0112-KDSL1-1.4011.528.2026.3.DT

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 16 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan pismami z 23 lipca 2026 r. (wpływ 28 lipca 2026 r.) oraz z 23 lipca 2026 r. (wpływ 12 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Po Pana bardzo dużych nakładach finansowych na remonty domu, ojciec zdecydował się przepisać Panu całą nieruchomość. W dniu (…) kwietnia 2017 r. aktem notarialnym zawarł Pan z ojcem umowę dożywocia. Wiedząc, że rodzice są po rozwodzie kilkukrotnie pytał Pan ojca, czy ma uregulowane sprawy z mamą. Za każdym razem twierdził, że tak, co zresztą potwierdził przed notariuszem. Niestety, jak się później okazało, oszukał Pana. Niespełna półtora roku później odbyła się rozprawa o podział majątku, w wyniku której ojciec miał zapłacić matce kwotę (…) zł – ugoda zawarta przed Sądem Rejonowym z dnia (…) czerwca 2018 r. Ojciec nie spłacił matki, która rok później w 2019 roku zmarła, przekazując przed śmiercią ww. kwotę Pana siostrze w formie spadku. Ojciec dalej uchylał się od płacenia, ponieważ uważał, że nic się nikomu nie należy oraz twierdził, że to jest Pana dług. Ostatecznie sprawa trafiła do komornika, a wysokość zobowiązania urosła przez odsetki do kwoty ponad (…) zł. W dniu (…) listopada 2021 r. Sąd Okręgowy orzekł o bezskuteczności ww. umowy dożywocia względem siostry, co skutkowało wszczęciem przez komornika egzekucji tego zobowiązania z Pana nieruchomości. Chcąc uniknąć zlicytowania Pana domu, a co za tym idzie wyprowadzki z nieletnimi wtedy dziećmi, został Pan niejako zmuszony do sprzedaży działki, mimo że nie upłynęło jeszcze 5 lat od jej nabycia. W dniu (…) lipca 2022 r. aktem notarialnym została sporządzona umowa sprzedaży nieruchomości, działka zapisana w kw. (…) za cenę (…) zł, z czego kwota (…) zł została przekazana bezpośrednio na konto komornika co zostało zapisane w tymże akcie (…).

Pismem z 23 lipca 2026 r. uzupełnił Pan opis sprawy o następujące informacje:

Ojciec otrzymał od swoich rodziców działkę w formie darowizny. Dom był budowany przez ojca w trakcie małżeństwa w latach 70-tych. Sprawa o podział majątku rodziców dotyczyła tylko domu.

Rozwód rodziców miał miejsce w 1990 roku.

Niestety nie wie Pan, jakie były wszystkie postanowienia ugody zawartej (…) czerwca 2018 r. przed Sądem Rejonowym, ponieważ nie był Pan stroną w tej sprawie. Od ojca dowiedział się Pan kilka dni później, że musi zapłacić matce kwotę (…). zł.

Spadek po matce nabyła w całości siostra na podstawie testamentu.

W dniu (…) lipca 2019 r. odbyła się rozprawa przed Sądem Rejonowym, na której ww. Sąd postanowił stwierdzić, że spadek po matce nabyła w całości z dobrodziejstwem inwentarza Pana siostra, na podstawie testamentu notarialnego z (…) lipca 2018 r.

Kwota (…) zł to te pieniądze, które ojciec miał zapłacić matce, a czego nie zrobił.

Sąd Okręgowy uznaje za bezskuteczną w stosunku do siostry umowę dożywocia zawartą w dniu (…) kwietnia 2017 r. pomiędzy Panem a ojcem w celu ochrony wierzytelności powódki stwierdzonej ugodą sądową z dnia (…) czerwca 2018 r., a którą nabyła w całości w drodze dziedziczenia testamentowego dnia (…) lipca 2019 r. Niestety nie ma żadnych innych informacji dotyczących podstaw i przepisów prawnych. Podstawą prawną pozwu był art. 527 k.c.

W wyroku Sądu Rejonowego z dnia (…) listopada 2021 r. nie ma zawartych żadnych przesłanek, na podstawie których stwierdzono bezskuteczność umowy. Posiada Pan jedynie odpis wyroku, niestety nie ma uzasadnienia.

Pana zobowiązanie wobec siostry powstało z tytułu uznania umowy dożywocia za bezskuteczną wobec ww. siostry, co skutkowało koniecznością spłaty na jej rzecz kwoty (…). Sprzedał Pan działkę i pieniądze z tej sprzedaży przeznaczył na ww. spłatę. Cała kwota została przekazana bezpośrednio na konto komornika, co jest zapisane w akcie notarialnym dotyczącym sprzedaży tej działki.

Pytanie

Czy w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztem uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości jest kwota spłaty dokonana w dniu (…) lipca 2022 r. w akcie notarialnym na rzecz siostry na podstawie wcześniej zawartej ugody pomiędzy małżonkami – rodzicami

Pana stanowisko w sprawie

Spłata na rzecz siostry jest kosztem uzyskania przychodu ze sprzedaży dokonanej w dniu (…) lipca 2022 r. Jeśli ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 22 ust. 6d mówi o kosztach uzyskania przychodów, o które można pomniejszyć dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości, to jest nim spłata spadkobiercy zmarłej matce.

Nie miał Pan wyboru, gdyż tak wcześniej zostało to ustalone. W sądzie przy zawieraniu ugody między małżonkami została ustalona kwota spłaty, którą później odziedziczyła Pana siostra po zmarłej matce. Aby stać się właścicielem nieruchomości, musiał Pan spłacić siostrę.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy:

Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości oraz praw określonych w lit. a – c przytoczonego przepisu przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.

Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości oraz wskazanych praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzują pojęcia „nabycie”, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, nie wskazują, czy ma to być nabycie odpłatne czy nieodpłatne.

Nie określają również, na podstawie jakiej czynności prawnej może nastąpić to nabycie.

Zatem pojęcie to należy rozumieć szeroko, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego.

Zgodnie z art. 908 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795):

Jak wynika z przywołanego przepisu, przez umowę o dożywocie właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, nabywca zaś zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, pomoc i pielęgnację.

Umowa o dożywocie jest zatem umową zobowiązującą i wzajemną. Nabywca nieruchomości, który staje się jej właścicielem z mocy umowy dożywocia, nie jest ograniczony mimo zobowiązań, jakie na siebie przyjął wobec dożywotnika, w rozporządzaniu nabytą nieruchomością. Może on zarówno dokonywać wszelkiego rodzaju obciążeń tej nieruchomości prawami rzeczowymi ograniczonymi, jak i zbyć tę nieruchomość osobie trzeciej. Na skutek zawarcia umowy dożywocia dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości już w dacie zawarcia tej umowy. Z dniem podpisania aktu notarialnego dochodzi do nabycia nieruchomości.

Reguła ogólna wyrażona w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podaje, że opodatkowaniu podlega odpłatne zbycie m.in. nieruchomości, jeżeli zostało dokonane w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce jego nabycie.

Z wniosku wynika, że sprzedał Pan działkę i pieniądze z tej sprzedaży przeznaczył na spłatę zobowiązania wobec siostry, które powstało z tytułu uznania umowy dożywocia za bezskuteczną wobec Pana siostry. Sąd Okręgowy uznał za bezskuteczną w stosunku do siostry umowę dożywocia zawartą w dniu (…) kwietnia 2017 r. pomiędzy Panem a ojcem w celu ochrony wierzytelności powódki stwierdzonej ugodą sądową z dnia (…) czerwca 2018 r., a którą nabyła w całości w drodze dziedziczenia testamentowego dnia (…) lipca 2019 r. Podstawą prawną pozwu był art. 527 k.c.

Należy zauważyć, że na podstawie art. 527 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Tzw. „skarga pauliańska” stanowi wyjątek od zasady prawa zobowiązaniowego, że stosunek obligacyjny powstaje pomiędzy jego stronami, gdyż uwzględnienie skargi pauliańskiej powoduje, że wierzyciel będzie mógł dochodzić swoich roszczeń nie bezpośrednio od dłużnika, a od osoby trzeciej – z którą dłużnik dokonał czynności krzywdzącej dla wierzyciela, a czynność prawna dłużnika utraci moc w stosunku do wierzyciela występującego ze skargą paulińską.

Aby wierzyciel mógł skorzystać z omawianej instytucji, muszą być łącznie spełnione następujące przesłanki:

1)  istnienie wierzytelności,

2)  dokonanie przez dłużnika z osobą trzecią czynności prawnej, na skutek której osoba ta uzyskała korzyść majątkową,

3)  pokrzywdzenie wierzycieli,

4)  działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli,

5)  wiedza lub możliwość (przy zachowaniu należytej staranności) dowiedzenia się o tym przez osobę trzecią.

W przypadku zaistnienia wszystkich przesłanek z art. 527 Kodeksu cywilnego, dochodzi do uznania przez sąd czynności prawnej dłużnika z osobą trzecią, dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela, który czynność zaskarżył.

Konstrukcja ochrony pauliańskiej oparta jest na instytucji względnej bezskuteczności czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzyciela. Ochrona ta polega na możliwości zaskarżenia przez wierzyciela krzywdzącej go czynności prawnej celem uznania tej czynności za bezskuteczną względem niego. Nie oznacza to zatem, że czynności prawna uznana jest za nieważną, ale jest ona bezskuteczna wobec wierzyciela. Podkreślenia wymaga, że wyrok uznający na podstawie art. 527 k.c. bezskuteczność określonej czynności prawnej przenoszącej przedmiot lub prawo z majątku dłużnika do majątku osoby trzeciej nie powoduje ich powrotu do majątku dłużnika, lecz jedynie daje wierzycielowi prawo zaspokojenia się z tego przedmiotu lub prawa, pozostających w majątku osoby trzeciej, przed jej wierzycielami. Wierzyciel może prowadzić egzekucję z tego przedmiotu lub prawa na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi, bez konieczności uzyskania tytułu wykonawczego przeciwko osobie trzeciej (por. postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2011 r., IV CSK 375/10, LEX nr 786396; por. wyrok SN z dnia 7 października 2011 r., II CSK 3/11, LEX nr 1043997).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skutki prawne umowy dożywocia zawartej między Panem a Pana ojcem zostały uchylone tylko wobec wierzyciela (Pana siostry), ale nie stron zawartej umowy dożywocia.

W związku z tym, odpłatne zbycie części nieruchomości, którą nabył Pan 19 kwietnia 2017 r. na podstawie umowy dożywocia, dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie, stanowi dla Pana źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:

Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 19 ust. 1 ww. ustawy:

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np. koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.

Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.

Mając na uwadze treść cytowanego art. 908 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, przedmiotem świadczenia ze strony zbywcy (dożywotnika) jest przeniesienie własności nieruchomości. Nabywca nieruchomości zobowiązuje się natomiast do świadczeń określonych w art. 908 Kodeksu cywilnego. Umowa o dożywocie ma charakter umowy zobowiązującej, odpłatnej i wzajemnej.

Z powyższego wynika, że umowa o dożywocie ma charakter odpłatny, zatem do ustalenia kosztów uzyskania przychodu zastosowanie znajdzie art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak wynika z powyższych przepisów, podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do treści art. 30e ust. 4 ww. ustawy:

Z kolei jak stanowi art. 30e ust. 5 ww. ustawy:

Ustawodawca nie określa szczegółowo w przepisie art. 22 ust. 6c ustawy katalogu wydatków, które mogą stanowić koszt uzyskania przychodu.

Pojęcie kosztów nabycia, o których mowa w ww. art. 22 ust. 6c ustawy dotyczy zatem tych wydatków, które zbywca musiał ponieść, aby nabyć zbywaną przez siebie nieruchomość lub prawo.

Jak wskazano np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 223/21, w którym Sąd wyraził pogląd, że:

W konsekwencji powyższego dochód uzyskany przez Pana ze sprzedaży części nieruchomości podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e ww. ustawy.

Dochód ten należy ustalić jako różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia ww. nieruchomości określonym zgodnie z art. 19 a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Spłata dokonana przez Pana na rzecz siostry, spadkobiercy Pana zmarłej matki, w żaden sposób nie mieści się w ustawowych kryteriach kosztów uzyskania przychodu, zawartych w art. 22 ust. 6c ustawy, wobec czego koszty spłaty nie będą mieć wpływu na wysokość dochodu uzyskanego ze sprzedaży. Spłata zadłużenia wobec wierzyciela dożywotnika jest Pana osobistym zobowiązaniem i nie wpływa na ciążące na panu obowiązki podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w związku ze sprzedażą nieruchomości.

Reasumując w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwota spłaty dokonana w dniu (…) lipca 2022 r. w akcie notarialnym na rzecz Pana siostry na podstawie wcześniej zawartej ugody pomiędzy Pana rodzicami nie może być kosztem uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.