0112-KDWL.4011.51.2026.2.JK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 23 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 26 maja 2026 r. (wpływ 1 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 7 czerwca 2024 roku pracodawca X S.A. wypowiedziała Panu, na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 k.p. w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania umów o pracę z przyczyn nie dotyczących pracowników, umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na dzień 30 września 2024 roku zwalniając Pana z obowiązku świadczenia pracy. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazała likwidację stanowiska pracy wynikającą ze zmian organizacyjnych spowodowanych koniecznością dostosowania liczby pracowników Biura Administracji do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym oraz do obowiązującego poziomu etatyzacji skutkującą redukcją etatów na zajmowanym stanowisku Dyrektora Biura Administracji.

Odwołał się Pan od wypowiedzenia umowy o pracę do Sądu (Sąd Rejonowy dla A) wnosząc o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne a po upływie okresu wypowiedzenia o przywrócenie do pracy i zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.

W trakcie postępowania przed Sądem, 23 lutego 2026 roku, zawarł Pan z pozwaną X S.A. (byłym pracodawcą) ugodę sądową, zgodnie z treścią której zrezygnował Pan z żądania przywrócenia do pracy na dotychczasowych warunkach pracy i płacy oraz zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy na rzecz odszkodowania.

W związku z rozwiązaniem z Panem umowy o pracę pozwana X S.A. (były pracodawca) zobowiązała się zapłacić na Pana rzecz kwotę 144 000,00 zł (sto czterdzieści cztery tysiące) brutto, przy czym, zgodnie z treścią ugody, kwota 54 000,00 zł (pięćdziesiąt cztery tysiące) brutto miała zostać Panu wypłacona tytułem odszkodowania za nieuzasadnione i niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę a kwota 90 000,00 zł (dziewięćdziesiąt tysięcy) brutto miała zostać wypłacona tytułem dodatkowej rekompensaty.

Powyższą kwotę (pomniejszona o należną zaliczkę na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne) pozwana zobowiązała się zapłacić na wskazany przez Pana w ugodzie rachunek bankowy.

W treści ugody oświadczył Pan, że zapłata przez pozwaną powyższej kwoty w całości wyczerpuje Pańskie roszczenia w przedmiotowej sprawie.

Ponadto w ugodzie Strony oświadczyły, że ugoda zaspakaja ich obecne lub przyszłe roszczenia wynikające lub związane bezpośrednio lub pośrednio z rozwiązania stosunku pracy, w tym roszczenia o odszkodowanie lub zadośćuczynienie z jakiegokolwiek tytułu, związane z trybem oraz wskazanymi przez pozwaną przyczynami rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem, w szczególności wszelkie roszczenia oparte na zarzucie dyskryminacji, naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu czy naruszenia dóbr osobistych.

Odszkodowanie w kwocie 54 000,00 zł brutto za nieuzasadnione i niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę zostało wyliczone w oparciu o art. 45 § 1 kodeksu pracy w związku z art. 47(1) kodeksu pracy. Kwota odszkodowania stanowiła trzykrotność wynagrodzenia za pracę liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Wysokość wynagrodzenia miesięcznego, bowiem wynosiła 18 000,00 zł brutto, a okres wypowiedzenia umowy o pracę wynosił 3 miesiące.

Zgodnie z warunkami ugody pozwana X S.A. (były pracodawca) 23 marca 2026 roku w wykonaniu zawartej ugody sądowej zapłaciła na Pana rzecz odszkodowanie w wysokości 54 000,00 zł brutto za nieuzasadnione i niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, to jest kwotę 47 550,00 zł oraz kwotę rekompensaty w wysokości 90 000,00 brutto zł również po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, to jest kwotę 60 596,51 zł.

Uzupełnił Pan wniosek, w odpowiedzi na wezwanie, o następujące informacje:

1)  Czy w treści ugody sądowej podano, że wysokość i zasady ustalania tego odszkodowania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, lub wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy?

Jeśli tak, proszę wskazać jakie przepisy prawa pracy zostały wskazane w ugodzie jako naruszone oraz na czym ich naruszenie polegało?

Odpowiedź:

W treści ugody sądowej zostało wskazane, że odszkodowanie jest wypłacone z tytułu niezgodnego z prawem i nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę. W sprawach tego typu zarówno w wyrokach jak i ugodach sądowych nie wpisuje się, że odszkodowanie wynika wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych przepisów, bowiem roszczenie dochodzone pozwem jest oparte na przepisach kodeksu pracy, to jest art. 45 kodeksu pracy w związku z art. 47¹ kodeksu pracy. Nie ma innej możliwości ani podstawy prawnej dochodzenia roszczenia w takim przypadku jak tylko w oparciu o wyżej wskazane przepisy. Podstawa dochodzenia roszczenia a także podstawa zasądzenia odszkodowania jest jedna, tak jak obszernie zostało to wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Stosownie do treści art. 32 par. 1 kodeksu pracy, każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. Z uwagi na fakt, iż wypowiedzenie było nieuzasadnione i niezgodne z prawem oparł Pan żądanie pozwu na treści art. 45 kodeksu pracy. W myśl tego przepisu „w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu”. Początkowo wniósł Pan o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne ale ostatecznie zgodził się Pan na zmianę roszczenia i wypłatę odszkodowania. Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie art. 47¹ kodeksu pracy w myśl którego „Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej. jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, której termin, do którego umowa ta miała trwać, określony w umowie upłynął przed wydaniem orzeczenia przez sąd pracy, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane ze względu na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres 3 miesięcy”.

Z powyższego wynika, że podstawą ustalenia odszkodowania i jego wysokości był art. 47¹ kodeksu pracy w związku z art. 45 kodeksu pracy a naruszonym przez pracodawcę przepisem był art. 32 par. 1 kodeksu pracy.

2)  Czy wysokość odszkodowania wynikała z ustaleń między Panem a byłym pracodawcą?

Odpowiedź:

Wysokość odszkodowania, w części w jakiej dotyczy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, nie była wynikiem ustaleń między Panem a byłym pracodawcą, bowiem ta wysokość wynikała wprost z treści art. 47¹ zdanie pierwsze kodeksu pracy („Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia”).

Przedmiotem negocjacji i ustaleń była pozostała cześć odszkodowania, której nie dotyczy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej i która została opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

3)  Czy wskazane we wniosku odszkodowanie dotyczyło szkody rzeczywistej?

Jeśli dotyczyło ono szkody rzeczywistej, należy wyjaśnić na czym polegała ta szkoda, co było przyczyną jej powstania, oraz związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy szkodą a wypłaconym świadczeniem.

Odpowiedź:

Wskazane we wniosku odszkodowanie ustawowo nie jest oparte na szkodzie rzeczywistej, podobnie jak część innych odszkodowań uregulowanych w kodeksie pracy. Tu bowiem ustawodawca przyjął inną zasadę ustalenia odszkodowania i wprost w przepisach wskazał ich wysokość niezależnie od poniesionej szkody rzeczywistej. Odszkodowanie, o którym mowa w przepisie art. 47¹ k.p., nie jest powiązane z rzeczywistą szkodą i przysługuje niezależnie od jej wystąpienia.

Zgodnie z Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2022 roku w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt. I PSK 12/22 (LEX nr 3431704) odszkodowania, o których mowa w przepisach art. 47¹ k.p. i art. 58 k.p., nie są powiązane z rzeczywistą szkodą pracownika i przysługują niezależnie od jej wystąpienia. Przykładem tego może być obowiązek wypłaty odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem, chociażby pracownik, podjąwszy natychmiast inną pracę, ani jednego dnia nie pozostawał bez pracy, a jego zarobki związane z nowym zatrudnieniem są wyższe niż te, które osiągał u poprzedniego pracodawcy”.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2013 roku w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II PK 65/13 (LEX nr 1526631) wyraźnie wskazał, że „odszkodowanie z art. 45 § 1 k.p. pełni funkcję kompensacyjną tylko w ograniczonym zakresie. W myśl art. 47¹ k.p. odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Przepis ten określa minimalną (tj. równą wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia) oraz maksymalną (równą wynagrodzeniu za okres trzech miesięcy) wysokość odszkodowania, pozostawia więc ocenie sądu ustalenie jego konkretnej wysokości w tych właśnie granicach. Odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy i jej wysokość nie jest uzależniona od wystąpienia realnej szkody po stronie pracownika. W tym aspekcie odpowiedzialność pracodawcy, to szczególnego rodzaju odpowiedzialność z tytułu dokonania wadliwej czynności prawnej, występująca bez względu na powstanie rzeczywistej szkody”.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 kwietnia 2017 roku w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II FSK 559/17 (LEX nr 2316283] stwierdził, że „z art. 47¹ Kodeksu pracy wynika, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 (przepis dotyczy umowy zawartej na czas nieokreślony), przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W ugodzie ustalono wysokość odszkodowania w kwocie siedmiokrotności miesięcznego wynagrodzenia. Zatem zwolnieniu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. podlegają otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw i w związku z tym przychód Skarżącego korzysta ze zwolnienia w wysokości i granicach przewidzianej przepisami Kodeksu pracy (3 miesięczne wynagrodzenie), ale podlega opodatkowaniu ponad tę kwotę”.

Powyższy wyrok jednoznacznie wskazuje charakter odszkodowania i zasady podlegania przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

4)  Czy przedmiotowe odszkodowanie miało rekompensować Panu utracone przez Pana w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę, które mógłby Pan osiągnąć, gdyby Panu szkody nie wyrządzono?

Odpowiedź:

Z wyżej przedstawionej argumentacji, powołanych przepisów i orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sadu Administracyjnego jednoznacznie wynika, że wysokość odszkodowania, którego dotyczy wniosek wynika wprost z przepisów odrębnych ustaw, to jest art. 47¹ Kodeksu pracy a jego zryczałtowana wysokość nie ma związku ze szkodą rzeczywistą. Jest to odszkodowanie związane ze stosunkiem pracy, znajduje oparcie w przepisach Kodeksu pracy nie zaś w przepisach Kodeksu cywilnego, gdzie odszkodowanie jest związane ze szkoda rzeczywistą i/lub utraconymi korzyściami.

Jak zostało powyżej wskazane odpowiedzialność pracodawcy, to szczególnego rodzaju odpowiedzialność z tytułu dokonania wadliwej czynności prawnej, występująca bez względu na powstanie po stronie pracownika rzeczywistej szkody.

Odszkodowanie nie miało więc rekompensować utraconych w wyniku rozwiązania umowy o pracę korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę.

Nie taki bowiem ustawodawca nadał charakter odszkodowaniu przyznawanemu na podstawie art. 47¹ Kodeksu pracy, które zostało uregulowane w wysokości ryczałtowej.

Tylko odszkodowania oparte na przepisach Kodeksu cywilnego rekompensują szkodę rzeczywistą i utracone korzyści. W przypadku tych odszkodowań konieczne jest wykazanie szkody, związku przyczynowo-skutkowego i zawinionego działania sprawcy.

Pytanie

Czy kwota odszkodowania za nieuzasadnione i niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę w wysokości 54 000,00 zł brutto ustalona na podstawie art. 47(1) kodeksu pracy w związku z art. 45 § 1 kodeksu pracy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzysta ze zwolnienia przedmiotowego z mocy art. w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych a w konsekwencji jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych i powinna być wypłacona na rzecz byłego pracownika bez pobierania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Kwestionuje Pan zasadność pobrania podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty 54 000,00 zł brutto jako odszkodowania za nieuzasadnione i niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę, którego wysokość została wyliczona w oparciu o zasady wskazane w art. 47(1) kodeksu pracy w związku z art. 45 § 1 kodeksu pracy, z uwagi na to, że świadczenie to jest objęte zwolnieniem przedmiotowym uregulowanym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa).

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych w ustawie, w tym w szczególności w art. 21 ustawy. Stosownie do treści z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878, 1222, 1871 i 1965), z wyjątkiem:

a)  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b)  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c)  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d)  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e)  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f)   odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g)  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Podkreślenia wymaga, że na mocy powyższego przepisu zwolnieniu przedmiotowemu podlegają jedynie te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw (np. ustawy Kodeks pracy) z wyjątkiem tych które zostały enumeratywnie wyliczone w pkt a-g, z wyłączeniem odszkodowań zawartych w ugodzie sądowej (pkt g in fine). Jako wyjątki wyraźnie wskazano te odszkodowania wynikające z przepisów prawa pracy, do których nie ma zastosowania ogólna reguła zwolnienia przedmiotowego.

Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a)  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b)  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z kolei na mocy powołanego powyżej przepisu, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia niż te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z wyłączeniem wyjątków wskazanych w pkt a i b powołanego przepisu.

Ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, uregulował między innymi te odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów.

Z treści powołanego przepisu wynika, że kwota odszkodowania lub zadośćuczynienia wynikająca z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych musi być określona w konkretnej wysokości (w stałej kwocie) lub muszą być wskazane zasady według których jest ona obliczana (np. stanowi iloczyn wskazanych wartości).

Tak skonstruowany przepis wskazuje, że intencją ustawodawcy w zakresie odszkodowania nie było odniesienie się do faktycznie poniesionej przez poszkodowanego szkody ale do konkretnego zdarzenia, sytuacji z którą potencjalnie wiąże się powstanie szkody.

Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było odniesienie odszkodowania do wymiernej szkody jaką ponosi poszkodowany wówczas w przepisie nie zostałoby użyte określenie „wysokość" lub „zasady ustalania”, a wpisane byłoby odesłanie do wysokości faktycznie poniesionej szkody.

W przepisach kodeksu pracy ustawodawca wielokrotnie wprowadził odszkodowanie wskazując zasady jego wyliczenia. Na przykład:

-     odszkodowanie w związku z naruszeniem przepisów dotyczących wypowiedzenia terminowej umowy o pracę, które przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać (art. 50 k.p.),

-     odszkodowanie w przypadku naruszenia przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 55 par. 1(1) k.p.),

-     odszkodowanie za naruszenie przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 56 w zw. z art. 58 k.p.),

-     odszkodowanie za naruszenie przez pracodawcę przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę w okresie wypowiedzenia, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (art. 60 k.p.),

-     odszkodowanie za naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 55 par. 1 (1) k.p, w wysokości wynagrodzenia pracownika za okres wypowiedzenia (art. 61(1) w zw. z art. 61(2) k.p.),

-     odszkodowanie w przypadku naruszenia przepisów prawa pracy, w tym zasady równego traktowania w zatrudnieniu, w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę,

-     odszkodowanie w przypadku stosowania mobbingu, w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Podobnie jest w przypadku odszkodowania za naruszenie przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, żaden z wyżej powołanych przepisów kodeksu pracy nie warunkuje odszkodowania poniesieniem przez pracownika rzeczywistej szkody ale łączy je z naruszeniem wskazanych przepisów prawa pracy. Odszkodowanie więc przysługuje pracownikowi po udowodnieniu, że w konkretnym przypadku pracodawca naruszył wskazane przepisy. Wykazanie tej okoliczności rodzi po stronie pracodawcy odpowiedzialność odszkodowawczą, przy czym wysokość odszkodowania nie jest zależne od wysokości poniesionej szkody ale została ustalona przez ustawodawcę w stałej stawce lub poprzez wskazanie zasad jego wyliczenia.

Odszkodowanie za nieuzasadnione i niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę jest odszkodowaniem, które przysługuje pracownikowi w przypadku naruszenia przez pracodawcę przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę. W przypadku udowodnienia przez pracownika, że wypowiedzenie umowy o pracę było nieuzasadnione i/lub niezgodne z prawem powstaje odpowiedzialność odszkodowawcza pracodawcy. Wysokość odszkodowania przysługującego pracownikowi w takim przypadku jednoznacznie wynika z przepisów kodeksu pracy, które zawierają zasady jego obliczenia. Odszkodowanie w tym przypadku nie jest uwarunkowane powstaniem szkody i jej wysokością.

Wysokość odszkodowanie ustalona w treści ugody sądowej w kwocie 54 000,00 zł brutto, jako odszkodowania za nieuzasadnione i niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę została wyliczona w oparciu o zasady wskazane w art. 47(1) kodeksu pracy w związku z art. 45 § 1 kodeksu pracy.

Zgodnie z treścią powołanych przepisów, odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 § 1 kodeksu pracy, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Okres wypowiedzenia w Pana przypadku wynosił 3 miesiące a wysokość Pańskiego miesięcznego wynagrodzenia była w stałej kwocie 18 000,00 zł brutto.

Z uwagi na powyższe obliczone według zasad wskazanych w wyżej powołanych przepisach kodeksu pracy odszkodowanie musiało wynosić 54 000,00 zł brutto, gdyż nie mogło być niższe niż wynagrodzenie za okres wypowiedzenia.

W powyższym zakresie ustawodawca nie przewidział innej możliwej do wyliczenia kwoty odszkodowania. Zasady wyliczenia odszkodowania są jednoznaczne i w przypadku 3-miesiecznego okresu wypowiedzenia nie dają możliwości innego ustalenia kwoty odszkodowania jak tylko w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia.

Reasumując, ustalone w ugodzie sądowej odszkodowanie za nieuzasadnione i niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę w kwocie 54 000,00 zł brutto korzysta ze zwolnienia przedmiotowego uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, bowiem jego wysokość i zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnej ustawy, to jest kodeksu pracy (art. 47(1) kodeksu pracy w związku z art. 45 § 1 kodeksu pracy) i nie zostało ono ujęte w ramach enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie wyjątków.

W opisanym stanie faktycznym do ustalonego w ugodzie sądowej odszkodowania za nieuzasadnione i niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę nie ma zastosowania przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, bowiem dotyczy on innych odszkodowań niż te, których wysokość i zasady wyliczenia określają odrębne ustawy, takie jak np. kodeks pracy.

Z uwagi na powyższe były pracodawca X S.A. nie była zobligowana do pobrania podatku dochodowego od osób fizycznych, od kwoty 54 000,00 zł brutto jako odszkodowania za nieuzasadnione i niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę objęte treścią ugody sądowej, bowiem podlega ono zwolnieniu przedmiotowemu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy w związku z art. 47(1) kodeksu pracy i 45 § 1 kodeksu pracy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w cytowanej ustawie, bądź, od których zaniechano poboru podatku.

Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca dokonał w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak stanowi pkt 1 ww. przepisu:

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że:

Ogólna definicja przychodów, zawarta w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z uwagi na uznawanie za przychody każdej formy przysporzenia majątkowego, zarówno formy pieniężnej, jak i niepieniężnej (w tym nieodpłatnych świadczeń otrzymanych przez podatnika), stwierdzenia wymaga, że dla celów podatkowych pod pojęciem nieodpłatnego świadczenia, ukształtowanym w orzecznictwie sądowym, rozumie się te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy, niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu. Zatem do przychodu należy zaliczyć każdy rodzaj świadczenia, które dana osoba (podatnik) otrzymuje kosztem majątku innej osoby.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przy czym, w świetle art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.

Przy czym na podmiocie dokonującym wypłaty ww. świadczeń (pracodawcy) ciążą obowiązki płatnika, wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:

Odszkodowanie stanowi, co do zasady, przychód w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu.

Ustawodawca ze względów celowościowych wprowadził w zakresie niektórych odszkodowań zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, które wynikają m.in. z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3b ustawy.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W kontekście powyższego zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia, w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a-g tego przepisu.

Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost ze stosownych przepisów prawa lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.

Natomiast zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy, obejmuje swym zakresem odszkodowania lub zadośćuczynienia przyznane na podstawie wyroku lub ugody sądowej, których wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z regulacji wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przy czym ze zwolnienia tego wyłączone są świadczenia otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz świadczenia dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. W praktyce szkoda może obejmować stratę polegającą na ubytku w majątku – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy niż był dotychczas, lub może dotyczyć utraconych korzyści, jakich poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono – wówczas poszkodowany nie staje się bogatszy, jakkolwiek mógł liczyć na wzbogacenie się.

Należy mieć również na uwadze, że o kwalifikacji danego świadczenia nie przesądza sama jego nazwa, lecz rzeczywisty charakter. Świadczenie nazwane odszkodowaniem nie musi mieć bowiem rzeczywiście charakteru odszkodowawczego bądź odwrotnie – niesprecyzowanie, że dane świadczenie jest odszkodowaniem, nie determinuje takiego charakteru wskazanego rodzaju świadczenia.

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania, czy zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że w celu uniknięcia takiej dowolności kryteria rozumienia tych pojęć – niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.

Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) przewiduje dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego i następne) oraz kontraktową – powstającą z mocy umowy (art. 471 K.c. i nast.). Tym samym na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania lub czynu niedozwolonego.

Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):

Oznacza to, że przepisy Kodeksu cywilnego, wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy), nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.

Przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 18^3d, art. 36¹ § 1, art. 45, art. 56, art. 94³ § 3, art. 99, art. 101² omawianego Kodeksu).

W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie w sytuacji, gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 komentowanego Kodeksu), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w zw. z art. 42 § 1 cytowanego Kodeksu), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 wskazanego Kodeksu). Ponadto odszkodowanie przysługuje również w przypadku, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika (art. 55 § 11 omawianego Kodeksu).

Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.

W myśl art. 917 ustawy Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy.

Jak Pan wyjaśnił, w treści ugody sądowej zostało wskazane, że odszkodowanie jest wypłacone z tytułu niezgodnego z prawem i nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę. Podkreślił Pan, że w sprawach tego typu zarówno w wyrokach jak i ugodach sądowych nie wpisuje się, że odszkodowanie wynika wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych przepisów, bowiem roszczenie dochodzone pozwem jest oparte na przepisach kodeksu pracy, to jest art. 45 kodeksu pracy w związku z art. 47¹ kodeksu pracy. Z opisu sprawy wynika, że odszkodowanie w kwocie 54 000,00 zł brutto za nieuzasadnione i niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę zostało wyliczone w oparciu o art. 45 § 1 kodeksu pracy w związku z art. 47¹ kodeksu pracy. Kwota odszkodowania stanowiła trzykrotność wynagrodzenia za pracę liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Wysokość wynagrodzenia miesięcznego, bowiem wynosiła 18 000,00 zł brutto, a okres wypowiedzenia umowy o pracę wynosił 3 miesiące. Jak Pan wskazał, wypłacone świadczenie, nie jest oparte na szkodzie rzeczywistej, nie rekompensuje utraconych w wyniku rozwiązania umowy o pracę korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę.

Wobec powyższego, wynikające z ugody świadczenie nie spełnia wymogów określonych w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie jest objęte zwolnieniem przedmiotowym wynikającym z tego przepisu. Przedstawione przez Pana okoliczności wskazują jednoznacznie, że jego wysokość lub zasady ustalania nie wynikały z regulacji wymienionych w tym przepisie.

Kwota odszkodowania wynikająca z ustaleń zawartych między stronami ugody, której wysokość uwzględnia interesy obu stron wynikające z łączącego strony stosunku pracy, ma rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku ostatecznego rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę. Odszkodowanie nie jest rekompensatą za szkodę z tytułu bezpodstawnego (krzywdzącego) sposobu rozwiązania umowy o pracę, w ugodzie ujęto – jak wskazano w opisie sprawy – że zrezygnował Pan z żądania przywrócenia do pracy na dotychczasowych warunkach pracy i płacy oraz zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy na rzecz odszkodowania. Tym samym wysokość odszkodowania została ustalona w drodze ugody sądowej, jako wynik wzajemnych ustępstw stron. Odszkodowanie to ma więc – de facto – zrekompensować zarobek, jaki pracownik mógłby otrzymać, gdyby do sporu prowadzącego w efekcie do rozwiązania umowy nie doszło.

Świadczenie to ma zatem w istocie charakter umowny, gdyż wynika jedynie z ustaleń pomiędzy stronami ugody, a jego wysokość uwzględnia interesy obu stron. Co oznacza, że kwota wynikała z ustaleń poczynionych pomiędzy Panem, a byłym pracodawcą i ma charakter umowny, a jej wysokość uwzględnia interesy stron (Pana i byłego pracodawcy).

Do wypłaconej kwoty nie ma również zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b omawianej ustawy. Świadczenie to co prawda zostanie wypłacone na podstawie ugody sądowej, jednak nie stanowi odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w tym przepisie. Nie dotyczy ono szkody rzeczywistej, lecz ma rekompensować pracownikowi utracone przez niego, w wyniku rozwiązania umowy o pracę, spodziewane korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę, które uzyskałby, gdyby nie doszło do rozwiązania umowy o pracę.

Mając na uwadze okoliczność, że wypłacone świadczenie (w wysokości 54 000,00 zł brutto) nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to stanowi dla Pana (byłego pracownika) przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu tym podatkiem, bowiem wypłata tego świadczenia miała swe źródło w uprzednio łączącym Pana (pracownika) z pracodawcą stosunku pracy.

W konsekwencji Pana były pracodawca wykonując obowiązki płatnika – stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy – był zobowiązany do naliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty wypłaconej Panu (byłemu pracownikowi) na podstawie zawartej ugody sądowej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że wydając interpretacje indywidualne opieram swoje rozstrzygnięcie wyłącznie o przedstawiony przez Wnioskodawcę we wniosku opis sprawy i przyjmuję argumenty podnoszone przez Wnioskodawcę bez ich weryfikowania. Nie można jednak wykluczyć, że właściwy organ podatkowy prowadząc w przyszłości ewentualne postępowanie podatkowe, po przeanalizowaniu całokształtu zebranego materiału dowodowego, będzie mógł poczynić ustalenia prowadzące go do odmiennych wniosków niż zawarte w niniejszej interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.