0112-KDIL3.4012.581.2026.2.MS

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług w zakresie podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT bezumownego korzystania z nieruchomości.

Uzupełnili go Państwo pismem z 26 sierpnia 2026 r. (wpływ 1 września 2026 r.), pismem z 31 sierpnia 2026 r. (wpływ 4 września 2026 r.) oraz pismem z 16 października 2026 r. (wpływ 16 października 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości usytuowanych na terenie (...), gmina (...), obręb ewidencyjny nr (...):

a)  składającej się z działek nr 1/9, 1/10, 1/11, objętej księgą wieczystą nr (...),

b)  stanowiącej działkę nr 2, objętej księgą wieczystą nr (...).

Reprezentantem Skarbu Państwa w stosunku do ww. nieruchomości, w oparciu o art. (...) ustawy z dnia (...) r. o (...)(…), jest Wojewoda (...), który jest organem administracji rządowej wykonującym zadania w oparciu o ustawę z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2025 r. poz. 428). Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, Wojewoda wykonuje zadania przy pomocy urzędu wojewódzkiego, tj. (...) Urzędu Wojewódzkiego w (...), będącego Wnioskodawcą w niniejszej sprawie.

Wojewoda (...) stał się organem właściwym do reprezentowania Skarbu Państwa w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, w oparciu o przywołany art. (...), dopiero z chwilą, gdy ostateczną decyzją z dnia (...) r. Starosta (...) stwierdził wygaśnięcie prawa trwałego zarządu przysługującego (...), będącemu jednostką organizacyjną (...).

Ww. nieruchomości są objęte wykazem (...), stanowiącym załącznik do Rozporządzenie (...) z dnia (…) r. w sprawie (...), jako nieruchomości niezbędne do realizacji zadań instytucji zapewniającej (...), (...) (dalej A).

Nieruchomości te (w części) były bezumownie wykorzystywane przez A do dnia (...).

Wg ustaleń i oświadczeń A, A wykorzystywała te nieruchomości w celu lokalizacji urządzeń niezbędnych do wykonywania zadań statutowych. A jest państwową osobą utworzoną na mocy ustawy z dnia (...) o (...) (…). Podstawowym przedmiotem działalności A jest działalność usługowa wspomagająca (...). Zgodnie z klasyfikacją PKD, ww. działalność sklasyfikowana jest w grupowaniu (...)(Działalność usługowa wspomagająca (...)). Podstawowe cele działalności A określone zostały w art. (…) ust (…) ustawy o (…). Jak wynika z art. (…) ust. (…) ustawy o (…).

W celu realizacji przypisanych A zadań, niezbędne są ww. nieruchomości (grunt), jak też określona infrastruktura posadowiona na gruncie, w tym m.in. (...). Część takiej infrastruktury została wybudowana przez A na gruntach ww. nieruchomości, do których A nie posiada tytułu prawnego (w tym nie zawarto np. umowy dzierżawy, czy też umowy użyczenia). Dotyczy to m.in.: (…).

A ujmuje usytuowane na ww. nieruchomościach budynki/urządzenia jako środki trwałe w prowadzonej przez siebie ewidencji. Faktycznym posiadaczem tych składników budowlanych wraz z nakładami jest A, która korzystała z gruntów Skarbu Państwa.

Pomiędzy Skarbem Państwa a A nie były zawierane żadne umowy obligacyjne dotyczące wykorzystywania tych nieruchomości. Stan ten jest między stronami bezsporny.

Skarb Państwa posiada i posiadał wiedzę w zakresie wykorzystywania tych nieruchomości przez A, znosił ten stan rzeczy, nie podejmował działań mających na celu zwrot nieruchomości, co pozostawało w ścisłym związku z przeznaczeniem tych nieruchomości określonym w Rozporządzeniu.

Informację o korzystaniu z ww. nieruchomości przez A powzięto dopiero po wydaniu przez Starostę (...) decyzji z dnia (...) r. i uzyskaniu przez tę decyzję waloru ostateczności, mimo że z punku widzenia formalnego z nieruchomości tej powinien korzystać (...) w ramach przysługującej mu do tej pory publicznoprawnej formy władania nieruchomością – trwałego zarządu.

Pomimo znoszenia przez pewien czas istniejącego stanu rzeczy, co było usprawiedliwione charakterem zabudowy oraz sposobem zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości, wskazującymi na możliwość dokonania zabudowy i wykonania urządzeń, o których mowa powyżej, przez trwałego zarządcę tego terenu, gdyż stanowił to teren (...), Skarb Państwa po powzięciu informacji o rzeczywistym stanie faktycznym i prawnym niezwłocznie podjął czynności zmierzające do uregulowania stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości.

W konsekwencji, w celu definitywnego uregulowania stanu prawnego wskazanych gruntów, Skarb Państwa, reprezentowany przez Wojewodę (...), ustanowił na rzecz A prawo użytkowania wieczystego tych gruntów na podstawie umowy zawartej w dniu (...). w trybie art. (...) w związku z art. (...) ustawy z dnia (...) r. o (...). Jednakże oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie uregulowało kwestii korzystania z gruntu za okres sprzed zawarcia aktu notarialnego obejmującego czynność oddania w użytkowanie wieczyste. Niemniej jednak w trakcie rokowań poprzedzających oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste strony uzgodniły, że kwestie związane z bezumownym korzystaniem za ten okres ustalą w odrębnym porozumieniu. Porozumienia tego jeszcze nie zawarto. W tym zakresie nadal trwają negocjacje pomiędzy stronami, co do spornego okresu korzystania z tych nieruchomości i wysokości wynagrodzenia. Podstawę prawną do dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy stanowić będzie art. 224 § 2 i 225 kc. W przypadku przedłużających się negocjacji Skarb Państwa zmuszony będzie dochodzić roszczeń przed sądem powszechnym.

W uzupełnieniu do wniosku odpowiedzieli Państwo na zadane pytania:

 1)    Z jakiego powodu nie podejmowali Państwo działań mających na celu zwrot nieruchomości objętych wnioskiem (tj. działek 1/9, 1/10, 1/11 i 2)?

Brak działań zmierzających do niezwłocznego wydania nieruchomości przez (...) nie oznaczał zgody Wojewody (...) na bezumowne korzystanie z gruntów ani dorozumianego zawarcia umowy. Wynikał on z łącznego wystąpienia szczególnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących terenów (...):

a) Ograniczona możliwość swobodnego dysponowania nieruchomościami:

Wojewoda (...), działając jako przedstawiciel Skarbu Państwa, nie mógł traktować tych gruntów jak nieruchomości przeznaczonych do dowolnego zagospodarowania. Były one położone na terenie (...), zachowywały (...) charakter i były faktycznie niezbędne do zapewniania (...). Dodatkowo, ograniczeniem możliwości swobodnego dysponowania nieruchomością był zamiar realizacji przez (...) nowej inwestycji, której charakter związany był z rodzajem urządzeń posadowionych przez (...) na tej nieruchomości (opisanych szczegółowo we wniosku o interpretację i w niniejszym piśmie pod lit. c).

Wojewoda (...) decyzją Nr (...) z (...) r., znak: (...) udzielił zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie (...) użytku publicznego pn.: (...). Decyzja ta została wydana w oparciu o art. (…), art. (…), art. (…), art. (…) oraz art. (…) ustawy z dnia (...) o (...).

b) Konieczność ustalenia zakresu kompetencji i właściwego trybu postępowania:

Wojewoda uzyskał kompetencję do wykonywania uprawnień właścicielskich dopiero po ostatecznym wygaśnięciu trwałego zarządu (...). Samo powzięcie wiedzy o faktycznym korzystaniu z gruntu nie przesądzało jeszcze o możliwym sposobie jego zagospodarowania ani o podstawie prawnej dalszych czynności. Po wydaniu decyzji z (...) r. następowały zmiany przepisów regulujących zagospodarowanie (...) niewykorzystywanych przez jednostki podległe Ministrowi (...). Ustawa z (...) r. o (...), obowiązująca od (...), wprowadziła szczególny tryb dotyczący takich nieruchomości, a rozporządzenie z (...) określiło wykaz nieruchomości mających zachować (...) charakter, w tym części niezbędne instytucji zapewniającej (...). Dopiero w tym reżimie prawnym możliwe było prowadzenie czynności zmierzających do docelowego uregulowania tytułu (...).

c) Trwała infrastruktura (...) związana z gruntem:

Na nieruchomościach znajdowały się urządzenia i obiekty wzniesione lub eksploatowane przez (...), służące (...), w szczególności (...). Urządzenia te były trwale związane z gruntem i ujmowane przez (...) w ewidencji środków trwałych. Żądanie natychmiastowego opróżnienia nieruchomości albo usunięcia infrastruktury mogło zakłócić wykonywanie ustawowych zadań (...) i funkcjonowanie (...). Z tego względu racjonalnym i zgodnym z interesem Skarbu Państwa sposobem działania było wyjaśnienie stanu prawnego oraz uregulowanie tytułu do gruntu, a nie podejmowanie działań prowadzących do przerwania korzystania z infrastruktury (...). Znoszenie istniejącego stanu faktycznego miało zatem charakter przejściowy i było podyktowane koniecznością ochrony ciągłości działania infrastruktury (...) oraz wyjaśnienia złożonego stanu prawnego. Nie stanowiło ono oświadczenia woli o odpłatnym lub nieodpłatnym udostępnieniu nieruchomości (...).

 2)    Dlaczego po powzięciu (...) r. informacji o korzystaniu z nieruchomości objętych wnioskiem przez A, dopiero od (...) oddano grunt A w wieczyste użytkowanie?

Okres pomiędzy powzięciem informacji o korzystaniu z nieruchomości a ustanowieniem użytkowania wieczystego był związany z koniecznością przeprowadzenia wieloetapowych czynności prawnych, geodezyjnych, technicznych i negocjacyjnych. Obejmowały one w szczególności:

-     ustalenie stanu prawnego nieruchomości po wygaśnięciu trwałego zarządu oraz zakresu kompetencji Wojewody (...);

-     ustalenie faktycznego zakresu korzystania z poszczególnych działek oraz identyfikację infrastruktury (...) trwale związanej z gruntem;

-     uwzględnienie zmian ustawowych i wykonawczych dotyczących zagospodarowania niewykorzystywanych części (...);

-     uzgodnienie warunków docelowego ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz (...), w tym, w toku rokowań prowadzonych wobec szczególnego przeznaczenia nieruchomości i istniejącej na nich infrastruktury;

-     oddzielenie kwestii ustanowienia tytułu prawnego na przyszłość od rozliczenia wynagrodzenia za wcześniejszy okres bezumownego korzystania;

-     prowadzenie negocjacji było konieczne także dlatego, że nieruchomości były już zabudowane urządzeniami i obiektami (...) trwale związanymi z gruntem. Stan ten wykluczał proste odzyskanie nieruchomości i swobodne przeznaczenie ich na inny cel. Wymagał natomiast wypracowania rozwiązania zachowującego ciągłość (...), zgodnego ze szczególnymi przepisami dotyczącymi dawnych (...) i zabezpieczającego interes majątkowy Skarbu Państwa;

-     w wyniku przeprowadzonych czynności i rokowań (...) zawarto umowę ustanawiającą na rzecz (...) prawo użytkowania wieczystego. Umowa ta uregulowała tytuł prawny do korzystania z nieruchomości na przyszłość. Nie objęła natomiast rozliczenia okresu poprzedzającego jej zawarcie.

Negocjacje dotyczące okresu bezumownego korzystania:

W przypadku nieosiągnięcia porozumienia Skarb Państwa rozważy dochodzenie roszczenia na drodze sądowej na podstawie art. 224 § 2 i art. 225 Kodeksu cywilnego.

Powyższe potwierdza, że brak wcześniejszego żądania fizycznego zwrotu nieruchomości nie był przejawem zgody na ich używanie ani świadczeniem usługi polegającej na tolerowaniu korzystania. Działania Wojewody zmierzały do uregulowania stanu prawnego w warunkach ograniczonej możliwości dysponowania nieruchomościami, szczególnego reżimu prawnego oraz trwałego zagospodarowania gruntów przez (...).

Ponadto, w piśmie z dnia 31 sierpnia 2026 r., w zakresie przyczyn ustanowienia użytkowania wieczystego dopiero z dniem (...), przedstawili Państwo dodatkowe wyjaśnienia dotyczące okoliczności faktycznych mających wpływ na termin ustanowienia tego prawa.

Wskazali Państwo, że ustanowienie użytkowania wieczystego z dniem (...) nie było wynikiem dowolnego wyboru ani swobodnej decyzji stron, lecz było konsekwencją czasu niezbędnego do przeprowadzenia wymaganych uzgodnień oraz podjęcia czynności przez właściwe organy i podmioty reprezentujące Skarb Państwa. Wojewoda (...) nie posiadał w tym zakresie wyłącznej kompetencji do samodzielnego określenia terminu ustanowienia użytkowania wieczystego, albowiem jego ustanowienie było uzależnione od uprzedniego dokonania szeregu czynności i uzgodnień z innymi właściwymi organami i podmiotami.

W szczególności, proces uzgodnienia warunków docelowego ustanowienia użytkowania wieczystego obejmował również kwestie dotyczące rozliczenia kosztów poniesionych na wzniesienie istniejącej infrastruktury przez (...). Konieczne było ustalenie zasad tego rozliczenia, w tym określenie przypadków, w których Skarb Państwa nie będzie zobowiązany do zwrotu poniesionych kosztów. Kwestia ta stanowiła istotny element uzgodnienia warunków ustanowienia prawa i wymagała dokonania odpowiednich ustaleń pomiędzy zainteresowanymi podmiotami.

Ponadto, ustanowienie użytkowania wieczystego wymagało współdziałania Wojewody (...)ego z właściwymi organami administracji publicznej oraz innymi podmiotami reprezentującymi interes Skarbu Państwa. W szczególności, dla skutecznego przeprowadzenia procedury konieczne było uzyskanie stosownych zgód Ministra (...). Uzyskanie powyższych zgód wymagało przeprowadzenia odrębnych czynności, analiz i uzgodnień, których termin nie pozostawał wyłącznie w dyspozycji Wojewody (...). Jednocześnie zakres i przedmiot wymaganych zgód pozostawał związany z uprzednimi ustaleniami dotyczącymi warunków ustanowienia użytkowania wieczystego, w tym zasad rozliczenia kosztów poniesionych na wzniesienie istniejącej infrastruktury.

Istotną okolicznością wpływającą na termin ustanowienia użytkowania wieczystego była również konieczność dokonania zmian w strukturze władania gruntami przez Skarb Państwa na przedmiotowym terenie oraz związane z tym kwestie dotyczące ich uzbrojenia w media i zapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. W wyniku planowanych zmian w sposobie władania nieruchomościami pozostałe grunty Skarbu Państwa, zlokalizowane na tym terenie, nie posiadały bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. W konsekwencji, konieczne stało się zapewnienie odpowiedniego dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie stosownej służebności. Realizacja powyższego rozwiązania wymagała współdziałania z kolejnym przedstawicielem Skarbu Państwa – Starostą (...) – oraz przeprowadzenia stosownych uzgodnień z (...). Uzgodnienia te były konieczne dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania zarówno nieruchomości objętych ustanawianym użytkowaniem wieczystym, jak i pozostałych nieruchomości pozostających we władaniu Skarbu Państwa.

Powyższe okoliczności pozostawały ze sobą funkcjonalnie i czasowo powiązane oraz były niezbędne dla prawidłowego i skutecznego uregulowania stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. Poszczególne czynności nie mogły być zatem traktowane jako niezależne od siebie działania, lecz stanowiły element jednego procesu zmierzającego do docelowego uregulowania sposobu władania nieruchomościami oraz zasad korzystania z istniejącej infrastruktury. W konsekwencji, ustanowienie użytkowania wieczystego nie mogło nastąpić wcześniej, bez uprzedniego przeprowadzenia wskazanych uzgodnień, uzyskania wymaganych zgód oraz dokonania czynności niezbędnych do zapewnienia prawidłowego sposobu korzystania z nieruchomości, w tym zapewnienia dostępu do drogi publicznej.

Należy zatem podkreślić, że data (...) była datą, w której, po przeprowadzeniu wymaganych uzgodnień i uzyskaniu niezbędnych zgód oraz po uregulowaniu powiązanych kwestii dotyczących sposobu korzystania z nieruchomości, możliwe było skuteczne ustanowienie użytkowania wieczystego. Tym samym, ustanowienie użytkowania wieczystego z dniem (...) było następstwem obiektywnie istniejących uwarunkowań prawnych, organizacyjnych i faktycznych, a także konieczności współdziałania szeregu właściwych organów i podmiotów. Okoliczności te determinowały termin, w którym możliwe było skuteczne ustanowienie użytkowania wieczystego, i nie pozostawały wyłącznie w zakresie swobodnego działania Wnioskodawcy.

Pytanie

Czy w okolicznościach opisanych we wniosku, wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości należne za okres sprzed zawarcia w dniu (...) aktu notarialnego obejmującego oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.,) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy, czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.

Powyższe oznacza, że istotny jest przede wszystkim faktyczny przebieg danej czynności i osiągnięty rezultat zgodny z zamiarem umawiających się stron. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towar w rozumieniu art. 7. Z definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Jak wynika zatem z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, nie każde zaniechanie czy tolerowanie czynności lub sytuacji może być uważane za świadczenie usług. Podlega ono opodatkowaniu jedynie w sytuacji, kiedy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może być uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W tym miejscu przywołać należy pogląd przedstawiony w wyroku SN z dnia 15 kwietnia 2004 r., IV CK 273/03: Zasądzenie w sprawie cywilnej kwoty równej podatkowi VAT jest aktualne wtedy, gdy przedmiotem żądania pozwu jest zapłata ceny lub wynagrodzenia obejmującego, zgodnie z przepisami o cenach (zob. art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach, jedn. tekst: Dz. U. z 1988 r. Nr 27, poz. 195 ze zm., oraz obecnie obowiązujący art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach, Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.), jako składnik kwotę należnego podatku VAT. Charakter przewidzianego w art. 224 § 2 k.c. roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy wyklucza uznanie jego za składnik podatku VAT.

Podobnie też w Wyroku WSA w Olsztynie z dnia 11 lutego 2015 r., I SA/OI 940/14: Nie ulega wątpliwości, że czynność jest opodatkowana podatkiem VAT, gdy pomiędzy stronami istnieje wzajemny stosunek zobowiązaniowy. W jego ramach dany podmiot w zamian za wynagrodzenie zobowiązany jest do spełnienia na rzecz innego podmiotu określonego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem między stronami stosunku prawnego. Wystąpić musi zatem bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami. W ocenie Sądu, nie jest możliwe świadome wykonywanie usługi tolerowania czynności lub sytuacji (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT) z mocą wsteczną, w przypadku, gdy świadczący nie wie, że taką usługę wykonuje.

Wobec powyższego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zapłata wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, niezależnie od tego, czy nastąpi na podstawie zawartego porozumienia (ugody), czy też w wykonaniu prawomocnego orzeczenia sądu, nie stanowi wynagrodzenia za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie dochodzi bowiem ani do odpłatnej dostawy towarów, ani do odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, nawet jeżeli właściciel przez pewien czas znosił istniejący stan faktyczny.

Korzystanie przez A z przedmiotowej nieruchomości nie następowało za zgodą podmiotu właściwego do wykonywania uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa. Okoliczność, że po uzyskaniu przez decyzję Starosty (...) z dnia (...) r. waloru ostateczności, Wojewoda (...) powziął informację o korzystaniu przez A z nieruchomości, nie może być utożsamiana z wyrażeniem zgody na takie korzystanie ani z dorozumianym nawiązaniem stosunku zobowiązaniowego pomiędzy Skarbem Państwa a A.

Zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli może zostać wyrażone przez każde zachowanie ujawniające wolę osoby w sposób dostateczny. Dla przyjęcia, że doszło do zawarcia umowy w sposób dorozumiany, konieczne jest zatem ustalenie takich zachowań obu stron, z których w sposób jednoznaczny albo co najmniej dostatecznie wyraźny wynika zamiar nawiązania określonego stosunku prawnego. Zachowania te powinny pozwalać na odtworzenie istotnych elementów takiego stosunku (Essentialia negotii), w szczególności zasad korzystania z nieruchomości, okresu jej udostępnienia, odpłatności oraz sposobu ustalania lub zmiany wynagrodzenia.

Sam fakt posiadania wiedzy o określonym stanie faktycznym nie stanowi zachowania ujawniającego wolę przyznania innemu podmiotowi tytułu prawnego do nieruchomości. W szczególności brak natychmiastowego sprzeciwu wobec korzystania z nieruchomości nie może być automatycznie utożsamiany z wyrażeniem zgody na zawarcie umowy najmu, dzierżawy ani innej umowy uprawniającej do korzystania z nieruchomości. Właściciel lub podmiot wykonujący w jego imieniu uprawnienia właścicielskie może przez pewien czas znosić istniejący stan faktyczny, nie rezygnując z kwalifikowania go jako korzystania bez tytułu prawnego.

O dorozumianym powstaniu stosunku zobowiązaniowego można byłoby mówić dopiero wówczas, gdyby właściwy organ reprezentujący Skarb Państwa świadomie dopuścił A do korzystania z nieruchomości, a następnie swoim zachowaniem akceptował ustalone zasady tego korzystania, w szczególności jego zakres, czas trwania oraz odpłatny albo nieodpłatny charakter. W orzecznictwie przyjmuje się, że o istnieniu dorozumianej umowy można mówić przede wszystkim wtedy, gdy korzystający objął nieruchomość za zgodą właściciela, w celu znanym i akceptowanym przez właściciela, a stan ten przez dłuższy czas utrzymywał się na uzgodnionych zasadach. Takich okoliczności nie sposób wyprowadzić wyłącznie z faktu, że Wojewoda (...) po objęciu kompetencji właścicielskich uzyskał informację o korzystaniu z nieruchomości przez A.

Wiedzę o korzystaniu z nieruchomości przez osobę trzecią można przypisać Skarbowi Państwa wyłącznie poprzez organ lub jednostkę organizacyjną właściwą w danym czasie do wykonywania praw właścicielskich w odniesieniu do konkretnej nieruchomości. Nie jest natomiast wystarczające wykazanie, że wiedzę taką posiadała jakakolwiek państwowa jednostka organizacyjna albo pracownik administracji publicznej. Do czasu wygaśnięcia trwałego zarządu organem wykonującym uprawnienia właścicielskie względem przedmiotowej nieruchomości pozostawał (...) w ramach trwałego zarządu.

Dopiero po ostatecznym stwierdzeniu wygaśnięcia trwałego zarządu kompetencję do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie gospodarowania tą nieruchomością uzyskał Wojewoda (...). Nie można zatem przypisywać Wojewodzie wiedzy o wcześniejszym sposobie korzystania z nieruchomości wyłącznie z tego względu, że informacje takie mogły pozostawać w posiadaniu innych państwowych jednostek organizacyjnych. Co więcej, nawet uzyskanie przez Wojewodę (...) informacji o korzystaniu z nieruchomości przez A oznaczało jedynie powzięcie wiadomości o istniejącym stanie faktycznym. Nie stanowiło natomiast wyrażenia zgody na dalsze korzystanie z nieruchomości, zaakceptowania zasad tego korzystania ani złożenia oświadczenia woli prowadzącego do zawarcia umowy w sposób dorozumiany. Dla przypisania Skarbowi Państwa zamiaru nawiązania stosunku zobowiązaniowego konieczne byłoby wykazanie konkretnych działań właściwego organu reprezentującego Skarb Państwa, które w sposób dostateczny ujawniałyby wolę udostępnienia A nieruchomości na określonych warunkach. Nie można zastępować takich ustaleń ogólnym twierdzeniem, że „Skarb Państwa wiedział” o korzystaniu z nieruchomości. Twierdzenie takie wymaga wykazania, który konkretnie organ posiadał tę wiedzę, od kiedy ją posiadał, czy w tym czasie był właściwy do wykonywania praw właścicielskich względem nieruchomości oraz jakie czynności podjął po uzyskaniu informacji.

Brak niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do odzyskania nieruchomości również nie może być kwalifikowany jako dorozumiana zgoda na jej dalsze używanie.

Może on wynikać z konieczności uprzedniego ustalenia stanu prawnego nieruchomości, zakresu faktycznego korzystania, tożsamości podmiotu władającego nieruchomością oraz istnienia bądź braku podstawy prawnej objęcia jej w posiadanie, a także zakresie i podstawy prawnej swoich kompetencji względem tej nieruchomości przez Wojewodę. Jak wskazano wcześniej, w niniejszej sprawie Skarb Państwa znosił istniejący stan jedynie do czasu wyjaśnienia sytuacji prawnej nieruchomości, co było usprawiedliwione charakterem istniejącej zabudowy oraz sposobem jej zagospodarowania. Po ustaleniu rzeczywistego stanu prawnego podjął natomiast działania zmierzające do jego uregulowania.

W konsekwencji, brak jest podstaw do przyjęcia, że korzystanie przez A z przedmiotowej nieruchomości następowało za zgodą Wojewody (...) jako organu wykonującego prawa właścicielskie Skarbu Państwa. Późniejsze uzyskanie przez Wojewodę wiedzy o istniejącym stanie faktycznym nie legalizowało wcześniejszego korzystania z nieruchomości, nie wywoływało skutku wstecznego oraz nie prowadziło samo przez się do powstania pomiędzy stronami stosunku zobowiązaniowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy:

Powyższe oznacza, że istotny jest przede wszystkim faktyczny przebieg danej czynności i osiągnięty rezultat zgodny z zamiarem umawiających się stron.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.

Szeroki charakter świadczenia usługi potwierdzają także zapisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W świetle art. 353 § 2 Kodeksu cywilnego:

Zatem, na świadczenie może składać się zachowanie polegające na działaniu (dokonanie czynności na rzecz innego podmiotu) albo na zaniechaniu (zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji). Na świadczenie mogą się również składać jednocześnie zachowania polegające na działaniu oraz na zaniechaniu.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Wobec powyższych rozważań, dostawa towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie, oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowią implementację art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

-     podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

-     podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zauważyć należy również, że przepisy podatkowe nie zawierają definicji odszkodowania, zatem w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego.

Na gruncie prawa cywilnego, odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto, między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą, musi istnieć związek przyczynowy.

Kodeks cywilny rozróżnia dwa podstawowe rodzaje odpowiedzialności: kontraktową, która powstaje z mocy umowy i odnosi się do przypadków niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 Kodeksu cywilnego) oraz deliktową, czyli wynikającą z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego).

Zgodnie z treścią art. 471 Kodeksu cywilnego:

W świetle wyżej przytoczonych przepisów, na gruncie stosunków cywilnoprawnych, szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem, a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.

Przepisy Kodeksu cywilnego regulują również kwestie bezumownego korzystania z cudzej rzeczy.

Zgodnie z art. 222 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 224 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

W oparciu natomiast o art. 225 Kodeksu cywilnego:

Z ww. regulacji wynika, że w sytuacji wytoczenia powództwa – przeciwko samoistnemu posiadaczowi w złej wierze – jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy oraz jest odpowiedzialny za jej stan. Ponadto, spoczywa na nim obowiązek zwrotu pobranych od powyższej chwili pożytków, których nie zużył, jak również winny jest uiścić wartość tych, które zużył.

Stosownie do art. 336 Kodeksu cywilnego:

O tym, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości lub gruntu podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, decydować muszą w każdym przypadku konkretne okoliczności.

Zauważyć należy, że z cytowanych wyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone.

Analiza ww. przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy usługą i otrzymaną zapłatą.

Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest ustalenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem, wystąpić musi bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Kluczowym elementem dla rozstrzygnięcia czy czynność podlega opodatkowaniu jest fakt istnienia zgody, chociażby nieformalnej, na korzystanie z przedmiotu.

W sytuacji zatem, gdy osoba trzecia korzysta z nieruchomości bez zgody jej właściciela, zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy właścicielem nieruchomości i korzystającym bezumownie z tej nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne.

Świadczenie podatnika, nieoparte na tytule prawnym wskazującym na istnienie obowiązku świadczenia usługi oraz wysokości wynagrodzenia – nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody.

W przypadku wystąpienia przeciwko podmiotowi korzystającemu z określonej rzeczy bez tytułu prawnego np. z powództwem sądowym lub też w przypadku czynienia jakichkolwiek innych kroków celem wyegzekwowania tejże nieruchomości – nie można powiedzieć, że pomiędzy stronami zdarzenia istnieje określony stosunek prawny – jawny czy też dorozumiany – skutkujący realizacją wzajemnych świadczeń. W takiej sytuacji świadczenie podatnika, nieoparte na tytule prawnym, wskazującym obowiązek świadczenia usług jak i wynagrodzenie za to świadczenie – nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody, zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego.

Inaczej należy jednak oceniać sytuację, gdy korzystający z nieruchomości użytkuje ją za zgodą właściciela (nawet dorozumianą) płacąc z tego tytułu określone kwoty, a także sytuację kiedy właściciel rzeczy (np. nieruchomości) – z różnych względów – toleruje sytuację, w której przy braku formalnego stosunku prawnego, inny podmiot korzysta z należącej do niego rzeczy. W tych okolicznościach wynagrodzenie otrzymane przez właściciela z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy spełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji należy stwierdzić, że decydujące znaczenie dla opodatkowania lub nieopodatkowania bezumownego korzystania z nieruchomości po zakończeniu stosunku zobowiązaniowego mają okoliczności faktyczne.

Co do zasady, sytuacja ta pozostaje poza opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Jeżeli jednak okoliczności wskazują na dorozumianą, milczącą zgodę właściciela nieruchomości na jej użytkowanie przez dotychczasowego użytkownika – czynność ta podlega opodatkowaniu jako świadczenie usług.

Zatem stwierdzić należy, że w zakresie w jakim otrzymana należność stanowi wynagrodzenie za świadczoną usługę, podlega ona opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w sytuacji zaś, gdy otrzymano świadczenie będące odszkodowaniem, to nie podlega ono regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Z opisu sprawy wynika, że Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości usytuowanych na terenie (...), składającej się z działek nr 1/9, 1/10, 1/11 i 2. Reprezentantem Skarbu Państwa w stosunku do ww. nieruchomości, jest Wojewoda (...). Wojewoda (...) stał się organem właściwym do reprezentowania Skarbu Państwa w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości dopiero z chwilą, gdy ostateczną decyzją z dnia (...) r., Starosta (...) stwierdził wygaśnięcie prawa trwałego zarządu przysługującego (...), będącemu jednostką organizacyjną (...). Ww. nieruchomości są objęte wykazem (...), stanowiącym załącznik do Rozporządzenia (...) z dnia (...) w sprawie (...) jako nieruchomości niezbędne do realizacji zadań instytucji zapewniającej (...), (...) (A). Nieruchomości te (w części) były bezumownie wykorzystywane przez A do dnia (...) – do dnia ustanowienia prawa wieczystego użytkowania gruntów. W trakcie rokowań poprzedzających oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste Strony uzgodniły, że kwestie związane z bezumownym korzystaniem za ten okres ustalą w odrębnym porozumieniu. Porozumienia tego jeszcze nie zawarto. W tym zakresie nadal trwają negocjacje pomiędzy Stronami, co do spornego okresu korzystania z tych nieruchomości i wysokości wynagrodzenia. Państwa zdaniem, podstawę prawną do dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy stanowić będzie art. 224 § 2 i 225 kc. W przypadku przedłużających się negocjacji Skarb Państwa zmuszony będzie dochodzić roszczeń przed sądem powszechnym.

Państwa wątpliwości dotyczą uznania czy czynność bezumownego korzystania z nieruchomości do dnia ustanowienia prawa wieczystego użytkowania nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy zatem ustalić, czy w zaistniałej sytuacji wyrażali Państwo zgodę (również dorozumianą) na korzystanie z nieruchomości stanowiącej Państwa własność oraz czy podjęli Państwo jakiekolwiek kroki celem odzyskania tegoż gruntu, w przypadku braku takiej zgody (umowy).

Natomiast jeżeli takie kroki nie zostały przez Państwo podjęte, należy uznać, że przyzwalają Państwo na korzystanie z nieruchomości (dorozumiana zgoda), świadcząc tym samym usługę na rzecz A.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że użytkowanie nieruchomości – jak wynika z opisu sprawy – odbywało się za domniemaną, dorozumianą Państwa zgodą. Z opisu sprawy wynika, że w okresie użytkowania nieruchomości od wygaśnięcia prawa trwałego zarządu przysługującego (...) do dnia (...) mamy do czynienia z bezumownym korzystaniem z nieruchomości za Państwa zgodą. Wskazać bowiem należy, że nie skierowali Państwo sprawy na drogę postępowania sądowego o wydanie nieruchomości, a z dniem (...) ustanowili Państwo na rzecz A prawo wieczystego użytkowania gruntów. Jak Państwo wskazali – pomiędzy Skarbem Państwa a A nie były zawierane żadne umowy obligacyjne dotyczące wykorzystywania tych nieruchomości. Stan ten jest między stronami bezsporny. Wskazali też Państwo, że Skarb Państwa posiada i posiadał wiedzę w zakresie wykorzystywania tych nieruchomości przez A, znosił ten stan rzeczy, nie podejmował działań mających na celu zwrot nieruchomości, co pozostawało w ścisłym związku z przeznaczeniem tych nieruchomości określonym w Rozporządzeniu. Znoszenie przez Państwa przez pewien czas istniejącego stanu rzeczy, było usprawiedliwione charakterem zabudowy oraz sposobem zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości. Po powzięciu informacji o rzeczywistym stanie faktycznym i prawnym niezwłocznie podjęli Państwo czynności zmierzające do uregulowania stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości. Na nieruchomościach znajdowały się urządzenia i obiekty wzniesione lub eksploatowane przez (...), służące (...). Urządzenia te były trwale związane z gruntem i ujmowane przez (...) w ewidencji środków trwałych. Żądanie natychmiastowego opróżnienia nieruchomości albo usunięcia infrastruktury mogło zakłócić wykonywanie ustawowych zadań (...) i funkcjonowanie (...). Z tego względu racjonalnym i zgodnym z interesem Skarbu Państwa sposobem działania było wyjaśnienie stanu prawnego oraz uregulowanie tytułu do gruntu, a nie podejmowanie działań prowadzących do przerwania korzystania z infrastruktury (...). Znoszenie istniejącego stanu faktycznego – jak Państwo zaznaczyli – miało charakter przejściowy i było podyktowane koniecznością ochrony ciągłości działania infrastruktury (...) oraz wyjaśnienia złożonego stanu prawnego. Okres pomiędzy powzięciem informacji o korzystaniu z nieruchomości a ustanowieniem użytkowania wieczystego był związany z koniecznością przeprowadzenia wieloetapowych czynności prawnych, geodezyjnych, technicznych i negocjacyjnych. Stan ten wykluczał proste odzyskanie nieruchomości i swobodne przeznaczenie ich na inny cel. W konsekwencji, w celu definitywnego uregulowania stanu prawnego wskazanych gruntów, ustanowili Państwo na rzecz A prawo użytkowania wieczystego tych gruntów na podstawie umowy zawartej w dniu (...). Dodatkową okolicznością potwierdzającą dorozumianą Państwa zgodę na użytkowanie przez A opisanych we wniosku nieruchomości jest również wydana przez Wojewodę (...) decyzja Nr (...) z (...) r., znak: (...) udzielająca zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie (...) użytku publicznego, pn.: (...). Niemniej jednak w trakcie rokowań poprzedzających oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste strony uzgodniły, że kwestie związane z bezumownym korzystaniem za ten okres ustalą w odrębnym porozumieniu. Porozumienia tego jeszcze nie zawarto. W tym zakresie nadal trwają negocjacje pomiędzy stronami, co do spornego okresu korzystania z tych nieruchomości i wysokości wynagrodzenia.

Tym samym, świadczyli Państwo usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, które ze względu na ich odpłatny charakter podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, świadczenie pieniężne, które Państwo otrzymają od A jest w rzeczywistości wynagrodzeniem za świadczoną przez Państwa usługę, dającą wypłacającemu je wyraźne i bezpośrednie korzyści w postaci możliwości korzystania w oznaczonym zakresie z przedmiotowych nieruchomości.

W analizowanym przypadku związek między żądaną płatnością, a świadczeniem na rzecz A ma charakter na tyle bezpośredni i wyraźny, że można stwierdzić, że żądana płatność, którą planują Państwo otrzymać w wyniku wypracowanego porozumienia z A, następuje w zamian za to świadczenie, tj. za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

Tym samym, należy stwierdzić, że powyższa sytuacja wyczerpuje zapisy art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy i wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości należne za okres sprzed zawarcia w dniu (...) aktu notarialnego obejmującego oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji, Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).

Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa w przedmiotowym wniosku wyroków sądu, należy wyjaśnić, że powołane wyroki są rozstrzygnięciami w indywidualnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się zawężają. Zatem, wskazane we wniosku wyroki sądu nie mają wpływu na podjęte w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.