0112-KDSL1-1.4011.469.2026.5.DS

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 15 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan w odpowiedzi na wezwania – pismem z 7 lipca 2026 r. (wpływ 10 lipca 2026 r.), pismem z 12 sierpnia 2026 r. (wpływ 17 sierpnia 2026 r.) oraz pismem z 14 września 2026 r. (wpływ 15 września 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W związku z prowadzonymi wobec Pana czynnościami kontrolnymi w zakresie prawidłowości i rzetelności odliczeń ulgi na dzieci w zeznaniach podatkowych PIT-37 za lata 2020-2024, ma Pan następujące pytanie: Czy rodzic podany nadzorowi kuratora w zakresie wykonania władzy rodzicielskiej, nie pozbawiony tej władzy, może skorzystać z ulgi na dzieci w składanych zeznaniach podatkowych PIT-37?

W marcu 2016 r. Sąd Rejonowy podał wykonywanie władzy rodzicielskiej wobec Pana osoby stałemu nadzorowi kuratora sądowego.

W grudniu 2024 r. ww. zostało uchylone przez Sąd. Córka A ukończyła lat 18 w roku 2018, B w roku 2023, a syn C w roku 2025.

Z byłą żoną tak się Pan umawiał, że oboje odliczają Państwo po 1/2 ulgi na dzieci uczące się, w zeznaniach PIT-37 i Pan się do tych ustaleń zastosował.

Jak się okazało, Pana była żona w latach 2020-2024 r. odliczała w całości ulgę na dzieci uczące się, nie stosując się do wcześniejszych ustaleń.

Aktualnie była żona nie przyznaje się do tych ustaleń i robi wszystko, aby nie zwracać Urzędowi Skarbowemu wcześniejszych odliczeń w zeznaniach z tytułu ulgi na dzieci PIT-37 w pełnej wysokości.

Wykonywał Pan władzę rodzicielską nad dziećmi, choć faktycznie dzieci nie mieszkały z Panem. Dzieci odwiedzały Pana, miał Pan z nimi stały kontakt osobisty i telefoniczny, płacił zasądzone alimenty, dokładał się do wszelkich dodatkowych zajęć dzieci, korepetycji, półkolonii, wyraził Pan zgodę na wyjazdy zagraniczne, interesował się Pan bieżącą sytuacją dzieci.

Nie wiedział Pan, że była żona odliczała całą ulgę na dzieci, nigdy nic o tym nie mówiła.

Dowiedział się Pan o tej sprawie końcem 2025 r. i w PIT-37 za rok 2025 odliczył również 1/2 ulgi.

Ponadto w piśmie z 7 lipca 2026 r. odpowiedział Pan na następujące pytania zawarte w wezwaniu organu do uzupełnienia wniosku:

1)  czy – w okresie, którego dotyczy wniosek – podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu?

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek podlegał Pan na terytorium RP nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

2)  czy w okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskiwał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek nie uzyskiwał Pan dochodów opodatkowanych według skali podatkowej.

3)  czy w okresie, którego dotyczy wniosek, prowadził Pan działalność gospodarczą? Jeśli tak – proszę wskazać formę opodatkowania tej działalności.

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek nie prowadził Pan działalności gospodarczej.

4)  czy w okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pana i Pana dzieci miały zastosowanie przepisy:

-     art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),

-     ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub

-     ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub

-     ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek – ani do Pana ani do dzieci nie miały zastosowania: przepisy o podatku liniowym, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, o podatku tonażowym i ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

5)  czy w okresie podatkowym będącym przedmiotem Pana zapytania Pana dzieci osiągnęły dochody? Jeżeli tak, to proszę o wskazanie które z nich, w jakim okresie, w jakiej wysokości i z jakiego tytułu?

Odpowiedź: W okresie podatkowym będącym przedmiotem Pana zapytania – dzieci nie osiągnęły żadnych dochodów.

6)  czy Pana dzieci w okresie, którego dotyczy złożony wniosek otrzymywały, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną? Jeśli tak, to od kiedy oraz konkretnie, które z ww. świadczeń i na podstawie jakich przepisów?

Odpowiedź: W okresie objętym Pana wnioskiem – dzieci nie otrzymywały żadnych zasiłków, ani renty socjalnej.

7)  czy w całym okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci uczyły się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie?

Odpowiedź: W okresie objętym wnioskiem dzieci uczyły się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy obowiązujący w RP.

8)  czy Sąd orzekł opiekę naprzemienną nad dziećmi?

Odpowiedź: Sąd nie orzekł opieki naprzemiennej.

9)  czy został Pan pozbawiony praw rodzicielskich?

Odpowiedź: Nie został Pan pozbawiony władzy rodzicielskiej.

10)  jeżeli dzieci nie mieszkały z Panem, to czy dzieci mieszkały z matką Pana dzieci przez cały okres, którego dotyczy wniosek? Proszę o wskazanie miejsca zamieszkania dzieci w rozumieniu art. 26 Kodeksu cywilnego.

Odpowiedź: W okresie objętym wnioskiem dzieci zamieszkiwały z matką, pod jej adresem zamieszkania.

11)  czy Pana dzieci, o których mowa we wniosku, na podstawie orzeczenia sądu zostały umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych?

Odpowiedź: Dzieci nie zostały umieszczone w żadnej instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

12)  czy Pana dzieci wstąpiły w związek małżeński? Jeżeli tak, to kiedy?

Odpowiedź: W związek małżeński córka A wstąpiła w roku 2022 – jednakże Pana wniosek nie dotyczy korzystania z tzw. ulgi rodzinnej na córkę A.

13)  jeżeli Pana dzieci uzyskały pełnoletność – odpowiednio w latach – córki: A w 2018 r. i B w 2023 r., a syn C w 2025 r., to czy Pana pełnoletnie i uczące się dzieci, pozostawały na Pana utrzymaniu w ramach wykonywania przez Pana jako ojca dzieci obowiązku alimentacyjnego; czy partycypował Pan w kosztach utrzymania dzieci w związku z ciążącym na Panu obowiązkiem alimentacyjnym (tj. obowiązek dostarczania środków do życia, utrzymania, a także opieki)?

Przy czym należy wyjaśnić, że pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało zdefiniowane w dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236). Polega on na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Z ww. ustawy wynika, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Odpowiedź: Po uzyskaniu pełnoletności przez dzieci, w okresie ich nauki w placówkach oświatowych – wykonywał Pan wobec dorosłych dzieci obowiązek alimentacyjny, dzieci były na Pana utrzymaniu, dopóki dzieci nie osiągnęły możliwości samodzielnego utrzymania się (chodzi o córkę B i A).

14)  czy w okresie, którego dotyczy wniosek, Pan jako ojciec dzieci, o których mowa we wniosku, wykonywał względem dzieci władzę rodzicielską, tj. uczestniczył w wychowaniu dzieci, dbał o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijał ich zainteresowania, sprawował nad nimi pieczę/opiekę, troszczył się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosił wydatki związane z wypoczynkiem, ponosił koszty ich utrzymania, zabezpieczał potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał w edukacji szkolnej, brał czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o powyższym, w okresie objętym wnioskiem.

Odpowiedź: W okresie którego dotyczy wniosek wykonywał Pan wobec dzieci władzę rodzicielską, tj. uczestniczył Pan w wychowywaniu dzieci, dbał o prawidłowy ich rozwój, rozwijał ich zainteresowania, sprawował nad nimi pieczę, jak dzieci były pod Pana opieką, ponosił Pan wszelkie koszty ich utrzymania, zabezpieczał potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał w edukacji szkolnej, brał czynny udział we wszelkich sprawach dotyczących dzieci. Jeśli chodzi o przesłanki potwierdzające powyższe, zawsze był Pan do dyspozycji dzieci, pomagał im rozwiązywać wszelkie trudności związane z edukacją, zapewniał utrzymanie dzieci jak były pod Pana opieką, dzieci miały zawsze zapewniony posiłek, transport do miejsc, w których dziecko chciało przebywać, współdecydował Pan o wszelkich sprawach związanych z dziećmi, uczestniczył w rozwiązywaniu wszelkich trudności wskazanych przez dziecko.

15)  czy w okresie, którego dotyczy wniosek, matka dzieci, o których mowa we wniosku, wykonywała względem dzieci władzę rodzicielską, tj. uczestniczyła w wychowaniu dzieci, dbała o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijała ich zainteresowania, sprawowała nad nimi pieczę/opiekę, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty ich utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o powyższym, w okresie objętym wnioskiem.

Odpowiedź: Matka dzieci w taki sam sposób, jak i Pan sprawowała władzę rodzicielką nad dziećmi, odpowiedź na to pytanie jest tożsama z odpowiedzią wskazaną, jak w punkcie powyżej.

Ponadto pismem z 12 sierpnia 2026 r. uzupełnił Pan wniosek o następujące informacje:

1.  W latach 2020-2025 uzyskiwał Pan wyłącznie dochód w oparciu o umowę o pracę oraz decyzję rentową – dochody te wskazane zostały w Pana deklaracjach podatkowych PIT-37, które zostały złożone w Urzędzie Skarbowym. Nie uzyskiwał Pan żadnych innych dochodów w tych latach, nie prowadził również żadnej działalności gospodarczej. Wcześniejsza informacja podana przez Pana najwyraźniej nie była precyzyjna.

2.  Wniosek o wydanie interpretacji z lat podatkowych 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025 – dotyczył dzieci: DA i CA.

Z kolei wniosek o wydanie interpretacji z lat podatkowych 2020, 2021, 2022 i części roku 2023 – dotyczy córki BA.

3.  W zakresie córki BA, odnośnie ulgi prorodzinnej, była złożona korekta deklaracji PIT-37 obejmująca lata: części 2023 roku oraz cały rok 2024 (nie miał Pan bowiem wiedzy, że córka B już się nie uczy). Z tego to właśnie powodu złożył Pan korektę deklaracji PIT-37 za te lata.

Ponadto w piśmie z 14 września 2026 r. odpowiedział Pan na następujące pytania zawarte w wezwaniu organu do uzupełnienia wniosku:

1)  czy zawarł Pan z byłą małżonką porozumienie w zakresie podziału kwoty ulgi prorodzinnej, w tym co do wysokości odliczenia przysługującego każdemu z rodziców, w każdym z lat podatkowych objętych wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę wskazać, jaki podział ulgi został uzgodniony w odniesieniu do każdego z tych lat i jaką formę miało to porozumienie?

Odpowiedź: Zawarł Pan z byłą żoną porozumienie ustne, że każde z rodziców odlicza połowę ulgi prorodzinnej na każde z dzieci. Zgodnie z tym ustnym porozumieniem każdy z rodziców miał odliczać po 50 procent ulgi w swym PIT-37, zanim zapadło orzeczenie rozwodowe, w ten sam sposób rozliczali się Państwo z Urzędem Skarbowym.

2)  We wniosku, w opisie sprawy wskazał Pan:

Jednocześnie w odpowiedzi na pytanie nr 2 wezwania II z 3 sierpnia 2026 r. o treści:

odpowiedział Pan w piśmie uzupełniającym z 12 sierpnia 2026 r.:

Mając na uwadze opis sprawy oraz treść obu pism uzupełniających wniosek pojawiła się nieścisłość w opisie sprawy wymagająca jednoznacznego doprecyzowania. We wniosku wskazał Pan bowiem, że córka A ukończyła 18 lat w 2018 r., córka B w 2023 r., a syn C w 2025 r. Natomiast w piśmie uzupełniającym z 12 sierpnia 2026 r. wskazał Pan, że wniosek o wydanie interpretacji za lata 2020–2025 dotyczył dzieci: DA i CA, zaś za lata 2020–2022 i część 2023 r. – córki BA.

W związku z powyższym nie jest jasne, czy wskazanie we wniosku córki A było omyłkowe i w rzeczywistości wniosek dotyczy córki DA, czy też wniosek obejmuje zarówno córkę A, jak i córkę D.

Zatem proszę jednoznacznie doprecyzować opis sprawy poprzez wskazanie:

-     pełnych imion wszystkich dzieci, których dotyczy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej;

Odpowiedź: Imiona dzieci to: D, B oraz C

-     roku urodzenia każdego z tych dzieci;

Odpowiedź:

·      DA urodziła się w roku 2015,

·      CA urodził się w roku 2007,

·      BA urodziła się w roku 2005.

-     których dzieci dotyczy wniosek w odniesieniu do każdego z lat podatkowych 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025;

-     w przypadku córki BA – czy wniosek za 2023 r. dotyczy całego roku podatkowego, czy wyłącznie jego części, a jeżeli części – proszę wskazać, jakiego dokładnie okresu dotyczy wniosek.

Odpowiedź:

·      DA – dotyczy odliczenia w latach : 2020; 2021; 2022; 2023; 2024 i 2025,

·      CA – dotyczy odliczenia w latach : 2020; 2021; 2022; 2023; 2024 i 2025,

·      BA – dotyczy odliczenia w latach 2020; 2021; 2022 i połowy roku 2023 (pierwsze 6 miesięcy roku 2023).

Pytanie (wynikające z pisma uzupełniającego wniosek z 7 lipca 2026 r.)

Czy Pan, jako rodzic, którego władzę rodzicielską poddano nadzorowi kuratora, nie pozbawiony tej władzy, w sposób prawidłowy dokonywał odliczenia połowy ulgi na dzieci przysługującej Panu zgodnie z przepisem art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w okresie objętym Pana wnioskiem w składanych corocznie zeznaniach podatkowych PIT-37?

Pana stanowisko w sprawie (uzupełnione w piśmie uzupełniającym wniosek z 7 lipca 2026 r.)

Uważa Pan, że w sposób prawidłowy i rzetelny odliczał ulgę w 1/2 części w zeznaniach podatkowych PIT-37 w latach 2020-2024. Nie był Pan nigdy pozbawiony władzy rodzicielskiej nad dziećmi i był Pan przekonany, że była małżonka odlicza również 1/2 ulgi na dzieci, bo tak z nią Pan ustalił.

Tak jak wskazywał Pan w treści wniosku, wraz z byłą żoną umówił się, że oboje będą Państwo korzystać z połowy przysługującej wam tzw. ulgi na dzieci w składanych corocznie zeznaniach PIT-37. Pan zawsze w składanych deklaracjach podatkowych PIT-37 odliczał połowę przysługującej ulgi, jednakże w wyniku kontroli zeznań podatkowych PIT-37 w zakresie ulgi rodzinnej okazało się, że Pana była żona od wielu lat odliczała całość przysługującej ulgi na dzieci, nie informując Pana o tym fakcie, co skutkuje w obecnym czasie koniecznością zwrotu tych środków wskazanych jako ulga rodzinna.

Uważa Pan, że ulga rodzinna Panu przysługiwała, albowiem nie został Pan pozbawiony władzy rodzicielskiej i zgodnie z ustaleniami z byłą żoną odliczał Pan zawsze połowę tej ulgi w zeznaniach PIT-37, stąd też wskazuje Pan, że nie powinien zwracać z tego tytułu żadnych środków na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego, gdyż stosowanie odliczenia było w pełni uzasadnione i ustalone pomiędzy byłymi małżonkami, a w okresie tym wykonywał Pan władzę rodzicielką nad małoletnimi dziećmi na równi z byłą żoną.

Uważa Pan, iż Pana była żona powinna zwrócić nienależnie otrzymane środki z tytułu przysługującej tzw. ulgi na dzieci w zeznaniach PIT-37, albowiem wbrew Państwa ustaleniom była żona odliczała zawsze pełną ulgę (a powinna odliczać połowę) na wszystkie uczące się dzieci i Panu tej informacji nie przekazywała, a wiadomość tą otrzymał Pan w ostatnim dopiero czasie, na skutek kontroli organu skarbowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 27f ust. 2 ww. ustawy:

Na podstawie art. 27f ust. 2a ww. ustawy:

W świetle art. 27f ust. 2b omawianej ustawy:

Art. 27f ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Z art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

Zgodnie z art. 27f ust. 4 tej ustawy:

Stąd, w przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem (dziećmi) po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka (dzieci) jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych.

W pozostałych przypadkach (czyli innych niż naprzemienna opieka lub wspólne zamieszkiwanie rodziców i dziecka (dzieci) połączone ze wspólnym wykonywaniem pieczy nad dzieckiem) odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) wynika, że:

Na mocy art. 26 ww. ustawy:

W myśl art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 27f ust. 7 ww. ustawy:

Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

Tym samym, ulga prorodzinna nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do dziecka lub jego rodzica mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, co wynika z ww. art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 cyt. ustawy.

Zgodnie zatem z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkiem zastosowania przez rodzica ulgi na małoletnie dzieci jest wykonywanie w stosunku do tych dzieci władzy rodzicielskiej.

Zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 236):

Zgodnie z art. 93 § 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 95 § 1 ww. ustawy:

W świetle art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 97 § 1 przytoczonego Kodeksu:

Stosownie do treści art. 107 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska i władza ta jest wykonywana przez oboje rodziców, to każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującego na dziecko limitu. Kwotę tę rodzice mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Dotyczy to zarówno rodziców pozostających w związku małżeńskim lub partnerskim, jak i rodziców rozwiedzionych czy będących w separacji.

Warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”. Należy mieć na uwadze, że do nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Należy przy tym odróżnić treść władzy rodzicielskiej od jej wykonywania, gdyż samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jej wykonywania.

Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.

W konsekwencji, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, czy też sporadyczne spotkania z dziećmi, nie są rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Obowiązek alimentacyjny jest bowiem niezależny od władzy rodzicielskiej, a wiec spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy.

Stąd ulga na dzieci przysługuje tym rodzicom, którzy faktycznie sprawują pieczę nad osobą i majątkiem dziecka. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic. Jeżeli rodzic dziecka pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dzieckiem albo jego kontakty są sporadyczne należy uznać, że nie wykonuje władzy rodzicielskiej i w związku z tym nie ma prawa do ulgi.

Powyższe potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 2378/15, stwierdzając: „(…) dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest bowiem posiadanie władzy a czym innym jej wykonywanie, a to oznacza, że utożsamianie ich na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajduje uzasadnienia. W celu nabycia prawa do przedmiotowej ulgi podatnik powinien wykazać zatem, że w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską (…)”.

Zatem, o wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie świadczy tylko sam fakt jej posiadania, czy spełniania obowiązku alimentacyjnego, ani sporadyczne kontakty z dzieckiem. Wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka.

W związku z tym, wykonywanie władzy rodzicielskiej należy odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.

Powtórzyć należy, że warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”.

W pierwszej kolejności – przystępując do oceny możliwości zastosowania ulgi prorodzinnej – wskazać należy, że wysokość odliczenia kwoty z tytułu ulgi na dzieci, o której mowa w art. 27f ustawy, została określona na dziecko, przy czym rodzicom dziecka ustawodawca przyznał jeden wspólny limit. W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska, to w określonych przypadkach każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującej kwoty ulgi. Powyższe oznacza, że suma miesięcznych odliczeń dokonanych przez oboje rodziców względem tego samego dziecka nie może przekroczyć kwoty obliczonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy.

Brzmienie art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku:

a)  w dowolnej proporcji przez nich ustalonej,

b)  w równych częściach w przypadku braku porozumienia między rodzicami, którzy:

-     zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub

-     gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim.

Natomiast w przypadkach innych niż wyżej wymienione odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Co istotne, kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej, z tym, że biorąc pod uwagę umiejscowienie w przepisach ustawy sformułowania „lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej”, tj. po wyrazach „kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych”, należy przyjąć, że podstawową formą podziału przysługującego odliczenia pomiędzy rodziców – z których każdy ma prawo do zastosowania ulgi – jest podział tej kwoty w częściach równych. Tym samym, możliwość skonsumowania kwoty ulgi przez rodziców dziecka w inny sposób niż w proporcji pół na pół należy traktować w kategorii przywileju (wyjątku od generalnej zasady) wymagającego zgody obojga rodziców.

W konsekwencji, przysługiwanie odliczenia obojgu rodzicom w kwotach równych lub dowolnej proporcji przez nich ustalonej może mieć miejsce tylko wówczas, gdy oboje rodzice wykonują władzę rodzicielską względem małoletniego dziecka.

Prawo do dokonania odliczeń w ramach ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przysługuje również na dzieci pełnoletnie, które otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną oraz pełnoletnie, które się uczą lub studiują do ukończenia 25. roku życia z uwzględnieniem limitu dochodu, który mogą osiągnąć.

Warunkiem zastosowania przez podatnika ulgi na pełnoletnie dzieci jest utrzymywanie ich w związku z wykonywaniem ciążącego na nim, nawet przymusowo – zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym – obowiązku alimentacyjnego.

Obowiązek alimentacyjny zdefiniowany został w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że:

Istotą tak określonego obowiązku jest to, że jedna strona ma prawo dostarczania tak wskazanych środków, a druga osoba ma obowiązek je dostarczyć. Dostarczanie środków utrzymania to zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków, itp. Dostarczanie środków wychowania obejmuje natomiast powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury, itp.

Art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi natomiast, że:

Co ważne, jeżeli oboje rodzice utrzymują pełnoletnie dziecko, tzn. wypełniają swoje obowiązki alimentacyjne, wówczas decyzję o sposobie podziału przysługującej kwoty ustawodawca pozostawił rodzicom, zaznaczając, że kwota ulgi na dziecko dotyczy łącznie ich obojga i mogą oni odliczyć ją w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między rodzicami, którzy wypełniają swoje obowiązki alimentacyjne, ulga przysługuje każdemu z rodziców w częściach równych. Istotne jest również, aby nie dochodziło do przekroczenia, określonego ustawą, rocznego limitu odliczonej kwoty ulgi, przysługującej względem tego dziecka.

Podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

W opisie stanu faktycznego wskazał Pan, że:

·      W okresie, którego dotyczy wniosek podlegał Pan na terytorium RP nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

·      Wobec Pana zostały przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie prawidłowości i rzetelności odliczeń ulgi na dzieci w zeznaniach podatkowych PIT-37 za lata 2020-2024.

·      Ostatecznie wskazał Pan, że przedmiotem wniosku jest troje Pana dzieci: DA, która urodziła się w 2015 r., CA, który urodził się w 2007 r. oraz BA, która urodziła się w 2005 r. Córka B ukończyła 18 lat w roku 2023, a syn C w roku 2025.

·      W marcu 2016 r. Sąd Rejonowy poddał wykonywanie władzy rodzicielskiej wobec Pana osoby stałemu nadzorowi kuratora sądowego. W grudniu 2024 r. ww. zostało uchylone przez Sąd.

·      Zawarł Pan z byłą żoną porozumienie ustne, że każde z rodziców odlicza połowę ulgi prorodzinnej na każde z dzieci. Zgodnie z tym ustnym porozumieniem każdy z rodziców miał odliczać po 50% ulgi w swym PIT-37, zanim zapadło orzeczenie rozwodowe, w ten sam sposób rozliczali się Państwo z Urzędem Skarbowym.

·      Z byłą żoną tak się Pan umawiał, że oboje odliczają Państwo po 1/2 ulgi na dzieci uczące się w zeznaniach PIT-37 i Pan się do tych ustaleń zastosował.

·      Jak się okazało, Pana była żona w latach 2020-2024 r. odliczała w całości ulgę na dzieci uczące się, nie stosując się do wcześniejszych ustaleń. Aktualnie była żona nie przyznaje się do tych ustaleń i robi wszystko, aby nie zwracać Urzędowi Skarbowemu wcześniejszych odliczeń w zeznaniach z tytułu ulgi na dzieci PIT-37 w pełnej wysokości. Nie wiedział Pan, że była żona odliczała całą ulgę na dzieci, nigdy nic o tym nie mówiła. Dowiedział się Pan o tej sprawie końcem 2025 r. i w PIT-37 za rok 2025 odliczył również 1/2 ulgi.

·      Wniosek o wydanie interpretacji z lat podatkowych 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025 – dotyczy D i CA. Z kolei wniosek o wydanie interpretacji z lat podatkowych 2020, 2021, 2022 i połowy roku 2023 (pierwsze 6 miesięcy) – dotyczy córki BA. W zakresie córki BA, odnośnie odliczenia ulgi prorodzinnej złożył Pan korektę deklaracji PIT-37 obejmującą lata: części 2023 roku oraz cały rok 2024, gdyż nie miał Pan wiedzy, że córka B już się nie uczy.

·      Wykonywał Pan władzę rodzicielską nad dziećmi, choć faktycznie dzieci nie mieszkały z Panem. Dzieci odwiedzały Pana, miał Pan z nimi stały kontakt osobisty i telefoniczny, płacił zasądzone alimenty, dokładał się do wszelkich dodatkowych zajęć dzieci, korepetycji, półkolonii, wyraził Pan zgodę na wyjazdy zagraniczne, interesował się Pan bieżącą sytuacją dzieci.

·      W latach 2020-2025 uzyskiwał Pan wyłącznie dochód w oparciu o umowę o pracę oraz decyzję rentową. Nie uzyskiwał Pan żadnych innych dochodów w tych latach, nie prowadził również żadnej działalności gospodarczej.

·      W okresie, którego dotyczy wniosek – ani do Pana ani do dzieci nie miały zastosowania: przepisy o podatku liniowym, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, o podatku tonażowym i ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

·      W okresie podatkowym będącym przedmiotem Pana zapytania – dzieci nie osiągnęły żadnych dochodów.

·      W okresie objętym wnioskiem Pana dzieci nie otrzymywały żadnych zasiłków, ani renty socjalnej.

·      W okresie objętym wnioskiem Pana dzieci uczyły się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy obowiązujący w RP.

·      Sąd nie orzekł opieki naprzemiennej.

·      Nie został Pan pozbawiony władzy rodzicielskiej.

·      W okresie objętym wnioskiem dzieci zamieszkiwały z matką.

·      Dzieci nie zostały umieszczone w żadnej instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

·      Po uzyskaniu pełnoletności przez dzieci, w okresie ich nauki w placówkach oświatowych – wykonywał Pan wobec dorosłych dzieci obowiązek alimentacyjny, dzieci były na Pana utrzymaniu, dopóki dzieci nie osiągnęły możliwości samodzielnego utrzymania się (chodzi o córkę B).

·      W okresie którego dotyczy wniosek wykonywał Pan wobec dzieci władzę rodzicielską, tj. uczestniczył Pan w wychowywaniu dzieci, dbał o prawidłowy ich rozwój, rozwijał ich zainteresowania, sprawował nad nimi pieczę, jak dzieci były pod Pana opieką, ponosił Pan wszelkie koszty ich utrzymania, zabezpieczał potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał w edukacji szkolnej, brał czynny udział we wszelkich sprawach dotyczących dzieci. Jeśli chodzi o przesłanki potwierdzające powyższe, zawsze był Pan do dyspozycji dzieci, pomagał im rozwiązywać wszelkie trudności związane z edukacją, zapewniał utrzymanie dzieci jak były pod Pana opieką, dzieci miały zawsze zapewniony posiłek, transport do miejsc, w których dziecko chciało przebywać, współdecydował Pan o wszelkich sprawach związanych z dziećmi, uczestniczył w rozwiązywaniu wszelkich trudności wskazanych przez dziecko.

·      Matka dzieci w taki sam sposób, jak i Pan sprawowała władzę rodzicielką nad dziećmi, w sposób opisany powyżej.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy wyjaśnić należy, że odliczenia ulgi z tytułu wychowywania małoletnich dzieci dokonuje ten z rodziców, który wykonuje w stosunku do nich władzę rodzicielską. W przypadku, gdy tylko jeden z rodziców wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do małoletnich dzieci, to rodzicowi temu przysługuje prawo do odliczenia ulgi w pełnej wysokości limitu określonego na te dzieci. Samo dysponowanie prawem wykonywania władzy rodzicielskiej nie jest wystarczające do skorzystania z ulgi na dzieci. Jeżeli rodzic dzieci pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dziećmi, a jego kontakty z dziećmi są sporadyczne, nie wykazuje żadnego zainteresowania ich wychowaniem i nie ponosi żadnych kosztów ich utrzymania poza zasądzonymi alimentami, jego władza rodzicielska jest jedynie formalna. Samo płacenie alimentów na małoletnie dzieci oraz sporadyczne kontakty z nimi nie są bowiem wystarczające dla przyjęcia, że również drugi rodzic taką władzę wykonuje.

Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa uznać należy, że w latach 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025 przysługuje Panu prawo do dokonania odliczenia w ramach ulgi prorodzinnej wynikającej z art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w wysokości 50% kwoty, ustalonej zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na córkę D oraz syna C, a na córkę B w latach 2020, 2021, 2022 oraz w 2023 r. za pierwsze 6 miesięcy, tj. do czerwca 2023 r., ponieważ jak Pan wskazał – faktycznie wykonywał Pan władzę rodzicielską oraz zawarł Pan z matką dzieci porozumienie co do takiego sposobu podziału ulgi prorodzinnej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe będą się różnić od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Jednocześnie zwracam uwagę, że przedmiotem tej interpretacji nie jest ocena ważności opisanego przez Pana porozumienia zawartego między Panem a matką dzieci. Przedmiotem tej interpretacji są jedynie skutki podatkowe przedstawionej sytuacji faktycznej.

Organ informuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (zgodnie ze wskazaniem dotyczącym rodzaju sprawy) w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Inne kwestie nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Ponadto, skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to ta interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla matki dzieci.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.