0112-KDIL2-2.4011.776.2026.3.AA

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 9 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 10 września 2026 r. (wpływ 11 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismem z 1 października 2026 r. (wpływ 1 października 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem jest świadczenie usług rzeczoznawstwa majątkowego i wyceny nieruchomości. Korzysta Pan ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług (VAT) na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (ze względu na nieprzekroczenie wartości sprzedaży w wysokości 240 000 zł). Pełni Pan również funkcję biegłego sądowego przy sądzie okręgowym w zakresie wyceny nieruchomości. W ramach tej funkcji jest Pan powoływany przez sądy oraz organy ścigania do sporządzania opinii z zakresu szacowania wartości nieruchomości i praw majątkowych. Zakres czynności wykonywanych na rzecz sądów pokrywa się z zakresem przedmiotowym Pana działalności gospodarczej (rzeczoznawstwo majątkowe). Do sporządzania opinii wykorzystuje Pan tę samą wiedzę, kwalifikacje oraz zaplecze techniczno-organizacyjne, z którego korzysta Pan w ramach JDG.

Uzupełnienie wniosku

Zgodnie z art. 5b ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

Pkt 1

Odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności.

Pkt 2

Są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności.

Pkt 3

Wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy biegły rzeczoznawca ponosi pełną, osobistą odpowiedzialność cywilną, zawodową i dyscyplinarną za sporządzony operat szacunkowy. Rzeczoznawca ma ustawowy obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem zawodu. Sąd nie przejmuje na siebie odpowiedzialności za merytoryczne błędy w wycenie wobec stron postępowania, choć Skarb Państwa odpowiada za wydane orzeczenie, to ostatecznie przysługuje mu roszczenie regresowe wobec biegłego, jeśli ten popełnił rażący błąd.

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy sąd zleca sporządzenie opinii i wyznacza jedynie termin końcowy jej oddania. Sąd w żaden sposób nie kieruje procesem wyceny. Od biegłego wymaga się absolutnej niezależności i bezstronności. Rzeczoznawca sam decyduje, kiedy przeprowadza oględziny nieruchomości i gdzie wykonuje opinię.

Ad 3

Zdaniem Wnioskodawcy biegły ponosi ryzyko finansowe – jeśli opinia będzie wadliwa, niepełna lub spóźniona, sąd może obniżyć jego wynagrodzenie lub w ogóle go nie przyznać.

Pytanie

Czy przychody uzyskiwane przez Pana z tytułu sporządzania opinii jako biegły sądowy należy kwalifikować do źródła przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie – przychody uzyskiwane z tytułu pełnienia funkcji biegłego sądowego i sporządzania opinii na zlecenie sądów lub organów ścigania stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Funkcja biegłego sądowego ma charakter publicznoprawny i wynika z powołania przez organ procesowy, a nie z umowy cywilnoprawnej. Czynności biegłego są wykonywane na osobiste zlecenie sądu, pod jego nadzorem i na warunkach określonych w przepisach prawa.

Wnioskodawca uważa, że za kwalifikacją tych przychodów do działalności wykonywanej osobiście, a nie do działalności gospodarczej, przemawia w szczególności: brak swobody ustalania cen (wynagrodzenie ustalane jest na podstawie sztywnych stawek budżetowych) oraz brak swobody wyboru i odmowy zlecenia (biegły ma prawny obowiązek sporządzenia opinii, a relacja z sądem ma charakter władczy).

Pytanie oraz własne stanowisko wynikają z uzupełnienia wniosku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem – co do zasady − nie są przychodami z działalności gospodarczej takie przychody, które zostały zaliczone przez ustawodawcę do pozostałych źródeł przychodów znajdujących się w katalogu źródeł przychodów (art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy), tj. m.in. do przychodów z działalności wykonywanej osobiście.

Zgodnie z art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Natomiast za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 – w świetle art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – uważa się:

Na gruncie powołanych wyżej przepisów prawa pojawiły się jednak wątpliwości w zakresie kwalifikacji przychodów do właściwego źródła w sytuacji, gdy przychody uzyskiwane przez podatnika są wymienione w katalogu przychodów z działalności wykonywanej osobiście i jednocześnie działalność prowadzona przez podatnika spełnia warunki określone w definicji działalności gospodarczej.

W interpretacji ogólnej z 22 maja 2014 r. nr DD2/033/30/KBF/14/RD-47426 Minister Finansów podkreślił, że podatnik może, jeżeli uzyskuje przychody w warunkach spełniających przesłanki działalności gospodarczej, zakwalifikować te przychody do źródła „działalność gospodarcza”, nawet w sytuacji, gdy wymienione są w katalogu przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Do takiego wniosku doprowadza analiza przepisu art. 13 pkt 8 i 9 oraz art. 41 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tylko w art. 13 pkt 9 ustawodawca wyraźnie zastrzegł, że przychody w nim wymienione zawsze będą kwalifikowane do źródła przychodów „działalność wykonywana osobiście”, nawet jeżeli będą uzyskiwane w ramach działalności gospodarczej. Ustawodawca dopuszcza więc możliwość zaliczenia przychodów z działalności wykonywanej osobiście do działalności gospodarczej, jeżeli są uzyskiwane w warunkach spełniających przesłanki działalności gospodarczej.

Oznacza to, że nie ma też powodów, aby inaczej traktować przychody osób, które działają na zlecenie Policji, sądów, prokuratora oraz organów administracji publicznej.

Skoro ustawa dopuszcza możliwość takiej kwalifikacji, jak wskazałem powyżej, to nie oznacza to, że przychody uzyskiwane przez ww. osoby muszą być zawsze zaliczane do działalności gospodarczej. Analiza wskazanych przepisów doprowadza do wniosku, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wyklucza możliwości osiągania przychodów z działalności wykonywanej osobiście we wskazanym zakresie w ramach działalności gospodarczej. A zatem wskazane przychody mogą być kwalifikowane zarówno do działalności gospodarczej, jak i działalności wykonywanej osobiście. Zależy to od warunków, w jakich osoba je uzyskująca wykonuje daną czynność.

Z opisanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że:

–    prowadzi Pan pozarolniczą działalność gospodarczą;

–    jej przedmiotem jest świadczenie usług rzeczoznawstwa majątkowego i wyceny nieruchomości;

–    jest Pan również biegłym sądowym z zakresu wyceny nieruchomości;

–    zakres czynności wykonywanych przez Pana na rzecz sądów oraz organów ścigania pokrywa się z zakresem przedmiotowym Pana działalności.

Dodatkowo jako biegły rzeczoznawca ponosi Pan pełną, osobistą odpowiedzialność cywilną, zawodową i dyscyplinarną za sporządzony operat szacunkowy. Sądy zlecają Panu sporządzenie opinii i wyznaczają jedynie termin końcowy jej oddania. Sądy w żaden sposób nie kierują procesem wyceny. Od Pana jako biegłego wymaga się absolutnej niezależności i bezstronności. Pan sam decyduje, kiedy przeprowadza oględziny nieruchomości i gdzie wykonuje opinię. I to Pan ponosi ryzyko finansowe.

Zatem, jeżeli prowadzi Pan działalność gospodarczą w zakresie rzeczoznawstwa majątkowego i wyceny nieruchomości, a czynności biegłego mieszczą się w jej zakresie, a także czynności przez Pana wykonywane nie spełniają warunków wymienionych w art. 5b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to Pana wynagrodzenie z tytułu wykonywania opinii na zlecenie sądów oraz organów ścigania należy zaliczyć również do przychodów z tego źródła.

Tym samym, przychody uzyskiwane z wykonywania opinii na zlecenie sądów oraz organów ścigania powinny być kwalifikowane do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Podsumowanie: przychody uzyskiwane z tytułu sporządzenia opinii jako biegły sądowy powinien Pan kwalifikować do źródła przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Ponadto wskazuję, że Pana wniosek w zakresie podatku od towarów i usług jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.