0112-KDIL3.4012.497.2026.2.MC

Interpretacja indywidualna2026-09-14Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Zastosowanie zwolnienia od podatku VAT przy sprzedaży lokalu mieszkalnego oraz wliczenia do limitu sprzedaży kwoty uzyskanej z tej transakcji.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

9 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

·      możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy przy planowanym zbyciu lokalu mieszkalnego,

·      wyłączenia wartości sprzedaży ww. lokalu z limitu zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy, a tym samym braku zobowiązania do rejestracji VAT jako podatnik czynny.

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 13 sierpnia 2026 r. (wpływ 13 sierpnia 2026 r.).

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowana będąca stroną postępowania: (…)

reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego (…)

2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

(…)

Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowani (dalej również jako: Wnioskodawcy) pozostają w związku małżeńskim, w którym od samego początku jego trwania, bez przerw, obowiązuje ustrój ustawowej wspólności majątkowej, uregulowany szczegółowo w art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Pomiędzy małżonkami nie zawierano żadnych majątkowych umów małżeńskich rozszerzających, ograniczających ani wyłączających wspólność ustawową.

W dniu (…) 2017 r. Wnioskodawcy, działając wspólnie, nabyli na rynku wtórnym lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, położony w (…), dla którego prowadzona jest księga wieczysta. Transakcja nabycia lokalu mieszkalnego została sfinansowana z majątku wspólnego (dorobkowego) Wnioskodawców.

Nabycie to nie było udokumentowane fakturą VAT i nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Transakcja podlegała wyłącznie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) według stawki 2%, pobranym we właściwej kwocie przez notariusza w momencie sporządzania aktu notarialnego. Wnioskodawcom, w związku z pierwotnym nabyciem nieruchomości, nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, gdyż podatek taki w ogóle w transakcji nie wystąpił.

Lokal mieszkalny nabyty został w celach o charakterze ściśle inwestycyjnym, z zamiarem przeznaczenia na długoterminowy najem na cele mieszkaniowe osobom fizycznym.

W listopadzie 2017 r. przedmiotowy lokal został formalnie wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej wówczas przez Zainteresowanego niebędącego stroną (męża). Następnie, z uwagi na reorganizację modelu biznesowego rodziny, w dniu (…) 2018 r. doszło do nieodpłatnego przekazania tego składnika majątkowego i wciągnięcia go do ewidencji środków trwałych w jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez Zainteresowaną będącą stroną (żonę). Powyższe przesunięcie miało charakter wyłącznie ewidencyjno-organizacyjny w obrębie niezmiennego, niepodzielnego majątku wspólnego małżonków i pozostawało bez wpływu na jego cywilnoprawny status współwłasności łącznej.

Zainteresowana będąca stroną (żona) korzysta na bieżąco ze zwolnienia podmiotowego w podatku od towarów i usług na podstawie dyspozycji art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż wartość jej rocznej sprzedaży nie przekracza dopuszczalnego limitu kwotowego (200 000 PLN). Świadczone przez Nią z wykorzystaniem przedmiotowego lokalu usługi najmu długoterminowego były od początku opodatkowane jako usługi zwolnione przedmiotowo na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT (usługi w zakresie wynajmowania nieruchomości o charakterze mieszkalnym na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe). W lokalu nie prowadzono żadnej działalności najmu krótkoterminowego, usług zakwaterowania czy turystycznych.

Zainteresowana dokonywała odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej przedmiotowego lokalu mieszkalnego w oparciu o przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez wszystkie lata używania. Jednakże, od 1 stycznia 2023 r. dokonywanie odpisów amortyzacyjnych zostało prawnie i definitywnie zaniechane, na skutek wejścia w życie regulacji wprowadzających nowy przepis art. 22c pkt 2 ustawy o PIT (ustawa tzw. „(…)”). Mimo wprowadzonych zakazów kosztowych w PIT, lokal mieszkalny nigdy nie został formalnie wycofany z ewidencji środków trwałych i figuruje w niej do dzisiaj jako aktywny składnik firmowy.

Od momentu zakupu w 2017 r. Wnioskodawcy ponieśli jedynie pomniejsze nakłady odświeżeniowe i wyposażeniowe, których łączna suma nie przekroczyła i nigdy nie zbliżyła się do granicy 30% wartości początkowej nieruchomości. Nieruchomość nie przechodziła żadnej kompleksowej przebudowy ani rozbudowy w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

W perspektywie najbliższych operacji życiowo-gospodarczych, Zainteresowani planują w końcówce 2026 r. dokonanie odpłatnego zbycia opisanego lokalu mieszkalnego. Sprzedaż nastąpi bezpośrednio z majątku firmowego żony (bez uprzedniego wycofywania lokalu do majątku prywatnego), a nabywcą będzie podmiot trzeci. Przewidywana wartość transakcji zbycia opiewać będzie na kwotę z przedziału (…) (…) PLN.

Z uwagi na fakt, że spodziewany przychód z jednej tylko transakcji znacznie przewyższy zdefiniowany w ustawie o podatku od towarów i usług próg kwotowy uprawniający do zwolnienia podmiotowego (art. 113 ust. 1), Wnioskodawcy powzięli wątpliwości prawne odnośnie reżimu opodatkowania planowanej dostawy, a także ewentualnego wpływu tej sprzedaży na utrzymanie statusu podatnika zwolnionego podmiotowo w podatku VAT.

W uzupełnieniu do wniosku udzielili Państwo odpowiedzieli na zadane przez Organ w wezwaniu pytania:

1)  Jakiego rodzaju działalność gospodarczą Państwo prowadzą, co jest jej przedmiotem? Należy wskazać oddzielnie dla każdego z Państwa.

Odp. (…) NIP (…), prowadzi wyłącznie działalność, która podlega VAT, tj. głównie wynajmem lokali użytkowych – dla firm, np. lokalu dla sklepu (…) w (…), czy innego lokalu dla (…).

(…) NIP (…), prowadzi wyłącznie działalność, która nie podlega VAT, tj. – wynajem lokali mieszkalnych osobom fizycznym.

Pomysł na to aby lokal stanowiący własność obojga małżonków wynajmowała w ramach swojej działalności żona (stąd przekazanie – z najmu przez (…)) wyniknął z sugestii p. księgowej. Chodziło o to – aby w 100% rozdzielić działalność gospodarczą – która podlega VAT, od tej która jej nie podlega – i w ten sposób ułatwiać prowadzenie księgowości.

Niezależnie od ww. dwóch działalności gospodarczych JDG, małżonkowie prowadzą działalność razem w formie Spółki Cywilnej: pod nazwą (…) Spółka Cywilna NIP (…) (podlega VAT) – która obecnie zajmuje się pozyskiwaniem wystawców i odwiedzających na targi organizowane przez (…) z (…) – jako wyłączny przedstawiciel na Polskę. Ta sama firma zajmowała się kiedyś podobną działalnością dla (…) i nazywała się (…) Spółka Cywilna. W momencie zmiany głównego kontrahenta nastąpiła też zmiana nazwy firmy.

2)  Czy ponosiła Pani/Pani małżonek nakłady na ulepszenie przedmiotowego lokalu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w stosunku do których przysługiwało Pani/Pani małżonkowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Proszę dokładnie opisać.

Odp. Bezpośrednio po zakupie w ww. mieszkaniu był prowadzony niewielki remont – czego dowodem jest zestawienie faktur na sumę ok (…) tys. zł netto. Wtedy (…) przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Dokupiono też wyposażenie ruchome mieszkania i meble za ok (…) tys. zł.

3)  W jakim okresie ponosiła Pani/Pani małżonek wydatki na ulepszenie ww. lokalu?

Odp. W listopadzie i grudniu 2017.

4)  Jeżeli ponosiła Pani/Pani małżonek wydatki na ulepszenie, to czy wydatki te były wyższe niż 30% wartości początkowej przedmiotowego lokalu?

Odp. Nie. Łączna wartość nakładów na remont i wyposażenie lokalu była znacznie niższa niż 30% jego wartości.

Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 2) i 4) jest twierdząca, to należy wskazać:

a)  Kiedy nastąpiło oddanie do użytkowania lokalu mieszkalnego po ulepszeniu?

Odp. W styczniu 2018. Wtedy podpisano umowę z pierwszym najemcą lokalu.

b)  Czy ulepszenia stanowiły „przebudowę” rozumianą jako dokonanie istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany wykorzystania ww. lokalu lub w celu znaczącej zmiany warunków zasiedlenia?

Odp. Nie.

c)  Czy po ulepszeniu miało miejsce pierwsze zasiedlenie lokalu?

Odp. Lokal był kupiony z rynku wtórnego. Jego pierwsze zasiedlenie z punktu widzenia prawa budowlanego było w latach 50-tych ubiegłego wieku.

d)  Jeżeli miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. lokalu po ulepszeniu, to należy wskazać, kiedy to nastąpiło (należy podać dzień, miesiąc i rok)?

Odp. Lokal po remoncie i doposażeniu wynajęto od dnia 1 stycznia 2018 r.

e)  Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem lokalu po jego ulepszeniu a sprzedażą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?

Odp. Tak – pomiędzy pierwszym zasiedleniem po ulepszeniu a ewentualną sprzedażą minie ponad 8 lat.

f)   Czy ulepszony lokal był wykorzystywane przez Panią/Pani małżonka wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT?

Odp. Tak – lokal był wynajmowany tylko i wyłącznie osobom fizycznym – wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe.

5)  Na jakiej podstawie dysponuje Pani udziałem Pani męża w nieruchomości, w swojej działalności gospodarczej? Proszę opisać.

Odp. Mając na uwadze precyzyjne odzwierciedlenie obowiązującego stanu prawnego, w pierwszej kolejności doprecyzowali i sprostowali Państwo, iż w przedstawionym wniosku w stanie faktycznym nie występuje w ogóle pojęcie „udziału mojego męża”.

Nabyty w 2017 r. lokal mieszkalny stanowił od momentu jego zakupu i niezmiennie stanowi do dnia dzisiejszego składnik majątku wspólnego małżonków, bezwzględnie objęty ustrojem ustawowej wspólności majątkowej na podstawie art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO). Wspólność ta, wynikająca wprost z istoty ustroju małżeńskiego, posiada charakter współwłasności łącznej (bezudziałowej). Oznacza to, że w czasie trwania naszej wspólności majątkowej nie można w żaden sposób wyodrębnić ułamkowych czy matematycznych udziałów, którymi współmałżonkowie mogliby samodzielnie rozporządzać wobec siebie (np. cywilnoprawnie ich użyczać lub wynajmować). Zarówno Pani, jak i Pani mąż, jesteście Państwo niepodzielnymi właścicielami całości tej nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę oświadczyła Pani, że w prowadzonej przez Panią jednoosobowej działalności gospodarczej dysponuje Pani całą przedmiotową nieruchomością (a nie wyimaginowanym „udziałem męża”), wyłącznie na podstawie przepisów prawa rodzinnego regulujących prawo do samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym.

Stosownie do art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, co obejmuje również prawo do wykorzystywania składników tego majątku w celach zarobkowych we własnym przedsiębiorstwie.

Wykorzystywanie lokalu na potrzeby prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej odbywa się w ramach tak zdefiniowanego zarządu, za pełną, dorozumianą oraz wyraźną zgodą Pani męża. Ponieważ zarządza Pani rzeczą, do której posiada pełne i niepodzielne prawo z tytułu współwłasności łącznej.

Przesunięcia ewidencyjne tego majątku na przestrzeni lat, a także planowana w 2026 r. jego ostateczna sprzedaż, pozostają w ścisłych ramach autonomii organizacyjnej wewnątrz wspólnego majątku dorobkowego.

Pytania

1.       Czy planowane na rok 2026 odpłatne zbycie opisanego w stanie faktycznym lokalu mieszkalnego, wykorzystywanego w działalności gospodarczej, będzie korzystać ze zwolnienia przedmiotowego od podatku od towarów i usług, stosownie do uregulowań art. 43 ust. 1 pkt 10 lub ewentualnie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?

2.       Czy wartość sprzedaży Nieruchomości, stanowiącej majątek wspólny małżonków, powinna być wyłączona z wartości sprzedaży obojga Zainteresowanych (Wnioskodawcy oraz Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania) na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT, a tym samym oboje Zainteresowani nie są zobowiązani do rejestracji jako podatnicy VAT czynni? (pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko odnośnie Pytania nr 1:

Zdaniem Wnioskodawców, planowane na końcówkę 2026 r. odpłatne zbycie przedmiotowego lokalu mieszkalnego w całości spełnia przesłanki do objęcia go zwolnieniem z podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Dodatkowo, nawet w przypadku uznania tej podstawy za niewystarczającą, transakcja znajdzie pełne pokrycie w ochronnej normie art. 43 ust. 1 pkt 10a tejże ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem sytuacji, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, albo gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Prawidłowa interpretacja pojęcia „pierwszego zasiedlenia” jest kluczowa dla sprawy. Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, jest to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi, lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków po ich wybudowaniu lub po ich ulepszeniu, jeżeli wydatki na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Przedmiotowy lokal mieszkalny nabyty został w 2017 r. z rynku wtórnego, co niewątpliwie poświadcza, że proces jego wybudowania i historycznie „pierwsze zasiedlenie” faktyczne miały miejsce w odległej przeszłości. Jednakże, nawet restrykcyjnie przyjmując datę rozpoczęcia użytkowania w celach komercyjnych przez Wnioskodawców (czyli oddanie w najem w 2017 r.) jako własny moment zasiedlenia, nie sposób nie zauważyć, że do czasu planowanej sprzedaży w 2026 r. upłynie ponad dziewięć pełnych lat.

Ponadto, w opisie sprawy Wnioskodawcy stanowczo wykluczyli dokonanie jakichkolwiek ulepszeń, które przekroczyłyby próg 30% wartości lokalu, co mogłoby spowodować „ponowne” pierwsze zasiedlenie. W świetle powyższego, minął bezpowrotnie uregulowany w przepisach okres dwóch lat, co uprawnia do zastosowania w pełni zwolnienia przedmiotowego z art. 43 ust. 1 pkt 10.

Subsydiarnie, Wnioskodawcy opierają swoje przekonanie również na art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. Ustawodawca wprowadził tam mechanizm chroniący, zwalniając od podatku dostawę budynków nieobjętą zwolnieniem z pkt 10, pod warunkiem, że w stosunku do tych obiektów dokonującemu ich dostawy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W badanej sprawie lokal został kupiony w 2017 r. od osoby fizycznej na rynku wtórnym, a transakcja podlegała wyłącznie podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). Podatek VAT nie wystąpił, zatem Wnioskodawcy w sposób bezwzględny pozbawieni byli prawa do jakiegokolwiek odliczenia z tego tytułu.

Reasumując, sprzedaż lokalu z punktu widzenia przedmiotowego obciążenia VAT, będzie całkowicie neutralna i nie rodzi obowiązku odprowadzenia 23% ani 8% stawki VAT, przenosząc obowiązek zapłaty obciążeń transakcyjnych (w formie 2% podatku PCC) na nabywcę w trybie prawa cywilnego. Podobne stanowisko odnaleźć można w jednolitej linii orzeczniczej (m.in. interpretacja z 17 listopada 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.84.2024.2.AB).

Stanowisko odnośnie Pytania nr 2 (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku):

Wartość sprzedaży Nieruchomości nie powinna być wliczana do wartości sprzedaży dla celów limitu zwolnienia podmiotowego.

Z uwagi na fakt, że Nieruchomość stanowiła majątek wspólny małżonków, wyłączenie z art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT, znajduje zastosowanie do obojga Zainteresowanych. Tym samym, każde z nich zachowuje prawo do zwolnienia podmiotowego z art. 113 ust. 1 ustawy.

W kategorycznej ocenie Zainteresowanych, kwota przychodu (szacowana na ok. (…) (…) PLN) uzyskana z planowanej odpłatnej dostawy opisanego lokalu mieszkalnego, stanowiącego majątek wspólny małżonków, nie będzie podlegała doliczeniu do limitu wartości sprzedaży, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w odniesieniu do żadnego z Zainteresowanych.

W konsekwencji transakcja ta nie doprowadzi do przekroczenia progu zwalniającego (wynoszącego w dacie sprzedaży 240 000 PLN), a tym samym zarówno Zainteresowana będąca stroną postępowania (żona), jak i Zainteresowany niebędący stroną (mąż) – zachowają pełne i nieskrępowane prawo do korzystania z dotychczasowego zwolnienia podmiotowego z VAT, o ile ich pozostały, regularny obrót operacyjny nie przekroczy w 2026 r. dopuszczalnych prawem ram dla tego zwolnienia.

Głównym i obiektywnym fundamentem prawnym dla powyższego twierdzenia jest dyspozycja normy uregulowanej w art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z literalnym i celowościowym brzmieniem tego przepisu, do wartości sprzedaży uprawniającej do zwolnienia podmiotowego nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie odrębnych przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji. Ratio legis przedmiotowego wyłączenia stanowi intencja ustawodawcy do zniwelowania negatywnych skutków incydentalnych, wielkogabarytowych transakcji kapitałowych z puli obrotów, która ma za zadanie wyznaczać standardowy status tzw. „drobnego przedsiębiorcy”.

Opisywany we wniosku lokal mieszkalny nabyty w 2017 r. do wspólności ustawowej małżeńskiej, był trwale i bezpośrednio związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez małżonków. Pierwotnie znajdował się on, ze wspólną akceptacją, w ewidencji środków trwałych prowadzonych dla celów podatku dochodowego przez męża, a od listopada 2018 r. został płynnie przesunięty i ujęty w ewidencji środków trwałych w jednoosobowej działalności żony. Przez wszystkie kolejne lata, oboje Zainteresowani systematycznie (w czasie właściwym dla prowadzonych w danych okresach ewidencji) dokonywali od jego wycenionej wartości początkowej fiskalnych odpisów amortyzacyjnych w systemie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle logiki prawnej, lokal ten był w ujęciu historycznym i pozostaje nadal, dla obojga Zainteresowanych, obiektywnie rozumianym dobrem inwestycyjnym i pełnoprawnym środkiem trwałym.

W ocenie Zainteresowanych fakt, że w wyniku wprowadzonych reform fiskalnych (tzw. „(…)” obowiązujący od 1 stycznia 2023 r. – art. 22c pkt 2 ustawy o PIT), wstrzymano na gruncie podatków dochodowych możliwość dalszego technicznego dokonywania odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych, pozostaje bezwzględnie neutralny dla kwalifikacji tejże samej nieruchomości jako „środka trwałego podlegającego amortyzacji” w ujęciu systematyki i dyrektyw podatku VAT. Utrata, podyktowanego intencją uszczelnienia systemu, prawa do optymalizacji kosztowej w PIT w żaden sposób nie degraduje ontologicznego, inwestycyjnego charakteru opisywanego lokalu. W dalszym ciągu funkcjonuje on bowiem w strukturze majątkowej firmy jako długotrwałe aktywo służące generowaniu obrotu.

Powyższa linia interpretacyjna odnajduje pełne pokrycie w utrwalonym i jednolitym stanowisku Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Świadczy o tym na przykład interpretacja wydana w dniu 18 lipca 2023 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.307.2023.1.WN), w której organ bezapelacyjnie zatwierdził, że „sprzedaż środka trwałego będącego dobrem inwestycyjnym nawet jeśli już nie podlega amortyzacji podatkowej nie wpływa na limit sprzedaży z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT”. Analogiczny pogląd ugruntowano w orzeczeniu sygn. 0112-KDIL1-2.4012.64.2026.2.MR.

Występując z wnioskiem wspólnym w reżimie art. 14r Ordynacji podatkowej, jako współwłaściciele w ustroju łączności majątkowej, Zgłaszający uznają za słuszne twierdzenie, że planowana w 2026 roku sprzedaż z perspektywy podatku VAT, jawi się bezsprzecznie jako „dostawa zdefiniowanego wyżej środka trwałego”.

Prawo wyłączające, wskazane w art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT, cechuje obiektywizm przedmiotowy. Działa ono ochronnie względem samej transakcji dostawy danego towaru inwestycyjnego. Niezależnie zatem od tego, czy przychód rzędu 700 000 PLN przypisany zostanie na użytek analiz VAT tylko aktywności żony (jako wyłącznemu wynajmującemu), tylko mężowi, ewentualnie proporcjonalnie obojgu, czy też wręcz w świetle orzeczenia TSUE w sprawie C-213/24 organ uznałby, że małżonkowie działający wspólnie w ramach jednej puli majątkowej stanowią jednego łącznego podatnika VAT – kwota ta, jako wynagrodzenie z tytułu odpłatnego wyzbycia się środka trwałego podlegającego w toku swej historii amortyzacji, zostaje bezpowrotnie odjęta i wyłączona z łącznej puli obrotu wyznaczającego status drobnego przedsiębiorcy limitowanego w art. 113 ust. 1.

Reasumując, dla Zainteresowanej (żony) jak i dla Zainteresowanego (męża), zaplanowana przez Państwa jednorazowa, doniosła finansowo czynność zbycia dawniej wciągniętej do działalności gospodarczej nieruchomości mieszkalnej, nie będzie skutkowała wpadnięciem w reżim opodatkowania zryczałtowanego poprzez przekroczenie limitu zwolnienia podmiotowego. Konsekwentnie, realizacja umowy z kupującym nie ustanowi po ich stronie materialnego obowiązku rejestracji do VAT jako podatników VAT czynnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Według art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zatem zgodnie z powołanymi przepisami, nieruchomość (zarówno zabudowana, jak i gruntowa) spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jej sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 z 11.12.2006 r., s. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

a)   określone udziały w nieruchomości,

b)  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,

c)  udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 195 ustawy Kodeks cywilny:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Jak stanowi art. 196 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

W myśl art. 196 § 2 ustawy Kodeks cywilny:

Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Należy w tym miejscu zauważyć, że kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

W myśl art. 36 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.

Art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że:

Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.

Z uwagi na powyższe regulacje prawne, w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną, uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.

Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Należy podkreślić jednak, że nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo w związku małżeńskim, w którym od samego początku jego trwania, bez przerw, obowiązuje ustrój ustawowej wspólności majątkowej. W 2017 r. nabyli Państwo na rynku wtórnym lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Transakcja nabycia lokalu mieszkalnego została sfinansowana z Państwa majątku wspólnego. Nabycie to nie było udokumentowane fakturą VAT i nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z nabyciem nieruchomości, nie przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, gdyż podatek taki w ogóle w transakcji nie wystąpił. Lokal mieszkalny nabyty został w celach o charakterze ściśle inwestycyjnym, z zamiarem przeznaczenia na długoterminowy najem na cele mieszkaniowe osobom fizycznym. Zainteresowana będąca stroną postępowania prowadzi wyłącznie działalność, która nie podlega VAT, tj. – wynajem lokali mieszkalnych osobom fizycznym. Natomiast Zainteresowany niebędący stroną postępowania prowadzi wyłącznie działalność, która podlega VAT, tj. głównie wynajmem lokali użytkowych – dla firm. W listopadzie 2017 r. przedmiotowy lokal został formalnie wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej wówczas przez Zainteresowanego niebędącego stroną. Następnie, z uwagi na reorganizację modelu biznesowego rodziny, w 2018 r. doszło do nieodpłatnego przekazania tego składnika majątkowego i wciągnięcia go do ewidencji środków trwałych w jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez Zainteresowaną będącą stroną. Zainteresowana będąca stroną korzysta na bieżąco ze zwolnienia podmiotowego w podatku od towarów i usług na podstawie dyspozycji art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż wartość jej rocznej sprzedaży nie przekracza dopuszczalnego limitu kwotowego (200 000 PLN). Świadczone przez Zainteresowaną z wykorzystaniem przedmiotowego lokalu usługi najmu długoterminowego były od początku opodatkowane jako usługi zwolnione przedmiotowo na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36. Przedmiotowy lokal był wynajmowany tylko i wyłącznie osobom fizycznym – wyłącznie na potrzeby mieszkaniowe. Od momentu zakupu w 2017 r., Wnioskodawcy ponieśli w listopadzie i grudniu 2017 r. jedynie pomniejsze nakłady odświeżeniowe i wyposażeniowe, których łączna suma nie przekroczyła i nigdy nie zbliżyła się do granicy 30% wartości początkowej nieruchomości. Nieruchomość nie przechodziła żadnej kompleksowej przebudowy ani rozbudowy w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Jak wynika z opisu sprawy, pierwsze zasiedlenie przedmiotowego lokalu, z punktu widzenia prawa budowlanego, było w latach 50-tych ubiegłego wieku. Pomiędzy pierwszym zasiedleniem lokalu a sprzedażą upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Obecnie planują Państwo dokonanie odpłatnego zbycia opisanego lokalu mieszkalnego. Sprzedaż nastąpi bezpośrednio z majątku firmowego Zainteresowanej będącej stroną postępowania (bez uprzedniego wycofywania lokalu do majątku prywatnego), a nabywcą będzie podmiot trzeci.

Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy przy sprzedaży lokalu mieszkalnego wykorzystywanego w działalności gospodarczej (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).

Analiza opisu sprawy oraz treści przywołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że dokonując transakcji sprzedaży lokalu mieszkalnego Pani jako zainteresowana będąca stroną postępowania, występowała będzie w charakterze podatnika podatku od towarów i usług (o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy), a powyższa czynność w świetle ustawy będzie traktowana jako odpłatna dostawa towarów, zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.

Jak wynika z okoliczności sprawy, prowadzą Państwo obydwoje własną działalności gospodarczą. Ponadto, jak wskazali Państwo we wniosku lokal mieszkalny nabyty został przez Państwa w celach o charakterze ściśle inwestycyjnym, z zamiarem przeznaczenia na długoterminowy najem na cele mieszkaniowe osobom fizycznym. W listopadzie 2017 r., przedmiotowy lokal został formalnie wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej wówczas przez Zainteresowanego niebędącego stroną. Następnie, z uwagi na reorganizację modelu biznesowego rodziny, w 2018 r. doszło do nieodpłatnego przekazania tego składnika majątkowego i wciągnięcia go do ewidencji środków trwałych w jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez Zainteresowaną będącą stroną. Sprzedaż, opisanego we wniosku lokalu mieszkalnego, nastąpi bezpośrednio z majątku firmowego Zainteresowanej będącej stroną postępowania, bez uprzedniego wycofywania lokalu do majątku prywatnego.

Zatem, od 2018 r przedmiotowy lokal jest wykorzystywany na potrzeby Pani własnej działalności gospodarczej. Przedmiotowy lokal nie zaspokaja prywatnych (osobistych) Pani potrzeb i nie był wykorzystywany w celach mieszkaniowych.

Skoro lokal mieszkalny był i nadal jest wykorzystywany w celach zarobkowych w Pani działalności gospodarczej, nie był i nie jest więc wykorzystywany przez cały okres Jego posiadania na zaspokojenie potrzeb osobistych, zatem utracił walor majątku osobistego.

Zatem, przy dostawie lokalu mieszkalnego Pani jako Zainteresowana będąca stroną postępowania będzie podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Zatem dostawa ww. lokalu mieszkalnego będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Przy czym, zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności lub ich zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w tych przepisach warunki.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku: dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem, dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Jak wynika z treści art. 2 pkt 14 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)  wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Pierwsze zasiedlenie budynku lub jego części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadku doszło do korzystania z budynku.

Dodatkowo wskazać należy, że na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Wobec powyższego, przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków lub budowli w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów, w celu ustalenia, czy w rozpatrywanej sprawie dla sprzedaży lokalu mieszkalnego zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy w odniesieniu do ww. lokalu miało miejsce pierwsze zasiedlenie i jaki okres upłynie pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą tego lokalu.

Jak wynika z opisu sprawy, pierwsze zasiedlenie przedmiotowego lokalu, z punktu widzenia prawa budowlanego, było w latach 50-tych ubiegłego wieku. Lokal po remoncie i doposażeniu wynajmowano od dnia 18 stycznia 2018 r. Pomiędzy pierwszym zasiedleniem lokalu a jego planowaną sprzedażą upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Ponadto, od momentu zakupu Wnioskodawcy ponieśli jedynie nakłady odświeżeniowe i wyposażeniowe, których łączna suma nie przekroczyła i nigdy nie zbliżyła się do granicy 30% wartości początkowej nieruchomości. Nieruchomość nie przechodziła żadnej kompleksowej przebudowy ani rozbudowy w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Zatem, sprzedaż ww. lokalu będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam, że planowane odpłatne zbycie lokalu mieszkalnego, wykorzystywanego w Pani działalności gospodarczej, będzie korzystać ze zwolnienia przedmiotowego od podatku od towarów i usług, stosownie do uregulowań art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.

Dalsze Państwa wątpliwości dotyczą kwestii wyłączenia wartości sprzedaży lokalu mieszkalnego z limitu zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy, a tym samym braku zobowiązania do rejestracji VAT jako podatnik czynny (pytanie oznaczonego we wniosku nr 2).

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, u którego wartość sprzedaży, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 240.000 zł.

Na mocy art. 113 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy:

Do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:

2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:

a) transakcji związanych z nieruchomościami,

b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,

c) usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych

jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;

3)  odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Zatem, w treści art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy, został wymieniony katalog usług, których nie wlicza się do limitu sprzedaży pozwalającego na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Przy obliczaniu limitu obrotów, określonych w art. 113 ust. 1 ustawy, nie uwzględnia się m.in. odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy (z wyjątkiem usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41).

W oparciu o art. 113 ust. 5 ustawy:

Jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Stosownie do art. 113 ust. 9 ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy wskazać, że – co do zasady – o ile podatnik nie przekroczył kwoty sprzedaży określonej na podstawie art. 113 ust. 1 lub ust. 9 ustawy, ma prawo do korzystania z ww. zwolnienia do momentu przekroczenia tej kwoty. W przypadku przekroczenia ww. kwoty z tytułu świadczenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, podatnik zobowiązany będzie do dokonania rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług na zasadach określonych w ustawie.

Według art. 113 ust. 11 ustawy:

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1.

Z kolei przepis art. 113 ust. 13 ustawy:

Zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:

1)  dokonujących dostaw:

a) towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,

b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:

-   energii elektrycznej (CN 2716 00 00),

-   wyrobów tytoniowych,

-   samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,

c) budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,

d) terenów budowlanych,

e) nowych środków transportu,

f)  następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:

-     preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1),

-     komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26),

-     urządzeń elektrycznych (PKWiU 27),

-     maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),

g) hurtowych i detalicznych części i akcesoriów do:

-     pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (PKWiU 45.3),

-     motocykli (PKWiU ex 45.4);

2) świadczących usługi:

a) prawnicze,

b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,

c) jubilerskie,

d) ściągania długów, w tym factoringu;

3) (uchylony)

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy wskazać, że – co do zasady – o ile podatnik nie przekroczył kwoty sprzedaży określonej na podstawie art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy, ma prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego do momentu przekroczenia tej kwoty. W przypadku przekroczenia ww. kwoty z tytułu świadczenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, podatnik zobowiązany jest do dokonania rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług na zasadach określonych w ustawie.

Powołany przepis art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. c ustawy, wyklucza możliwość korzystania ze zwolnienia podmiotowego przez podatników dokonujących dostaw budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b ustawy. A zatem, przepis art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. c ustawy, dotyczy dostaw budynków i budowli i ich części dokonywanych przed pierwszym zasiedleniem, w ramach pierwszego zasiedlenia oraz w przypadku gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a tą dostawą upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Mając na uwadze przywołane przepisy oraz to, że w niniejszej interpretacji stwierdzono, że dostawa nieruchomości nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia i pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą nie upłynie okres krótszy niż 2 lata, to należy wskazać, że w związku z dostawą przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie utraci Pani zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 ustawy, ze względu na wyłączenie określone w przepisie art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. c ustawy.

Z cytowanego brzmienia art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy wynika, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 nie wlicza się m.in. wartości sprzedaży z tytułu odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku (na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy), jednakże z wyjątkiem transakcji związanych z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych. Natomiast za czynności związane z nieruchomościami, należy uznać nie tylko usługi stricte dotyczące nieruchomości, ale wszelkie czynności, których wykonanie oparte jest na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu nieruchomości.

Powyższe pośrednio można wywieść z Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.), gdzie w art. 47 przewidziano, że miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług rzeczoznawców i agentów nieruchomości, usług zakwaterowania w sektorze hotelarskim lub sektorach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, przyznawanie prawa użytkowania nieruchomości oraz usług związanych z przygotowywaniem i koordynacją prac budowlanych, takich jak usługi architektów i biur nadzoru budowlanego, jest miejsce, w którym znajduje się dana nieruchomość.

W Memorandum Wyjaśniającym do artykułu 9 (2) (a) Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r., w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (będącego odpowiednikiem art. 47 Dyrektywy 2006/112/WE) wskazano, że opodatkowanie usług związanych z nieruchomościami, jest bardziej racjonalne w miejscu, w którym dana nieruchomość się znajduje. Należy zatem uznać, że wprowadzenie takiego rozwiązania miało przede wszystkim zapewnić realizację podstawowej zasady wspólnego systemu VAT, jaką jest zasada opodatkowania transakcji w miejscu faktycznej konsumpcji towaru lub usługi. Efekt czynności związanych z nieruchomościami jest bowiem w większości przypadków wykorzystywany w miejscu lokalizacji nieruchomości.

Analizując treść art. 113 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy, wskazać ponadto należy, że „Słownik języka polskiego PWN” pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, Warszawa 2008, definiuje słowo „transakcja” jako operację handlową dotyczącą kupna lub sprzedaży towarów lub usług albo umowę handlową na kupno lub sprzedaż towarów lub usług i samo zawarcie takiej umowy.

Podkreślić również należy, że ustawodawca zarówno w ustawie, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia „charakter pomocniczy”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy. Dopiero gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych. Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa – http://synonim.net/synonim/pomocniczy), synonimami do słowa „pomocniczy” są pojęcia: „pomocny, wspierający, poboczny, akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, posiłkowy, subsydialny, subsydiarny, uzupełniający, wspomagający”.

Przepisy unijnej dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje incydentalne/uboczne”. Termin „incydentalny” wg Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) oznacza przy tym „mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”.

Także w wersji francuskiej VI Dyrektywy użyto określenia „accessoire”, a w wersji niemieckiej „Hilfsumsaetze”, co wskazuje, że w analizowanym kontekście istotne jest, aby były to czynności poboczne, czy też pomocnicze do zasadniczej działalności podatnika (wspomniane powyżej trzy wersje językowe VI Dyrektywy są kompatybilne i wskazują na pomocniczy, poboczny charakter omawianych czynności). Podobnie, polska wersja językowa Dyrektywy 2006/112/WE, która zastąpiła VI Dyrektywę, odstępuje od sformułowania „transakcje sporadyczne” i określa omawiane czynności jako „transakcje pomocnicze”.

Transakcje pomocnicze zatem to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności. Tak więc, aby ocenić, czy dana czynność może być uznana za pomocniczą, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika. Jeżeli dana działalność stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze. Aby więc ocenić, czy określona transakcja ma charakter „pomocniczy”, należy wziąć pod uwagę to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika.

Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie, dostawa nieruchomości, która jest objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, stanowi przedmiot Pani działalności gospodarczej, nie ma zatem charakteru transakcji pomocniczej.

Jednocześnie należy zauważyć, że z art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy wynika, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 nie wlicza się m.in. odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, lokal mieszkalny został wprowadzony do Pani środków trwałych w prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej podlegający amortyzacji. Omawiany lokal obecnie jest w ewidencji środków trwałych w działalności Zainteresowanej będącej stroną postępowania a Jego sprzedaż, nastąpi bezpośrednio z majątku firmowego Zainteresowanej będącej stroną postępowania, bez uprzedniego wycofywania lokalu do majątku prywatnego.

Z wniosku wynika, że Zainteresowana dokonywała odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej przedmiotowego lokalu mieszkalnego w oparciu o przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez wszystkie lata używania. Jednakże, od 1 stycznia 2023 r. dokonywanie odpisów amortyzacyjnych zostało prawnie i definitywnie zaniechane, na skutek wejścia w życie regulacji wprowadzających nowy przepis art. 22c pkt 2 ustawy o PIT (ustawa tzw. „(…)”). Mimo wprowadzonych zakazów kosztowych w PIT, lokal mieszkalny nigdy nie został formalnie wycofany z ewidencji środków trwałych i figuruje w niej do dzisiaj jako aktywny składnik firmowy.

Zatem, zgodnie z opisem sprawy, skoro lokal, o którym mowa we wniosku, został nabyty z zamiarem wykorzystywania w ramach prowadzonej działalności i z uwagi na ujęcie przedmiotowego lokalu mieszkalnego w Pani ewidencji spodków trwałych w oparciu o art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy, wartość uzyskana ze sprzedaży Tego lokalu nie podlega wliczeniu do limitu określonego w art. 113 ust. 1 tej ustawy.

Podsumowując stwierdzam, że wartość sprzedaży lokalu mieszkalnego nie powinna być wliczana do wartości sprzedaży dla celów limitu zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy, ponieważ stanowi ona zbycie środka trwałego, które zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy, podlega wyłączeniu z limitu obrotu, a tym samym nie będzie Pani zobowiązana do rejestracji VAT jako podatnik czynny.

Skoro zatem, to tylko Zainteresowana będąca stroną postępowania dokonując przedmiotowej sprzedaży działa w charakterze podatnika VAT, to dla Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania przy transakcji sprzedaży lokalu mieszkalnego nie wystąpią żadne skutki prawno -podatkowe na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pani (...) (Zainteresowana będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.