0112-KDIL3.4012.557.2026.2.KFK
Brak prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na realizację projektu przez Gminę.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 31 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy w związku z realizacją projektu pn.: „(…)”, od całości wydatków poniesionych na Działania 1-6, w tym w odniesieniu do wydatków na zakup gruntu oraz nakładów na wydzielenie strefy pod stację ładowania pojazdów, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 31 sierpnia 2026 r. (wpływ 2 września 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT.
Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”), do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów oraz zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokojenie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
Zadania użyteczności publicznej gminy obejmują między innymi sprawy związane z lokalnym transportem zbiorowym, tj. sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, ochrony środowiska oraz sprawy utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).
Gmina (…), działając w partnerstwie z (…), realizuje projekt pn.: „(…)”. Przedsięwzięcie uzyskało dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach programu (…).
Głównym celem projektu jest (…).
Całkowity koszt zadań realizowanych bezpośrednio przez Gminę wynosi (…) zł (na czas składania wniosku o interpretację), a wnioskowana kwota dofinansowania stanowi 85% kosztów kwalifikowalnych (… zł), przekazywana w formie zaliczki. We wniosku o dofinansowanie podatek od towarów i usług (VAT) został wskazany jako koszt kwalifikowalny.
W ramach projektu Gmina realizuje następujące działania inwestycyjne (częściowo w formule „zaprojektuj i wybuduj”):
1. Działanie 1 – (…).
2. Działanie 2 – (…).
3. Działanie 3 – (…). Zadanie wymaga odpłatnego nabycia nieruchomości od (…) – działek ewidencyjnych nr (…) za szacunkową kwotę ok. (…) zł. Ponadto, w obszarze parkingu (...) wydzielona zostanie powierzchnia ok. (…) m2, która zostanie wydzierżawiona zewnętrznemu operatorowi. Operator ten w okresie trwałości projektu zobowiąże się do zapewnienia jednej stacji ładowania pojazdów, umożliwiającej ładowanie samochodów na (…) stanowiskach. Z parkingu (...) będą mogli korzystać kierowcy przesiadający się na dowolny środek komunikacji.
4. Działanie 4 – (…).
5. Działanie 5 – (…).
6. Działanie 6 – (…).
Wszystkie faktury dokumentujące ponoszone wydatki inwestycyjne będą wystawiane na Gminę.
Wybudowana infrastruktura drogowa, rowerowa, piesza oraz parking (...) będą ogólnodostępne i nieodpłatne dla mieszkańców oraz osób trzecich, służąc realizacji zadań własnych Gminy z zakresu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty (lokalny transport zbiorowy, drogi gminne). Jedynym elementem odpłatnym będzie dzierżawa powierzchni ok. (…) m2 pod stację ładowania pojazdów elektrycznych (Działanie 3). Wydzielona powierzchnia zostanie udostępniona zewnętrznemu podmiotowi (operatorowi) odpłatnie, na podstawie umowy dzierżawy zawartej w formie cywilnoprawnej. Z tytułu dzierżawy Gmina będzie regularnie pobierać od operatora czynsz dzierżawny, stanowiący dla Gminy obrót podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT) według stawki podstawowej 23%.
Gmina, z tytułu świadczenia usług dzierżawy, będzie wystawiać na rzecz operatora faktury VAT. Zewnętrzny operator stacji ładowania pojazdów będzie rozliczał zużycie energii elektrycznej na podstawie własnej, indywidualnej umowy zawartej bezpośrednio z operatorem systemu dystrybucyjnego/dostawcą energii (Gmina nie będzie pośredniczyć w odsprzedaży ani refakturowaniu energii elektrycznej wykorzystywanej do ładowania pojazdów).
W odniesieniu do Działań 1, 2, 4, 5, 6 oraz pozostałej części Działania 3 (parking (...), wiaty, chodniki, drogi), infrastruktura ta po zakończeniu realizacji projektu nie zostanie przekazana do odpłatnego użytkowania żadnemu podmiotowi na cele komercyjne.
Wjazd na parking (...) nie będzie biletowany, nie będą pobierane opłaty abonamentowe, a korzystanie z niego nie będzie uwarunkowane koniecznością zakupu jakichkolwiek biletów czy usług od Gminy. Infrastruktura ta będzie utrzymywana przez Gminę wyłącznie w ramach wykonywania władztwa publicznego.
Uzupełniając wniosek, odpowiedzieli Państwo na następujące pytania:
1. Do jakich czynności będą Państwo wykorzystywać towary i usługi zakupione w ramach realizacji projektu pn.: „(…)”, w tym grunt zakupiony od (…) oraz towary i usługi nabyte w celu wydzielenia strefy pod stację ładowania pojazdów, tj. do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku VAT czy niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT?
Odpowiedź:
Towary i usługi zakupione w ramach realizacji projektu pn.: „(…)”, w tym grunt zakupiony od (…) oraz towary i usługi nabyte w celu wydzielenia strefy pod stację ładowania pojazdów, będą wykorzystywane przez Gminę do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Nabyte towary i usługi w ramach Działań 1, 2, 4, 5, 6 oraz w przeważającej części Działania 3 nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Będą służyły wyłącznie czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu (realizacja zadań własnych w charakterze organu władzy publicznej – art. 15 ust. 6 ustawy o VAT). Jedynym elementem, który formalnie będzie generował obrót opodatkowany podatkiem VAT (stawka 23%), jest wydzielona powierzchnia ok. (…) m2 gruntu (w ramach Działania 3) przeznaczona pod dzierżawę dla operatora stacji ładowania. W odniesieniu do wydatków na zakup całego gruntu od (…) oraz generalne wykonawstwo węzła przesiadkowego, Gmina nie ma możliwości przypisania tych kosztów bezpośrednio do tejże czynności opodatkowanej, gdyż mają one charakter niepodzielny i służą w 99,9% celom publicznym.
2. W sytuacji, gdy towary i usługi nabywane w ramach realizacji ww. projektu będą wykorzystywane przez Gminę zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to czy będzie istniała możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów wykonywanej przez Gminę działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy? Jeśli tak, to jakie konkretnie wydatki będą Państwo w stanie przyporządkować do celów prowadzonej działalności gospodarczej?
Odpowiedź:
Nie. Gmina nie ma i nie będzie miała możliwości przyporządkowania ponoszonych wydatków inwestycyjnych w całości ani w dającej się wyodrębnić części do celów wykonywanej działalności gospodarczej, tj. do odpłatnej dzierżawy powierzchni ok. (…) m2 pod stację ładowania. Wszystkie kluczowe wydatki w projekcie, w tym w szczególności wydatki na zakup nieruchomości od (…) oraz ogólne koszty robót budowlano-montażowych (Działanie 3), będą dokumentowane fakturami zakupowymi wystawianymi na Gminę przez wykonawców i kontrahentów. Wydatki te dotyczą realizacji jednego, zintegrowanego i niepodzielnego technicznie oraz gospodarczo węzła przesiadkowego. Gmina nie ponosi żadnych odrębnych, samodzielnych wydatków, które byłyby ukierunkowane stricte i wyłącznie na cel komercyjny (dzierżawę). Infrastruktura stacji ładowania zostanie posadowiona na gruncie, który jako całość (…) stanowi infrastrukturę ogólnodostępną i nieodpłatną. W konsekwencji, Gmina nie jest w stanie wyodrębnić z faktur wykonawczych ani z faktury za zakup gruntu od (…) konkretnych kwot podatku naliczonego VAT, które odnosiłyby się wyłącznie do powierzchni (…) m2 mającej podlegać dzierżawie. Wydatki te mają charakter zakupów o charakterze ogólnym dla całej inwestycji, z dominującym i nadrzędnym przeznaczeniem do celów działalności statutowej (publicznoprawnej), pozostającej poza zakresem ustawy o VAT.
3. Czy w związku z realizacją projektu pn.: „(…)” (Działania 1-6), spośród wszystkich poniesionych wydatków są Państwo w stanie wyodrębnić wydatki poniesione na zakup gruntu od (…) oraz wydatki poniesione w celu wydzielenia strefy pod stację ładowania pojazdów? Jeśli nie, to dlaczego?
Odpowiedź:
Nie. Gmina nie jest w stanie wyodrębnić wydatków poniesionych na zakup gruntu od (…) ani wydatków inwestycyjnych na generalne wykonawstwo w części, w jakiej miałyby one przypadać ściśle i wyłącznie na wydzieloną strefę (…) m2 pod stację ładowania pojazdów. Nabycie gruntu od (…) za kwotę ok. (…) zł nastąpi na podstawie jednej czynności cywilnoprawnej (jednego aktu notarialnego) i dotyczy określonych działek ewidencyjnych stanowiących zwartą całość. Gmina będzie nabywała ten grunt z nadrzędnym, jednolitym zamiarem inwestycyjnym, tj. w celu budowy zintegrowanego, darmowego węzła przesiadkowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Cena zakupu gruntu będzie skalkulowana dla całej nieruchomości, a nie w oparciu o wydzielone ułamkowe fragmenty pod konkretne funkcje techniczne. Nie istnieje zatem jakakolwiek obiektywna podstawa prawna ani ekonomiczna, aby z faktury dokumentującej zakup gruntu wyodrębnić kwotę przypadającą stricte na (…) m2 strefy ładowania. Prace budowlano-montażowe realizowane w ramach Działania 3 (…) będą wykonywane przez generalnego wykonawcę kompleksowo na całym obszarze nabytego gruntu. Wydatki są ponoszone w celu stworzenia jednolitego i bezpiecznego obiektu infrastruktury publicznej. Strefa (…) m2 pod stację ładowania nie stanowi wyodrębnionego konstrukcyjnie ani architektonicznie obiektu budowlanego – jest ona fizycznie i technicznie integralną częścią składową całego parkingu. Faktury od wykonawcy będą dokumentowały etapy robót globalnie dla całego węzła przesiadkowego, a nie dla pojedynczych miejsc postojowych. Wyznaczenie strefy pod stację ładowania o powierzchni ok. (…) m2 ma charakter wyłącznie pomocniczy i wtórny wobec głównej funkcji inwestycji. Wyznaczenie tego miejsca nie wygenerowało po stronie Gminy żadnych dodatkowych, odrębnych kosztów inwestycyjnych nakierowanych na komercjalizację. Grunt i parking i tak musiałyby zostać nabyte i wybudowane w identycznym kształcie, gabarytach oraz o identycznych parametrach technicznych, niezależnie od tego, czy stacja ładowania powstałaby na tym terenie, czy też nie. Udostępnienie tej przestrzeni operatorowi jest jedynie techniczną formą realizacji przez Gminę ustawowego obowiązku zapewnienia infrastruktury paliw alternatywnych. Podsumowując, z uwagi na brak możliwości technicznego i fizycznego rozdzielenia wspólnych nakładów oraz całkowicie nadrzędny publiczny cel całej inwestycji, wyodrębnienie wspomnianych wydatków jest obiektywnie niemożliwe.
4. Czy wydatki (nakłady) poniesione na wydzielenie strefy pod stację ładowania pojazdów będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, związanych w odpłatnym udostępnianiem powierzchni na podstawie umowy dzierżawy?
Odpowiedź:
Nie. Wydatki i nakłady inwestycyjne związane z wydzieleniem i przygotowaniem strefy (miejsc postojowych) pod stację ładowania pojazdów nie będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (tj. do odpłatnej dzierżawy). Przedmiotowa strefa o powierzchni ok. (…) m2 będzie wykorzystywana w sposób dwojaki (mieszany), z całkowicie dominującym charakterem publicznoprawnym, pozostającym poza zakresem ustawy o VAT. Wydzielone miejsca postojowe przy stacji ładowania stanowią integralną, fizyczną część całego węzła przesiadkowego. Będą one ogólnodostępne i niebiletowane dla wszystkich mieszkańców oraz osób trzecich (podróżnych). Każdy użytkownik pojazdu elektrycznego będzie mógł bezpłatnie wjechać na teren parkingu gminnego i zatrzymać się w tej strefie. W tym zakresie nakłady inwestycyjne służą realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT), czyli nieodpłatnemu zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie transportu i dróg. Jedynie sam fakt formalnego udostępnienia tej przestrzeni zewnętrznemu operatorowi (w celu posadowienia samego urządzenia stacji) na podstawie umowy dzierżawy będzie generował obrót opodatkowany podatkiem VAT (23%). Dzierżawa ta stanowi jednak wyłącznie techniczną formę realizacji przez Gminę publicznego obowiązku wynikającego z ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych. W związku z powyższym, nakłady na tę strefę nie mają charakteru czysto komercyjnego. Ponieważ efekty tych zakupów będą służyły przede wszystkim nieodpłatnym celom statutowym Gminy (darmowe parkowanie i ładowanie pojazdów przez podróżnych), a Gmina nie ma obiektywnej możliwości wyodrębnienia kwot podatku naliczonego przypadających ściśle na samą czynność dzierżawy, Gmina podtrzymuje stanowisko, że nie przysługuje Jej prawo do odliczenia podatku VAT w jakiejkolwiek części, a ponoszone wydatki stanowią w całości koszt kwalifikowalny projektu.
5. Czy na zakup gruntu oraz towarów i usług nabytych w celu wydzielenia strefy pod stację ładowania pojazdów otrzymają Państwo odrębną fakturę/odrębne faktury?
Odpowiedź:
Nie. Będą wystawione odrębne faktury. Wydatki te, z uwagi na ich zróżnicowany charakter prawny i techniczny, będą dokumentowane odrębnymi dokumentami rozliczeniowymi przez poszczególnych dostawców i wykonawców. Wydatkowanie kwoty ok. (…) zł na nabycie nieruchomości zostanie udokumentowane odrębną fakturą wystawioną przez (…) na podstawie zawartego aktu notarialnego.
6. Czy na wszystkie wydatki poniesione w związku z realizacją projektu (w tym na zakupiony grunt oraz towary i usługi nabyte w celu wydzielenia strefy pod stację ładowania pojazdów) będzie wystawiona jedna faktura? Jeśli tak, to czy z tej faktury będzie można wyodrębnić wydatki dotyczące zakupu gruntu oraz towarów i usług nabytych w celu wydzielenia strefy pod stację ładowania pojazdów?
Odpowiedź:
Nie. Na wszystkie wydatki poniesione w związku z realizacją projektu nie będzie wystawiona jedna zbiorcza faktura. Wydatki te, z uwagi na ich zróżnicowany charakter prawny i techniczny, będą dokumentowane odrębnymi dokumentami rozliczeniowymi przez poszczególnych dostawców i wykonawców. Pomimo, że w projekcie wystąpi więcej niż jedna faktura, żadna z nich (zarówno od (…), jak i od generalnego wykonawcy) nie da technicznej ani księgowej możliwości obiektywnego wyodrębnienia kwot podatku naliczonego związanych wyłącznie z działalnością gospodarczą (dzierżawą), ze względu na opisaną wyżej technologiczną i gospodarczą spójność oraz niepodzielność całej inwestycji.
Pytanie
Czy w związku z realizacją całego projektu (Działania 1-6), w tym w odniesieniu do wydatków na zakup gruntu od (…) oraz nakładów na wydzielenie strefy pod stację ładowania (Działanie 3), Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w jakiejkolwiek części?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem, w związku z realizacją całego projektu (Działania 1-6), Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w jakiejkolwiek części. Oznacza to, że podatek VAT naliczony przy zakupie towarów i usług związanych z realizacją wszystkich wymienionych zadań, w tym wydatków na odpłatne nabycie nieruchomości od (…) za kwotę ok. (…) zł oraz nakładów na wydzielenie powierzchni pod stację ładowania (w ramach Działania 3), stanowi w całości koszt kwalifikowalny projektu.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Fundamentalną zasadą warunkującą odliczenie VAT jest zatem istnienie bezpośredniego i bezspornego związku pomiędzy dokonanymi zakupami a prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą.
Zdaniem Gminy, głównym, dominującym celem całej inwestycji przy (…) jest stworzenie zintegrowanego węzła przesiadkowego (...). Parking, drogi i chodniki służą bezpłatnemu transportowi publicznemu (zadania własne Gminy). Wydzielenie (…) m2 pod stację ładowania nie stanowi odrębnego przedsięwzięcia komercyjnego Gminy. Jest to realizacja obowiązku zapewnienia infrastruktury paliw alternatywnych wynikająca z przepisów prawa (ustawy o elektromobilności). Dzierżawa gruntu operatorowi jest jedynie techniczną formą zapewnienia tej usługi dla mieszkańców na darmowym parkingu. Wydatki na zakup działek od (…) oraz generalne wykonawstwo są ponoszone na całą nieruchomość jako niepodzielną całość. Gmina nabywa grunt w celu budowy infrastruktury darmowej.
Fakt, że marginalna część tej powierzchni (ok. (…) m2, czyli znikomy ułamek całości) zostanie objęta umową dzierżawy, ma charakter incydentalny i pomocniczy. Wydatki inwestycyjne nie zostały poniesione w celu generowania zysków z dzierżawy, lecz w celu budowy węzła przesiadkowego. Zatem warunek istnienia bezpośredniego związku pomiędzy zakupem gruntu a działalnością gospodarczą nie zostaje spełniony.
Zakup gruntu od (…) oraz roboty budowlane zmierzają wyłącznie do stworzenia darmowego węzła przesiadkowego (cel publiczny). Dzierżawa gruntu pod stację ładowania jest jedynie elementem uzupełniającym (infrastrukturą towarzyszącą). Przychody, jakie Gmina uzyska z tytułu czynszu dzierżawnego za (…) m2 gruntu, będą miały charakter całkowicie symboliczny i marginalny w stosunku do wielomilionowych nakładów na zakup ziemi i budowę całego węzła przesiadkowego. Nakłady te nie mają zatem ekonomicznego przełożenia na działalność opodatkowaną Gminy. Wydatki te należy w całości uznać za związane z działalnością statutową (publicznoprawną) Gminy, działającej jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Gmina realizuje publicznoprawny obowiązek wynikający z ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Zgodnie z tymi przepisami, jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane do rozwoju infrastruktury ładowania. Dzierżawa to jedynie techniczny sposób wykonania zadania publicznego przez podmiot wyspecjalizowany. W momencie zawierania umów (…) oraz w okresie planowania inwestycji, bezpośrednią intencją Gminy było i jest stworzenie infrastruktury służącej nieodpłatnemu transportowi zbiorowemu. Gmina od początku nie działa w celu uzyskania stałego dochodu z tego tytułu. Dzierżawa gruntu operatorowi pojawia się jako warunek konieczny do zapewnienia nowoczesnej obsługi podróżnych na węźle przesiadkowym. W świetle orzecznictwa TSUE, kluczowy dla odliczenia VAT jest zamiar podatnika w momencie dokonywania zakupów, a tym zamiarem jest realizacja zadania własnego (niepodlegającego VAT).
Podsumowując, z uwagi na brak bezpośredniego związku pomiędzy ponoszonymi wydatkami inwestycyjnymi (Działania 1-6) a działalnością gospodarczą Gminy, warunki określone w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie zostały spełnione. Gminie nie przysługuje i nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w jakiejkolwiek części.
Skoro czynność główna (utrzymanie darmowego (...)) leży poza zakresem VAT, to marginalna dzierżawa nie może sztucznie zmieniać statusu podatkowego całego zakupu. Gmina nie kupuje działek od (…) i nie buduje parkingu w celu uzyskiwania obrotu z dzierżawy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z nabyciem których podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Ponadto, ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT. W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.
Wyrażoną w cytowanym art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości
do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Na mocy z art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 90 ust. 10 ustawy:
W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:
1) przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;
2) nie przekroczyła 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.
W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem.
Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników, sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji” oraz
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.
Zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:
a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,
b) jednostkę budżetową,
c) zakład budżetowy.
W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla poszczególnych jednostek organizacyjnych.
Ww. rozporządzenie wprowadza wzory, według których są wyznaczane sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć.
Zaproponowane metody mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą VAT.
Na zakres prawa do odliczenia podatku VAT w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik, w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11.12.2006 r. s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którą:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podatnik, w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, a w przypadku wystąpienia czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem – także proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT i realizuje projekt partnerski pn.: „(…)”. Przedsięwzięcie uzyskało dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach programu (…). W ramach realizacji projektu Gmina wykona następujące działania inwestycyjne:
· Działanie 1 – (…);
· Działanie 2 – (…);
· Działanie 3 – (…); realizacja inwestycji w ramach Działania 3 obejmje (…) i wymaga odpłatnego nabycia nieruchomości od (…);
· Działanie 4 – (…);
· Działanie 5 – (…);
· Działanie 6 – (…).
Wybudowana infrastruktura drogowa, rowerowa, piesza oraz parking (...) będą ogólnodostępne i nieodpłatne dla mieszkańców oraz osób trzecich, służąc realizacji zadań własnych Gminy z zakresu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty (lokalny transport zbiorowy, drogi gminne).
Jedynym elementem odpłatnym będzie dzierżawa powierzchni ok. (…) m2 pod stację ładowania pojazdów elektrycznych w ramach Działania 3. Wydzielona powierzchnia zostanie udostępniona zewnętrznemu podmiotowi (operatorowi) odpłatnie, na podstawie umowy dzierżawy zawartej w formie cywilnoprawnej. Z tytułu dzierżawy Gmina będzie regularnie pobierać od operatora czynsz dzierżawny, stanowiący dla Gminy obrót podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz będzie wystawiać na rzecz operatora faktury.
W odniesieniu do Działań 1, 2, 4, 5, 6 oraz pozostałej części Działania 3 (…), infrastruktura ta po zakończeniu realizacji projektu nie zostanie przekazana do odpłatnego użytkowania żadnemu podmiotowi na cele komercyjne. Wjazd na parking (...) nie będzie biletowany, nie będą pobierane opłaty abonamentowe, a korzystanie z niego nie będzie uwarunkowane koniecznością zakupu jakichkolwiek biletów czy usług od Gminy. Infrastruktura ta będzie utrzymywana przez Gminę wyłącznie w ramach wykonywania władztwa publicznego.
Towary i usługi nabyte w ramach Działań 1, 2, 4, 5, 6 oraz w przeważającej części Działania 3 nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Jedynym elementem, który formalnie będzie generował obrót opodatkowany podatkiem VAT, jest wydzielona powierzchnia gruntu w ramach Działania 3, przeznaczona pod dzierżawę dla operatora stacji ładowania.
Wskazują Państwo, że Gmina nie ma i nie będzie miała możliwości przyporządkowania ponoszonych wydatków inwestycyjnych w całości ani w dającej się wyodrębnić części do celów wykonywanej działalności gospodarczej. Gmina nie jest w stanie wyodrębnić z faktur wykonawczych ani z faktury za zakup gruntu od (…) konkretnych kwot podatku naliczonego, które odnosiłyby się wyłącznie do powierzchni mającej podlegać dzierżawie. Wydatki te mają charakter zakupów o charakterze ogólnym dla całej inwestycji, z dominującym i nadrzędnym przeznaczeniem do celów działalności statutowej (publicznoprawnej), pozostającej poza zakresem ustawy.
Gmina nie jest w stanie wyodrębnić wydatków poniesionych na zakup gruntu od (…) ani wydatków inwestycyjnych na generalne wykonawstwo w części, w jakiej miałyby one przypadać ściśle i wyłącznie na wydzieloną strefę pod stację ładowania pojazdów. Wydatki i nakłady inwestycyjne związane z wydzieleniem i przygotowaniem strefy pod stację ładowania pojazdów nie będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. do odpłatnej dzierżawy. Przedmiotowa strefa będzie wykorzystywana w sposób dwojaki (mieszany), z całkowicie dominującym charakterem publicznoprawnym, pozostającym poza zakresem ustawy.
Faktury dokumentujące ponoszone wydatki inwestycyjne będą wystawiane na Gminę. Zakup towarów i usług związanych z realizacją projektu, z uwagi na ich zróżnicowany charakter prawny i techniczny, będzie dokumentowany odrębnymi dokumentami rozliczeniowymi przez poszczególnych dostawców i wykonawców. Pomimo, że w projekcie wystąpi więcej niż jedna faktura, żadna z nich (zarówno od (…), jak i od generalnego wykonawcy) nie da technicznej ani księgowej możliwości obiektywnego wyodrębnienia kwot podatku naliczonego związanych wyłącznie z działalnością gospodarczą (dzierżawą), ze względu na opisaną wyżej technologiczną i gospodarczą spójność oraz niepodzielność całej inwestycji.
Państwa wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą ustalenia, czy w związku z realizacją projektu pn.: „(…)”, od całości wydatków poniesionych na Działania 1-6, w tym w odniesieniu do wydatków na zakup gruntu oraz nakładów na wydzielenie strefy pod stację ładowania pojazdów, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT.
Rozstrzygając kwestię będącą przedmiotem Państwa wątpliwości na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Zatem umowa dzierżawy jest cywilnoprawną umową, nakładającą na strony tej umowy określone przepisami obowiązki. Oddanie rzeczy innej osobie do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony na podstawie umowy dzierżawy związane jest ze wzajemnym świadczeniem dzierżawcy, polegającym na zapłacie umówionego czynszu. Z ww. zapisu wynika, że dzierżawa jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania i pobierania pożytków, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.
Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne, należne za używanie rzeczy przez jej dzierżawcę.
W związku z tym, dzierżawa stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy odpłatne udostępnianie powierzchni pod stację ładowania pojazdów elektrycznych w ramach Działania 3 – na podstawie zawartej umowy dzierżawy należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Gminę z tego tytułu należy uznać za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Gmina będzie bowiem świadczyć usługę dzierżawy nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która zostanie zawarta z zewnętrznym podmiotem (operatorem). Jak Państwo wskazali w opisie sprawy, z tytułu dzierżawy Gmina będzie regularnie pobierać od operatora czynsz dzierżawny, stanowiący dla Gminy obrót podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz będzie wystawiać na rzecz operatora faktury dotyczące świadczenia usług dzierżawy.
W opisie sprawy wskazali Państwo, że towary i usługi nabyte w ramach Działań 1, 2, 4, 5, 6 oraz w przeważającej części Działania 3 nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Jedynym elementem, który formalnie będzie generował obrót opodatkowany podatkiem VAT, jest wydzielona powierzchnia gruntu w ramach Działania 3, przeznaczona pod dzierżawę dla operatora stacji ładowania.
Zatem, skoro są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, a wydatki ponoszone w związku z realizacją projektu będą wykorzystywane przez Gminę zarówno do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych podatkiem VAT), jak i do działalności innej niż działalność gospodarcza (do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT), to przysługuje Państwu częściowe prawo do odliczenia podatku naliczonego od poniesionych wydatków, tj. wyłącznie w takim zakresie, w jakim zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
W tym miejscu wskazać należy, że fundamentalne prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego nie może zostać ograniczane tylko z tego powodu, że skala prowadzonej działalności podlegającej opodatkowaniu jest niewielka, a wykorzystanie efektów inwestycji do celów komercyjnych jest marginalne w stosunku do wydatków poniesionych na ich realizację. To właśnie w tym celu ustawodawca uzupełnił generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy, umożliwiające częściowe odliczanie podatku naliczonego.
Powołany wyżej przepis art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.
Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą.
W celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik powinien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik powinien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.
Jak Państwo wskazali w opisie sprawy, Gmina nie ma i nie będzie miała możliwości przyporządkowania ponoszonych wydatków inwestycyjnych związanych z realizacją projektu pn.: „(…)” w całości ani w dającej się wyodrębnić części do celów wykonywanej działalności gospodarczej. Gmina nie jest w stanie wyodrębnić z faktur wykonawczych ani z faktury za zakup gruntu od (…) konkretnych kwot podatku naliczonego, które odnosiłyby się wyłącznie do powierzchni mającej podlegać dzierżawie. Wydatki te mają charakter zakupów o charakterze ogólnym dla całej inwestycji.
Zatem, skoro wydatki ponoszone w związku z realizacją projektu będą wykorzystywane przez Gminę zarówno do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych podatkiem VAT), jak i do działalności innej niż działalność gospodarcza (do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT) i nie są Państwo w stanie przyporządkować ponoszonych wydatków związanych
z realizacją projektu do poszczególnych rodzajów działalności, to Gminie przysługuje w tej sytuacji możliwość odliczenia części podatku VAT z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Należy jednak zauważyć, że jak wskazano wyżej, w myśl art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, jeżeli proporcja nie przekracza 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta – z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy – ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji bowiem podatnik ma prawo wyboru, czy dokona on odliczenia w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie odliczy podatku naliczonego.
Podsumowując stwierdzam, że w związku z realizacją projektu pn.: „(…)”, Gmina jest uprawniona do dokonania częściowego odliczenia podatku naliczonego od zakupu towarów i usług, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 86 ust. 2a i następne ustawy, tj. w takim zakresie, w jakim zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego Gmina może zrealizować pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Wobec powyższego, Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Wskazuję również, że pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowanych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne Wnioskodawcy przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym.
W związku z powyższym, nie zajęto stanowiska w tej sprawie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów