taxmachine.pl

0112-KDIL2-2.4011.633.2026.2.MC

Interpretacja indywidualna2026-08-28Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Zwolnienie przedmiotowe z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT - odszkodowanie.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 15 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 15 lipca 2026 r. (wpływ 24 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą od 15 marca 1997 roku jednoosobową działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wnioskodawca podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o PIT.

W dniu 27 października 1998 r. w drodze aktu notarialnego Wnioskodawca wraz z małżonką nabył do majątku dorobkowego zorganizowaną część przedsiębiorstwa, składającą się z działki oznaczonej numerem X o powierzchni (...) m² oraz prawo użytkowania wieczystego działki nr Y o powierzchni (…) m² położonych w (…) przy ulicy (…). Budynek znajdujący się na nieruchomości został wprowadzony przez Wnioskodawcę do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w prowadzonej działalności gospodarczej i podlegał amortyzacji.

Wojewoda (…) decyzją z dnia (…) 2025 r. ustalił lokalizację linii kolejowej w ramach projektu pn.: „(…)”.

Następnie decyzją z dnia (…) 2026 r., znak: (…), Wojewoda (…) orzekł o wygaśnięciu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr Z (przed podziałem działka nr Y).

Wnioskodawca pragnie wyraźnie zaznaczyć, że wywłaszczenie nie obejmuje całej pierwotnie nabytej nieruchomości, a jedynie jej część. Podkreślenia wymaga fakt, że przejęciu ulega wyłącznie wydzielona z podziału działka nr Z wraz z posadowioną na niej jedną z dwóch hal. Pozostała część nieruchomości, w tym druga hala, nadal pozostaje własnością i w dyspozycji Wnioskodawcy.

Decyzja została wydana z urzędu na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1234 z późn. zm., dalej jako: ustawa o transporcie kolejowym) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399, dalej jako: ustawa o gospodarce nieruchomościami).

W drodze powyższej decyzji Wojewoda (…) orzekł o ustaleniu na rzecz Wnioskodawcy odszkodowania z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oraz wartości budynków i budowli w łącznej wysokości (…) zł. Wojewoda (…) zobowiązał również spółkę (...) do wypłaty przyznanego odszkodowania na rzecz Wnioskodawcy w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Jednocześnie, jak zostało wskazane w uzasadnieniu decyzji, przyznane odszkodowanie jest wyłącznie rekompensatą za przejęty majątek i nie obejmuje utraconych korzyści, utraty wartości pozostałej części nieruchomości czy szkód związanych z negatywnym wpływem na funkcjonowanie działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę.

W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwość w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty otrzymanego odszkodowania.

Uzupełnienie wniosku

Pomiędzy Wnioskodawcą a żoną Wnioskodawcy istnieje małżeńska wspólność majątkowa.

Decyzja Wojewody (…) o ustaleniu na rzecz Wnioskodawcy odszkodowania z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oraz wartości budynków i budowli została wydana na podstawie następujących konkretnych przepisów, tj. art. 9s ust. 4, art. 9x ust. 4 oraz art. 9y ust. 1-3, ust. 3e pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1234 z późn. zm.), a także art. 132 ust. 1a i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399 t.j.).

Pytanie

Czy kwota odszkodowania przyznana Wnioskodawcy na podstawie decyzji Wojewody (…) z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oraz wartości budynków i budowli podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy – kwota odszkodowania przyznana na podstawie decyzji Wojewody (…) z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oraz wartości budynków i budowli, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W świetle art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:

a) środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,

c) składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,

d) składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

– wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 pkt 29 wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Z powołanego powyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT wynika, że aby odszkodowanie korzystało ze zwolnienia przedmiotowego, muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki:

• odszkodowanie musi być wypłacone stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie;

• nie mogą zaistnieć negatywne przesłanki wykluczające zwolnienie, tj. nabycie nieruchomości w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania.

Przechodząc do analizy pierwszej z przesłanek wskazać należy, że przedmiotowe odszkodowanie Wnioskodawca otrzymał na mocy decyzji Wojewody (…) z dnia (…) 2026 r. Podstawą prawną wydania tej decyzji, a tym samym ustalenia i wypłaty odszkodowania, były przepisy ustawy o transporcie kolejowym.

Zgodnie z art. 9s ust. 4 ww. ustawy do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9wa ust. 5, art. 9y i art. 9z.

Oznacza to, że odszkodowanie przyznane Wnioskodawcy w ramach ustawy o transporcie kolejowym, powinno być traktowane jako odszkodowanie wypłacane stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Tym samym pierwsza i podstawowa przesłanka warunkująca zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT została w ocenie Wnioskodawcy spełniona.

Jednocześnie, analizując powyższy katalog przesłanek, wskazać należy, że ustawodawca przewidział wyjątek, w którym zwolnienie nie ma zastosowania. Dotyczy to sytuacji, w której nieruchomość została nabyta w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

W niniejszej sprawie Wnioskodawca nabył zorganizowaną część przedsiębiorstwa, w tym wywłaszczane prawo użytkowania wieczystego, w drodze aktu notarialnego w dniu 27 października 1998 r. Natomiast postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte w związku z decyzją lokalizacyjną z dnia 13 listopada 2025 r. Okres między nabyciem a wywłaszczeniem wynosi zatem ponad 27 lat.

W związku z tym, bezprzedmiotowe staje się badanie relacji ceny nabycia do kwoty odszkodowania, ponieważ warunek dwuletniego okresu posiadania nie został spełniony. Dlatego też negatywne przesłanki zastosowania przedmiotowego zwolnienia nie zostały spełnione.

Przechodząc do kwestii związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, Wnioskodawca pragnie zauważyć, że zwolnienie uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT ma charakter przedmiotowy.

Oznacza to, że decydujące znaczenie ma sam tytuł wypłaty, tj. odszkodowanie za wywłaszczaną nieruchomość, a nie źródło przychodów, do którego dana kwota zostałaby ewentualnie zakwalifikowana. Okoliczność, że wywłaszczona nieruchomość została nabyta w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a budynek na niej posadowiony został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, nie stanowi przeszkody do zastosowania przedmiotowego zwolnienia.

Ponadto należy podkreślić, co znalazło bezpośrednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji Wojewody (…), że ustalona kwota odszkodowania stanowi wyłączną rekompensatę za przejęty majątek, odpowiadającą jego wartości odtworzeniowej. Organ wydający decyzję jednoznacznie odmówił uwzględnienia w kwocie odszkodowania jakichkolwiek utraconych korzyści, utraty wartości pozostałej części nieruchomości czy szkód wynikających z negatywnego wpływu na funkcjonowanie firmy Wnioskodawcy.

W związku z powyższym, przyznane odszkodowanie stanowi więc wyłącznie wyrównanie uszczerbku majątkowego. Zgodnie z ugruntowaną linią interpretacyjną organów podatkowych, odszkodowania o charakterze rekompensaty za utracony majątek korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, w przeciwieństwie do odszkodowań za utracone korzyści, które podlegałyby opodatkowaniu.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje odzwierciedlenie w licznych interpretacjach indywidualnych organów podatkowych, wydanych w analogicznych stanach faktycznych.

Tytułem przykładu Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 5 marca 2024 r., nr 0115-KDIT3.4011.36.2024.3.JS, wskazał, że „W sprawie będącej przedmiotem wniosku nabycie przez Pana nieruchomości nastąpiło nieodpłatnie (w drodze darowizny w 2019 r. od babci), tak więc nie zostanie spełniony żaden z warunków wyłączających zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w szczególności nie zaistnieje sytuacja, w której cena nabycia nieruchomości byłaby o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania (cena nie stanowiła elementu nabycia). W konsekwencji przychód uzyskany przez Pana z tytułu otrzymanego odszkodowania stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

Tożsame stanowisko zostało zaprezentowane w interpretacji z dnia 19 września 2024 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.532.2024.3.ACZ, z której wynika, że „Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9y i 9z.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, z którego wynika, że nabycie prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia nastąpiło w okresie przekraczającym 2 lata przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego na podstawie decyzji Wojewody zmienionej decyzją Ministra Rozwoju i Technologii, stwierdzić należy, że w świetle art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pierwsza z dwóch negatywnych przesłanek zwolnienia przedmiotowego nie została spełniona.

W konsekwencji, przychód uzyskany przez Wnioskodawcę w 2024 r. z tytułu odszkodowania wypłaconego w związku z wygaśnięciem prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości (działki nr D) z powodu jej przejęcia na cele realizacji inwestycji kolejowej, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

Mając na uwadze powyższe, kwota odszkodowania przyznana Wnioskodawcy na podstawie decyzji Wojewody (…) z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oraz wartości budynków i budowli, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powyższy przepis ustanawia generalną zasadę opodatkowania podatkiem dochodowym, zgodnie z którą opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkie uzyskane przez podatnika w danym roku korzyści majątkowe, z wyjątkiem tych, które na mocy ustawy wyłączone zostały z tego opodatkowania (np. przez wprowadzenie ustawowego zwolnienia z opodatkowania, czy też zaniechanie poboru podatku).

Konstrukcja podatku dochodowego od osób fizycznych zakłada zróżnicowanie sposobu opodatkowania poszczególnych rodzajów dochodów (przychodów) osób fizycznych na podstawie systemu przyporządkowywania ich do odpowiedniego źródła przychodów.

Ustawodawca, tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych, miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń na podstawie kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł.

Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Źródłem przychodów jest, wskazana w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pozarolnicza działalność gospodarcza.

Z kolei, jak stanowi art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Co do zasady do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej należą wszystkie przychody osiągane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, określone w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem przychodów wymienionych w art. 14 ust. 3 tej ustawy.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Tym samym każde przysporzenie majątkowe uzyskane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowi przychód z tej działalności, o ile ustawa nie wyłącza go z tej kategorii. Wobec tego, odszkodowania, jeżeli mają związek z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, stanowią podlegający opodatkowaniu przychód z tej działalności, chyba że wymienione są w katalogu zwolnień przedmiotowych określonych w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wówczas odszkodowania te korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 ze zm.):

Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

W myśl art. 132 ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b.

W sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.

Stosownie do art. 134 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135 , wartość rynkowa nieruchomości.

Przy czym, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Warunkiem niezbędnym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest zatem otrzymanie m.in. odszkodowania, które przyznane zostało stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Należy mieć również na względzie, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione zostają następujące warunki:

-        nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,

-        cena nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem zwolnienie nie będzie przysługiwać, gdy powyższe warunki dotyczące okresu sprzedaży (wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego) oraz ceny nabycia będą spełnione łącznie. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo nie będzie spełniony żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwać.

Z opisu sprawy wynika, że dnia 27 października 1998 r. w drodze aktu notarialnego nabył Pan wraz z małżonką do majątku dorobkowego zorganizowaną część przedsiębiorstwa, składającą się z działki oznaczonej numerem X o powierzchni (…) m² oraz prawo użytkowania wieczystego działki nr Y o powierzchni (…) m² położonych w (…) przy ulicy (…). Budynek znajdujący się na nieruchomości został wprowadzony przez Pana do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w prowadzonej działalności gospodarczej i podlegał amortyzacji. Wojewoda (…) decyzją z dnia (…) 2025 r. ustalił lokalizację linii kolejowej w ramach projektu pn.: „(…)”. Następnie decyzją z dnia (…) 2026 r. Wojewoda (…) orzekł o wygaśnięciu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr Z (przed podziałem działka nr Y). Wywłaszczenie nie obejmuje całej pierwotnie nabytej nieruchomości, a jedynie jej część. Przejęciu ulega wyłącznie wydzielona z podziału działka nr Z wraz z posadowioną na niej jedną z dwóch hal. Pozostała część nieruchomości, w tym druga hala, nadal pozostaje Pana własnością i w Pana dyspozycji. Decyzja Wojewody (…) o ustaleniu na Pana rzecz odszkodowania z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oraz wartości budynków i budowli została wydana na podstawie art. 9s ust. 4, art. 9x ust. 4 oraz art. 9y ust. 1-3, ust. 3e pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, a także art. 132 ust. 1a i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W myśl art. 2 pkt 10 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1234 oraz z 2026 r. poz. 41 ).

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1234 ze zm.):

Przepisy ustawy określają:

1) zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania;

1a) gwarancje niezależności i bezstronności zarządcy infrastruktury kolejowej;

2) zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych;

3) warunki techniczne eksploatacji pojazdów kolejowych;

3a) warunki zapewnienia interoperacyjności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

4) zasady i instrumenty regulacji transportu kolejowego;

5) szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych, w tym warunki lokalizacji i nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w tych sprawach;

6) czas pracy pracowników kolei wykonujących interoperacyjne usługi transgraniczne;

7) zasady ochrony praw pasażerów w transporcie kolejowym.

Zgodnie z art. 9y ust. 1, 2, 2a i 3 ustawy o transporcie kolejowym:

Za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w art. 9s ust. 3, 3a i 3e oraz w art. 9x ust. 4 , od podmiotu, na rzecz którego wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, przysługuje odszkodowanie dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, a także osobom, którym przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości w dniu, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.

Wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.

Jeżeli decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 9s ust. 9, ustala wojewoda w drodze decyzji, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia nadania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Wysokość odszkodowania ustala się na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień wypłaty według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Stosownie do art. 9y ust. 3e pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym:

Jeżeli dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 28 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o którym mowa w art. 9q ust. 2 – wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

W myśl natomiast art. 9x ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym:

Jeżeli przeznaczona na pas gruntu pod linię kolejową nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa za odszkodowaniem, z dniem w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, ustalonym według zasad określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9y oraz art. 9z.

Na podstawie art. 9s ust. 3 i 3a ustawy o transporcie kolejowym:

Nieruchomości, o których mowa w art. 9q ust. 1 pkt 7, stają się z mocy prawa własnością:

1) Skarbu Państwa – w przypadku wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej złożonego przez PLK S.A. lub CPK,

2) jednostki samorządu terytorialnego – w przypadku wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej złożonego przez tę jednostkę

– z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.

Jeżeli na nieruchomości, o której mowa w ust. 3, lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, z dniem w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, prawa te wygasają.

Jak stanowi natomiast art. 9s ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym:

Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9wa ust. 5 , art. 9y i art. 9z.

Na podstawie opisu sprawy oraz powołanych przepisów wskazuję, że skoro nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia nastąpiło w okresie przekraczającym 2 lata przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pierwsza z dwóch negatywnych przesłanek zwolnienia przedmiotowego nie została spełniona.

W konsekwencji, przychód uzyskany z tytułu otrzymanego odszkodowania stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podsumowanie: kwota odszkodowania przyznana Panu na podstawie decyzji Wojewody (…) z tytułu wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego oraz wartości budynków i budowli, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W odniesieniu do powołanych przez Pana interpretacji stwierdzam, że zapadły one w indywidualnych sprawach i tylko tych spraw dotyczą.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.