0112-KDWL.4011.235.2026.1.WS

Interpretacja indywidualna2026-11-10Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Ustalenie wysokości przychodu w przypadku wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 października 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 15 października 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca pozostaje w stosunku pracy i korzysta z samochodu służbowego udostępnionego przez pracodawcę. Samochód należy do kategorii pojazdów, dla których pracodawca stosuje wartość pieniężną świadczenia z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych w wysokości 400 zł miesięcznie, zgodnie z art. 12 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pracodawca uznał określone przejazdy Wnioskodawcy samochodem służbowym, w szczególności przejazdy pomiędzy miejscem zamieszkania Wnioskodawcy a miejscem wykonywania pracy wskazanym przez pracodawcę, za korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych. Niniejszy wniosek nie dotyczy prawidłowości takiej kwalifikacji tych przejazdów. Wnioskodawca kwestionował tę kwalifikację w odrębnym zakresie. Jednak wyłącznie dla potrzeb niniejszego wniosku przyjmuje jako element opisanego stanu faktycznego sposób kwalifikacji zastosowany przez pracodawcę, tj. że przedmiotowe przejazdy stanowią korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych. Przedmiotem niniejszego wniosku jest wyłącznie sposób ustalenia wysokości przychodu pracownika w sytuacji, gdy pracownik jednocześnie ponosi na rzecz pracodawcy odpłatność związaną z tym prywatnym korzystaniem z samochodu służbowego.

Zasady odpłatności stosowane przez pracodawcę:

Wewnętrzna Polityka Samochodowa pracodawcy przewiduje odpłatność pracownika z tytułu udostępnienia samochodu służbowego do celów prywatnych. Załącznik H do tej Polityki określa świadczenie jako częściowo odpłatne i przewiduje, że opłata pracownika obejmuje w szczególności ekwiwalent paliwa zużytego na cele prywatne oraz określone pozostałe wydatki eksploatacyjne.

W Załączniku H znajdują się m.in. następujące postanowienia: „Jako świadczenie częściowo odpłatne, przychodem pracownika jest różnica pomiędzy wartością określoną poniżej, a odpłatnością ponoszoną przez pracownika” oraz: „Powyższe ryczałtowe kwoty zgodnie z art. 12 ust. 2c ustawy o PDOF zostaną pomniejszone o opłatę z tytułu usługi udostępniania samochodu służbowego na cele prywatne, jaka pracownikowi zostanie potrącona (...)”. Załącznik H stanowi również :„Opłata z tytułu kompleksowej usługi udostępniania samochodu służbowego obliczana jest jako suma wartości ekwiwalentu zużytego paliwa na cele prywatne (...) oraz wartości pozostałych wydatków eksploatacyjnych”.

Pracownik składa pracodawcy miesięczne informacje dotyczące paliwa przypisanego do jazd zakwalifikowanych przez pracodawcę jako prywatne, a wyliczona w ten sposób kwota jest następnie ponoszona ekonomicznie przez pracownika, w szczególności poprzez potrącenie jej z wynagrodzenia netto. W praktyce stosowanej przez Dział Kadr HR, która wydaje się sprzeczna również z wewnętrzną polityką firmy, pełna wartość ryczałtu jest pozostawiana jako przychód podatkowy, natomiast kwota odpłatności za paliwo prywatne jest pobierana oddzielnie z wynagrodzenia netto bez jednoczesnego odpowiedniego pomniejszenia przychodu podatkowego (400 zł). Wnioskodawca nie uzyskał dotychczas wyjaśnienia, w jaki sposób ta odpłatność została uwzględniona przy stosowaniu art. 12 ust. 2c ustawy o PIT.

Pracodawca dokonał wobec Wnioskodawcy retrospektywnej korekty przychodu z tytułu korzystania z samochodu służbowego. Za objęte korektą miesiące pracodawca ustalił dodatkową wartość świadczenia stanowiącego przychód ze stosunku pracy w łącznej wysokości: 5.586,67 zł. Kwota ta odpowiada zastosowaniu zasadniczo pełnego ryczałtu 400 zł za poszczególne miesiące oraz proporcjonalnej wartości świadczenia za niepełny miesiąc. Jednocześnie w odniesieniu do tych samych miesięcy Wnioskodawca poniósł na rzecz pracodawcy odpłatność związaną z prywatnym korzystaniem z samochodu, obliczaną przede wszystkim w oparciu o ekwiwalent paliwa przypisanego przez pracodawcę do jazd prywatnych, które to odpłatności zostały potrącone z wynagrodzenia netto Wnioskodawcy. Łączna odpłatność przypadająca na miesiące objęte wskazaną korektą wyniosła: 1.980,10 zł. Na kwotę tę składały się odpłatności przypisane do poszczególnych miesięcy objętych korektą, w tym co do zasady kwoty po 150 zł miesięcznie oraz kwota 30,10 zł dotycząca jednego z miesięcy. Zastosowany przez pracodawcę sposób kalkulacji nie wykazał pomniejszenia łącznej wartości świadczenia 5.586,67 zł o wskazaną odpłatność Wnioskodawcy 1.980,10 zł potrąconą z wynagrodzenia netto Wnioskodawcy.

Innymi słowy, pracodawca:

1. ustalił po stronie Wnioskodawcy przychód z tytułu prywatnego korzystania z samochodu na podstawie art. 12 ust. 2a i 2b ustawy PIT, a jednocześnie

2. obciążył Wnioskodawcę odpłatnością dotyczącą tego samego prywatnego korzystania z samochodu, obejmującą ekwiwalent paliwa zużytego na cele prywatne,

3. bez odpowiedniego pomniejszenia wartości przychodu o odpłatność pracownika.

Kwoty są podawane wyłącznie jako tło faktyczne; przedmiotem wniosku nie jest weryfikacja arytmetyki zbiorczej. Wątpliwość Wnioskodawcy dotyczy tego, czy taki sposób ustalenia przychodu jest zgodny z art. 12 ust. 2c ustawy PIT.

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym kwota, którą pracodawca obciąża Wnioskodawcę z tytułu paliwa zużytego do jazd zakwalifikowanych jako prywatne i którą potrąca z jego wynagrodzenia netto, stanowi „odpłatność ponoszoną przez pracownika” w rozumieniu art. 12 ust. 2c ustawy o PIT?

Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca, czy przychód Wnioskodawcy z tytułu prywatnego używania samochodu służbowego powinien być ustalany za dany miesiąc jako różnica pomiędzy wartością wynikającą z art. 12 ust. 2a albo ust. 2b ustawy o PIT a odpłatnością poniesioną przez Wnioskodawcę za paliwo prywatne przypadającą na ten sam miesiąc, przy czym w przypadku odpłatności równej lub wyższej od wartości ryczałtu przychód z tego tytułu wynosi 0 zł?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedź na oba pytania powinna być twierdząca.

Kwota ponoszona przez pracownika w związku z paliwem zużytym podczas prywatnego korzystania z samochodu służbowego stanowi w opisanym stanie faktycznym odpłatność za świadczenie polegające na prywatnym korzystaniu z samochodu.

W konsekwencji, zgodnie z art. 12 ust. 2c ustawy PIT, odpłatność ta powinna pomniejszać wartość świadczenia ustaloną na podstawie art. 12 ust. 2a albo ust. 2b ustawy. Nie jest zatem prawidłowe jednoczesne:

- ustalenie pełnego przychodu w wysokości wynikającej z art. 12 ust. 2a lub 2b,

- oraz obciążenie pracownika odpłatnością za element tego samego świadczenia i potrącenie z wynagrodzenia netto,

- bez pomniejszenia wartości przychodu o poniesioną przez pracownika odpłatność.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Natomiast stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z ogólnej definicji przychodów zawartej w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Ponieważ za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego – zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika – to wskazać należy, że dla celów podatkowych przez nieodpłatne świadczenie rozumie się te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy. Zatem do przychodu należy zaliczyć każdy rodzaj świadczenia, które dana osoba (podatnik) otrzymuje kosztem majątku innej osoby.

Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnymi źródłami przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 1:

Stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego od pracodawcy świadczenia. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.

Na podstawie art. 12 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych ustala się w wysokości:

1)  250 zł miesięcznie – dla samochodów:

a)  o mocy silnika do 60 kW,

b)  stanowiących pojazd elektryczny w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1289, 1853 i 1881) lub pojazd napędzany wodorem w rozumieniu art. 2 pkt 15 tej ustawy;

2)  400 zł miesięcznie – dla samochodów innych niż wymienione w pkt 1.

W myśl art. 12 ust. 2b ww. ustawy:

W przypadku wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych przez część miesiąca wartość świadczenia ustala się za każdy dzień wykorzystywania samochodu do celów prywatnych w wysokości 1/30 kwot określonych w ust. 2a.

Zgodnie z art. 12 ust. 2c ww. ustawy:

Jeżeli świadczenie przysługujące pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych jest częściowo odpłatne, to przychodem pracownika jest różnica pomiędzy wartością określoną w ust. 2a albo ust. 2b i odpłatnością ponoszoną przez pracownika.

Natomiast na podmiocie dokonującym świadczeń ze stosunku pracy (pracodawcy) ciążą obowiązki płatnika, wynikające z art. 32 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:

Zakłady pracy będące osobami fizycznymi, osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, z pracy nakładczej lub ze spółdzielczego stosunku pracy, z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy lub z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej wypłacanej w spółdzielniach pracy.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że pozostaje Pan w stosunku pracy i korzysta z samochodu służbowego udostępnionego przez pracodawcę. Wewnętrzna Polityka Samochodowa pracodawcy przewiduje odpłatność pracownika z tytułu udostępnienia samochodu służbowego do celów prywatnych. Załącznik H do tej Polityki określa świadczenie jako częściowo odpłatne i przewiduje, że opłata pracownika obejmuje w szczególności ekwiwalent paliwa zużytego na cele prywatne oraz określone pozostałe wydatki eksploatacyjne. Wskazał Pan, że zgodnie z Załącznikiem H: „Opłata z tytułu kompleksowej usługi udostępniania samochodu służbowego obliczana jest jako suma wartości ekwiwalentu zużytego paliwa na cele prywatne (...) oraz wartości pozostałych wydatków eksploatacyjnych”.

W dalszej części opisu stanu faktycznego określił Pan, że Pracodawca dokonał wobec Pana retrospektywnej korekty przychodu z tytułu korzystania z samochodu służbowego. Za objęte korektą miesiące pracodawca ustalił dodatkową wartość świadczenia stanowiącego przychód ze stosunku pracy w łącznej wysokości: 5.586,67 zł. Kwota ta odpowiada zastosowaniu zasadniczo pełnego ryczałtu 400 zł za poszczególne miesiące oraz proporcjonalnej wartości świadczenia za niepełny miesiąc. Jednocześnie w odniesieniu do tych samych miesięcy poniósł Pan na rzecz pracodawcy odpłatność związaną z prywatnym korzystaniem z samochodu, które to odpłatności zostały potrącone z Pana wynagrodzenia netto. Łączna odpłatność przypadająca na miesiące objęte wskazaną korektą wyniosła: 1.980,10 zł. Na kwotę tę składały się odpłatności przypisane do poszczególnych miesięcy objętych korektą, w tym co do zasady kwoty po 150 zł miesięcznie oraz kwota 30,10 zł dotycząca jednego z miesięcy. Zastosowany przez pracodawcę sposób kalkulacji nie wykazał pomniejszenia łącznej wartości świadczenia 5.586,67 zł o wskazaną odpłatność Wnioskodawcy 1.980,10 zł potrąconą z wynagrodzenia netto Wnioskodawcy.

Odnosząc się do opisu stanu faktycznego i Pana wątpliwości w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że ustawodawca w art. 12 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalił wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia z tytułu używania samochodów służbowych do celów prywatnych. W sytuacji gdy pracownik nie ponosi odpłatności za używanie samochodu służbowego do celów prywatnych uzyskuje on nieodpłatne świadczenie o wartości odpowiednio 250 zł lub 400 zł miesięcznie, z uwzględnieniem art. 12 ust. 2b ww. ustawy.

Jeśli natomiast pracownik ponosi częściową odpłatność z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych zastosowanie znajduje przytoczony wcześniej art. 12 ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że przychodem pracownika jest różnica pomiędzy wartością określoną w ust. 2a albo ust. 2b i odpłatnością ponoszoną przez pracownika.

Odpłatność, o której mowa w art. 12 ust. 2c ww. ustawy stanowi kwota, do której uiszczenia na rzecz pracodawcy zobowiązany jest pracownik w zamian za korzystanie z samochodu służbowego do celów prywatnych. Jednocześnie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie określa szczegółowego sposobu ustalania wysokości tej odpłatności, pozostawiając tę kwestię w gestii pracodawcy. Oznacza to, że wysokość opłaty powinna wynikać z przyjętych przez pracodawcę zasad udostępniania pojazdów do celów prywatnych.

Jeżeli więc w związku z udostępnieniem przez pracodawcę samochodu służbowego do celów prywatnych poniósł Pan – zgodnie z wewnętrznym regulaminem pracodawcy – wydatek w kwocie 1.980,10 zł, który został potrącony z Pana wynagrodzenia netto, należy uznać, że wydatek ten stanowi odpłatność ponoszoną przez pracownika w rozumieniu art. 12 ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle powyższych wyjaśnień, skoro w analizowanej sprawie poniósł Pan odpłatność za używanie samochodu służbowego do celów prywatnych, przychód o którym mowa w art. 12 ust. 2c ww. ustawy powinien wynieść wartość różnicy pomiędzy wartością określoną w ust. 2a albo ust. 2b i faktyczną odpłatnością przez Pana poniesioną.

Oznacza to także, że w przypadku poniesienia odpłatności w kwocie równej lub wyższej 400 zł w danym miesiącu, nie uzyska Pan przychodu z tytułu nieodpłatnego użytkowania samochodu służbowego do celów prywatnych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.