taxmachine.pl

0112-KDSL1-2.4011.290.2026.2.PS

Interpretacja indywidualna2026-05-27Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Możliwość skorzystania z preferencyjnego opodatkowania jako samotny rodzic

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 23 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 28 kwietnia 2026 r. (wpływ 28 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest ojcem dwóch małoletnich synów. (…) sierpnia 2024 r. Sąd (…) wydał wyrok rozwodowy, powierzając Wnioskodawcy pełną władzę rodzicielską. Jednocześnie, w tym samym dniu ((…) sierpnia 2024 r.), Sąd wydał postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, ustalając miejsce pobytu dzieci przy Wnioskodawcy na czas trwania postępowania. Z uwagi, na niekorzystne zapisy wyroku m.in. w zakresie niskich alimentów, Wnioskodawca zaskarżył wyrok do sądu apelacyjnego. Z uwagi na przewlekłość sprawy, Wnioskodawca wycofał apelację w grudniu 2025 r., co doprowadziło do ostatecznego zakończenia sprawy przez Sąd Apelacyjny (…) lutego 2026 r.

Przez cały 2025 r. (a w zasadzie od lipca 2024 r., kiedy to wraz z dziećmi Wnioskodawca wyprowadził się z domu rodzinnego do innego miasta) dzieci stale zamieszkiwały z Wnioskodawcą, który sprawował nad nimi wyłączną i samodzielną pieczę. Matka dzieci w 2025 r. nie brała czynnego udziału w ich wychowaniu (brak wspólnego podejmowania decyzji o edukacji, zdrowiu czy codziennych potrzebach). Wnioskodawca pozostawał w tym okresie w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę (opodatkowanie na zasadach ogólnych – skala podatkowa).

Wnioskodawca nie pozostawał w 2025 r. w związku małżeńskim (z wyjątkiem formalnego trwania procedury odwoławczej) ani nie wychowywał dzieci wspólnie z drugim rodzicem.

W uzupełnieniu z 28 kwietnia 2026 r. udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

1)  Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) Wnioskodawca nie ma ograniczonych obowiązków podatkowych w Polsce.

2)  Którego roku/lat podatkowych dotyczy Pana wniosek?

Odpowiedź: Wniosek dotyczy 2024 r. i 2025 r.

3)  Czy w całym 2024 r. uzyskiwał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej?

Odpowiedź: Tak. W całym 2024 r., ale również 2025 r. dochody Wnioskodawcy były opodatkowane według skali podatkowej.

4)  Czy w 2024 r. i 2025 r. prowadził Pan działalność gospodarczą? Jeśli tak, należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.

Odpowiedź: Nie. Zarówno w 2024 r., jak i 2025 r. Wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej. Dochody Wnioskodawcy wynikały z umowy o pracę i z umowy o dzieło.

5)  Proszę wskazać czy, w okresie którego dotyczy wniosek, był Pan osobą w stosunku do której orzeczono separację, w rozumieniu odrębnych przepisów? W przypadku separacji należy wskazać datę uprawomocnienia wyroku sądu dotyczącego separacji.

Odpowiedź: Nie. W stosunku do osoby Wnioskodawcy nie orzeczono separacji.

6)  Czy matka dzieci została pozbawiona praw rodzicielskich? Jeżeli tak, to należy wskazać datę od kiedy?

Odpowiedź: Zgodnie z wyrokiem Sądu (…) z dnia (…) sierpnia 2024 r. władza rodzicielska matki została zawieszona. Wyrok został uprawomocniony dopiero (…) lutego 2026 r. Wnioskodawca pragnie zaznaczyć, że Sąd ten w dniu (…) sierpnia 2024 r. wydał również postanowienie na wypadek ewentualnej apelacji (co zresztą zaistniało) udzielając Wnioskodawcy zabezpieczenia na czas postępowania poprzez ustalenie miejsca pobytu synów przy ojcu w miejscu jego aktualnego zamieszkania.

7)  Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, matka dzieci odbywała karę pozbawienia wolności? Jeżeli tak, to należy wskazać datę od kiedy?

Odpowiedź: Z wiedzy jaką posiada Wnioskodawca, nie. Wnioskodawca zaznacza jednak, że w lipcu 2024 r. wraz z dziećmi przeprowadził się do innego miasta i od tamtej pory nie ma wiedzy o aktywnościach prowadzonych przez matkę dzieci.

8)  Czy w stosunku do Pana lub Pana synów, w okresie którego dotyczy wniosek, miały zastosowanie przepisy:

a)  art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),

b)  ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,

c)  ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?

Odpowiedź: Nie. Wymienione powyżej przepisy nie dotyczyły Wnioskodawcy ani jego synów.

9)  Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, została orzeczona przez sąd opieka naprzemienna nad Pana synami, w związku z którą Panu i matce dzieci zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 508)?

Odpowiedź: Nie ma orzeczenia sądu o naprzemiennej opiece nad synami Wnioskodawcy. Zgodnie z zabezpieczeniem sądowym, o którym Wnioskodawca napisał odpowiadając na pytanie 6, świadczenia wychowawcze w roku 2024 r., jak i w 2025 r. przysługiwało tylko Wnioskodawcy.

10) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, faktycznie i samotnie wychowywał Pan synów, o których mowa we wniosku, bez udziału drugiego rodzica – matki dzieci – wykonywał Pan władzę rodzicielską: stale troszczył się Pan o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o tym, że Pan samotnie wychowywał synów, o których mowa we wniosku w okresie objętym wnioskiem?

Odpowiedź: Sprawa rozwodowa opierała się m.in. na dowodach świadczących, że matka synów Wnioskodawcy nie wywiązywała się z obowiązków rodzicielskich już od kilku lat. W uzasadnieniu wyroku, sąd wielokrotnie wskazuje, że od kilku już lat wszelkie kwestie wychowywania synów leżały tylko po stronie Wnioskodawcy, zarówno od strony materialnej jak i emocjonalnej. Sam wyrok opierał się na licznych opiniach biegłych sądowych w tym zakresie. W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. 2024 r. i 2025 r., wraz z synami Wnioskodawca mieszka w odrębnym już gospodarstwie domowym. W lipcu 2024 r. wraz z synami wyprowadził się z domu (…), gdzie mieszka ich matka. Za tym stanem faktycznym przemawia również zmiana danych meldunkowych. Wraz z przeprowadzką wraz z synami Wnioskodawca wymeldował się z domu (…) i dokonał obowiązku meldunkowego (…), gdzie synowie również chodzą do szkół i biorą udział w zajęciach dodatkowych. Świadczy to o tym, że od 2024 r. Wnioskodawca samodzielnie wychowuje dzieci, nie tylko od strony faktycznej, ale także formalnej. Matka dzieci, która od bodajże 2019 r. nie uzyskuje żadnych dochodów, co miało też miejsce w 2024 r. i 2025 r., nie wywiązywała się z żadnych obowiązków rodzicielskich. Z uwagi na fakt braku jej dochodów, troszczenie się przez nią nad dziećmi, zwłaszcza w zakresie materialnym byłoby niemożliwe. Dotyczy to również materii emocjonalnej. Miejsce zamieszkania synów z Wnioskodawcą, w dość dużej odległości od ich matki oraz treść wyroku sądowego wraz z jego uzasadnieniem, jednoznacznie wskazują Wnioskodawcę jako jedynego rodzica wychowującego synów od kilku już lat, a formalnie od 2024 r.

11) Czy w pozostałym okresie, w którym synowie nie przebywali z Panem, matka dzieci zajmowała się ich wychowaniem i wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do synów, tj. dbała o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijała ich zainteresowania, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty ich utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i duchowy, pomagała w edukacji szkolnej, wykazywała zainteresowanie ich wychowaniem, troszczyła się o fizyczny i duchowy rozwój dzieci, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami, leczeniem itp.?

Odpowiedź: Nie było okresu, w którym synowie nie przebywali z Wnioskodawcą. Od ich urodzenia Wnioskodawca zajmował się ich wychowywaniem i dbał o wszystkie ich potrzeby. Na początku ich życia Wnioskodawca robił to wspólnie z ich matką, w latach ostatnich już sam. W latach, które obejmuje wniosek, tj. 2024 i 2025, bez wątpienia wychowywaniem synów zajmował się sam Wnioskodawca, co szerzej opisał On już w odpowiedzi na pytanie 10.

12) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, był Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienione w treści wniosku) i względem nich wykonywał Pan w okresie, którego dotyczy wniosek władzę rodzicielską? Jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia.

Odpowiedź: Nie, Wnioskodawca nie ma innych dzieci.

13) W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 11, należy wskazać czy przysługiwała Panu ulga prorodzinna na te inne dzieci (poza dziećmi, o których mowa we wniosku) i czy wychowywał je Pan wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym?

Odpowiedź: Nie dotyczy, Wnioskodawca nie ma innych dzieci.

Pytanie

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego, Wnioskodawca ma prawo za rok podatkowy 2025 rozliczyć się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT? Jeśli tak, to czy miał też takie prawo w 2024 r.?

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 28 kwietnia 2026 r.)

Biorąc pod uwagę zaistniały stan faktyczny Wnioskodawca uważa, że ma prawo za rok podatkowy 2024 oraz za rok podatkowy 2025 rozliczyć się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT. Ocena ta oparta została m.in. o kalendarium wydarzeń, udokumentowanych wyrokiem sądu z dnia (…) sierpnia 2024 r. (uprawomocnienie w dniu (…) lutego 2026 r.), jego uzasadnieniem i postanowieniem sądowym z dnia (…) sierpnia 2024 r. udzielającym Wnioskodawcy „zabezpieczenia na czas postępowania poprzez ustalenie miejsca pobytu synów Wnioskodawcy przy ojcu w miejscu jego aktualnego zamieszkania”. Przedstawia się ono następująco:

1. Od 2019 r. do 2024 r., pomimo, że wszystkie obowiązki wychowawcze spoczywały na Wnioskodawcy, poprzez zamieszkanie z matką synów Wnioskodawca prowadził wspólne gospodarstwo domowe.

2. W lipcu 2024 r., w czasie kończącej się sprawy rozwodowej, kierując się bezpieczeństwem synów, Wnioskodawca wyprowadził się (wraz z synami) z domu (…) i wprowadził się do wynajmowanego mieszkania (…). Za tym poszły również zmiany meldunkowe. Od lipca 2024 r. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z synami, w którym pod żadnym względem nie uczestniczy matka synów.

3. (…) sierpnia 2024 r. Sąd (…) ogłosił wyrok orzekający rozwód Wnioskodawcy oraz powierzający Wnioskodawcy wykonywanie władzy rodzicielskiej nad synami, jednocześnie zawieszając prawa rodzicielskie matce.

4. (…) sierpnia 2024 r. Sąd (…), biorąc pod uwagę czas potrzebny na uprawomocnienie wyroku oraz ewentualną apelację, wydał postanowienie udzielające Wnioskodawcy zabezpieczenie na czas postępowania poprzez ustalenie miejsca pobytu synów Wnioskodawcy przy ojcu w miejscu jego aktualnego zamieszkania.

5. Ponieważ w treści wyroku pojawiły się punkty niezgodne z oczekiwaniami Wnioskodawcy, od wyroku Wnioskodawca odwołał się. Co ważne, apelacja ta nie dotyczyła kwestii orzeczenia rozwodu i opieki na synami, a dotyczyła sposobu ujęcia winy matki synów Wnioskodawcy i alimentów.

6. Sprawa apelacyjna rozpoczęła się jeszcze w 2024 r. i trwała cały 2025 r. Wobec bezczynności sądu Wnioskodawca wycofał wniosek apelacyjny, co skłoniło sąd do uprawomocnienia wyroku z (…) sierpnia 2024 r., co nastąpiło (…) lutego 2026 r.

Biorąc pod uwagę powyższe kalendarium, które udokumentowane jest w materiałach sądowych, Wnioskodawca uważa, że przysługuje Mu prawo do rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci za 2024 r. oraz 2025 r. Zgodnie z orzecznictwem (np. wyrok NSA II FSK 1146/18), dla statusu osoby samotnie wychowującej kluczowe jest faktyczne sprawowanie opieki bez udziału drugiego rodzica. W 2024 r. oraz 2025 r. Wnioskodawca dysponował prawomocnym postanowieniem o zabezpieczeniu miejsca pobytu dzieci przy Wnioskodawcy, co legitymowało Wnioskodawcę jako jedynego faktycznego opiekuna. Choć formalne zakończenie procedury odwoławczej nastąpiło (…) lutego 2026 r., to poskutkowało to uprawomocnieniem się wyroku z sierpnia 2024 r. Uzasadnienie tego wyroku klarownie wskazuje Wnioskodawcę jako jedynego i faktycznego opiekuna prawnego synów Wnioskodawcy, a wydając ww. zabezpieczenie sąd miał na względzie dobro małoletnich, które widział tylko przy Wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę, że od lipca 2024 r. Wnioskodawca prowadzi odrębne od matki synów gospodarstwo domowe, samotnie zajmuje się wszelkimi obowiązkami rodzicielskimi, Wnioskodawca uważa, że rozliczając podatek za 2024 r. przysługuje Mu status osoby samotnie wychowującej dzieci. Tym bardziej prawo takie przysługuje Mu za 2025 r., kiedy to przez cały rok sprawował opiekę nad synami samotnie. Wnioskodawca uważa, że samotnie dźwigał ciężar codziennego wychowania synów i biorąc pod uwagę, że ich matka nie współuczestniczyła w tym procesie w żadnej formie, spełnione zostały przesłanki ustawowe zawarte w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT. Zwłaszcza, że matka synów Wnioskodawcy w rzeczowych latach 2024 i 2025, a także w latach poprzedzających nie posiadała żadnego dochodu, co wskazuje na brak przesłanek do stwierdzenia, że mogłaby ona partycypować w bycie materialnym synów Wnioskodawcy, a odrębne jej zamieszkanie od synów i praktyczny brak kontaktów z nimi skłania do stwierdzenia, że jej udział w rozwoju emocjonalnym synów nie istnieje. Zostało to zresztą potwierdzone wyrokiem sądu i opisane w uzasadnieniu wyroku, o którym już wcześniej napisał Wnioskodawca.

Wnioskodawca przytacza również dodatkowe argumenty:

Wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II FSK 646/15):

Argument: Sąd uznał, że pojęcie „samotnego wychowywania” należy rozumieć jako stan faktyczny, w którym jeden z rodziców realnie i bez udziału drugiego wykonuje codzienne obowiązki wychowawcze. Nie jest tu kluczowy sam status cywilny, ale brak „wspólnego” wychowywania z drugim rodzicem.

Wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2019 r. (sygn. akt II FSK 190/17):

Argument: NSA podkreślił, że ustawodawca nie uzależnił prawa do ulgi od posiadania statusu osoby rozwiedzionej przez pełne 12 miesięcy roku podatkowego. Wystarczy, że taki status (lub separacja faktyczna) istniał w danym roku, a rodzic faktycznie sam opiekował się dzieckiem.

Wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r. (sygn. akt II FSK 2335/19):

Argument: Sąd potwierdził, że nawet jeśli drugi rodzic ma ograniczoną władzę rodzicielską lub ustalone kontakty, to jeśli nie uczestniczy on w codziennym procesie wychowawczym (tzw. trudzie wychowania), rodzic pierwszoplanowy zachowuje prawo do preferencyjnego rozliczenia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)     małoletnie,

2)     pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)     pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-          podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Jak stanowi art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

Na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)     stosuje przepisy:

a)     art. 30c lub

b)     ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-         w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)     podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Z zacytowanych przepisów wynika zatem, że aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych, należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko/dzieci.

Osobami samotnie wychowującymi dziecko są przede wszystkim ci rodzice (przysposabiający) lub opiekunowie, którzy pozostają w stanie wolnym. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), osób, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) – z wyjątkiem roku podatkowego, w którym zdarzenie to nastąpiło – jak i osób, których związek małżeński został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również, wyjątkowo niektóre osoby pozostające w związku małżeńskim. Dotyczy to osób, wobec których orzeczono separację. Nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wymaga jednak prawomocnego orzeczenia o separacji małżonków. Dotyczy to również osób, których małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich. Skutek taki następuje na mocy orzeczenia sądowego. Podobnie jak w przypadku orzeczeń rozwodowych, także i w tym przypadku nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądowego w tej kwestii. Osobami samotnie wychowującymi dziecko mogą być również te osoby, których małżonek odbywa karę pozbawienia wolności. Dotyczy to przypadków faktycznego wykonywana tej kary, tzn. sytuacji, w której małżonek tej osoby nie przebywa na wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z opisu sprawy i uzupełnienia wynika, że jest Pan ojcem dwóch małoletnich synów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma Pan ograniczonych obowiązków podatkowych w Polsce. Wniosek dotyczy 2024 r. i 2025 r. (…) sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy wydał wyrok rozwodowy, powierzając Panu pełną władzę rodzicielską. Jednocześnie, w tym samym dniu ((…) sierpnia 2024 r.), Sąd wydał postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, ustalając miejsce pobytu dzieci przy Panu na czas trwania postępowania. Z uwagi, na niekorzystne zapisy wyroku m.in. w zakresie niskich alimentów, zaskarżył Pan wyrok do sądu apelacyjnego. Z uwagi na przewlekłość sprawy, wycofał Pan apelację w grudniu 2025 r., co doprowadziło do ostatecznego zakończenia sprawy przez Sąd Apelacyjny (…) lutego 2026 r. Zgodnie z wyrokiem Sądu (…) z dnia (…) sierpnia 2024 r. władza rodzicielska matki została zawieszona. Wyrok został uprawomocniony dopiero (…) lutego 2026 r. Sąd w dniu (…) sierpnia 2024 r. wydał również postanowienie na wypadek ewentualnej apelacji (co zresztą zaistniało) udzielając Panu zabezpieczenia na czas postępowania poprzez ustalenie miejsca pobytu moich synów przy ojcu w miejscu jego aktualnego zamieszkania. W stosunku do Pana osoby nie orzeczono separacji. Przez cały 2025 r. (a w zasadzie od lipca 2024 r., kiedy to wraz z dziećmi wyprowadził się Pan z domu rodzinnego do innego miasta) dzieci stale zamieszkiwały z Panem, który sprawował nad nimi wyłączną i samodzielną pieczę. Matka dzieci w 2025 r. nie brała czynnego udziału w ich wychowaniu (brak wspólnego podejmowania decyzji o edukacji, zdrowiu czy codziennych potrzebach). W całym 2024 r., ale również 2025 r. Pana dochody były opodatkowane według skali podatkowej. Zarówno w 2024 r., jak i 2025 r. nie prowadził Pan działalności gospodarczej. Pana dochody wynikały z umowy o pracę i z umowy o dzieło. W 2025 r. nie pozostawał Pan w związku małżeńskim (z wyjątkiem formalnego trwania procedury odwoławczej) ani nie wychowywał dzieci wspólnie z drugim rodzicem. Nie ma Pan innych dzieci. Z wiedzy jaką Pan posiada w okresie, którego dotyczy wniosek, matka dzieci nie odbywała kary pozbawienia wolności. Zaznacza Pan jednak, że w lipcu 2024 r. wraz z dziećmi przeprowadził się Pan do innego miasta i od tamtej pory nie ma Pan wiedzy o aktywnościach prowadzonych przez matkę dzieci. Przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym), ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych nie dotyczyły Pana ani Pana synów. Nie ma orzeczenia sądu o naprzemiennej opiece nad Pana synami. Zgodnie z zabezpieczeniem sądowym, świadczenia wychowawcze w roku 2024 r., jak i w 2025 r. przysługiwało tylko Panu. Sprawa rozwodowa opierała się m.in. na dowodach świadczących, że matka Pana synów nie wywiązywała się z obowiązków rodzicielskich już od kilku lat. W uzasadnieniu wyroku, sąd wielokrotnie wskazuje, że od kilku już lat wszelkie kwestie wychowywania synów leżały tylko po Pana stronie, zarówno od strony materialnej, jak i emocjonalnej. Sam wyrok opierał się na licznych opiniach biegłych sądowych w tym zakresie. W okresie, którego dotyczy wniosek, tj. 2024 r. i 2025 r., wraz z synami mieszkał Pan w odrębnym już gospodarstwie domowym. W lipcu 2024 r. wraz z synami wyprowadził się Pan z domu (…), gdzie mieszka ich matka. Za tym stanem faktycznym przemawia również zmiana danych meldunkowych. Wraz z przeprowadzką wraz z synami wymeldował się Pan z domu (…) i dokonał obowiązku meldunkowego (…), gdzie synowie również chodzą do szkół i biorą udział w zajęciach dodatkowych. Świadczy to o tym, że od 2024 r. samodzielnie wychowuje Pan dzieci, nie tylko od strony faktycznej, ale także formalnej. Matka dzieci, która od bodajże 2019 r. nie uzyskuje żadnych dochodów, co miało też miejsce w 2024 r. i 2025 r., nie wywiązywała się z żadnych obowiązków rodzicielskich. Z uwagi na fakt braku jej dochodów, troszczenie się przez nią nad dziećmi, zwłaszcza w zakresie materialnym byłoby niemożliwe. Dotyczy to również materii emocjonalnej. Miejsce zamieszkania synów z Panem, w dość dużej odległości od ich matki oraz treść wyroku sądowego wraz z jego uzasadnieniem, według Pana, jednoznacznie wskazują, Pana jako jedynego rodzica wychowującego synów od kilku już lat, a formalnie od 2024 r. Nie było okresu, w którym synowie nie przebywali z Panem. Od ich urodzenia zajmował się Pan ich wychowywaniem i dbał o wszystkie ich potrzeby. Na początku ich życia robił to Pan wspólnie z ich matką, w latach ostatnich już sam. W latach, które obejmuje wniosek, tj. 2024 i 2025 wychowywaniem synów zajmował się Pan sam.

W zaistniałej sytuacji powziął Pan wątpliwość, czy ma prawo za 2024 r. i 2025 r. rozliczyć się w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Mając zatem na uwadze zacytowane przepisy prawa oraz opis sprawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka pozwalająca na uznanie Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci w latach 2024 i 2025, tj. nie należał Pan w latach 2024 i 2025 do jednej z kategorii osób wymienionych w powołanym powyżej przepisie (nie był Pan kawalerem, wdowcem, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności), stanowiącym zamknięty katalog osób uznanych przez ustawodawcę za osobę samotnie wychowującą dziecko. Jak sam Pan poinformował, w okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pana osoby nie orzeczono separacji, a władza rodzicielska matki została zawieszona (matka dzieci nie została pozbawiona praw rodzicielskich). Z wiedzy jaką Pan posiada, matka dzieci nie odbywa kary pozbawienia wolności w okresie, którego dotyczy wniosek. Ostatecznego zakończenie sprawy rozwodowej nastąpiło przez Sąd Apelacyjny (…) lutego 2026 r.

Zatem, skoro – jak wynika z opisu sprawy – w 2024 r. i 2025 r. Pana małżeństwo nie było rozwiązane prawomocnym orzeczeniem Sądu, to do czasu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, nie przysługiwało Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia się w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec powyższego, nie można było, w okresie którego, dotyczy wniosek, uznać Pana za „osobę samotnie wychowującą dzieci” w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc nie przysługiwało Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dzieci. Preferencja ta uzależniona jest bowiem – jak już wcześniej wyjaśniono – od stanu cywilnego rodzica, starającego się o status osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci). Art. 6 ust. 4c ustawy jednoznacznie wskazuje, w jakiej sytuacji osoba, która samotnie wychowuje dziecko, może z preferencji podatkowej skorzystać. Jednym z warunków skorzystania z preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko jest uzyskanie prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie o rozwiązaniu małżeństwa.

Podsumowując, w świetle przedstawionego opis sprawy i obowiązującego stanu prawnego, w latach 2024 i 2025 nie można było uznać Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ pozostawał Pan w ww. latach w związku małżeńskim. Nie kwestionując zatem Pana zaangażowania w proces wychowawczy dzieci – okoliczność, że formalnie był Pan żonaty (w latach 2024 i 2025 sprawa rozwodowa nie była zakończona prawomocnym wyrokiem), wyklucza możliwość uznania, że przysługiwało Panu prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoby samotnie wychowującej dzieci, na podstawie art. 6 ust. 4c i ust. 4d ww. ustawy w zeznaniach rocznych za lata 2024 i 2025.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Pana wyroków sądów wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.