taxmachine.pl

0112-KDIL3.4012.265.2026.2.AW

Interpretacja indywidualna2026-06-15Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Zwolnienie od podatku zamiany gruntów oraz prawa do odliczenia podatku VAT.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku zamiany gruntów oraz prawa do odliczenia podatku VAT. Uzupełnili go Państwo pismem z 14 maja 2026 r. (wpływ 14 maja 2026 r.) oraz z 15 czerwca 2026 r. (wpływ 15 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (dalej: „Nadleśnictwo”), zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 567) – dalej: „ustawa o lasach”, jest państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, wchodzącą w skład Lasów Państwowych, reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia i zamierza zrealizować transakcję zamiany gruntów z osobą fizyczną.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o lasach, Lasy Państwowe w ramach sprawowanego zarządu majątkiem Skarbu Państwa prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość.

Zgodnie z art. 38e ust. 1 ustawy o lasach, lasy, grunty i inne nieruchomości Skarbu Państwa pozostające w zarządzie Lasów Państwowych mogą być przedmiotem zamiany na lasy, grunty i inne nieruchomości w przypadkach uzasadnionych potrzebami i celami gospodarki leśnej, po ich wycenie przez osoby posiadające uprawnienia z zakresu szacowania nieruchomości.

Umowa przeniesienia własności nieruchomości w drodze zamiany jest czynnością cywilnoprawną, a wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna.

Nadleśnictwo jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

W operacie szacunkowym sporządzonym dla nieruchomości zbywanych (zgodnie z EGiB oznaczone użytkiem „Ls”) przez Nadleśnictwo, przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod teren działalności produkcyjnej i powierzchniowej eksploatacji kopalin wskazano, że ich wartość nie obejmuje podatku VAT.

Ponadto, poniżej Wnioskodawca podaje istotne informacje dotyczące nieruchomości zbywanej:

1.  Przedmiotem zamiany są dwie działki ewidencyjne nr A i B.

2.  Działka nr A została nabyta na własność Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży: Akt notarialny z dnia 30 grudnia 1975 r., natomiast w odniesieniu do działki nr B wpis prawa własności w KW na rzecz SP Nadleśnictwo został dokonany w dniu 19 czerwca 2017 r. Brak dokumentów, na podstawie których dokonany został wpis prawa własności na rzecz Wnioskodawcy.

3.  Nadleśnictwo nabyło na własność SP działkę nr A na podstawie aktu notarialnego umowy sprzedaży bez udokumentowania transakcji fakturą VAT i z tego względu nie przysługiwało Jemu prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia przedmiotowej działki. Odnośnie działki B Wnioskodawca nie dysponuje dokumentami określających sposób i czas nabycia prawa własności.

4.  Działki nr A i B były i są wykorzystywane na cele związane z gospodarką leśną, która jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

5.  Działki nr A i B są niezabudowane.

W operacie szacunkowym sporządzonym dla nieruchomości nabywanej (zgodnie z EGiB oznaczona użytkiem „Ls”) przez Nadleśnictwo, również wskazano, że jej wartość nie obejmuje podatku VAT. Nieruchomość nabywana nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast w obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego została oznaczona jako teren użytków zielonych i lasów państwowych i stanowi grunt leśny nieprzeznaczony pod zabudowę (nie wydano warunków zabudowy).

Ponadto, poniżej Wnioskodawca podaje istotne informacje dotyczące nieruchomości nabywanej:

1.  Planowana do nabycia, w ramach transakcji zamiany, działka nr C będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych podatkiem VAT – prowadzenie gospodarki leśnej.

2.  Planowana do nabycia, w ramach transakcji zamiany, działka nr C będzie wykorzystywana wyłącznie do prowadzenie gospodarki leśnej, a zatem będzie istniała możliwość jej przyporządkowania w całości do celów działalności gospodarczej.

3.  Planowana do nabycia, w ramach transakcji zamiany, działka nr C będzie wykorzystywana wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT – prowadzenie gospodarki leśnej, a zatem będzie istniała możliwość jej przyporządkowania w całości do celów działalności gospodarczej.

4.  Przedmiotem zamiany jest jedna działka nr C.

5.  Zbywca nabył działkę nr C na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. Transakcja nie była udokumentowana fakturą VAT. Zbywca nabył działkę jako osoba fizyczna, do majątku prywatnego.

6.  Zbywcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu działki nr C.

7.  Zbywca jest czynnym podatnikiem VAT od dnia 1 grudnia 2009 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (PKD 25.11.Z – produkcja konstrukcji metalowych i ich części).

8.  Zbywca nabył działkę nr C jako składnik majątku prywatnego. Nie była ona wykorzystywana w sposób aktywny i gospodarczy. Nie była także przedmiotem zorganizowanych działań zarobkowych ani profesjonalnego obrotu nieruchomościami.

9.  Działka nr C nie była nigdy wykorzystywana przez Zbywcę na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, w żadnym okresie ani w żadnej formie.

10. Działka nr C nie była i nie jest wykorzystywana przez Zbywcę w działalności rolniczej, o której mowa w ustawie o podatku od towarów i usług. Nie były dokonywane z niej zbiory ani sprzedaż płodów rolnych, ani na cele własne, ani na cele handlowe.

11. Działka nr C nie była wykorzystywana do czynności podlegających opodatkowaniu VAT ani zwolnionych z VAT. Pozostawała składnikiem majątku prywatnego Zbywcy, niewykorzystywanym w działalności gospodarczej.

12. Zbywca nie podejmował żadnych działań ani nakładów mających na celu zwiększenie wartości działki lub jej uatrakcyjnienia pod kątem obrotu. Działka nie uzbrajana, grodzona, ani przygotowywana do sprzedaży lub zamiany w sposób profesjonalny.

13. Zbywca nie podejmował żadnych działań marketingowych ani reklamowych w celu sprzedaży lub zamiany działki nr C, w tym nie zamieszczał ogłoszeń ani nie korzystał z usług pośredników. Zbywca wystąpił z wnioskiem do Nadleśnictwa z ofertą zamiany przedmiotowych nieruchomości gruntowych i cała procedura została wszczęta wyłącznie z jego inicjatywy.

14. Działka nr C nie była, nie jest i nie będzie do momentu zbycia udostępniana osobom trzecim na podstawie umów najmu, dzierżawy, ani innych umów o podobnym charakterze, odpłatnie lub nieodpłatnie.

15. Zbywca nie udzielał i nie zamierza udzielać pełnomocnictw ani innych umocowań prawnych podmiotom trzecim w celu podejmowania czynności przygotowujących działkę nr C do zamiany (np. uzyskiwanie decyzji administracyjnych).

16. Działka nr C jest niezabudowana.

17. Na moment zamiany dla działki nr C nie będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

18. Na moment zamiany dla działki nr C nie będą wydane decyzje o warunkach zabudowy ani decyzje o zagospodarowaniu terenu.

Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie, uzupełnili Państwo wniosek o następujące informacje:

Nadleśnictwo potwierdza, że użyte sformułowanie „pod teren działalności produkcyjnej i powierzchniowej eksploatacji kopalin” oznacza, że jest to teren przeznaczony pod zabudowę. Jednocześnie Nadleśnictwo informuje, że na podstawie informacji z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest w stanie jednoznacznie określić rodzaju dopuszczalnej zabudowy/obiektów.

Pytania (ostatecznie sformułowane uzupełnieniu wniosku):

1.  Czy sprzedaż w drodze zamiany nieruchomości niezabudowanych nr A i B po stronie Nadleśnictwa będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy?

2.  Czy dokonując zamiany nieruchomości niezabudowanych (działek) z osobą fizyczną przysługuje Nadleśnictwu prawo do odliczenia podatku VAT w związku z nabyciem działki nr C, na podstawie art. 86 ustawy?

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku):

W ocenie Wnioskodawcy, sprzedaż w drodze zamiany nieruchomości nr A i B nie będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub pkt 9 ustawy, a Nadleśnictwu nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, na podstawie art. 86 ustawy, w związku z nabyciem działki nr C.

Powyższe stanowisko Wnioskodawcy wynika z charakteru prawnego, sposobu faktycznego wykorzystywania i przeznaczenia gruntów podlegających zamianie w dokumentach planistycznych, charakterystyki podmiotowej stron transakcji oraz zostało sformułowane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, dalej jako: „ustawa o VAT”).

W świetle ustawy o VAT, zamianę nieruchomości traktuje się jako odpłatną dostawę towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, przy czym ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku w zależności od przedmiotu dostawy (zamiany).

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT stanowi, że zwolnieniu od podatku podlega dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane (grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy).

Nieruchomości, zbywane przez Wnioskodawcę, stanowią działki gruntu o numerach ewidencyjnych A i B położone w (…). Działki te zostały objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy uchwalonym przez Radę Miejską. Zgodnie z założeniami planu, działki nr A i B zostały przeznaczone pod teren działalności produkcyjnej i powierzchniowej eksploatacji złoża.

W rozumieniu przepisów ustawy o VAT, nie stanowią więc one „terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane”, o których mowa w zwolnieniu określonym w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Należy w tym miejscu wskazać, iż jako teren budowlany ustawodawca wskazał: „grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym”.

Wskazane przeznaczenie nieruchomości podlegających zamianie, wynikające z planu miejscowego, przesądza więc, iż grunty te na potrzeby ustawy o VAT traktować należy jako: „tereny budowlane”, a tym samym nie są one objęte zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Jednocześnie, jak wynika z opisu stanu faktycznego, działki te nie stanowią dostawy towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Reasumując, w odniesieniu do pytania nr 1 sprzedaż w drodze zamiany nieruchomości niezabudowanych nr A i B nie będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT w oparciu o ww. podstawy.

Stanowisko Wnioskodawcy, w zakresie pytania nr 2, wynika z charakteru prawnego podmiotu umowy zamiany, tj. kontrahenta Wnioskodawcy.

Stroną zamiany jest osoba fizyczna, która działając w tym charakterze zamierza przekazać nieruchomość na rzecz Nadleśnictwa.

Jak wynika z opisu stanu faktycznego, zbywca nabył działkę nr C, na podstawie umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego. Transakcja nie była udokumentowana fakturą VAT. Podmiot nabył działkę jako osoba fizyczna, do majątku prywatnego i jednocześnie działka ta nigdy nie była: przedmiotem zorganizowanych działań zarobkowych, przedmiotem obrotu nieruchomościami, wykorzystywana do celów działalności gospodarczej lub rolniczej, wykorzystywana do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Działka nieprzerwanie, do dnia dzisiejszego stanowi składnik majątku prywatnego. Jednocześnie zbywca nie podejmował żadnych działań marketingowych, ani innych czynności faktycznych mających na celu przygotowanie działki do obrotu.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne, na gruncie przedmiotowej transakcji po stronie zbywcy działki nr C nie mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT, w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy: „Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności”.

Natomiast, w myśl ust. 2: „Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”.

W tej sytuacji brak jest możliwości opodatkowania zamiany działki podatkiem VAT, wystawienia faktury VAT przez zbywcę, a tym samym nie ma podstaw do uznania, iż czynność zamiany działki nr C wywołuje skutki na gruncie podatku VAT.

Mając na uwadze powyższe, Nadleśnictwu nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, na podstawie art. 86 ustawy, w związku z nabyciem działki nr C.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej: „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy „dostawa” oznacza zatem wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamianę, darowiznę, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle powyższego, grunty spełniają definicję towaru, wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich zbycie jest traktowane jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Zauważyć należy, że z przywołanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy regulacji nie wynika, że odpłatność za czynność dostawy towarów lub świadczenia usług powinna mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (towar lub usługa otrzymana jako zapłata), albo mieszaną – zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa. Zatem, dla uznania czynności za odpłatną, musi zaistnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego, stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

W tym miejscu należy zauważyć, że stosownie do art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:

Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.

W myśl zaś art. 604 Kodeksu cywilnego:

Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.

Na gruncie regulacji ustawy Kodeks cywilny, w wyniku umowy zamiany następuje zatem przeniesienie własności rzeczy o charakterze odpłatnym, bowiem w wyniku rozporządzenia prawem własności na rzecz drugiej strony następuje wzajemne rozporządzenie prawem własności innej rzeczy stanowiące o odpłatnym charakterze zawartej umowy. Zatem, w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy. Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. Zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.

Natomiast na mocy art. 158 Kodeksu cywilnego:

Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.

Zatem, umowa przeniesienia własności nieruchomości (również w drodze zamiany) jest czynnością cywilnoprawną. Z uwagi na powyższe przepisy należy stwierdzić, że umowa zamiany towarów na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów. W konsekwencji, przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy zamiany stanowi odpłatną dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W myśl powyższych regulacji prawnych należy uznać, że zamiana towarów, co do zasady, jest czynnością objętą zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ w jej wyniku dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel.

Nie każdą jednak czynność stanowiącą dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, można uznać za czynność opodatkowaną. Aby dana czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w ramach tej czynności jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że opodatkowanie danej czynności podatkiem od towarów i usług uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch przesłanek. Po pierwsze konkretna czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, po wtóre – musi być dokonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Należy zaznaczyć, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że Nadleśnictwo jest państwową jednostką organizacyjną, nieposiadającą osobowości prawnej, wchodzącą w skład Lasów Państwowych, reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia i zamierzają Państwo zrealizować transakcję zamiany gruntów z osobą fizyczną. Są Państwo zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Przedmiotem zamiany są dwie niezabudowane działki o nr A i B. Działka nr A została nabyta 30 grudnia 1975 r., na własność Skarbu Państwa, na podstawie umowy sprzedaży, bez udokumentowania transakcji fakturą VAT i z tego względu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu jej nabycia. Natomiast działka B została nabyta 19 czerwca 2017 r. Działki nr A i B były i są wykorzystywane na cele związane z gospodarką leśną, która jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działki są przeznaczone: „pod teren działalności produkcyjnej i powierzchniowej eksploatacji kopalin”, co oznacza, że jest to teren przeznaczony pod zabudowę.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy dostawa w drodze zamiany nieruchomości niezabudowanych nr A i B po stronie Nadleśnictwa będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Analiza opisu sprawy w kontekście powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że w związku z zamianą działek o nr A i B, będą Państwo występować dla tej transakcji w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Tym samym, powyższa czynność, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jak bowiem wynika z opisu sprawy, przedmiotowe działki były i są wykorzystywane przez Państwa, jako zarejestrowanego podatnika podatku VAT, na cele związane z gospodarką leśną.

Należy zauważyć, że wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku albo może być opodatkowana tym podatkiem.

Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W kwestii sposobu opodatkowania nieruchomości niezabudowanych przywołać należy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zgodnie z którym:

Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem, ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.

W myśl art. 2 pkt 33 ustawy:

Ilekroć w ustawie jest mowa o terenach budowlanych – rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy, pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane – są zwolnione od podatku.

Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U z 2026 r. poz. 538):

Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. ustawy:

Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Natomiast, w myśl art. 4 ust. 2 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

1)  lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

2)  sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku, decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.

W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

W związku z tym, ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.

Analiza powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) innych niż tereny budowlane. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane.

Z wniosku wynika, że przedmiotem zamiany gruntów gminnych są działki niezabudowane nr A i B, oznaczone – zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – jako: „teren działalności produkcyjnej i powierzchniowej eksploatacji kopalin”, co oznacza, że jest to teren przeznaczony pod zabudowę.

Zatem, opisane we wniosku niezabudowane działki o nr A i B spełniają definicję terenu budowlanego, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy. W konsekwencji, transakcja dostawy działek nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli przy zbyciu nieruchomości wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, to należy przeanalizować możliwość zwolnienia dostawy w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Według art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów (w tym nieruchomości), spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

·      towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

·      brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.

Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że działki nr A i B – jak Państwo wskazali w opisie sprawy – były i są wykorzystywane przez Państwa na cele związane z gospodarką leśną, która jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Działki zatem od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia nie były wykorzystywane wyłącznie do prowadzenia działalności zwolnionej.

Wobec tego, w omawianej sytuacji, zwolnienie od podatku VAT, na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie będzie miało miejsca, z uwagi na fakt, iż nie zostanie spełniony już jeden z warunków zawartych w tym przepisie. Zatem, w przedmiotowej sprawie, dostawa ww. działek, w ramach transakcji zamiany, nie będzie mogła korzystać także ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu.

W konsekwencji, skoro nie można zastosować zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy ani art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, do dostawy działek nr: A i B, w drodze zamiany, transakcja ta będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.

Odnosząc się do kolejnej Państwa wątpliwości dotyczącej ustalenia, czy dokonując zamiany nieruchomości niezabudowanych (działek) z osobą fizyczną przysługuje Nadleśnictwu prawo do odliczenia podatku VAT w związku z nabyciem działki nr C.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)  nabycia towarów i usług,

b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usług.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zauważyć należy, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Ponadto, należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Jak stanowi art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Z treści art. 88 ust. 4 ustawy wynika, że:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższymi przepisami, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a transakcja udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona od podatku.

Zatem, sam fakt otrzymania faktury z wykazanym podatkiem VAT nie jest wystarczającą przesłanką do realizacji prawa do dokonania obniżenia podatku należnego.

Aby powstało prawo do odliczenia, u wystawcy faktury podatek VAT musi być wymagalny, co oznacza, że powstał obowiązek podatkowy z tytułu czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, a także powstała podstawa opodatkowania z tytułu zrealizowania jednej z czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Przy czym, należy podkreślić, że faktura stanowi podstawę dla nabywcy towaru lub usługi do odliczenia podatku naliczonego, bowiem z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy wynika, że podatkiem naliczonym jest kwota podatku wynikająca z faktury.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Podatnik jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Faktura jest dokumentem wystawianym dla potrzeb dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy wskazać, że celem faktury jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział.

Odnosząc się zatem do Państwa wątpliwości, dotyczących prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabycia od osoby fizycznej, w ramach umowy zamiany, działki o nr C, należy wskazać, że zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami, z prawa do odliczenia podatku naliczonego skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a transakcja udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona od podatku.

W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do czynności zamiany działki nr C Zbywca będzie spełniał przesłanki do uznania Jego za podatnika podatku od towarów i usług.

Dostawa towarów (np. nieruchomości) podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT dla danej czynności – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy.

Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Właściwym jest jednak wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży w drodze zamiany działki nr C, istotne jest, czy w celu dokonania jej sprzedaży Zbywca podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania Zbywcy za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku prywatnego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.

Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem, za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.

Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady, bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

Jak wynika z okoliczności sprawy, planowana do nabycia, w ramach transakcji zamiany, działka niezabudowana nr C będzie wykorzystywana przez Państwa wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT – prowadzenie gospodarki leśnej, a zatem będzie istniała możliwość jej przyporządkowania w całości do celów działalności gospodarczej. Zbywca nabył działkę na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. Transakcja nie była udokumentowana fakturą VAT. Zbywca nabył działkę jako osoba fizyczna, do majątku prywatnego. Nie przysługiwało Jemu prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu działki nr C. Zbywca jest czynnym podatnikiem VAT od dnia 1 grudnia 2009 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (PKD 25.11.Z – produkcja konstrukcji metalowych i ich części). Zbywca nabył działkę nr C jako składnik majątku prywatnego. Nie była ona wykorzystywana w sposób aktywny i gospodarczy. Nie była także przedmiotem zorganizowanych działań zarobkowych ani profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Działka nr C nie była nigdy wykorzystywana przez Zbywcę na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, w żadnym okresie ani w żadnej formie. Ww. działka nie była i nie jest wykorzystywana przez Zbywcę w działalności rolniczej, o której mowa w ustawie o podatku od towarów i usług. Nie były dokonywane z niej zbiory ani sprzedaż płodów rolnych, ani na cele własne, ani na cele handlowe. Działka nr C nie była wykorzystywana do czynności podlegających opodatkowaniu VAT ani zwolnionych z VAT. Pozostawała składnikiem majątku prywatnego Zbywcy, niewykorzystywanym w działalności gospodarczej. Zbywca nie podejmował żadnych działań ani nakładów mających na celu zwiększenie wartości działki lub jej uatrakcyjnienia pod kątem obrotu. Działka nie uzbrajana, grodzona, ani przygotowywana do sprzedaży lub zamiany w sposób profesjonalny. Zbywca nie podejmował żadnych działań marketingowych ani reklamowych w celu sprzedaży lub zamiany działki nr C, w tym nie zamieszczał ogłoszeń ani nie korzystał z usług pośredników. Zbywca wystąpił z wnioskiem do Nadleśnictwa z ofertą zamiany przedmiotowych nieruchomości gruntowych i cała procedura została wszczęta wyłącznie z jego inicjatywy. Działka nr C nie była, nie jest i nie będzie do momentu zbycia udostępniana osobom trzecim, na podstawie umów najmu, dzierżawy, ani innych umów o podobnym charakterze, odpłatnie lub nieodpłatnie. Zbywca nie udzielał i nie zamierza udzielać pełnomocnictw ani innych umocowań prawnych podmiotom trzecim w celu podejmowania czynności przygotowujących działkę nr C do zamiany (np. uzyskiwanie decyzji administracyjnych). Na moment zamiany dla działki nr C nie będzie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na moment zamiany dla działki nr C nie będą wydane decyzje o warunkach zabudowy ani decyzje o zagospodarowaniu terenu.

W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Zbywca podjął działania charakterystyczne dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta powinna przy tym uwzględniać nie tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego rodzaju działalności gospodarczej.

W związku z powyższymi okolicznościami, stwierdzić należy, że w odniesieniu do sprzedaży (zamiany) przez Zbywcę działki nr C, nie wystąpił ciąg zdarzeń, które przesądzałyby, że ta sprzedaż wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Zbywca nie podjął żadnych aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Całokształt powyższych okoliczności wskazuje, że aktywność Zbywcy w pełni mieści się w granicach zarządu majątkiem prywatnym, a stanowisko to pozostaje w zgodzie z przywołanym wyrokiem TSUE C-180/10, C-181/10.

Zbywca dokonując sprzedaży w drodze zamiany działki nr C, będzie zatem korzystał z przysługującego Jemu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Zbywcę cech podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w zakresie sprzedaży ww. działki, a dostawę opisanej nieruchomości niezabudowanej – cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym, dokonując zamiany opisanej działki, Zbywca będzie korzystał z przysługującego Jemu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której nie mają zastosowania przepisy ustawy.

W konsekwencji, dostawa w drodze zamiany przez Zbywcę na Państwa rzecz działki nr C nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, w analizowanej sprawie znajdzie zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, wyłączający możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z uwagi na fakt, że dostawa na Państwa rzecz, w drodze zamiany działki o nr C nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT po stronie Zbywcy.

W konsekwencji, nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem od osoby fizycznej działki o nr C, będącej przedmiotem zamiany, z uwagi na zaistnienie we wskazanych okolicznościach negatywnej przesłanki, wyłączającej możliwość odliczenia podatku naliczonego, o której mowa w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy.

Podsumowując, stwierdzić należy, że dokonując zamiany nieruchomości niezabudowanych (działek) z osobą fizyczną nie będzie Nadleśnictwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w związku z nabyciem działki nr C, na podstawie art. 86 ustawy.

Wobec powyższego, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego nr 2 również uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zaznacza się, iż niniejsza interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla Zbywcy działki nr C. Zbywca, chcąc uzyskać interpretację indywidualną, powinien wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Jednocześnie informuję, że nie wydaję interpretacji indywidualnych w zakresie dotyczącym określenia stawki podatku. Kwestie te są rozstrzygane w ramach odrębnej instytucji – wiążących informacji stawkowych (WIS).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a;

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.