0112-KDIL3.4012.611.2026.5.KFK
Skutki podatkowe w podatku VAT związane z dostawą działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości gruntowej.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 24 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych w podatku VAT związanych ze zbyciem działek wydzielonych z działki nabytej w 2003 r., będących we współwłasności małżeńskiej,
Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwania – pismem z 9 października 2026 r. (wpływ 13 października 2026 r.) oraz pismem z 5 listopada 2026 r. (wpływ 12 listopada 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
1. Wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej położonej w (…), nabytej w dniu (…) 2003 r. na podstawie aktu notarialnego nr (…).
2. Nieruchomość została nabyta do majątku prywatnego Wnioskodawców. Przy nabyciu nieruchomości Wnioskodawcy nie działali jako przedsiębiorcy zajmujący się obrotem nieruchomościami ani nie nabywali nieruchomości z zamiarem jej dalszej odsprzedaży.
3. Nieruchomość została nabyta jako grunt wkładowy w Spółdzielni, której Wnioskodawcy stali się członkami w związku z nabyciem nieruchomości.
4. Po wystąpieniu ze Spółdzielni nieruchomość była przez Wnioskodawców wydzierżawiana tej samej Spółdzielni jako grunt orny, na zasadach rynkowych. Dzierżawa miała charakter rolniczy i trwa do chwili obecnej.
5. Dzierżawa nieruchomości nie była elementem działalności gospodarczej Wnioskodawców polegającej na nabywaniu nieruchomości, ich przygotowywaniu do sprzedaży, podziale, uzbrajaniu i dalszej odsprzedaży. Wnioskodawcy nie prowadzili i nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami.
6. Wnioskodawcy nie prowadzą żadnej pozarolniczej działalności gospodarczej i nie są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług.
7. Przedmiotowa nieruchomość nie była wykorzystywana przez Wnioskodawców jako składnik majątku przedsiębiorstwa ani nie była związana z prowadzoną przez nich pozarolniczą działalnością gospodarczą.
8. Przy nabyciu nieruchomości Wnioskodawcom nie przysługiwało odliczenie podatku VAT.
9. Nieruchomość od daty nabycia była wykorzystywana rolniczo. Nie była nabywana w celu prowadzenia działalności deweloperskiej, handlowej ani inwestycyjnej w zakresie obrotu nieruchomościami.
10. Wnioskodawcy posiadają nieruchomość od ponad 20 lat.
11. Dla przedmiotowej nieruchomości nie obowiązywał i nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy (…).
12. Z uwagi na upływ czasu oraz zmianę sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy podjęli decyzję o zmianie miejsca zamieszkania i przeniesieniu gospodarstwa rolnego bliżej miejsca zamieszkania córki, która na stałe zamieszkała w województwie (…).
13. Wnioskodawcy nabyli w dniu (…) 2021 r. inną nieruchomość rolną położoną w (…). (…). Wnioskodawcy zamierzają zrealizować na tej nieruchomości siedlisko rolnicze i przenieść tam swoje gospodarstwo rolne (…). Zbycie całej nieruchomości rolnej położonej w (…) nie zapewniłoby Wnioskodawcom środków finansowych wystarczających do realizacji planowanej budowy siedliska. Z tego względu Wnioskodawcy podjęli decyzję o podziale nieruchomości w (…).
14. Na podstawie decyzji Burmistrza (…) zatwierdzającej podział nieruchomości z (…)., nieruchomość została podzielona na 45 działek pod zabudowę jednorodzinną oraz 4 działki pod infrastrukturę towarzyszącą.
15. Podział nieruchomości miał charakter jednorazowy i dotyczył nieruchomości nabytej przez Wnioskodawców ponad 20 lat wcześniej.
16. Podział nieruchomości nie był elementem działalności gospodarczej polegającej na nabywaniu gruntów w celu ich podziału i dalszej odsprzedaży.
17. Wnioskodawcy nie nabywali i nie nabywają innych nieruchomości w celu ich podziału i sprzedaży.
18. Wnioskodawcy nie planują prowadzenia działalności deweloperskiej.
19. Działki powstałe w wyniku podziału nie są uzbrojone w urządzenia infrastruktury technicznej, w szczególności w wodociąg, energię elektryczną czy inne urządzenia infrastruktury.
20. Wnioskodawcy nie zamierzają przed sprzedażą uzbrajać działek na własny koszt.
21. Ewentualne wykonanie przyłączy lub uzbrojenie poszczególnych działek będzie pozostawione nabywcom i będzie realizowane przez Nich we własnym zakresie.
22. Wnioskodawcy nie zamierzają budować dróg wewnętrznych ani prowadzić innych prac inwestycyjnych mających na celu zwiększenie wartości handlowej działek.
23. Wnioskodawcy nie prowadzą i nie zamierzają prowadzić biura sprzedaży nieruchomości.
24. Wnioskodawcy nie zatrudniają i nie zamierzają zatrudniać pracowników do prowadzenia sprzedaży działek.
25. Wnioskodawcy nie planują prowadzenia profesjonalnej kampanii marketingowej porównywalnej z działaniami przedsiębiorców zawodowo zajmujących się obrotem nieruchomościami.
26. Sprzedaż będzie następowała sukcesywnie, w miarę potrzeb finansowych związanych przede wszystkim z realizacją planowanej budowy siedliska i zmianą miejsca zamieszkania.
27. Wnioskodawcy nie zakładają jednorazowej sprzedaży wszystkich 45 działek.
28. Sprzedaż będzie zatem rozłożona w czasie.
29. Wnioskodawcy nie będą podejmować działań charakterystycznych dla profesjonalnych podmiotów zajmujących się zawodowo obrotem nieruchomościami.
30. Sprzedaż będzie dotyczyła nieruchomości stanowiącej majątek prywatny Wnioskodawców, nabytej ponad 20 lat wcześniej.
31. Celem sprzedaży jest racjonalne zagospodarowanie majątku prywatnego oraz pozyskanie środków na realizację planowanej zmiany miejsca zamieszkania i budowę siedliska rolniczego.
Pismem z 9 października 2026 r. (wpływ 13 października 2026 r.) uzupełnił Pan wniosek, odpowiadając na następujące pytania:
1. Kiedy działka w (…) została wniesiona jako wkład gruntowy do Spółdzielni?
Odpowiedź:
Nie wnosił Pan zakupionej działki jako wkład gruntowy do Spółdzielni. Działka ta została zakupiona przez Pana wraz ze współmałżonką i w chwili zakupu stanowiła już wkład gruntowy w Spółdzielni. Został Pan w tamtym czasie członkiem Spółdzielni.
2. Kiedy wystąpił Pan ze Spółdzielni?
Odpowiedź:
Z listy członków Spółdzielni został Pan skreślony Uchwałą (…) z dnia 20 marca 2020 r.
3. Od kiedy działka w (…) jest przez Pana dzierżawiona Spółdzielni?
Odpowiedź:
Przedmiotowa działka jest dzierżawiona Spółdzielni od marca 2020 r.
4. Czy dla działek powstałych z podziału działki w (…) do czasu ich sprzedaży:
a) będzie ustalony miejscowy plan zagospodarowania
przestrzennego na Pana wniosek?
Jeśli
tak, jakie będzie przeznaczenie
poszczególnych działek według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i czy zgodnie z planem, będzie dopuszczalna
jakakolwiek zabudowa przedmiotowych działek budynkami/budowlami?
b) były/są/będą wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu? Jeśli tak, to kto i w jakim celu wystąpił/wystąpi o te decyzje?
c) występował/wystąpi Pan o zmianę przeznaczenia terenu bądź o decyzje o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej?
d) było/jest/będzie wydane pozwolenie na budowę? Jeśli tak, to kto wystąpił/wystąpi o to pozwolenie i w jakim celu?
Odpowiedź:
Dla działek powstałych z podziału działki w (…):
a) nie wnioskował Pan i nie planuje Pan wnioskować o uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu;
b) dla działek Burmistrz Gminy (…) wydał decyzje o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. O wydanie decyzji wystąpił Pan i Pana małżonka, jako właściciele działek. Celem było uzyskanie warunków zabudowy mieszkaniowej. Ponadto, Burmistrz Gminy (…) wydał decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla rozbudowy sieci wodociągowej w miejscowości (…), obejmującej swoim zasięgiem przedmiotowe działki.
c) nie występował Pan o zmianę przeznaczenia terenu ani o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o przeznaczeniu działki decyduje miejscowy plan zagospodarowania terenu. Pan o uchwalenie takiego planu nie występował.
d) do przedmiotowych działek nie zostało wydane żadne pozwolenie na budowę i nie występował Pan ani nie zamierza Pan występować o wydanie pozwolenia na budowę.
5. W odniesieniu do działek będących przedmiotem wniosku, proszę wyjaśnić, w jaki dokładnie sposób wykorzystywał/wykorzystuje/będzie Pan wykorzystywać działki powstałe z podziału działki w (…)? W szczególności proszę wyjaśnić, czy korzystał/korzysta/będzie Pan z nich korzystać dla swoich celów prywatnych (osobistych), przez cały okres ich posiadania, tj. od momentu ich wydzielenia do momentu ich sprzedaży? Jeżeli tak, to proszę wskazać, jakie konkretnie cele prywatne (osobiste) były/są/będą przez Pana realizowane i w jakim okresie?
Odpowiedź:
Działki będące przedmiotem wniosku były i nadal są wykorzystywane rolniczo i będą wykorzystywane rolniczo aż do momentu ich sprzedaży. Nie zamierza Pan wykorzystywać przedmiotowych działek do celów działalności gospodarczej. W momencie zakupu na działkach tych był sad (…) i doszedł Pan do porozumienia ze Spółdzielnią, że sad do momentu zlikwidowania będzie użytkowany przez Spółdzielnię, po czym grunt zostanie Panu wydany. W 2019 r. sad (…) został wykarczowany. Następnie, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, został Pan skreślony z listy członków w Spółdzielni, a grunt został przekazany właścicielom, tj. Panu i Pana małżonce. Jednakże z uwagi na pogarszający się w tamtym czasie Pana stan zdrowia (…), plany musiały zostać zweryfikowane i podjęto decyzję o wydzierżawieniu gruntu Spółdzielni.
6. Czy z nabywcami działek będą zawarte przedwstępne umowy sprzedaży? Jeśli tak, to proszę wskazać:
a) jakie warunki będą zawierać poszczególne umowy przedwstępne sprzedaży, zawarte z nabywcami, które należy spełnić, aby doszło do zawarcia ostatecznych umów sprzedaży?
Proszę o szczegółowe opisanie, jakie postanowienia dotyczące transakcji sprzedaży działek będą wynikać z zawartych umów przedwstępnych (np. uzyskanie zgód, pozwoleń, opinii, decyzji itp.)?
b) jakie prawa i obowiązki wynikające z postanowień umowy przedwstępnej będą na Panu ciążyć, a jakie na stronach kupujących? Proszę o szczegółowe opisanie?
c) czy w ramach ww. umów przedwstępnych udzieli Pan jakichkolwiek pełnomocnictw dla kupujących? Jeżeli tak, to proszę o wskazanie w jakim zakresie (do jakich czynności) udzieli Pan pełnomocnictw dla kupujących (proszę o enumeratywne wymienienie zakresu) w związku ze sprzedażą?
Odpowiedź:
Z nabywcami działek będą zawierane umowy przedwstępne tylko w przypadku, gdy kupujący będzie potrzebował takiej umowy do uzyskania kredytu bankowego na zakup działki lub wymagały tego będą inne przepisy prawa:
a) umowa przedwstępna nie będzie zawierać żadnych warunków do spełnienia przez sprzedającego, ponieważ nie zamierza Pan ani uzbrajać sprzedawanych działek, ani występować o pozwolenia na budowę obiektów budowlanych na przedawanych działkach;
b) na Panu ciążyć będzie wyrażenie zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy na rzecz kupującego, zaś na kupujących będą ciążyły wszelkie prawa i obowiązki przynależne właścicielowi działki. Przedmiotem sprzedaży będzie także udział w działkach drogowych. Przewiduje Pan udzielenie zgód nabywcom poszczególnych działek na umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej w działkach drogowych;
c) nie przewiduje Pan udzielania na rzecz kupujących pełnomocnictw do realizacji jakichkolwiek działań.
7. Czy udzieli Pan nabywcom działek lub jakiejkolwiek innej osobie np. pośrednikowi, pełnomocnictwa bądź innego umocowania prawnego do występowania w Pana imieniu w sprawach, które dotyczą działek powstałych z podziału działki w (…)?
Odpowiedź:
Nie zamierza Pan udzielać żadnych pełnomocnictw ani innego umocowania prawnego do występowania w Pana imieniu w sprawach, które dotyczą działek powstałych z podziału działki w (…).
8. Czy przed sprzedażą działek podejmie Pan jakiekolwiek aktywne działania marketingowe w zakresie sprzedaży tych nieruchomości, które będą wykraczały poza zwykłe formy ogłoszenia o ich sprzedaży (np. działania reklamowe, zawarcie umowy pośrednictwa z biurem nieruchomości)?
Odpowiedź:
Przed sprzedażą działek nie zamierza Pan podejmować jakichkolwiek aktywnych działań marketingowych w zakresie sprzedaży tych nieruchomości, które miałyby wykraczać poza zwykłe formy ogłoszenia o ich sprzedaży. Nie będą podejmowane żadne działania marketingowe ani nie będą zawierane umowy z biurem nieruchomości.
9. Czy posiada Pan inne nieruchomości (działki), które zamierza Pan sprzedać?
Odpowiedź:
Nie posiada Pan innych działek, które zamierzałby Pan sprzedać.
10. Czy w przeszłości dokonywał Pan sprzedaży innych nieruchomości (działek)? Jeśli tak, proszę wskazać:
a) kiedy i w jaki sposób wszedł Pan w posiadanie tych nieruchomości (działek)?
b) jakie to były nieruchomości (działki)? Ile ich było?
c) w jakim celu nieruchomości (działki) te zostały przez Pana nabyte?
d) w jaki sposób nieruchomości (działki) były wykorzystywane przez Pana od momentu wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży?
e) kiedy dokonał Pan ich sprzedaży i co było przyczyną sprzedaży?
f) ile nieruchomości zostało sprzedanych i jakich (niezabudowanych czy zabudowanych, a jeśli zabudowanych – to czy były to nieruchomości mieszkalne czy użytkowe)?
Odpowiedź:
W przeszłości, jako współwłaściciel, dokonywał Pan sprzedaży innych działek:
a) działki zostały zakupione w latach 2003-2018;
b) były to trzy działki, z których dwie stanowiły grunt rolny, a jedna była działką budowlaną;
c) działki rolne były nabyte dla potrzeb gospodarstwa rolnego, zaś działka budowlana miała być rezerwą pod zabudowę na potrzeby Pana dzieci;
d) działki rolne były użytkowane rolniczo, zaś działka budowlana nie była użytkowana;
e) sprzedaż działek odbywała się w latach 2018-2022. Środki z ich sprzedaży wykorzystane zostały w pierwszej kolejności na zakup gospodarstwa rolnego w (…), gdzie zamierza się Pan przeprowadzić;
f) łącznie sprzedał Pan trzy działki i wszystkie były niezabudowane.
11. Czy zamierza Pan nabywać inne nieruchomości w celu ich sprzedaży?
Odpowiedź:
Nie zamierza Pan nabywać innych nieruchomości w celu ich sprzedaży.
12. Czy posiada/posiadał Pan status rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług?
Odpowiedź:
Nie posiadał i nie posiada Pan statusu rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług.
13. Czy z działki położonej w (…) i wydzielonych działek będących przedmiotem sprzedaży były/są /będą sprzedawane płody rolne opodatkowane podatkiem od towarów i usług? Czy też produkty rolne były wykorzystywane na Pana własne potrzeby?
Odpowiedź:
Z działki położonej w (…) i wydzielonych działek, będących przedmiotem przyszłej sprzedaży, nie sprzedawał Pan i nie zamierza Pan sprzedawać płodów rolnych.
14. Jeśli z działki położonej w (…) i wydzielonych działek będących przedmiotem sprzedaży były/są /będą sprzedawane płody rolne opodatkowane podatkiem od towarów i usług, to proszę wskazać, kto takiej sprzedaży dokonywał (Pan, drugi współwłaściciel, dzierżawca).
Odpowiedź:
Nie jest Pan w posiadaniu informacji, czy Spółdzielnia wyprodukowane na działkach w (…) płody rolne sprzedawała jako opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
15. Czy nabycie przez Pana działki położonej w (…) nastąpiło w ramach transakcji opodatkowanej, zwolnionej czy niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT?
Odpowiedź:
Nabycie przez Pana działki położonej w (…) nastąpiło w ramach transakcji niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.
16. Czy transakcja nabycia działki położonej w (…) została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?
Odpowiedź:
Działka została nabyta na podstawie aktu notarialnego (…). Transakcja ta nie została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT, ponieważ była to transakcja niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT.
17. Dlaczego nie przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia opisanej nieruchomości?
Odpowiedź:
W punkcie 8 opisu sprawy, pisząc, że nie przysługiwało Panu odliczenie podatku VAT, chodziło o to, że transakcja ta była niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
18. W związku ze wskazaniem w opisie sprawy: „4. Po wystąpieniu ze Spółdzielni nieruchomość była przez Wnioskodawców wydzierżawiana tej samej spółdzielni jako grunt orny, na zasadach rynkowych. Dzierżawa miała charakter rolniczy i trwa do chwili obecnej”, proszę o doprecyzowanie:
a) kto był/jest stroną umowy dzierżawy nieruchomości położonej w (…)?
b) kto dokonywał/dokonuje rozliczenia podatku należnego z tytułu ww. umowy dzierżawy? Jeżeli podatek należny z tytułu umowy dzierżawy nie był rozliczany, to proszę wskazać dlaczego.
Odpowiedź:
Stroną umowy dzierżawy działek w (…) jest Spółdzielnia. Grunty wydzierżawiane są na cele rolnicze (produkcja płodów rolnych). Ponieważ powierzchnia dzierżawionych gruntów rolnych przekracza 1 ha, to na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od osób fizycznych, dochód z dzierżawy gruntów rolnych na cele rolnicze nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych. Płaci Pan natomiast należny podatek rolny.
19. Czy działkę położoną w (…) i wydzielone działki będące przedmiotem sprzedaży wykorzystywał /wykorzystuje/będzie Pan wykorzystywał wyłącznie do celów działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeśli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT, do której była/jest/będzie wykorzystywana nieruchomość, Pan wykonuje?
Odpowiedź:
Na działkach w (…) nie prowadzi Pan i nie zamierza Pan prowadzić żadnej działalności podlegającej ustawie o podatku od towarów i usług.
Następnie, pismem z 5 listopada 2026 r. (wpływ 12 listopada 2026 r.) uzupełnił Pan wniosek, odpowiadając na następujące pytania:
1. Kto konkretnie jest stroną zawartej umowy dzierżawy nieruchomości – Pan, Pana żona, czy Państwo oboje?
Odpowiedź:
Stroną umowy dzierżawy są małżonkowie (…).
2. Czy czynsz z tytułu zawartej umowy dzierżawy nieruchomości jest dokumentowany fakturami? Jeśli tak, kto wystawia te faktury i dokonuje rozliczenia podatku VAT należnego z tytułu udostępniania nieruchomości – Pan, Pana żona, czy Państwo oboje?
Odpowiedź:
Czynsz z tytułu dzierżawy nie jest dokumentowany fakturami.
3. Na jaki okres została zawarta umowa dzierżawy nieruchomości?
Odpowiedź:
Umowa dzierżawy została zawarta na czas nieokreślony.
Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym przy sprzedaży przez Wnioskodawcę działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości gruntowej nabytej w 2003 r. do majątku prywatnego, w sytuacji gdy sprzedaż będzie dokonywana w ramach zarządu majątkiem prywatnym, bez podejmowania aktywnych działań właściwych dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami, Wnioskodawca będzie działał jako podatnik i w związku z tym sprzedaż ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też sprzedaż ta pozostanie poza zakresem opodatkowania VAT z uwagi na brak działania Wnioskodawcy w charakterze podatnika VAT?
Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Zdaniem Wnioskodawcy, przy sprzedaży działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości nabytej w 2003 r. nie będzie On działał jako podatnik VAT prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a co za tym idzie, sprzedaż ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Sprzedaż będzie stanowiła wykonywanie prawa własności w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Uzasadnienie stanowiska
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Jednakże samo dokonanie odpłatnej dostawy nieruchomości nie oznacza jeszcze, że osoba dokonująca sprzedaży występuje jako podatnik VAT. Konieczne jest bowiem ustalenie, czy w związku z daną czynnością sprzedający występuje w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.
Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym działalność polegającą na wykorzystywaniu towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W konsekwencji, dla ustalenia, czy sprzedaż działek przez osobę fizyczną podlega VAT, konieczne jest ustalenie, czy w związku z daną sprzedażą osoba ta działa jako profesjonalny handlowiec, czy też wykonuje przysługujące jej prawo własności w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Decydujące znaczenie ma to, czy osoba ta podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców.
Ocena powinna zatem dotyczyć całokształtu obiektywnych okoliczności związanych ze sprzedażą.
Kryteria pozwalające odróżnić zwykłe wykonywanie prawa własności od działalności gospodarczej zostały sformułowane w szczególności w wyroku TSUE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10. Z orzecznictwa tego wynika, że sama liczba i zakres transakcji nie mogą mieć decydującego znaczenia. Istotne jest natomiast, czy sprzedający podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców.
Za takie działania mogą być uznane w szczególności działania zmierzające do profesjonalnego przygotowania nieruchomości do sprzedaży, takie jak szeroko zakrojone uzbrojenie terenu, budowa infrastruktury, prowadzenie profesjonalnej działalności marketingowej czy inne działania wykraczające poza zwykłe wykonywanie prawa własności.
Najnowsze orzecznictwo NSA
· Wyrok z 17 lipca 2025 r., sygn. akt I FSK 813/22:
Szczególne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma wyrok NSA z dnia 17 lipca 2025 r., sygn. akt I FSK 813/22. NSA potwierdził w nim, że sprzedaż działek dokonana w ramach zarządu majątkiem prywatnym nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Orzeczenie to jest istotne, ponieważ dotyczyło sprzedaży nieruchomości nabytej do majątku osobistego, której właściciel dokonał podziału na działki. NSA podkreślił znaczenie oceny całokształtu aktywności sprzedającego, a nie wyłącznie faktu dokonania podziału nieruchomości.
Stanowisko to znajduje również odzwierciedlenie w późniejszych interpretacjach Dyrektora KIS, które uwzględniają wyrok sygn. akt I FSK 813/22. W interpretacji z 8 maja 2026 r. Dyrektor KIS, odwołując się bezpośrednio do tego wyroku, wskazał na konieczność badania, czy zbywca podjął aktywne działania właściwe dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami.
· Wyrok NSA z 21 stycznia 2026 r., sygn. akt I FSK 256/23:
Szczególne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma również wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt I FSK 256/23. NSA oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS w sprawie dotyczącej sprzedaży działek gruntowych przez osobę fizyczną. W orzeczeniu tym zaakceptowano ocenę, zgodnie z którą sprzedaż działek stanowiła racjonalne gospodarowanie majątkiem prywatnym, a nie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Orzeczenie to ma szczególne znaczenie w rozpatrywanej sprawie z uwagi na podobieństwo okoliczności faktycznych, w szczególności wieloletnie posiadanie gruntu, jego prywatny charakter oraz sprzedaż wynikającą z racjonalnego gospodarowania majątkiem.
Wnioskodawca wskazuje przy tym, że Jego sytuacja jest dodatkowo korzystna, ponieważ nieruchomość została nabyta już w 2003 r., a więc ponad 20 lat przed planowaną sprzedażą, a Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Wnioskodawca nie nabywał wcześniej innych nieruchomości w celu ich podziału i sprzedaży oraz nie planuje takich czynności w przyszłości.
Sam fakt powstania 45 działek nie powinien być oceniany w oderwaniu od pozostałych okoliczności. Liczba działek jest następstwem jednorazowego podziału konkretnej nieruchomości posiadanej przez Wnioskodawcę od 2003 r., a nie wynikiem powtarzalnej działalności polegającej na nabywaniu gruntów, ich podziale i odsprzedaży. Działki pozostaną w stanie nieuzbrojonym, a ewentualne wykonanie przyłączy będzie pozostawione nabywcom.
Taki sposób postępowania pozostaje istotnie odmienny od sytuacji, w których właściciel podejmuje szereg skoordynowanych działań inwestycyjnych zwiększających wartość i atrakcyjność handlową nieruchomości.
Wnioskodawca wskazuje, że nieruchomość była przez lata wykorzystywana rolniczo, w tym była wydzierżawiana Spółdzielni. Okoliczność ta nie jest przez Wnioskodawcę pomijana. Sama dzierżawa nie może jednak automatycznie prowadzić do wniosku, że każda późniejsza sprzedaż nieruchomości następuje w ramach działalności gospodarczej polegającej na obrocie nieruchomościami. Dzierżawa nieruchomości nie oznacza prowadzenia działalności w zakresie obrotu nieruchomościami. Wnioskodawca nie pomija faktu, że nieruchomość była przez lata wydzierżawiana spółdzielni jako grunt rolny, była jednak sposobem rolniczego wykorzystywania składnika majątku nabytego pierwotnie w celu rolniczym, nie była elementem modelu inwestycyjnego ukierunkowanego na obrót nieruchomościami, a sama okoliczność uzyskiwania pożytków z nieruchomości nie przesądza jeszcze, że późniejsza sprzedaż jest dokonywana w ramach działalności gospodarczej polegającej na obrocie nieruchomościami.
Okoliczność ta nie może jednak prowadzić automatycznie do wniosku, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na obrocie nieruchomościami. Dzierżawa była związana z rolniczym wykorzystaniem gruntu, a nie z jego przygotowywaniem do sprzedaży.
Wnioskodawca nie nabywał gruntu w celu jego wydzierżawiania, podziału i dalszej sprzedaży. Nabył nieruchomość w 2003 r. do majątku prywatnego i przez wiele lat pozostawał jej właścicielem.
Dzierżawa nie była elementem zorganizowanego modelu gospodarczego polegającego na nabywaniu nieruchomości, podnoszeniu ich wartości i odsprzedaży.
Co istotne, aktualnie przedmiotem sprzedaży mają być działki powstałe z nieruchomości posiadanej przez Wnioskodawcę od ponad 20 lat.
Brak jest aktywnych działań charakterystycznych dla profesjonalnego handlowca.
W rozpatrywanej sprawie szczególnie istotny jest brak aktywności inwestycyjnej Wnioskodawcy.
Wnioskodawca:
· nie uzbraja działek,
· nie buduje infrastruktury technicznej,
· nie buduje dróg,
· nie ponosi znaczących nakładów inwestycyjnych w celu zwiększenia wartości działek,
· nie prowadzi działalności deweloperskiej,
· nie prowadzi biura sprzedaży,
· nie zatrudnia pracowników,
· nie tworzy profesjonalnej struktury sprzedażowej,
· nie prowadzi profesjonalnej kampanii marketingowej,
· nie nabywa kolejnych nieruchomości w celu ich podziału i odsprzedaży.
Wnioskodawca dokonał jedynie jednorazowego podziału nieruchomości nabytej ponad 20 lat wcześniej.
Sam podział nieruchomości nie może być uznany za wystarczający do stwierdzenia prowadzenia działalności gospodarczej. Liczba 45 działek nie przesądza o prowadzeniu działalności gospodarczej. Wnioskodawca ma świadomość, że liczba działek powstałych w wyniku podziału – 45 – może na pierwszy rzut oka sugerować znaczną skalę sprzedaży.
Okoliczność ta nie może jednak być oceniana w oderwaniu od pozostałych elementów stanu faktycznego. Nieruchomość została nabyta ponad 20 lat temu. Nie została nabyta w celu dalszej odsprzedaży. Podział został wykonany jednorazowo. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie nabywa kolejnych gruntów w celu ich podziału. Nie prowadzi profesjonalnej działalności sprzedażowej. Nie uzbraja terenu. Nie buduje infrastruktury. Sprzedaż ma być rozłożona w czasie i jest związana z racjonalnym zagospodarowaniem majątku prywatnego oraz planowaną zmianą miejsca zamieszkania.
W konsekwencji, sama liczba wydzielonych działek nie może przesądzać o uznaniu Wnioskodawcy za podatnika VAT.
Wnioskodawca nie podejmuje szeregu zorganizowanych działań inwestycyjnych mających na celu profesjonalne przygotowanie nieruchomości do sprzedaży.
Przeciwnie – działki pozostaną nieuzbrojone, a Wnioskodawca nie zamierza budować infrastruktury ani podejmować działań inwestycyjnych charakterystycznych dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami.
Tym samym, brak jest podstaw do utożsamiania rozpatrywanej sprawy ze sprawami, w których NSA stwierdzał wystąpienie aktywności wykraczającej poza zwykłe wykonywanie prawa własności. Podział nieruchomości nie został dokonany w celu rozpoczęcia działalności handlowej. Wnioskodawca podjął decyzję o podziale w związku ze zmianą sytuacji rodzinnej i planowanym przeniesieniem gospodarstwa rolnego.
Wnioskodawca nabył wraz z małżonką w 2021 r. inną nieruchomość rolną w (…), na której planuje zrealizować siedlisko rolnicze.
Środki uzyskane ze sprzedaży działek mają służyć przede wszystkim realizacji tego konkretnego celu życiowego, jakim jest zmiana miejsca zamieszkania oraz przeniesienie gospodarstwa rolnego. Okoliczność ta nie jest sama w sobie przesądzająca, lecz stanowi element całokształtu obiektywnych okoliczności sprawy.
Podsumowanie stanowiska w zakresie VAT
W ocenie Wnioskodawcy, całokształt przedstawionych okoliczności prowadzi do wniosku, że planowana sprzedaż działek będzie stanowiła zarząd majątkiem prywatnym, a nie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Za takim stanowiskiem przemawiają w szczególności:
1) nabycie nieruchomości w 2003 r.;
2) nabycie do majątku prywatnego;
3) brak zamiaru odsprzedaży w chwili nabycia;
4) wieloletnie posiadanie nieruchomości;
5) rolniczy sposób wykorzystania nieruchomości;
6) brak prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej;
7) brak statusu czynnego podatnika VAT;
8) zakup nieruchomości był transakcją niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT;
9) jednorazowy podział nieruchomości;
10) brak uzbrojenia działek;
11) brak budowy infrastruktury;
12) brak profesjonalnej działalności marketingowej;
13) brak biura sprzedaży;
14) brak pracowników;
15) brak nabywania kolejnych nieruchomości w celu ich podziału i sprzedaży;
16) sprzedaż związana z racjonalnym zagospodarowaniem majątku prywatnego;
17) sprzedaż rozłożona w czasie;
18) brak działań charakterystycznych dla profesjonalnego handlowca.
W konsekwencji Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przy sprzedaży przedmiotowych działek nie będzie działał jako podatnik VAT i sprzedaż ta będzie pozostawała poza zakresem opodatkowania VAT.
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że sprzedaż działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości nabytej w 2003 r. będzie stanowiła wykonywanie prawa własności w ramach zarządu majątkiem prywatnym i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ Wnioskodawca nie będzie w związku z tą sprzedażą działał jako podatnik VAT prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Sprzedaż będzie zatem poza zakresem VAT, a nie sprzedażą korzystającą ze zwolnienia z VAT.
Orzecznictwo powołane na poparcie stanowiska
Wnioskodawca wskazuje w szczególności na następujące orzeczenia:
1) wyrok TSUE z 15 września 2011 r., w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10; TSUE rozróżnił zwykłe wykonywanie prawa własności od sytuacji, gdy właściciel podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do tych wykorzystywanych przez producentów, handlowców lub usługodawców;
2) wyrok NSA z 17 lipca 2025 r., sygn. akt I FSK 813/22, dotyczący sprzedaży działek w ramach zarządu majątkiem prywatnym; NSA uznał, że te działania nie wykraczały poza zarząd majątkiem prywatnym. NSA wprost stwierdził, że sam podział nieruchomości oraz uzyskanie WZ w celu osiągnięcia korzystniejszego efektu finansowego nie może automatycznie oznaczać działalności gospodarczej. NSA zwrócił również uwagę, że działania dotyczyły jednego składnika majątkowego i nie było dalszego inwestowania środków w kolejne nieruchomości, które mogłoby wskazywać na ciągłość profesjonalnego obrotu;
3) wyrok NSA z 21 stycznia 2026 r., sygn. akt I FSK 256/23, dotyczący sprzedaży działek przez osobę fizyczną i racjonalnego gospodarowania majątkiem prywatnym;
4) wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt I FSK 2150/21, dotyczący oceny aktywności sprzedającego przy sprzedaży nieruchomości. W wyroku I FSK 2150/21 NSA potwierdził znaczenie oceny całokształtu aktywności sprzedającego oraz wskazał, że określone czynności przygotowawcze związane ze sprzedażą nie przesądzają same przez się o prowadzeniu działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że planowana sprzedaż działek pozostanie poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ Wnioskodawca nie będzie działał jako podatnicy VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT.
W ocenie Wnioskodawcy, przedstawione stanowisko pozostaje zgodne z aktualnym kierunkiem orzecznictwa sądów administracyjnych, w szczególności z wyrokami NSA z 17 lipca 2025 r., sygn. I FSK 813/22 oraz z 21 stycznia 2026 r., sygn. I FSK 256/23.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Według art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Jak stanowi natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…)
Zatem, grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.
Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości dokonywane przez podatnika traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 z 11.12.2006 r., s. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
a) określone udziały w nieruchomości,
b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
c) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
Zgodnie z art. 195 ustawy Kodeks cywilny:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Jak stanowi art. 196 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
W myśl art. 196 § 2 ustawy Kodeks cywilny:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
W tym miejscu należy zauważyć, że kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r.
poz. 236).
Stosownie do art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
W myśl art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
§ 1. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
§ 2. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne, w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Jednocześnie w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że:
Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji:
a) dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem;
b) dostawa terenu budowlanego.
W myśl art. 12 ust. 3 Dyrektywy 2006/112/WE:
Do celów ust. 1 lit. b) „teren budowlany” oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie.
W myśl art. 2 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
Opodatkowaniu VAT podlegają następujące transakcje: odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze (…).
Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot, sprzedając grunt, działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości gruntowej nabytej w 2003 r., będących we współwłasności małżeńskiej, istotne jest, czy w celu dokonania sprzedaży podjął lub podejmie Pan aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania Pana za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
Problem odnoszący się do rozstrzygnięcia, czy sprzedaż działek jest sprzedażą majątku osobistego, czy też stanowi sprzedaż realizowaną przez podatnika prowadzącego w tym zakresie działalność gospodarczą, był przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10). Z orzeczenia tego wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy 2006/112/WE Rady, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w przypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Przykładowo podane zostały działania polegające na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w 2003 r. nabył Pan wraz z żoną nieruchomość gruntową, która w chwili zakupu stanowiła wkład gruntowy w Spółdzielni. Został Pan wówczas członkiem Spółdzielni. Nie posiada Pan statusu czynnego podatnika podatku od towarów i usług. Wskazał Pan również, że nie posiada i nie posiadał Pan statusu rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy.
Nabycie przez Pana przedmiotowej działki nastąpiło w ramach transakcji niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Transakcja nabycia nie została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT i przy nabyciu nieruchomości nie przysługiwało Panu odliczenie podatku VAT.
Nieruchomość od momentu nabycia była wykorzystywana rolniczo.
Z uwagi na upływ czasu oraz zmianę sytuacji rodzinnej wraz z małżonką podjął Pan decyzję o zmianie miejsca zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa rolnego. W tym celu w 2021 r. nabyli Państwo inną nieruchomość rolną, na której zamierzają Państwo zbudować siedlisko rolnicze oraz przenieść tam swoje gospodarstwo rolne.
Aktualnie planuje Pan wraz z małżonką dokonać zbycia nieruchomości gruntowej nabytej w 2003 r. Podjęli Państwo decyzję o podziale sprzedawanej nieruchomości i na podstawie decyzji zatwierdzającej podział, nieruchomość została podzielona na 45 działek pod zabudowę jednorodzinną oraz 4 działki pod infrastrukturę towarzyszącą.
Działki będące przedmiotem wniosku były, są i będą wykorzystywane rolniczo aż do momentu ich sprzedaży. W momencie zakupu na działkach był sad (…) i doszedł Pan do porozumienia ze Spółdzielnią, że do momentu zlikwidowania sad będzie użytkowany przez Spółdzielnię, po czym grunt zostanie Panu wydany. Z działki nabytej w 2003 r. i wydzielonych działek będących przedmiotem sprzedaży samodzielnie nie sprzedawał Pan i nie zamierza Pan sprzedawać płodów rolnych. Nie jest Pan jednak w posiadaniu informacji, czy wyprodukowane na działkach płody rolne były sprzedawane przez Spółdzielnię jako opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
W 2019 r. sad (…) został wykarczowany. W marcu 2020 r. został Pan skreślony z listy członków Spółdzielni, a grunt został przekazany Panu i Pana małżonce.
Z uwagi na pogarszający się stan Pana zdrowia podjął Pan wraz z małżonką decyzję o wydzierżawieniu gruntu na rzecz Spółdzielni. Zatem, po wystąpieniu ze Spółdzielni nieruchomość była i nadal jest wydzierżawiana przez Pana i małżonkę na rzecz tej samej Spółdzielni jako grunt orny, na zasadach rynkowych. Dzierżawa ma charakter rolniczy (nie jest dokumentowana fakturami) i trwa do chwili obecnej. Stroną umowy dzierżawy są Państwo oboje, tj. Pan i Pana małżonka. Umowa dzierżawy została zawarta na czas nieokreślony.
Przed sprzedażą nie będzie Pan podejmował działań charakterystycznych dla profesjonalnych podmiotów zajmujących się zawodowo obrotem nieruchomościami. Nie planuje Pan prowadzenia działalności deweloperskiej. Działki powstałe w wyniku podziału nie są uzbrojone w urządzenia infrastruktury technicznej, w szczególności w wodociąg, energię elektryczną czy inne urządzenia infrastruktury. Nie zamierza Pan przed sprzedażą uzbrajać działek na własny koszt. Ewentualne wykonanie przyłączy lub uzbrojenie poszczególnych działek będzie pozostawione nabywcom i będzie realizowane przez Nich we własnym zakresie. Nie zamierza Pan również budować dróg wewnętrznych ani prowadzić innych prac inwestycyjnych mających na celu zwiększenie wartości handlowej działek.
W przeszłości, jako współwłaściciel, dokonywał Pan sprzedaży innych działek zakupionych w latach 2003-2018. Sprzedał Pan trzy działki, z których dwie stanowiły grunt rolny, a jedna była działką budowlaną. Sprzedaż działek odbywała się w latach 2018-2022.
Pana wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą ustalenia, czy przy sprzedaży posiadanych działek, będących we współwłasności małżeńskiej, powstałych w wyniku podziału nieruchomości nabytej w 2003 r., będzie Pan działał jako podatnik podatku VAT i sprzedaż ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, czy też sprzedaż ta pozostanie poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.
Jak wskazałem wyżej, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa towarów (np. gruntów) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.
Należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do opisanej czynności sprzedaży działek wydzielonych z działki nabytej w 2003 r. będzie Pan spełniał przesłanki do uznania Pana za podatnika podatku od towarów i usług.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika bowiem, że dostawa towarów (w tym nieruchomości gruntowych) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz zamiar, z jakim została zrealizowana i okoliczności w jakich ją wykonano. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie należy przeanalizować całokształt działań, jakie podjął Pan w odniesieniu do działki nabytej w 2003 r., z której powstały działki będące przedmiotem planowanej sprzedaży.
W analizowanej sprawie w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na sposób wykorzystywania działki nabytej w 2003 r. W opisie sprawy wskazał Pan, że działka nabyta w 2003 r. i wydzielone z niej działki będące przedmiotem sprzedaży, były, są i będą wykorzystywane rolniczo aż do momentu ich sprzedaży. W momencie zakupu na działkach był sad (…) i doszedł Pan do porozumienia ze Spółdzielnią, że do momentu zlikwidowania sad będzie użytkowany przez Spółdzielnię, po czym grunt zostanie Panu wydany. Do likwidacji sadu doszło w 2019 r. W konsekwencji powyższego, został Pan wówczas skreślony z listy członków Spółdzielni, a grunt został przekazany Panu i Pana małżonce. Następnie podjął Pan wraz z małżonką decyzję o wydzierżawieniu gruntu na rzecz Spółdzielni. Zatem, po wystąpieniu ze Spółdzielni nieruchomość była i nadal jest wydzierżawiana przez Pana i małżonkę tej rzecz samej Spółdzielni jako grunt orny, na zasadach rynkowych. Dzierżawa ma charakter rolniczy i trwa do chwili obecnej. Stroną umowy dzierżawy są Państwo oboje, tj. Pan i Pana małżonka. Umowa dzierżawy została zawarta na czas nieokreślony.
W tym miejscu zauważyć należy, że kwestie zawierania umów reguluje ustawa Kodeks cywilny.
Zgodnie z art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Dzierżawa jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania i pobierania pożytków, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Umowa dzierżawy jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wydzierżawiającego, jak i dzierżawcę – określone przepisami obowiązki.
W kontekście rozpatrywanej sprawy należy zwrócić uwagę na treść definicji pojęcia „działalność gospodarcza” zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing, itp.). Istota umowy dzierżawy wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz dzierżawcy. Dzierżawca za oddaną mu w dzierżawę rzecz, płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem.
Z treści przywołanego wyżej art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
W konsekwencji, dzierżawa gruntów stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym, wypełnia ona określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej bez względu na to, czy na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług korzysta ze zwolnienia od tego podatku.
Nieruchomość nabyta w 2003 r., wydzierżawiana przez Pana podmiotowi trzeciemu na podstawie zawartej umowy dzierżawy, jest zatem wykorzystywana przez Pana w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Potwierdzają to informacje zawarte we wniosku – wskazuje Pan w nim, że po wystąpieniu ze Spółdzielni nieruchomość była i nadal jest wydzierżawiana przez Pana i małżonkę na rzecz tej samej Spółdzielni jako grunt orny, na zasadach rynkowych. Dzierżawa ma charakter rolniczy i trwa do chwili obecnej. Stroną umowy dzierżawy są Państwo oboje, tj. Pan i Pana małżonka. Umowa dzierżawy została zawarta na czas nieokreślony. Wydzierżawienie przez Pana przedmiotowej nieruchomości spowodowało, że utraciła ona charakter majątku prywatnego. Wykorzystywanie przez Pana w sposób ciągły dla celów zarobkowych przedmiotowej nieruchomości powoduje, że jest ona wykorzystywana w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej, a nie wyłącznie w ramach majątku osobistego.
Powyższe potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przykładowo w sprawie C-186/89 (W.N. Van Tiem v. Staatssecretaris van Financiën) uznał on, że wynajem działki budowlanej wraz z prawem do wybudowania na niej i późniejszego użytkowania budynku, w zamian za roczny czynsz, jest prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygn. akt I FSK 1805/11, wyrażono pogląd, że jeżeli działalność w zakresie dzierżawy gruntu cechuje się zarówno powtarzalnością, jak i długim okresem trwania, to grunt wykorzystywany jest w sposób ciągły dla celów zarobkowych, a właściciel prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. NSA wskazał przy tym, że dla oceny, czy dana osoba prowadzi działalność gospodarczą w określonym zakresie nie ma znaczenia to, czy w tym zakresie zarejestrowała ona działalność czy też nie, nie ma też znaczenia jej subiektywne przekonanie w tym zakresie. W takiej sytuacji, tj. w przypadku, gdy strona dokonuje dostawy gruntu, przy pomocy którego prowadziła wcześniej nieprzerwanie działalność gospodarczą (taką chociażby jak dzierżawa), czyni to w ramach prowadzonej działalności, a nie zarządu majątkiem własnym. Są to bowiem działania charakterystyczne dla przedsiębiorcy w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.
Ponadto, z całokształtu opisanego sposobu wykorzystywania działki nabytej w 2003 r. wynika, że działka ta od początku nabycia była wykorzystywana przez Spółdzielnię, a nie przez Pana. Jak Pan bowiem wskazał – w momencie zakupu na działkach był sad (…) i doszedł Pan do porozumienia ze Spółdzielnią, że do momentu zlikwidowania sad będzie użytkowany przez Spółdzielnię. Następnie podjął Pan wraz z małżonką decyzję o wydzierżawieniu gruntu na rzecz Spółdzielni. Zatem, w analizowanej sytuacji trudno zgodzić się z Pana twierdzeniem, że działka nabyta w 2003 r. oraz wydzielone działki będące przedmiotem sprzedaży, były/są/będą wykorzystywane w ramach zarządu majątkiem prywatnym, do realizacji Pana prywatnych celów. Wobec tego, planowana czynność przeniesienia własności działek wydzielonych z działki nabytej w 2003 r. nie będzie stanowiła (wbrew Pana stanowisku i powołanym przez Pana wyrokom) rozporządzania majątkiem prywatnym. Zatem zbywany majątek nie może być wyłączony z opodatkowania jako majątek prywatny, osobisty, gdyż w żadnym przypadku opisanemu rozporządzaniu majątkiem przez Pana nie można przypisać przymiotu działania niezwiązanego z prowadzoną działalności gospodarczą.
Trybunał Sprawiedliwości UE w wydanym orzeczeniu w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 orzekł, że za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, tj. wykazuje aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich. Trybunał orzekł ponadto, że liczba i zakres transakcji sprzedaży nie ma charakteru decydującego i nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Trybunał stwierdził, że dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych.
W analizowanej sytuacji należy mieć jednak na uwadze, że powołane wyżej orzeczenie TSUE w sprawach C-180/10 i C-181/10 stanowi przesłankę do analogicznego rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie w przypadku, gdy mamy do czynienia z tożsamym stanem faktycznym, co niewątpliwie w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Zatem powołane wyżej orzeczenie TSUE w sprawach C-180/10 i C-181/10 nie znajduje zastosowania w Pana sprawie, w której grunt jest udostępniany odpłatnie na podstawie umowy dzierżawy zawartej z podmiotem trzecim na zasadach rynkowych.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie pomiędzy Finanzamt Ulzen a Dieter Armbrecht (sygn. C-291/92) stwierdził, że w przypadku sprzedaży przez podatnika majątku, który był przeznaczony choćby w części na cele inne niż związane z prowadzoną działalnością (usługową) i którą to część traktował jako majątek osobisty realizujący cele prywatne, to w odniesieniu do sprzedaży tej części majątku nie występuje on jako podatnik, a transakcja taka nie podlega opodatkowaniu. TSUE uznał, że brak jest regulacji prawnej uniemożliwiającej podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą wyłączenie z systemu VAT części majątku przeznaczonego do celów prywatnych/osobistych. TSUE wskazał też jednak, że majątek prywatny to taki, który jest przez cały okres jego posiadania wykorzystywany wyłącznie do celów prywatnych.
Ze wskazanego powyżej orzeczenia C-291/92 wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania danej nieruchomości czy jej części w ramach majątku własnego, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca, o czym świadczy sposób wykorzystania przez Pana działki nabytej w 2003 r. Nie można więc uznać, że działka nabyta w 2003 r. i wydzielone z niej działki będące przedmiotem sprzedaży są/będą wykorzystywane wyłącznie do Pana celów własnych, prywatnych.
W związku z tym, dokonując sprzedaży działek powstałych w wyniku podziału działki nabytej w 2003 r., które są przedmiotem dzierżawy, nie będzie Pan zbywał majątku osobistego. Jak zostało wskazane powyżej, majątek prywatny to majątek danej osoby fizycznej, który nie jest przez nią wykorzystywany dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, a w całym okresie posiadania tego majątku osoba ta musi wykazywać zamiar wykorzystywania go w ramach majątku osobistego.
Zatem, w analizowanej sprawie wystąpiły przesłanki stanowiące podstawę do uznania Pana za podatnika podatku VAT, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, a czynność dostawy działek powstałych w wyniku podziału działki nabytej w 2003 r., będącej we współwłasności małżeńskiej, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
W tym miejscu wskazać należy, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Stosownie do treści art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o terenach budowlanych – rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jednocześnie należy wskazać, że kluczowa dla sprawy regulacja stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. k Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”, zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje dostawy terenów niezabudowanych, inne niż dostawy terenów budowlanych, o których mowa w art. 12 ust. 1 lit. b).
Opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli tereny przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, dla których nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie wydano decyzji o warunkach zabudowy – są zwolnione od podatku VAT.
W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.):
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
W konsekwencji, generalnie opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli tereny przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, dla których nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie wydano decyzji o warunkach zabudowy – są zwolnione od podatku VAT. Ustawa o podatku od towarów i usług w kontekście zastosowania właściwej stawki podatku VAT przy sprzedaży gruntu nakazuje oceniać przeznaczenie tego gruntu wyłącznie na podstawie istniejącego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wydanych decyzji o warunkach zabudowy.
Dokonana wyżej analiza przepisów jednoznacznie wskazuje, że zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania z ww. zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane. Przy czym – jak wyjaśniono wyżej – o tym, że dany teren jest terenem budowlanym przesądzają zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że dla nieruchomości nabytej przez Pana w 2003 r. nie obowiązywał i nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jednakże dla działek powstałych z podziału działki nabytej w 2003 r. zostały wydane decyzje o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, których celem było uzyskanie warunków zabudowy mieszkaniowej. Ponadto, została wydana również decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla rozbudowy sieci wodociągowej, obejmującej swoim zasięgiem działki będące przedmiotem sprzedaży.
Tym samym, ww. działki w momencie sprzedaży będą stanowiły teren budowlany zdefiniowany w art. 2 pkt 33 ustawy. W rezultacie, sprzedaż ww. działek nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli przy zbyciu nieruchomości wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, to należy przeanalizować możliwość zwolnienia dostawy na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Zatem, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że „zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub ustawy, co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał”.
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.
Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar, nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Jak wskazał Pan w opisie sprawy, nabycie w 2003 r. działki, z której powstały działki będące przedmiotem sprzedaży, nastąpiło w ramach transakcji niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Zatem, nie wystąpił podatek VAT naliczony, który mógłby podlegać odliczeniu. Nie można tym samym uznać, że nie przysługiwało Panu prawo do odliczenia podatku VAT, skoro dostawa działki w 2003 r. nie była objęta tym podatkiem. Wobec powyższego, sprzedaż przedmiotowych działek wydzielonych z działki nabytej w 2003 r. nie będzie korzystała również ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Podsumowując stwierdzam, że sprzedaż przez Pana działek wydzielonych z działki nabytej w 2003 r., będących we współwłasności małżeńskiej, będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, która nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 2 ustawy. W związku z powyższym, sprzedaż przez Pana działek wydzielonych z działki nabytej w 2003 r., będących we współwłasności małżeńskiej będzie opodatkowana podatkiem VAT według właściwej stawki podatku od towarów i usług.
Wobec powyższego Pana stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Przedmiotem wydanej interpretacji jest ocena Pana stanowiska w zakresie pytania dotyczącego podatku od towarów i usług. Natomiast w zakresie pytania dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku.
W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Wskazuję, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem, wydana interpretacja dotyczy tylko Pana i nie wywołuje skutków podatkowych dla małżonki.
Odnośnie powołanych przez Pana we wniosku wyroków wyjaśniam, że powołane wyroki zostały przeanalizowane i potraktowane jako element argumentacji, natomiast są to jednak rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych spraw, osadzonych w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają. Zatem, wskazane we wniosku wyroki nie mają wpływu na podjęte w wydanej interpretacji rozstrzygnięcie, bowiem wiążą one strony postępowania w tych konkretnych, indywidualnych sprawach, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy.
W sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić również uwagę, że analiza załączników dołączonych do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym, nie jestem uprawniony do oceny prawnej załączników dołączonych przez Pana do złożonego wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów