0112-KDIL3.4012.442.2026.7.MC
Zastosowanie zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust.10a przy sprzedaży mieszkań.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 10 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wskazania czy przy sprzedaży nieruchomości gruntowych wraz z nowo powstałymi lokalami mieszkalnymi, czynność ta będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.
Uzupełniła go Pani pismem z 31 lipca 2024 r. (wpływ 3 sierpnia 2024 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pani współwłaścicielką nieruchomości na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej wraz z mężem (…) (PESEL (…)). Nieruchomość oznaczona jest Księgą Wieczystą o nr (…) (Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowe w (…)). Nieruchomość została sklasyfikowana jako grunt rolny. Powierzchnia nieruchomości wynosi (…) ha. Nieruchomość została nabyta na podstawie umowy sprzedaży (7 umów z lat 2004-2006 – szczegóły w Dziale II Księgi Wieczystej nr jw. – zał. nr 1, 3 karty).
Grunt składa się z trzech działek (nr 1, 2, 3), dla których ustanowiono plan zagospodarowania przestrzennego – uchwała Nr (…) Rady Gminy (…) z (…) 2022 r.
Od transakcji nabycia przedmiotowego gruntu nie był odliczony podatek VAT. Transakcja nie podlegała ww. podatkowi (podlegała podatkowi PCC).
Grunt przez prawie 20 lat był wykorzystywany na cele rolne. Przedmiotowy grunt nigdy nie był wykorzystywany na działalność gospodarczą, nie był przedmiotem w ewidencjach środków trwałych, nie stanowił wkładu niepieniężnego w spółkach prawa handlowego.
W 2023 r. razem z mężem, podjęli Państwo decyzję o zmianie wykorzystania gruntu z profilu rolnego na tereny inwestycyjne, nakierowane na obszar mieszkaniowy (budowa lokali mieszkalnych), zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, wystąpili Państwo do właściwych organów administracyjnych z wnioskami o uzyskanie odpowiednich pozwoleń.
W odpowiedzi na wnioski, Starosta (…) wydał:
1) decyzję z (…) 2023 r. nr (…);
2) decyzję z (…) 2023 r. nr (…);
3) decyzję z (…) 2024 r. nr (…).
Wyżej wymienione decyzje, udzieliły pozwolenia na budowę na działkach o nr 1, 2, 3: budynków mieszkalnych, jednorodzinnych, dwulokalowych. Łączny projekt (potwierdzony prawomocnymi decyzjami w sprawie pozwolenia na budowę), przewiduje powstanie (…) budynków o zabudowie bliźniaczej, co równa się (…) mieszkaniom (każdy bliźniak będzie posiadał dwa mieszkania). Projekt przewiduje mieszkania, każde o powierzchni całkowitej (…) m2. Aktualnie trwa proces inwestycyjny, wykonano znaczącą część podstawowych robót murarskich jak fundamenty, ściany budynku, dach. (...).
Inwestycja w całości jest realizowana ze środków własnych (prywatnych) – dochody wchodzące w skład małżeńskiej wspólności ustawowej, w głównej mierze pochodzą z udziału w spółce osobowej prawa handlowego – w której jest Pani od wielu lat wspólniczką (wraz z mężem (…)) spółki komandytowej (…) (spółka powstała z przekształcenia (…) KRS: (…)).
W trzecim kwartale 2026 r. planowana jest sprzedaż pierwszych mieszkań. Od dotychczasowych nakładów inwestycyjnych nie był odliczany podatek VAT, gdyż nie jest Pani (jak i Pani mąż – (…)) przedsiębiorcą. Nie figuruje Pani w CEIDG jako przedsiębiorca (tak samo jak Pani mąż). Nie posiada Pani statusu podatnika VAT, według art. 15 ust. 1 oraz 2 ustawy o podatku od towarów i usług (tak samo Pani mąż (…)).
Wszystkie lokale zostaną przeznaczone na lokale mieszkalne, nie jest przewidziana dostawa lokali na cele usługowe. Cała infrastruktura nakierowana jest na społeczne budownictwo mieszkaniowe. Dostawa wszystkich lokali mieszkalnych będzie dokonywana z majątku prywatnego stanowiącego małżeńską wspólność majątkową. Dostawa towarów będzie następowała wskutek sprzedaży wyodrębnionych działek wraz z przypisanej do działki substancji mieszkaniowej (wyodrębnione lokale mieszkalne o powierzchni ca. (…) m2). Wszystkie lokale są/będą przeznaczone wyłącznie na budownictwo mieszkaniowe. Formalnie nie oddano jeszcze lokali mieszkalnych do użytkowania pod względem prawa budowlanego.
W uzupełnieniu do wniosku udzieliła Pani odpowiedzi na zadane przez Organ w wezwaniu pytania:
1. W jakim celu nieruchomość składająca się z działek o nr 1, 2, 3, została przez Panią wraz z małżonkiem nabyta? Jak miała być wykorzystywana?
Odp. Nieruchomość gruntowa została nabyta w celu prowadzenia na niej działalności rolniczej. W tym miejscu podkreśliła Pani, że przedmiotowa nieruchomość (objęta nr KW (…)) o powierzchni (…) ha była gruntem rolnym. Miała Pani jak i ma status rolnika indywidualnego i mogła nabyć grunt rolny. Nabyta nieruchomość weszła w skład małżeńskiej wspólności majątkowej (mąż (…)). Taki ustrój majątkowy trwa niezmiennie.
Nieruchomość została zakupiona w tradycyjny sposób na podstawie aktów notarialnych (umowy sprzedaży udokumentowane aktami notarialnymi z lat 2004-2005 w kancelariach notarialnych: (…)). Nieruchomość została zakupiona w zwykłym trybie cywilnoprawnym od rolnika bez pośrednictwa organów administracji typu (…). Przy zakupie nieruchomości nie korzystano z dotacji unijnych czy przedakcesyjnych typu (…).
2. W jaki sposób zakupiona przez Panią i Pani męża nieruchomość była wykorzystywana zaraz po jej zakupie – proszę opisać w jaki sposób?
Odp. Przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana na cele rolnicze. W prywatnej dokumentacji posiada Pani jeszcze tzw. Faktury RR na okoliczność sprzedaży płodów rolnych (zboża).
a) Prowadziła Pani gospodarstwo rolne w oparciu o status rolnika ryczałtowego do 2017 r. Małżonek też prowadził gospodarstwo jako rolnik ryczałtowy.
b) Z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie byli Państwo zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku od towarów i usług.
Na przedmiotowej nieruchomości była prowadzona działalność rolnicza. Działalność nastawiona na produkcję roślinną. W dokumentacji prywatnej posiada Pani dokumenty na okoliczność sprzedaży produktów zbożowych. Produkcja zbożowa nie była wykorzystywana na potrzeby własne (z uwagi na brak produkcji zwierzęcej).
3. Czy przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana przez Panią lub Pani małżonka na cele działalności rolniczej, o której mowa w art. 2 pkt 15 ustawy o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”? Jeżeli tak, to proszę wskazać:
a) czy prowadziła/prowadzi Pani/Pani małżonek gospodarstwo rolne jako rolnik ryczałtowy, w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy, zwolniony od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy?
b) czy z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego była/jest Pani/Pani małżonek zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT?
Odp. Na przedmiotowej nieruchomości była prowadzona działalność rolnicza. Działalność nastawiona na produkcję roślinną. W dokumentacji prywatnej dokumenty na okoliczność sprzedaży produktów zbożowych. Produkcja zbożowa nie była wykorzystywana na potrzeby własne (z uwagi na brak produkcji zwierzęcej).
4. Czy na przedmiotowej nieruchomości prowadziła Pani lub Pani małżonek gospodarstwo rolne, z którego uzyskiwała Pani/Pani małżonek płody rolne przeznaczone do dalszej sprzedaży, czy wykorzystywała Pani lub Pani małżonek uzyskane pożytki w ramach własnego gospodarstwa domowego?
Odp. j.w.
5. Co wpłynęło na podjęcie przez Panią decyzji o zmianie wykorzystania gruntu?
Odp. Decyzja o zmianie wykorzystaniu gruntu wynikała z diametralnej zmiany ekonomiki funkcjonującej w powiecie (…) (miejscowość (…) blisko sąsiaduje z m. (…), jednocześnie w gminie (…) skupiło się kilku dużych przedsiębiorców z branży meblarskiej). Typowa działalność rolnicza w powiecie (…) stała się mało opłacalna a czasami deficytowa. Jednocześnie działka w (…) w gminie (…) z gruntu rolniczego stała w bezpośrednim sąsiedztwie przemysłu meblarskiego (jedno z największym w kraju). Wzrósł popyt na mieszkania z uwagi na napływ pracowników z okolicznych powiatów, ale także z innych państw (rozwijający przemysł musi korzystać z zasobów ludzkich z innych województw oraz państw). Podkreślić należy, że powiat (…) notuje jeden z najniższych stopni bezrobocia. Zważywszy na nadal rozwijający się przemysł meblarski w rejonie (…), konieczna jest odpowiednia polityka socjalna a przede wszystkim mieszkaniowa nakierowana przede wszystkim na zorganizowanie bazy socjalno-mieszkaniowej. Projekt przekształcania gruntu rolnego na powierzchnie pod zabudowę mieszkalną wychodzi naprzeciw ww. postulatowi. Ideę kierunku rozwoju miejscowości a także gminy, wsparła inicjatywa Samorządu Gminy (…) ((…) jej przynależy), w której uchwałą z dnia (…) 2022 r., nr (…) – ustanowiono nowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działek: 1, 2, 3 w ramach (…) ((…) ca. (…) km od (…)).
6. Czy lokale mieszkalne przeznaczone do sprzedaży zostały/zostaną wyodrębnione i zostały/zostaną założone dla nich odrębne księgi wieczyste – jeśli tak, to kiedy?
Odp. Wszystkie lokale mieszkalne zostaną wyodrębnione (dla każdego lokalu mieszkalnego wydzielona zostanie nowa księga wieczysta oraz nadana zostanie odpowiednia jednostka w ewidencji gruntów). Na dzień dzisiejszy inwestycja jest w trakcie realizacji. Na dzień dzisiejszy nie ma odrębnych Ksiąg Wieczystych. Księgi Wieczyste będą generowane na podstawie każdorazowych umów sprzedaży (w formie aktu notarialnego). Zważywszy na ilość przeznaczonych do sprzedaży lokali nie jest możliwe wskazanie daty założenia księgi wieczystej dla każdej nieruchomości (na marginesie: na założenie/wpis do KW czeka się czasami wiele miesięcy).
7. Czy przedmiotowa nieruchomość lub jej część (wskazać jaka) była przedmiotem umowy najmu, dzierżawy albo do używania lub innych umów o podobnym charakterze? Jeśli tak, proszę wskazać:
a) w jakim okresie sprzedana nieruchomość lub jej część była udostępniana osobom trzecim?
b) czy była udostępniana odpłatnie, czy bezpłatnie?
a) kto, tj. Pani, małżonek czy oboje Państwo był/była/byli stroną umowy najmu?
b) kto uzyskiwał korzyści z czynszu z tytułu wynajmu – czy wyłącznie Pani, małżonek czy oboje Państwo?
c) kto rozliczał umowę najmu – czy wyłącznie Pani, małżonek czy oboje Państwo?
d) czy wystąpił podatek należny z tytułu umowy najmu? Jeśli tak, to kto rozliczał podatek należny z tytułu najmu nieruchomości lub jej części?
e) kto i w jaki sposób dokumentował usługę najmu? Czy czynsz z tytułu najmu był dokumentowany wystawionymi przez Panią fakturami? Jeśli nie, to proszę wyjaśnić dlaczego.
Odp. Wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości rolnej.
a) Kilkanaście lat nieruchomość rolna była wykorzystywana na własne cele rolnicze. Od 2018 r. nieruchomość jest wydzierżawiana na cele ściśle rolnicze.
b) Dzierżawa była odpłatna.
c) Stroną umowy była Pani – (…).
d) Beneficjentem umowy też była Pani. Podkreśla Pani, że z małżonkiem posiadają Państwo małżeńską wspólność majątkową i wpływ środków z dzierżawy (ze wspólnego majątku) jest tylko technicznym mechanizmem bankowym. Środki pieniężne nadal pozostają w małżeńskiej wspólnocie.
e) Czynsze z najmu były rozliczne przez samych Państwa.
f) Podatek należny od dzierżawy gruntu rolnego nie występował gdyż jest to przedmiot zwolniony z opodatkowania. Grunty rolne nie generują obowiązku podatkowego.
g) Czynsz z najmu poza działalnością rolniczą był ewidencjonowany i rozliczany. Umowy dzierżawy użytków rolnych z uwagi na brak obowiązku podatkowego nie były rozliczane w Urzędzie Skarbowym.
8. Czy powstałe na nieruchomości budynki są/będą budynkami w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.)?
Odp. Powstałe budynki będą budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
9. Czy sprzedawane lokale będą stanowiły samodzielne lokale mieszkalne, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 232)?
Odp. Tak. Przeznaczone do sprzedaży lokale mieszkalne będą stanowiły samodzielne lokale mieszkalne w myśl ustawy o własności lokali.
10. Na których dokładnie działkach powstanie wskazana przez Panią we wniosku zabudowa? Proszę wskazać numery działek. Jakie budynki/budowle będą znajdowały się na poszczególnych działkach.
Odp. Inwestycja jest rozpoczęta na działkach o nr 1, 2, 3 w ramach jednej Księgi Wieczystej nr (…). Na dzień dzisiejszy nie jest prowadzona sprawa administracyjna w przedmiocie wydzielenia jednostki geodezyjnej (nr działki) jak i sądowa w sprawie wydzielenia indywidualnej Księgi Wieczystej (brak podstawy prawnej z uwagi na brak nowego właściciela jak i zmiany geodezyjnej).
11. Czy w okresie posiadania nieruchomości poczyniła Pani jakiekolwiek nakłady na zwiększenie wartości/uatrakcyjnienie tej nieruchomości. Jeśli tak, proszę wskazać jakie, kiedy i w jakim celu?
Odp. Nakłady związane z przedmiotowym gruntem sprowadzały się przede wszystkim do kosztów administracyjnych typu opłaty, operaty szacunkowe, usługi geodezyjne, podłączenia różnych mediów. Łączna wartość ca. (…)-(…) tys. (koszty rozłożone na przestrzeni kilku lat).
12. Proszę opisać o jakie decyzje, pozwolenia pozyskała Pani dla przedmiotowych działek oraz jakie media/przyłącza zostały przez Panią doprowadzone do działek, które mają być przedmiotem sprzedaży? Proszę szczegółowo opisać.
Odp. W odpowiedzi na pytanie uzyskała Pan następujące dokumenty administracyjne:
- decyzja Starosty (…) z (…) 2023 r., nr (…) w sprawie zatwierdzenia projektu architektonicznego oraz planu zagospodarowania działki,
- decyzja Starosty (…) z (…) 2023 r., nr (…) w sprawie zatwierdzenia projektu architektonicznego oraz projektu zagospodarowania działki,
- decyzja Starosty (…) z (…) 2023 r., nr (…) w sprawie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę,
- decyzja z (…) 2024 r., nr (…) w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę.
Ww. akty administracyjne są prawnymi podstawami do inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działkach o nr ewidencyjnych: 1, 2, 3 w miejscowości (…), gm. (…), powiat (…).
13. Proszę podać wysokość poniesionych nakładów na uatrakcyjnienie poszczególnych działek będących przedmiotem wniosku oraz określić jaki % stanowią poniesione nakłady w odniesieniu do wartości poszczególnych działek.
Odp. Trudno udzielić precyzyjnej odpowiedzi co do procentowego nakładu inwestycyjnego w odniesieniu do wartości początkowej działki. Należy podkreślić, że wraz z rozwojem rejonu (…) ceny nieruchomości znacznie wzrosły. Nakłady inwestycyjne to miedzy innymi: niwelacja terenu, budowa dróg dojazdowych, przyłącza energetyczne, przyłącza wodne, telefoniczne. Szacuje Pani, że nakłady poczynione na gruntach wahają się między (…) – (…)% wartości działek.
14. Czy kiedykolwiek udzieliła Pani pełnomocnictwa lub jakiegokolwiek innego umocowania prawnego do działania w Pani imieniu? Jeśli tak, należy wskazać zakres pełnomocnictwa (np. występowanie przed organami administracji publicznej, podejmowania działań faktycznych i prawnych, niezbędnych do uzyskania decyzji i pozwoleń, składania wniosków, odbioru decyzji i postanowień itp.), komu zostało udzielone powyższe umocowanie oraz jakie czynności osoba ta w Pani imieniu wykonała.
Odp. Nie udzielano pełnomocnictw związanych z procesem inwestycyjnym na działkach w (…). Przy niektórych czynnościach urzędowych wspomagał Panią syn (…).
15. W jaki sposób będzie Pani poszukiwać bądź zamierza znaleźć nabywców przedmiotowych lokali mieszkalnych? Czy będzie Pani ogłaszać zamiar sprzedaży wyodrębnionych lokali mieszkalnych w środkach masowego przekazu, tj. w sieci internetowej, prasie, radiu bądź podejmować inne działania marketingowe? Jeżeli tak, to proszę wskazać jakie?
Odp. W gminie (…) jest duży popyt na lokale mieszkaniowe. Inwestycja jest na tyle istotna medialnie, że nie wymaga dodatkowych reklam w Internecie, prasie czy radiu.
16. Czy dokonywała Pani wcześniej sprzedaży nieruchomości? Jeśli tak, proszę podać odrębnie dla każdej sprzedanej nieruchomości:
a) kiedy i w jaki sposób weszła Pani w posiadanie tych nieruchomości?
b) w jakim celu nieruchomości te zostały przez Panią nabyte?
c) w jaki sposób nieruchomości były wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży?
d) kiedy dokonała Pani ich sprzedaży i co było przyczyną ich sprzedaży?
e) ile nieruchomości zostało sprzedanych i jakich (niezabudowanych czy zabudowanych, a jeśli zabudowanych – to czy były to nieruchomości mieszkalne czy użytkowe)?
f) czy odprowadziła Pani podatek VAT oraz dokonała zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R w związku ze sprzedażą nieruchomości (działki)?
g) czy z tytułu sprzedaży którejkolwiek nieruchomości (wskazać jakiej) była Pani zobowiązana zarejestrować się jako czynny podatnik VAT i wykazać należny podatek VAT od tej sprzedaży?
Odp. Przed dostawą lokali mieszkalnych w ramach przedmiotowej inwestycji dokonano sprzedaży działki, w załączeniu faktury:
- (…) 2025 r. z (…) 2025 r. o wartości (…)zł netto VAT (…) zł (23%)
- (…) 2025 r. z (…) 2025 r. o wartości (…) zł netto VAT (…) zł (23%).
Z uwagi na fakt, że kupującym był podmiot gospodarczy oraz dostawa nie była związana z budownictwem mieszkaniowym zastosowano pełna stawkę podatku od towarów i usług (23%). Podatek VAT został wykazany oraz rozliczony oraz w terminie odprowadzony do Urzędu Skarbowego.
17. Czy posiada Pani jeszcze inne nieruchomości, w ramach majątku wspólnego, przeznaczone w przyszłości do sprzedaży? Jeśli tak, to ile i jakie, oraz:
a) kiedy i w jaki sposób weszła Pani w posiadanie tych nieruchomości?
b) w jakim celu nabyła Pani te nieruchomości?
c) w jaki sposób nieruchomości są wykorzystywane od momentu wejścia w ich posiadanie?
d) jaki charakter mają nieruchomości podlegające sprzedaży w przyszłości, tj. mieszkalne, użytkowe, gospodarcze czy usługowe, zabudowane bądź niezabudowane działki?
Odp. Nie posiada Pani oprócz lokali mieszkalnych innych nieruchomości na sprzedaż.
18. Czy zamierza Pani nabywać inne nieruchomości w celu ich sprzedaży (poza działalnością gospodarczą)?
Odp. Na dzień dzisiejszy nie ma Pani planu nabywania innych nieruchomości.
19. Czy przed dokonaniem sprzedaży dojdzie do pierwszego zasiedlenia, w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), tj. do pierwszego zajęcia (oddania do używania) lokali mieszkalnych /budynku/budowli? Jeśli tak, proszę wskazać kiedy to nastąpi w odniesieniu do każdego z lokali mieszkalnych/budynku/budowli odrębnie (proszę podać dokładną datę).
Odp. Przed sprzedażą nie dojdzie do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług. Lokale mieszkalne będą sprzedawane w stanie surowym zamkniętym.
20. Czy między pierwszym zasiedleniem (oddaniem do użytkowania) lokali mieszkalnych/budynku/budowli a ich dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata? Proszę wskazać odrębnie w odniesieniu do każdego z lokali mieszkalnych/budynku/budowli.
Odp. Żaden lokal przed sprzedażą nie będzie zasiedlony.
21. Czy przysługiwało Pani prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z wybudowaniem przez Panią budynków będących przedmiotem sprzedaży i czy z prawa tego Pani skorzystała? Jeżeli nie, to należy wskazać przyczyny.
Odp. Czynnym podatnikiem VAT jest Pani od 2025 r. Zakup gruntu określonego w KW (…) był zwolniony z podatku VAT (brak podatku naliczonego). Formalnoprawnie możliwość odliczania podatku VAT istnieje od 2025 (VAT-R). Przy realizacji inwestycji nie odliczano podatku VAT.
Pytanie
W związku z wyżej przedstawionym stanem faktycznym jak i prawnym, składa Pani pytanie czy transakcje sprzedaży części nieruchomości gruntowych wraz z nowo powstałymi lokalami mieszkalnymi, będą zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług?
Pani stanowisko w sprawie
Pani stanowisko w przyporządkowanym pytaniu jest następujące: przyszła sprzedaż działek zabudowanych z lokalami mieszkalnymi podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT.
Zwalnia się z podatku VAT, dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Pani stanowisko opiera się o następujące przesłanki faktyczne jak i prawne:
1) Przy realizacji inwestycji nie był odliczany VAT naliczony, czym została wypełniona przesłanka do zwolnienia, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT;
2) Nie jest Pani podmiotem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o VAT tj.: „Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności”.
Podkreśla Pani, że ani Pani, ani Pani mąż nie mają zarejestrowanej działalności gospodarczej w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej (CEiDG – dowód: brak wpisów dla PESEL: (…) oraz (…)). Nadto dodaje Pani, że cała dostawa (sprzedaż) mieszkań pochodzi z majątku prywatnego na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej.
3) Przedmiotem sprzedaży będą części nieruchomości gruntowej, na których wzniesione będą wyłącznie lokale mieszkalne, które wyczerpują znamiona przesłanek budownictwa mieszkaniowego – zgodnie z art. 41 ustawy o VAT: „2a. Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, oraz 12b. Do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym określonego w ust. 12a nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m2;
2) lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m2”.
Pani stanowisko jest zbieżne z Interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 stycznia 2026 r. nr 0114-KDPIP1-3.4012.839.2025.2.KAB (także poparte wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 listopada 2024 nr FSK1014/21, z dnia 24 października 2024 r. nr I FSK 265/21).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanej dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
a) określone udziały w nieruchomości;
b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
c) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. − Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej: Kodeks cywilny.
W myśl art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości.
Jak stanowi art. 198 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
Kwestie dotyczące stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje natomiast ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236), zwanej dalej „Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym”.
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Jak stanowi art. 36 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
W myśl natomiast art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
A zatem, w świetle powołanych powyżej przepisów zbycie nieruchomości (budynków, budowli lub ich części, gruntów oraz udziałów w nich) traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Według art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane są przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Według art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy wskazać, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.
Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Zatem nie każda czynność, która wywołuje skutki na gruncie prawa cywilnego, będzie takie skutki wywoływała na gruncie prawa podatkowego.
Jeżeli więc przedmiotem dokonywanej dostawy lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik VAT.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te powinny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając nieruchomość działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży istotne jest, czy w świetle zaprezentowanego opisu sprawy, w celu dokonania sprzedaży opisanej we wniosku, podjęła lub podejmie Pani aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania Pani za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem, za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Ocenie podlegać muszą przede wszystkim działania, jakie podejmuje zbywca w celu dokonania sprzedaży.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów (w tym nieruchomości) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz zamiar, z jakim została zrealizowana i okoliczności, w jakich ją wykonano. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy przeanalizować całokształt działań, jakie Pani podjęła/podejmie w odniesieniu do nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pani współwłaścicielką nieruchomości na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej. Nieruchomość została nabyta na podstawie umowy sprzedaży (7 umów z lat 2004-2006) jako grunt rolny. Od transakcji nabycia przedmiotowego gruntu nie był odliczony podatek VAT. Transakcja nie podlegała ww. podatkowi. Miała Pani jak i ma Pani status rolnika indywidualnego i mogła Pani nabyć grunt rolny. Nieruchomość gruntowa została nabyta w celu prowadzenia na niej działalności rolniczej. Prowadziła Pani gospodarstwo rolne w oparciu o status rolnika ryczałtowego do 2017 r. Pani Małżonek też prowadził gospodarstwo jako rolnik ryczałtowy. Z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie byli Państwo zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku od towarów i usług. Na przedmiotowej nieruchomości była prowadzona działalność rolnicza. Działalność nastawiona na produkcję roślinną. W dokumentacji prywatnej posiada Pani dokumenty na okoliczność sprzedaży produktów zbożowych. Produkcja zbożowa nie była wykorzystywana na potrzeby własne (z uwagi na brak produkcji zwierzęcej). Jak Pani wskazała, przedmiotowy grunt przez prawie 20 lat był wykorzystywany na cele rolne. Nie był wykorzystywany na działalność gospodarczą, nie był przedmiotem w ewidencjach środków trwałych, nie stanowił wkładu niepieniężnego w spółkach prawa handlowego. Grunt składa się z trzech działek (nr 1, 2, 3), dla których ustanowiono plan zagospodarowania przestrzennego – uchwała Rady Gminy z 2022 r. W 2023 r. razem z mężem, podjęli Państwo decyzję o zmianie wykorzystania gruntu z profilu rolnego na tereny inwestycyjne, nakierowane na obszar mieszkaniowy (budowa lokali mieszkalnych), zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o zmianie wykorzystaniu gruntu wynikała z diametralnej zmiany ekonomiki funkcjonującej w powiacie. Typowa działalność rolnicza w powiacie stała się mało opłacalna a czasami deficytowa. Jednocześnie działka z gruntu rolniczego stała w bezpośrednim sąsiedztwie przemysłu meblarskiego. Wzrósł popyt na mieszkania z uwagi na napływ pracowników z okolicznych powiatów, ale także z innych państw. Ideę kierunku rozwoju miejscowości, a także gminy, wsparła inicjatywa Samorządu Gminy, w której uchwałą z dnia 2022 r. – ustanowiono nowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działek o nr 1, 2, 3. W związku z powyższym, wystąpili Państwo do właściwych organów administracyjnych z wnioskami o uzyskanie odpowiednich pozwoleń. Uzyskane decyzje, udzieliły pozwolenia na budowę na działkach o nr 1, 2, 3: budynków mieszkalnych, jednorodzinnych, dwulokalowych. Łączny projekt, przewiduje powstanie (…) budynków o zabudowie bliźniaczej, co równa się (…) mieszkaniom (każdy bliźniak będzie posiadał dwa mieszkania). Inwestycja jest rozpoczęta na działkach o nr 1, 2, 3 w ramach jednej Księgi Wieczystej. Projekt przewiduje mieszkania, każde o powierzchni całkowitej (…) m2. Aktualnie trwa proces inwestycyjny, wykonano znaczącą część podstawowych robót murarskich jak fundamenty, ściany budynku, dach. Powstałe budynki będą budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Przeznaczone do sprzedaży lokale mieszkalne będą stanowiły samodzielne lokale mieszkalne w myśl ustawy o własności lokali. Wszystkie lokale zostaną przeznaczone na lokale mieszkalne, nie jest przewidziana dostawa lokali na cele usługowe. Dostawa towarów będzie następowała wskutek sprzedaży wyodrębnionych działek wraz z przypisanej do działki substancji mieszkaniowej (wyodrębnione lokale mieszkalne o powierzchni (…) m2). Formalnie nie oddano jeszcze lokali mieszkalnych do użytkowania pod względem prawa budowlanego. Wszystkie lokale mieszkalne zostaną wyodrębnione (dla każdego lokalu mieszkalnego wydzielona zostanie nowa księga wieczysta oraz nadanie zostanie odpowiednia jednostka w ewidencji gruntów). Na dzień dzisiejszy nie ma odrębnych Ksiąg Wieczystych. Księgi Wieczyste będą generowane na podstawie każdorazowych umów sprzedaży (w formie aktu notarialnego). Ponadto, wskazała Pani, iż od 2018 r. nieruchomość była wydzierżawiana na cele ściśle rolnicze. Dzierżawa była odpłatna. Stroną umowy dzierżawy była Pani. Beneficjentem umowy też była Pani. Podatek należny od dzierżawy gruntu rolnego nie występował, gdyż jest to przedmiot zwolniony z opodatkowania. Czynsz z najmu poza działalnością rolniczą był ewidencjonowany i rozliczany. Umowy dzierżawy użytków rolnych z uwagi na brak obowiązku podatkowego nie były rozliczane w Urzędzie Skarbowym. Nakłady związane z przedmiotowym gruntem sprowadzały się przede wszystkim do kosztów administracyjnych typu opłaty, operaty szacunkowe, usługi geodezyjne, podłączenia różnych mediów. Łączna wartość ca. (…)-(…) tys. (Koszty rozłożone na przestrzeni kilku lat). Szacuje Pani, że nakłady poczynione na gruntach wahają się między (…)-(…)% wartości działek. Ponadto, uzyskała Pani decyzje Starosty w sprawie zatwierdzenia projektu architektonicznego oraz pozwolenia na budowę. Akty te są prawnymi podstawami do inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działkach o nr ewidencyjnych: 1, 2, 3. Nie udzielała Pani pełnomocnictw związanych z procesem inwestycyjnym na ww. działkach. Wskazała Pani również, iż w gminie jest duży popyt na lokale mieszkaniowe, a Inwestycja jest na tyle istotna medialnie, że nie wymaga dodatkowych reklam w Internecie, prasie czy radiu. Dokonywała Pani już wcześniej sprzedaży działek, przy których z uwagi na fakt, że kupującym był podmiot gospodarczy oraz dostawa nie była związana z budownictwem mieszkaniowym zastosowano pełna stawkę podatku od towarów i usług (23%). Ponadto jak Pani wskazała, przed sprzedażą przedmiotowych lokali nie dojdzie do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy. Lokale mieszkalne będą sprzedawane w stanie surowym zamkniętym. Żaden lokal przed sprzedażą nie będzie zasiedlony. Jest Pani również czynnym podatnikiem VAT od 2025 r., jednak wskazała Pani, iż przy realizacji inwestycji nie odliczano podatku VAT.
Pani wątpliwości dotyczą wskazania, czy przy sprzedaży nieruchomości gruntowych wraz z nowo powstałymi lokalami mieszkalnymi, czynność ta będzie korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.
Podkreślić w tym miejscu jeszcze raz należy, że z powołanego wyżej orzeczenia TSUE w sprawach C-180/10 i C-181/10 wynika, że w celu ustalenia czy podmiot dokonujący sprzedaży działek występuje w charakterze podatnika niezbędne jest przeanalizowanie wszystkich okoliczności sprawy. O opodatkowaniu danej transakcji przesądza ciąg działań podjętych w celu sprzedaży oraz angażowanie środków podobnych do podmiotów profesjonalnie zajmujących się sprzedażą gruntów.
W przedmiotowej sprawie nie można mówić tylko o pojedynczej czynności, o której mowa w wyroku TSUE C-180/10 i C-181/10, ale mamy do czynienia z ciągiem przytoczonych w tym orzeczeniu okoliczności, które przemawiają za uznaniem Pani za podatnika podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży opisanej we wniosku.
Z wniosku ponadto wynika, że od 2018 r. nieruchomość była wydzierżawiana na cele ściśle rolnicze.
Stosownie do art. 693 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Umowa dzierżawy jest umową dwustronnie obowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne, należne za używanie rzeczy przez jego dzierżawcę. Zatem, odpłatne udostępnianie nieruchomości innemu podmiotowi skutkuje uzyskiwaniem korzyści majątkowej po stronie wydzierżawiającego, a tym samym stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W konsekwencji wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej.
Podkreślić należy, że dzierżawa stanowi odpłatne świadczenie usług, a zawarcie umowy dzierżawy powoduje wyłączenie nieruchomości z majątku prywatnego. Taki sposób wykorzystania przez Panią przedmiotowej nieruchomości składającej się z działek o nr 1, 2 oraz 3 spowodował, że ta nieruchomość była wykorzystywana w prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, a nie wyłącznie w ramach majątku prywatnego. Tym samym, dokonując sprzedaży nieruchomości nie dokona Pani zbycia majątku prywatnego, ale majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej.
Ponadto jak wynika z opisu sprawy:
· W 2023 r. razem z mężem, podjęli Państwo decyzję o zmianie wykorzystania gruntu z profilu rolnego na tereny inwestycyjne, nakierowane na obszar mieszkaniowy (budowa lokali mieszkalnych), zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, wystąpili Państwo do właściwych organów administracyjnych z wnioskami o uzyskanie odpowiednich pozwoleń.
W odpowiedzi na wnioski, Starosta wydał:
1) decyzję z (…) 2023 r. nr (…);
2) decyzję z (…) 2023 r. nr (…);
3) decyzję z (…) 2024 r. nr (…).
Wyżej wymienione decyzje, udzieliły pozwolenia na budowę na działkach o nr 1, 2, 3: budynków mieszkalnych, jednorodzinnych, dwulokalowych. Łączny projekt (potwierdzony prawomocnymi decyzjami w sprawie pozwolenia na budowę), przewiduje powstanie (…) budynków o zabudowie bliźniaczej, co równa się (…) mieszkaniom (każdy bliźniak będzie posiadał dwa mieszkania). Projekt przewiduje mieszkania, każde o powierzchni całkowitej (…) m2. Aktualnie trwa proces inwestycyjny, wykonano znaczącą część podstawowych robót murarskich jak fundamenty, ściany budynku, dach.
· W trzecim kwartale 2026 r. planowana jest sprzedaż pierwszych mieszkań.
· Dostawa towarów będzie następowała wskutek sprzedaży wyodrębnionych działek wraz z przypisanej do działki substancji mieszkaniowej (wyodrębnione lokale mieszkalne o powierzchni ca. (…) m2). Wszystkie lokale są/będą przeznaczone wyłącznie na budownictwo mieszkaniowe. Formalnie nie oddano jeszcze lokali mieszkalnych do użytkowania pod względem prawa budowlanego.
· Nakłady związane z przedmiotowym gruntem sprowadzały się przede wszystkim do kosztów administracyjnych typu opłaty, operaty szacunkowe, usługi geodezyjne, podłączenia różnych mediów. Łączna wartość ca. (…)-(…) tys. (koszty rozłożone na przestrzeni kilku lat).
· Uzyskała Pan następujące dokumenty administracyjne:
- decyzja Starosty z (…) 2023 r., nr (…) w sprawie zatwierdzenia projektu architektonicznego oraz planu zagospodarowania działki,
- decyzja Starosty z (…) 2023 r., nr (…) w sprawie zatwierdzenia projektu architektonicznego oraz projektu zagospodarowania działki,
- decyzja Starosty z (…) 2023 r., nr (…) w sprawie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę,
- decyzja z (…) 2024 r., nr (…) w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę.
Ww. akty administracyjne są prawnymi podstawami do inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działkach o nr ewidencyjnych: 1, 2, 3 w miejscowości (…), gm. (…), powiat (…).
Zatem, aktywnie dokonała Pani szeregu czynności zmierzających do wybudowania budynków, z których to, zamierza Pani dokonać sprzedaży pojedynczych lokali mieszkalnych. Zatem, zakres działań podjętych przez Panią świadczy o tym, że podjęła Pani szereg aktywności charakterystycznych dla działalności deweloperskiej, co również potwierdza, że przy sprzedaży lokali mieszkalnych wystąpi Pani w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.
W analizowanej sprawie, podkreślić należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem, dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku, budowli lub ich części oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku, budowli lub ich części.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Należy również zauważyć, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
– zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
W myśl art. 43 ust. 11 ustawy:
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części – w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;
3) adres budynku, budowli lub ich części.
Tak więc, ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części, spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku, określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano powyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Wobec powyższego, przy sprzedaży budynków lub budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków, budowli ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”, czy „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.), zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.
I tak, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:
Pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:
Przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy stanie się bezzasadne.
Analiza przepisów ustawy, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z kilku podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
W związku z powyższym – dla przedmiotowej transakcji sprzedaży – należy przeanalizować możliwość zastosowania w pierwszej kolejności zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy dla dostawy lokali mieszkalnych.
Z opisu sprawy jednoznacznie wynika, że na działkach o nr 1, 2, 3 powstanie łącznie (…) budynków mieszkalnych o zabudowie bliźniaczej, jednorodzinnych, dwulokalowych – co równa się (…) mieszkaniom (każdy bliźniak będzie posiadał dwa mieszkania). Powstałe budynki będą budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 prawa budowlanego. Przeznaczone do sprzedaży lokale mieszkalne będą stanowiły samodzielne lokale mieszkalne w myśl ustawy o własności lokali. Dostawa towarów będzie następowała wskutek sprzedaży wyodrębnionych działek wraz z przypisanej do działki substancji mieszkaniowej (wyodrębnione lokale mieszkalne o powierzchni (…)m2). Formalnie nie oddano jeszcze lokali mieszkalnych do użytkowania pod względem prawa budowlanego. Wszystkie lokale mieszkalne zostaną wyodrębnione (dla każdego lokalu mieszkalnego wydzielona zostanie nowa księga wieczysta oraz nadanie zostanie odpowiednia jednostka w ewidencji gruntów). Księgi Wieczyste będą generowane na podstawie każdorazowych umów sprzedaży (w formie aktu notarialnego). Ponadto jak Pani wskazała, przed sprzedażą przedmiotowych lokali nie dojdzie do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy. Lokale mieszkalne będą sprzedawane w stanie surowym zamkniętym. Żaden lokal przed sprzedażą nie będzie zasiedlony.
W związku ze wskazaniem w opisie sprawy, że przedmiotowe lokale mieszkalne przed ich dostawą nie będą zasiedlone w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy, stwierdzić należy, że nie dojdzie do spełnienia warunków pierwszego zasiedlenia rozumianego jako „pierwsze zajęcie budynku, używanie”.
Mimo, że budynek mieszkalny wpisuje się w definicję budynku w myśl ustawy Prawo budowlane, to ze względu na fakt, że przed sprzedażą – w stanie surowym zamkniętym – nie zostanie oddany do użytkowania, sprzedaż poszczególnych lokali mieszkalnych będzie dokonywana przed pierwszym zasiedleniem.
Zatem, planowana dostawa lokali mieszkalnych nieoddanych do użytkowania, niezasiedlonych i w stanie surowym zamkniętym nie będzie korzystała ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ponieważ przed planowaną dostawą nie dojdzie do pierwszego zasiedlenia i od pierwszego zasiedlenia nie minie okres dłuższy niż dwa lata, tym samym nie zostaną spełnione przesłanki warunkujące to zwolnienie.
Z uwagi na brak możliwości zastosowania zwolnienia dla dostawy lokali mieszkalnych nieoddanych do użytkowania, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, należy zbadać możliwość zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.
Jak już wspomniano z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że aby dostawa budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, muszą zostać spełnione dwa warunki, tj. brak prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu/wytworzeniu budynków, budowli lub ich części oraz brak wydatków na ulepszenie, w stosunku do których sprzedający miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a w przypadku ponoszenia takich wydatków, muszą być one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Przy czym, aby dostawa budynku, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia z ww. przepisu, oba warunki wskazane w tym przepisie muszą być spełnione łącznie.
Uzasadniając zaprezentowane wyżej stanowisko należy podkreślić, że z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy wynika, że przy ocenie możliwości skorzystania ze zwolnienia w oparciu o ten przepis istotne jest to, czy prawo do odliczenia przy nabyciu lub wytworzeniu nieruchomości przysługiwało, a nie czy z prawa tego skorzystano.
Z opisu sprawy wynika, że przedmiotowa Nieruchomość została nabyta na podstawie umowy sprzedaży jako grunt rolny. Od transakcji nabycia przedmiotowego gruntu nie był odliczony podatek VAT. Transakcja nie podlegała ww. podatkowi. Ponadto jak Pani wskazała, od dotychczasowych nakładów inwestycyjnych nie był odliczany podatek VAT.
Dodatkowo, zgodnie z Pani informacją zawartą w uzupełnieniu do wniosku od 2025 r. jest Pani czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i – jak Pani wskazała – formalnoprawnie możliwość odliczania podatku VAT istnieje od 2025 (VAT-R).
Jak stanowi art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W tym miejscu wskazać należy, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Wystarczające zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Tym samym, podatnik dokonując zakupu towarów, czy usług dokonuje ich natychmiastowej alokacji do czynności dających prawo do odliczenia lub niedających takiego prawa.
W myśl art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Stosownie do art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Zgodnie z treścią przepisu art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Według art. 86 ust. 13 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3 , za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
– nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
W sytuacji gdy podatnik nie zrealizował prawa do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy (art. 86 ust. 10 ustawy) i podatnik otrzymał fakturę (art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy), obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego można dokonać w jednym z trzech kolejnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy). Natomiast gdy podatnik nie dokonał odliczenia w powyższych terminach, ma prawo dokonania takiej czynności poprzez skorygowanie deklaracji za okres, w którym to prawo powstało albo za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jednak nie później niż w ciągu 5 lat licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (art. 86 ust. 13 ustawy).
Skoro wskazała Pani, że formalnoprawnie możliwość odliczania podatku VAT istnieje od 2025 r., to nie można uznać, że nie przysługiwało Pani prawo do odliczenia podatku od poniesionych wydatków na budowę lokali mieszkalnych, skoro jest Pani czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, a poniesione wydatki zamierza Pani wykorzystywać do działalności deweloperskiej (sprzedaży (…) lokali mieszkalnych).
Zatem, nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, gdyż przysługiwało Pani – czynnemu, zarejestrowanemu podatnikowi podatku VAT – prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę lokali mieszkalnych.
Zaznaczyć bowiem należy, iż fakt, że nie odliczyła Pani podatku naliczonego przy realizacji opisanej inwestycji nie oznacza, że prawo takie Pani jako czynnemu, zarejestrowanemu podatnikowi podatku VAT nie przysługiwało.
W związku z tym, sprzedaż lokali mieszkaniowych nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.
Zatem, Pani stanowisko uznaję za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wskazuję, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem, wydana interpretacja dotyczy tylko Pani i nie wywołuje skutków podatkowych dla pozostałych współwłaścicieli.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pani ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.
Wydając przedmiotową interpretację oparto się na wskazanych we wniosku stwierdzeniach:
· „Czynnym podatnikiem VAT jest Pani od 2025 r. Zakup gruntu określonego w (…) był zwolniony z podatku VAT (brak podatku naliczonego). Formalnoprawnie możliwość odliczania podatku VAT istnieje od 2025 (VAT-R). Przy realizacji inwestycji nie odliczano podatku VAT”.
Niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Odnosząc się natomiast do powołanej przez Panią interpretacji oraz wyroków na poparcie własnego stanowiska należy zwrócić uwagę, że interpretacje indywidualne oraz wyroki są wydawane w indywidualnych sprawach i nie wiążą w sprawach innych podatników, co jest zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających rozstrzygnięciu. Wskazane przez Panią rozstrzygnięcia potraktowane zostały jako element argumentacji, lecz nie mogły one wpłynąć na ocenę prawidłowości analizowanej kwestii, gdyż rozstrzygnięcia te są osadzone w odmiennych stanach faktycznych.
Wskazać w tym miejscu należy, iż Organ rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie podejmuje wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. nie przeprowadza dowodów oraz nie analizuje załączonych do wniosku dokumentów, lecz dokonuje oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanego pytania przyporządkowanego do danego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Zwrócić należy uwagę, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności zwolnienia od podatku od towarów i usług w trybie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów