0112-KDSL1-2.4011.492.2026.2.PSZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 9 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem z 13 lipca 2026 r. (wpływ 13 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim. Między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Od ponad 3 lat małżonkowie żyją w separacji faktycznej. Zgodnie żądają rozwiązania małżeństwa. Postępowanie rozwodowe toczy się od czerwca 2023 r.

Małżonkowie mają 1 dziecko, które Wnioskodawczyni wychowuje samotnie. Ojciec dziecka nie uczestniczy w procesie wychowawczym i życiu dziecka, nie sprawuje opieki nad dzieckiem oraz nie utrzymuje z dzieckiem i Wnioskodawczynią kontaktu. Ojciec dziecka, mimo orzeczonego przez sąd obowiązku, od 1,5 roku zalega z zapłatą alimentów. Wnioskodawczyni samodzielnie pokrywa koszty związane w wychowaniem i utrzymaniem dziecka i osobiście dba o jego rozwój fizyczny i emocjonalny.

Wnioskodawczyni nie jest osobą w stosunku do której orzeczono separację ani osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Wnioskodawczyni wskazuje ponadto, że pomiędzy małżonkami została ustanowiona przez sąd rozdzielność majątkowa. Podstawę faktyczną tego rozstrzygnięcia stanowiła istniejąca między małżonkami trwała separacja faktyczna.

Wnioskodawczyni nie jest matką ani opiekunem prawnym innych dzieci i nie wykonuje władzy rodzicielskiej względem innych dzieci. Wychowywane przez Wnioskodawczynię samotnie dziecko nie uzyskuje dochodów.

Wnioskodawczyni zamierza skorzystać z preferencyjnego rozliczenia PIT na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu z 8 lipca 2026 r. pytania:

1.  Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.), ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.

2.  Jakiego okresu (roku podatkowego/lat podatkowych) dotyczy przedstawiony przez Panią we wniosku zaistniały stan faktyczny?

Odpowiedź: Przedstawiony przez Panią we wniosku zaistniały stan faktyczny dotyczy lat podatkowych: 2023, 2024, 2025.

3.  Proszę o podanie daty urodzenia Pani dziecka.

Odpowiedź: Data urodzenia dziecka: (…) września 2007 r.

4.  Czy w stosunku do Pani lub Pani dziecka, w latach będących przedmiotem wniosku miały/mają zastosowanie przepisy:

a)  art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),

b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,

c)  ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?

Odpowiedź: W stosunku do Pani oraz Pani dziecka w latach będących przedmiotem wniosku, tj. 2023-2025 nie miały zastosowanie przepisy:

a)  art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;

b)  ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;

c)  ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

5.  Czy w okresie którego dotyczy wniosek, uzyskiwała/uzyskuje Pani dochody opodatkowane wg skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025 uzyskiwała Pani dochody z umowy o pracę opodatkowane wg skali podatkowej.

6.  Czy w okresie którego dotyczy wniosek, prowadziła/prowadzi działalność gospodarczą? Jeśli tak, należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025 nie prowadziła Pani działalności gospodarczej.

7.  Czy w okresie którego dotyczy wniosek została orzeczona przez sąd opieka naprzemienna nad dzieckiem, o którym mowa we wniosku, w związku z którą Pani i ojcu dziecka zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576)? Jeśli nie, to któremu z rodziców zostało ustalone ww. świadczenie wychowawcze i dlaczego?

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025, ani wcześniej oraz później nie została orzeczona przez sąd opieka naprzemienna nad dzieckiem. Ojciec dziecka nie sprawował ww. okresie opieki nad dzieckiem. Świadczenie wychowawcze było wypłacane Pani – jako matce, z którym dziecko wspólnie zamieszkiwało i pozostawało na utrzymaniu matki, tj. zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

8.  Czy w okresie którego dotyczy wniosek ustaliła Pani z ojcem dziecka sposób podziału opieki nad dzieckiem, kontaktów ojca z dzieckiem, a jeżeli tak – to należy podać na czym polegały/polegają te ustalenia oraz czy były/są realizowane przez oboje rodziców? Czy też Sąd w pełni uregulował kontakty dziecka z ojcem?

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025, Ojciec dziecka nie sprawował opieki nad dzieckiem i nie utrzymywał jakichkolwiek kontaktów z dzieckiem. Ojciec dziecka całkowicie odseparował się od rodziny, nie wnosił o uregulowanie kontaktów z dzieckiem oraz faktycznie nie utrzymywał kontaktów ani z Panią, ani z dzieckiem. W ww. okresie samotnie sprawowała Pani opiekę nad dzieckiem.

9.  Czy w latach będących przedmiotem wniosku, faktycznie i samotnie wychowywała/wychowuje Pani dziecko, o którym mowa we wniosku, bez udziału drugiego rodzica – ojca dziecka – wykonywała/wykonuje Pani władzę rodzicielską: stale troszczyła się/troszczy się Pani o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby, tj. uczestniczyła/uczestniczy Pani w wychowaniu dziecka, dbała/dba Pani o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwijała/rozwija Pani jego zainteresowania, sprawowała/sprawuje Pani nad nim pieczę/opiekę, troszczyła się/troszczy się Pani o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła/ponosi Pani wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła/ponosi Pani koszty jego utrzymania, zabezpieczała/zabezpiecza Pani potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała/pomaga Pani w edukacji szkolnej, brała/bierze Pani czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o tym, że samotnie wychowywała/ wychowuje Pani dziecko w okresie objętym wnioskiem?

Odpowiedź: Wyjaśnia Pani, że w okresie, którego wniosek dotyczy, tj. w latach 2023-2025 nie zamieszkiwali Państwo wspólnie z Ojcem dziecka, nie prowadzili Państwo wspólnego gospodarstwa domowego ani nie funkcjonowali Państwo jako rodzina wspólnie wychowująca dziecko. Dziecko stale zamieszkiwało z Panią, a ciężar jego wychowania, opieki oraz zaspokajania jego potrzeb spoczywał na Pani.

Samodzielnie organizowała Pani codzienne życie dziecka, sprawowała Pani nad nim bieżącą opiekę, troszczyła się Pani o jego rozwój emocjonalny, fizyczny i społeczny oraz kształtowała Pani jego zachowania i postawy. Pomagała Pani dziecku w nauce, kontrolowała Pani jego postępy szkolne, utrzymywała Pani kontakt ze szkołą i nauczycielami, uczestniczyła Pani w zebraniach i podejmowała Pani decyzje dotyczące jego edukacji i zajęć dodatkowych, w szczególności przygotowujących dziecko do egzaminu maturalnego. Samodzielnie dbała Pani o zdrowie dziecka, umawiała Pani wizyty lekarskie, towarzyszyła mu Pani podczas badań i leczenia oraz sprawowała Pani nad nim opiekę w okresach choroby. Organizowała Pani jego wypoczynek, czas wolny, rozwijała Pani jego zainteresowania oraz zabezpieczała Pani jego potrzeby bytowe. Ojciec dziecka nie pokrywał kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dziecka.

Taki stan utrzymuje się do dziś.

10. Czy w latach będących przedmiotem wniosku w okresie, w którym dziecko, o którym mowa we wniosku nie przebywało/nie przebywa z Panią, ojciec dziecka zajmował się/zajmuje się jego wychowaniem i wykonywał władzę rodzicielską w stosunku do dziecka, tj. uczestniczył/ uczestniczy w wychowaniu dziecka, dbał/dba o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwijał/rozwija jego zainteresowania, sprawował/sprawuje nad nim pieczę/opiekę, troszczył się/troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosił/ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, ponosił/ponosi koszty jego utrzymania, zabezpieczał/ zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał/pomaga w edukacji szkolnej, brał/bierze czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.?

Odpowiedź: W latach będących przedmiotem wniosku, tj. 2023-2025, dziecko stale przebywało z Panią, Ojciec dziecka nie zajmował się jego wychowywaniem i nie wykonywał władzy rodzicielskiej w stosunku do dziecka – w żaden sposób nie uczestniczył w wychowaniu dziecka; nie interesował się dzieckiem; nie dbał o rozwój dziecka; nie sprawował nad nim opieki; nie troszczył się o jego rozwój fizyczny i duchowy; nie ponosił wydatków związanych z wypoczynkiem; nie ponosił kosztów jego utrzymania, nie zabezpieczał potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych dziecka; nie pomagał w edukacji szkolnej; nie brał czynnego udziału w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem i dodatkowymi zajęciami.

Ojciec dziecka nie uczestniczył w jakimkolwiek stopniu w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich, nie sprawował opieki nad dzieckiem, nie podejmował z Panią decyzji dotyczących wychowania, zdrowia i edukacji dziecka. Nie oferował również swojej pomocy i nie zabiegał o utrzymywanie jakiegokolwiek kontaktu z dzieckiem. Nie był też zainteresowany ustaleniem podziału opieki nad dzieckiem i nie dążył do uregulowania kontaktów z dzieckiem.

Taki stan utrzymuje się do dziś.

11. W przypadku, jeżeli Pani dziecko w okresie, którego dotyczy wniosek było/jest pełnoletnie proszę wskazać:

a)  czy Pani dziecko w okresie, którego dotyczy wniosek, uczyło się/uczy się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświaty lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie?

b)  czy Pani dziecko w okresie, którego dotyczy wniosek, otrzymywało/otrzymuje, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną? Jeśli tak, to od kiedy oraz konkretnie, które z ww. świadczeń i na podstawie jakich przepisów?

c)  czy Pani dziecko w okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskało/uzyskuje:

             i)       dochody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (skala podatkowa) lub art. 30b (dochody ze zbycia papierów wartościowych, udziałów (akcji) lub pochodnych instrumentów finansowych) lub

            ii)       przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 (ulga dla młodych) lub art. 21 ust. 1 pkt 152 (ulga na powrót),

-     w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 420 ze zm.), z wyjątkiem renty rodzinnej?

d)  czy Pani dziecko w okresie, którego dotyczy wniosek wstąpiło w związek małżeński (jeśli tak, to proszę wskazać dokładną datę)?

Odpowiedź:

a)  w okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025, dziecko uczyło się w szkole, o której mowa w przepisach o systemie oświaty, tj. w liceum ogólnokształcącym;

b)  w okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025, dziecko nie otrzymywało zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej;

c)  dziecko w okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025 nie uzyskało:

             i)       dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 i 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;

            ii)       przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 oraz art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w jakiejkolwiek wysokości;

           iii)       a ponadto w okresie, którego dotyczy wniosek, dziecko nie wstąpiło w związek małżeński.

Pytanie

Czy będąc osobą faktycznie samotnie wychowującą dziecko oraz sprawującą samotną faktyczną i wyłączną opiekę nad dzieckiem, pozostającą w separacji faktycznej z małżonkiem i w trakcie rozwodu Wnioskodawczyni może skorzystać z możliwości preferencyjnego rozliczenia PIT dla osoby samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przedstawionym stanie faktycznym przysługuje jej prawo do skorzystania z preferencyjnego sposobu rozliczenia PIT przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W ocenie Wnioskodawczyni wykładnia art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może abstrahować od celu przepisu.

Podstawową metodą wykładni przepisów podatkowych jest wykładnia gramatyczna, jednak może być wsparta wykładnią systemową czy celowościową (wyrok NSA w Warszawie z 12.04.2000 r., III SA 696/99, LEX nr 43028).

W orzecznictwie i piśmiennictwie dość powszechnie aprobowany jest pogląd, że przepisy dotyczące ulg podatkowych, a więc stanowiące wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, należy interpretować w sposób ścisły. Jednak wskazuje się również, że odstąpienie w procesie interpretacji przepisów dotyczących ulg podatkowych od leksykalnego rozumienia poszczególnych zwrotów legislacyjnych może nastąpić, gdy przemawiają za tym ważne powody, w szczególności, gdy zachodzi konieczność respektowania podstawowych zasad konstytucyjnych, w tym zasad zawierających gwarancje zapewnienia adresatom norm ustawowych określonych praw podmiotowych lub kiedy wykładnia ta prowadzi do niejednoznacznych rezultatów, niedających się pogodzić z założeniem racjonalności ustawodawcy (wyrok NSA(7w) z 4.12.2012 r., II FPS 3/12, ONSAiWSA 2013, nr 3, poz. 41).

Dodać należy, że w prawie podatkowym dopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca na korzyść podatnika (por. L. Morawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów. Toruń 2002, s. 246-247 i 266).

Odczytując normę z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przez zapisy Konstytucji RP, jako konkretyzację jej zasad, odnoszących się do szczególnej ochrony rodzin, w tym rodzin niepełnych, analizowaną regulację należy odczytywać przez pryzmat trudnego społecznie zjawiska wychowywania dzieci w niepełnych rodzinach i wsparcia Państwa w ich wychowaniu. Tworząc ten przepis ustawodawca miał przede wszystkim na względzie dobro dzieci wychowujących się w rozbitych lub niepełnych rodzinach (por. wyrok WSA w Gdańsku z 1.10.2025 r., I SA/Gd 604/25, LEX nr 3928105). Preferencja ta stanowi jeden z instrumentów realizacji wynikającego z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom niepełnym oraz uwzględniania dobra rodziny w polityce społecznej i gospodarczej państwa.

Pojęcie samotnego wychowania dziecka, wiąże się przede wszystkim z samodzielnym pokrywaniem przez podatnika kosztów związanych w wychowaniem i utrzymaniem dziecka i osobistym, bezpośrednim dbaniem o jego rozwój fizyczny i emocjonalny (wyrok WSA w Gdańsku z 1.10.2025 r., I SA/Gd 604/25, LEX nr 3928105).

Zdaniem Wnioskodawczyni przy wykładni art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych konieczne jest uwzględnienie podstawowych zasad konstytucyjnych, w szczególności zasady równości wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi oraz mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

Nie budzi wątpliwości, że sytuacja osoby faktycznie samotnie wychowującej dziecko pozostającej jeszcze formalnie w związku małżeńskim, lecz żyjącej w trwałej separacji faktycznej, jest tożsama z sytuacją osoby, wobec której wydano już orzeczenie o separacji albo rozwodzie.

W konsekwencji relewantną cechą wspólną obu grup podatników jest faktyczne samotne wychowywanie dziecka, natomiast posiadanie bądź brak orzeczenia separacji stanowi wyłącznie okoliczność formalnoprawną.

Należy zwrócić uwagę, że choć przepisy prawa nie zawierają legalnej definicji „separacji faktycznej”, pojęcie to od wielu lat funkcjonuje zarówno w orzecznictwie, jak również w doktrynie prawa rodzinnego. Pod pojęciem separacji faktycznej rozumie się sytuację, w której pomiędzy małżonkami doszło do ustania więzi tworzących wspólnotę małżeńską, tj. więzi emocjonalnej, fizycznej oraz gospodarczej, jednak stan ten nie został jeszcze potwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu. Małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie realizują wspólnie funkcji rodzinnych i żyją oddzielnie pomimo formalnego trwania małżeństwa. W istocie separacja faktyczna stanowi zatem stan odpowiadający treścią separacji prawnej, różniąc się od niej wyłącznie brakiem potwierdzenia tego stanu orzeczeniem sądu. W obu przypadkach skutkiem jest faktyczne ustanie wspólnego pożycia małżeńskiego oraz prowadzenie przez małżonków odrębnego życia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Stosownie do art. 6 ust. 4c ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 4d ww. ustawy:

Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:

Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:

W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z zacytowanych przepisów wynika zatem, że aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko/dzieci.

Osobami samotnie wychowującymi dziecko są przede wszystkim ci rodzice (przysposabiający) lub opiekunowie, którzy pozostają w stanie wolnym. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), osób, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) – z wyjątkiem roku podatkowego, w którym zdarzenie to nastąpiło – jak i osób, których związek małżeński został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również, wyjątkowo, niektóre osoby pozostające w związku małżeńskim. Dotyczy to osób, wobec których orzeczono separację. Nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wymaga jednak prawomocnego orzeczenia o separacji małżonków. Dotyczy to również osób, których małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich. Skutek taki następuje na mocy orzeczenia sądowego. Podobnie jak w przypadku orzeczeń rozwodowych, także i w tym przypadku nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądowego w tej kwestii. Osobami samotnie wychowującymi dziecko mogą być również te osoby, których małżonek odbywa karę pozbawienia wolności. Dotyczy to przypadków faktycznego wykonywana tej kary, tzn. sytuacji, w której małżonek tej osoby nie przebywa na wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z opisu sprawy wynika, że pozostaje Pani w związku małżeńskim. Między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Od ponad 3 lat małżonkowie żyją w separacji faktycznej. Zgodnie żądają rozwiązania małżeństwa. Postępowanie rozwodowe toczy się od czerwca 2023 r. Małżonkowie mają 1 dziecko, które wychowuje Pani samotnie. Ojciec dziecka nie uczestniczy w procesie wychowawczym i życiu dziecka, nie sprawuje opieki nad dzieckiem oraz nie utrzymuje z dzieckiem i Panią kontaktu. Ojciec dziecka, mimo orzeczonego przez sąd obowiązku, od 1,5 roku zalega z zapłatą alimentów. Samodzielnie pokrywa Pani koszty związane w wychowaniem i utrzymaniem dziecka i osobiście dba o jego rozwój fizyczny i emocjonalny. Nie jest Pani osobą w stosunku do której orzeczono separację ani osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Wskazuje Pani ponadto, że pomiędzy małżonkami została ustanowiona przez sąd rozdzielność majątkowa. Podstawę faktyczną tego rozstrzygnięcia stanowiła istniejąca między małżonkami trwała separacja faktyczna. Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci i nie wykonuje Pani władzy rodzicielskiej względem innych dzieci. Wychowywane przez Panią samotnie dziecko nie uzyskuje dochodów.

W uzupełnieniu wniosku doprecyzowała Pani, że przedstawiony przez Panią we wniosku zaistniały stan faktyczny dotyczy lat podatkowych: 2023, 2024, 2025. Data urodzenia Pani dziecka to (…) września 2007 r. W stosunku do Pani oraz Pani dziecka w latach będących przedmiotem wniosku, tj. 2023-2025 nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025 uzyskiwała Pani dochody z umowy o pracę opodatkowane wg skali podatkowej. W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025 nie prowadziła Pani działalności gospodarczej. W latach 2023-2025, ani wcześniej oraz później nie została orzeczona przez sąd opieka naprzemienna nad dzieckiem. Ojciec dziecka nie sprawował ww. okresie opieki nad dzieckiem. Świadczenie wychowawcze było wypłacane Pani – jako matce, z którym dziecko wspólnie zamieszkiwało i pozostawało na utrzymaniu matki, tj. zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2023-2025, Ojciec dziecka nie sprawował opieki nad dzieckiem i nie utrzymywał jakichkolwiek kontaktów z dzieckiem. Ojciec dziecka całkowicie odseparował się od rodziny, nie wnosił o uregulowanie kontaktów z dzieckiem oraz faktycznie nie utrzymywał kontaktów ani z Panią, ani z dzieckiem. W ww. okresie samotnie sprawowała Pani opiekę nad dzieckiem. Wyjaśniła Pani, że w okresie, którego wniosek dotyczy, tj. w latach 2023-2025 nie zamieszkiwali Państwo wspólnie z Ojcem dziecka, nie prowadzili Państwo wspólnego gospodarstwa domowego ani nie funkcjonowali Państwo jako rodzina wspólnie wychowująca dziecko. Dziecko stale zamieszkiwało z Panią, a ciężar jego wychowania, opieki oraz zaspokajania jego potrzeb spoczywał na Pani. Samodzielnie organizowała Pani codzienne życie dziecka, sprawowała Pani nad nim bieżącą opiekę, troszczyła się Pani o jego rozwój emocjonalny, fizyczny i społeczny oraz kształtowała Pani jego zachowania i postawy. Pomagała Pani dziecku w nauce, kontrolowała Pani jego postępy szkolne, utrzymywała Pani kontakt ze szkołą i nauczycielami, uczestniczyła Pani w zebraniach i podejmowała Pani decyzje dotyczące jego edukacji i zajęć dodatkowych, w szczególności przygotowujących dziecko do egzaminu maturalnego. Samodzielnie dbała Pani o zdrowie dziecka, umawiała Pani wizyty lekarskie, towarzyszyła mu Pani podczas badań i leczenia oraz sprawowała Pani nad nim opiekę w okresach choroby. Organizowała Pani jego wypoczynek, czas wolny, rozwijała Pani jego zainteresowania oraz zabezpieczała Pani jego potrzeby bytowe. Ojciec dziecka nie pokrywał kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dziecka i taki stan utrzymuje się do dziś. Ponadto, w latach będących przedmiotem wniosku, tj. 2023-2025, dziecko stale przebywało z Panią, Ojciec dziecka nie zajmował się jego wychowywaniem i nie wykonywał władzy rodzicielskiej w stosunku do dziecka – w żaden sposób nie uczestniczył w wychowaniu dziecka; nie interesował się dzieckiem; nie dbał o rozwój dziecka; nie sprawował nad nim opieki; nie troszczył się o jego rozwój fizyczny i duchowy; nie ponosił wydatków związanych z wypoczynkiem; nie ponosił kosztów jego utrzymania, nie zabezpieczał potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych dziecka; nie pomagał w edukacji szkolnej; nie brał czynnego udziału w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem i dodatkowymi zajęciami. Ojciec dziecka nie uczestniczył w jakimkolwiek stopniu w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich, nie sprawował opieki nad dzieckiem, nie podejmował z Panią decyzji dotyczących wychowania, zdrowia i edukacji dziecka. Nie oferował również swojej pomocy i nie zabiegał o utrzymywanie jakiegokolwiek kontaktu z dzieckiem. Nie był też zainteresowany ustaleniem podziału opieki nad dzieckiem i nie dążył do uregulowania kontaktów z dzieckiem. Taki stan utrzymuje się do dziś. Ponadto, w latach 2023-2025, dziecko uczyło się w szkole, o której mowa w przepisach o systemie oświaty, tj. w liceum ogólnokształcącym, nie otrzymywało zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej; nie uzyskało: dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 i 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 oraz art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w jakiejkolwiek wysokości; a ponadto w okresie, którego dotyczy wniosek, dziecko nie wstąpiło w związek małżeński.

W zaistniałej sytuacji powzięła Pani wątpliwość, czy może za lata 2023-2025 skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

W odniesieniu do powyższego, zauważyć należy, że wśród podatników uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia w sposób powyżej wskazany, w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wymienia osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Stosowne uregulowania w tym zakresie, zawarte zostały w ustawie w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2089 ze zm.).

Stosownie do art. 61¹ § 1 tego Kodeksu:

W świetle art. 61³ § 1 cytowanego Kodeksu:

Art. 61⁴ § 1 omawianego Kodeksu stanowi, że:

Na bazie art. 57 § 1 przywołanego Kodeksu:

Według art. 58 § 1 ww. Kodeksu:

Z powyższego wynika więc, że dla spełnienia przesłanki, zawartej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów – w przypadku, gdy związek małżeński nie został jeszcze rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu – nie jest wystarczające samo wystąpienie o rozwód, czy złożenie oświadczenia procesowego, w którym drugi rodzić samodzielnie wniósł o ograniczenie mu władzy rodzicielskiej, konieczne jest wydanie przez sąd orzeczenia o separacji. Sąd orzeka separację między małżonkami, na żądanie jednego z nich, po nastąpieniu zupełnego rozkładu ich pożycia.

Przesłanki warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie wypełnia pozostawanie przez podatnika i jego małżonka w separacji faktycznej, która nie jest orzeczona przez sąd.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy – nie kwestionując Pani zaangażowania w proces wychowawczy Pani dziecka – nie sposób uznać, że w świetle tak przedstawionego opisu zdarzenia w Pani przypadku spełnione zostały wszystkie warunki wymagane dla rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Fakt, że w okresie, którego dotyczy wniosek, samotnie wychowywała Pani dziecko oraz sprawowała nad nimi opiekę nie jest wystarczającą przesłanką pozwalającą na skorzystanie z omawianej preferencji. Konieczne jest również bycie jedną z osób, o których mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pani zaś nie należy do żadnej z kategorii osób wymienionych w tym przepisie, jak bowiem wynika z wniosku – w okresie, którego dotyczy wniosek – pozostawała Pani mężatką (była Pani w trakcie postępowania o rozwiązanie małżeństwa), a ponadto nie była Pani osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich w stosunku do małoletnich dzieci ani osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek odbywał karę pozbawienia wolności. Wobec powyższego nie spełniała Pani warunku posiadania określonego stanu cywilnego.

Wobec powyższego, nie można było, w okresie którego dotyczy wniosek, uznać Pani za „osobę samotnie wychowującą dziecko” w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc nie przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Preferencja ta uzależniona jest bowiem – jak już wcześniej wyjaśniono – od stanu cywilnego rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci). Art. 6 ust. 4c ustawy jednoznacznie wskazuje, w jakiej sytuacji osoba, która samotnie wychowuje dziecko, może z preferencji podatkowej skorzystać. Jednym z warunków skorzystania z preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko jest uzyskanie prawomocnego orzeczenia o rozwodzie lub prawomocnego orzeczenia o separacji.

W związku z powyższym, nie przysługiwało Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko za lata 2023-2025 na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.