczy wyłącznie punktu 5 za utracony czynsz z najmu.

Pytanie

Czy otrzymane na podstawie ugody sądowej odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, stanowiące równowartość utraconego czynszu prywatnego obiektu przemysłowego, może Pani opodatkować ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym stawką 8,5 % do 100.000 zł oraz 12,5% od nadwyżki a w konsekwencji przychód ten nie będzie się łączył z innymi Pani dochodami opodatkowanymi 12% i 32%?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, otrzymane odszkodowanie za utracony czynsz najmu powinno być opodatkowane ryczałtem 8,5% i 12,5% jako przychód najmu prywatnego a nie wg skali 12% i 32%. Świadczenie to ma charakter rekompensaty za utracone korzyści (lucrum cessans) w doktrynie i jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych (NSA przyjmuje się za zasadę, że odszkodowanie za utracone korzyści dzieli los podatkowy źródła, z którego ta korzyść by płynęła). Gdyby nie porzucone toksyczne odpady uzyskiwałaby Pani przychód z najmu prywatnego opodatkowany ryczałtem. Odszkodowanie występuje więc w miejsce utraconego czynszu. Fakt, że nieruchomość ma charakter przemysłowy, nie wyklucza najmu prywatnego, jeśli właściciel nie zarządza nią w sposób zorganizowany i ciągły w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej. Ponieważ dopełniła Pani wszelkich formalności (zgłoszenie ryczałtu, a następnie zgłoszenie zaprzestania pobierania czynszu) otrzymana kwota stanowi bezpośredni substytut przychodu z najmu i powinno być rozliczona w deklaracji PIT-28 ze stawkami ryczałtowymi bez łączenia jej z dochodami ze skali podatkowej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do tego przepisu:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

-     pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika, tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

-     pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika, czyli takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych rozróżnia odrębne źródła przychodów osób fizycznych. Są one określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wśród nich ustawodawca – w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – podał, że:

Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. Katalog przychodów zaliczanych do innych źródeł nie stanowi katalogu zamkniętego, zawiera bowiem jedynie przykładowe wskazanie przychodów zaliczanych do tego źródła. Zatem o przychodzie można mówić wtedy, gdy ma on charakter trwałego przysporzenia majątkowego, tj. ma konkretny wymiar finansowy.

Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 11 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że jest Pani właścicielką nieruchomości o charakterze przemysłowym we współwłasności ze swoim mężem. Przedmiotowa nieruchomość była wynajmowana w ramach tzw. najmu prywatnego. W wyniku działań najemcy na terenie nieruchomości porzucone zostały toksyczne odpady. W związku z zaprzestaniem możliwości korzystania z obiektu i brakiem jakichkolwiek wpłat zaprzestała Pani pobierania dochodów z tytułu czynszu najmu. W sprawie toksycznych odpadów ruszyły procedury prokuratorskie oraz administracyjne. Z uwagi na 5-letnią bezczynność organów w ramach art. 26a ustawy o odpadach dochodzi Pani swoich praw na drodze sądowej. Obecnie planowane jest zawarcie ugody sądowej z Miastem. W treści ugody sądowej kwoty rekompensaty zostaną precyzyjnie rozgraniczone m.in. na odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, stanowiące równowartość utraconego czynszu z najmu, którego nie mogła Pani uzyskać z uwagi na zanieczyszczenie obiektu toksycznymi odpadami.

Zgodnie z art. 26a ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.):

Z przepisu art. 26a ust. 2 ustawy o odpadach wynika, że:

Jak stanowi art. 417 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Z kolei art. 417 § 2 Kodeksu cywilnego wskazuje, że:

Podkreślenia wymaga, że powołany wyżej przepis art. 26a ustawy o odpadach i Kodeksu cywilnego reguluje jedynie możliwość wystąpienia strony o odszkodowanie, nie określając wprost wysokości odszkodowania, a także nie wskazując zasad jego ustalania.

Specyfika prawa podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu poniesionych przez poszkodowanego strat i świadczenia z tytułu utraconych korzyści. Świadczenia z tytułu utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Ustawa Kodeks cywilny przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów niedozwolonych – art. 415 Kodeksu cywilnego:

oraz kontraktową – powstającą z mocy umowy art. 471 Kodeksu cywilnego, tj.:

Tym samym, na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania lub czynu niedozwolonego.

Stwierdzić zatem należy, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 26a ustawy o odpadach, nie jest odszkodowaniem za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli za poniesioną stratę, a jedynie odszkodowaniem w zakresie utraconych korzyści. Dotyczy ono bowiem korzyści, które właściciel nieruchomości mógłby osiągnąć, gdyby bez przeszkód mógł dysponować swoją własnością.

W okolicznościach przedstawionych w zdarzeniu przyszłym sprawy brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że oprócz odszkodowania za utracone korzyści, uzyskała Pani również odszkodowanie za tzw. szkodę rzeczywistą, czy za poniesioną stratę.

Tym samym, wypłacana Pani przez Miasto kwota odszkodowania z tytułu utraconych korzyści, stanowiące równowartość utraconego czynszu z najmu, którego nie mogła Pani uzyskać z uwagi na zanieczyszczenie obiektu toksycznymi odpadami nie może być uznana za rzeczywistą stratę /damnum cessans/.

W związku z powyższym, stwierdzam, że otrzymane przez Panią odszkodowanie, które obejmuje kwotę odpowiadającą czynszowi, jaki przysługiwałby Pani za najem nieruchomości w normalnych warunkach stanowi dla Pani przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Uzyskany z tego tytułu dochód należy wykazać w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy, w którym został uzyskany i opodatkować na zasadach ogólnych według skali podatkowej, określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z innymi uzyskanymi dochodami.

Podsumowując: otrzymane na podstawie ugody sądowej odszkodowanie z tytułu utraconych korzyści, stanowiące równowartość utraconego czynszu z najmu prywatnego obiektu przemysłowego, należy opodatkować według skali podatkowej a w konsekwencji przychód ten będzie się łączył z innymi Pani dochodami opodatkowanymi w wysokości 12% do kwoty 120 000 zł i 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.