0112-KDIL2-2.4011.629.2026.2.AG
Ulga badawczo-rozwojowa.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanów faktycznych oraz zdarzeń przyszłych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
W dniu 17 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek (wg daty wpływu) o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pan pismem z 29 lipca 2026 r. (wpływ 29 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanów faktycznych oraz zdarzeń przyszłych
(...) prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą „(…)” („Wnioskodawca”). Działalność Wnioskodawcy prowadzona jest w zakresie pozostałej działalności w zakresie inżynierii i związanym z nią doradztwem technicznym (przeważająca działalność – 71.12.B). Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT, podlega i na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego w niniejszym wniosku będzie podlegać w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągnięcia, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych („Ustawa o PIT”).
Wnioskodawca działa na rynku od 2014 roku, obsługuje producentów materiałów i elementów budowlanych, od zakładów prowadzących drobnowymiarową prefabrykację betonową po producentów średniej i ciężkiej prefabrykacji konstrukcyjnej.
Współpraca obejmuje podmioty wytwarzające zarówno elementy nawierzchniowe i wykończeniowe, jak i wielkogabarytowe prefabrykaty konstrukcyjne oraz elementy infrastrukturalne stosowane w budownictwie ogólnym i drogowym.
Oferta Wnioskodawcy obejmuje szeroki zakres usług laboratoryjnych i doradczych dla branży budowlanej: badania materiałów i wyrobów budowlanych (betonu, kruszyw, domieszek i prefabrykatów) oraz realizację badań terenowych i mobilnych laboratoriów w terenie.
Wnioskodawca świadczy usługi na powstających obiektach budownictwa ogólnego, mostowego, drogowego i przemysłowego, w tym na specjalistycznych obiektach takich jak oczyszczalnie ścieków, zakłady składowania odpadów, wiadukty drogowe. Dla istniejących obiektów opracowuje ekspertyzy i opinie budowlane oceniające wytrzymałość betonu w konstrukcji metodami niszczącymi i nieniszczącymi. Główne metody badań to metoda sklerometryczna (młotek (..)) oraz ocena za pomocą odwiertów rdzeniowych.
Ponadto Wnioskodawca wspiera klientów w procesach wprowadzania wyrobów na rynek poprzez wdrażanie i certyfikację Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP), przygotowanie Krajowej Oceny Technicznej, oferuje szkolenia, nadzór technologiczny oraz doradztwo i usługi projektowe związane z produkcją i jakością wyrobów budowlanych.
Wnioskodawca obsługuje producentów materiałów i elementów budowlanych, w szczególności podmioty zajmujące się:
1) drobnowymiarową prefabrykacją betonową,
2) średnią i ciężką prefabrykacją konstrukcyjną,
3) produkcją mieszanek i spoiw stosowanych w budownictwie infrastrukturalnym.
Główny zakres badań parametrów prefabrykatów obejmuje wytrzymałość na zginanie, odporność na ścieranie na tarczy (…), odporność na poślizg/poślizgnięcie, właściwości ogniowe, przewodność cieplna, odporność na zamrażanie/rozmrażanie z udziałem soli odladzającej, badania nasiąkliwości oraz inne parametry wytrzymałościowe i trwałościowe wymagane przez normy prefabrykatów. Klientami laboratorium Wnioskodawcy są głównie producenci takich wyrobów jak: kręgi, rury, przepusty, kostka/płyty brukowe, krawężniki i obrzeża, kanały odwadniające, podwaliny oraz producenci ciężkiej prefabrykacji: schody, balkony, słupy, stropy i elementy nośne hal. Wnioskodawca zajmuje się także obsługą zakładów prefabrykacji i betonu towarowego w zakresie (…).
Ze względu na profil działalności obejmujący zaawansowane usługi laboratoryjne oraz doradztwo technologiczne dla branży budowlanej, istotna część aktywności Wnioskodawcy wykracza poza standardową, rutynową działalność usługową.
Prowadzenie badań materiałów i wyrobów budowlanych, w tym nowoczesnych mieszanek betonowych, kruszyw specjalnych, domieszek chemicznych oraz prefabrykatów, a także realizacja badań terenowych z wykorzystaniem mobilnych laboratoriów, wymaga stałego prowadzenia prac o charakterze badawczo-rozwojowym.
Działalność badawczo-rozwojowa jest inicjowana najczęściej w odpowiedzi na zidentyfikowaną potrzebę rynkową w sektorze budowlanym lub wystąpienie problemu technologicznego, wymagającego opracowania nowego lub istotnie ulepszonego rozwiązania materiałowego albo procesowego. Przykładami takich wyzwań są m.in. konieczność uzyskania określonych parametrów użytkowych mieszanek betonowych, poprawa ich trwałości i powtarzalności właściwości, dostosowanie receptur do specyficznych warunków produkcyjnych lub środowiskowych, a także optymalizacja składu surowcowego przy jednoczesnym spełnieniu obowiązujących wymagań normowych.
Działania te polegają na opracowywaniu, adaptowaniu i walidacji nowych metod badawczych, testowaniu innowacyjnych materiałów budowlanych (w tym rozwiązań niskoemisyjnych i zgodnych z zasadami zrównoważonego budownictwa), a także analizie wpływu zmiennych technologicznych na parametry użytkowe wyrobów. Wnioskodawca (…).
Równolegle Wnioskodawca realizuje prace związane z opracowaniem koncepcji oraz wdrożeniem mobilnego laboratorium badawczego. Zakres tych działań obejmuje m.in. dostosowanie metod badawczych do warunków terenowych, walidację procedur pomiarowych, integrację aparatury badawczej oraz optymalizację organizacji procesu badań prowadzonych poza siedzibą laboratorium. Powyższe czynności polegają na wykorzystaniu i łączeniu dostępnej wiedzy oraz doświadczenia w celu opracowania nowego lub istotnie ulepszonego procesu świadczenia usług, w tym zwiększenia ich jakości, dostępności i efektywności kosztowej.
Jednocześnie podejmowane działania mają na celu optymalizację kosztów świadczenia usług, w tym redukcję kosztów logistycznych i organizacyjnych, przy jednoczesnym podniesieniu efektywności operacyjnej. Opracowywane rozwiązania mają charakter innowacji procesowej, opartej na wynikach prac badawczo-rozwojowych, której rezultaty będą bezpośrednio wykorzystywane w bieżącej działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
Można zidentyfikować dwa obszary prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez Wnioskodawcę.
Pierwszy obszar obejmuje zrealizowane w latach 2020-2021 prace związane z opracowaniem i wykonaniem mobilnego laboratorium do badania materiałów betonowych i kruszyw.
Drugi obszar obejmuje prace realizowane w formule odrębnych, niezależnych projektów badawczo-rozwojowych, uruchamianych w odpowiedzi na zidentyfikowaną potrzebę technologiczną, zapytanie ze strony kooperanta lub w wyniku autorskiej inicjatywy zespołu.
Prace te polegają na opracowywaniu autorskich receptur mieszanek betonowych oraz spoiw, przy czym punktem wyjścia każdorazowo jest określone przeznaczenie mieszanki, np. (…)
W ramach realizowanych projektów prowadzony jest twórczy i niestandardowy dobór składu mieszanek oraz ich parametrów technologicznych, obejmujący m.in. (…).
Opisane czynności nie stanowią elementu standardowej działalności usługowej Wnioskodawcy ani działań o charakterze powtarzalnym, okresowym lub odtwórczym, lecz są każdorazowo podejmowane w sposób indywidualny, w warunkach niepewności co do ostatecznego rezultatu.
Poniżej Wnioskodawca przedstawia opis przykładowego projektu prowadzonego w ramach prac badawczo-rozwojowych:
„Opracowanie i wdrożenie innowacyjnego procesu świadczenia usług badawczych z wykorzystaniem mobilnego laboratorium”
W latach 2020-2021 Wnioskodawca prowadził zorganizowane prace ukierunkowane na opracowywanie innowacji w ofercie firmy – opracowania koncepcji i zbudowania mobilnego laboratorium do badania materiałów betonowych i kruszyw.
Zakup wyposażenia służącego do zbudowania laboratorium realizowany był w ramach projektu (...). Prace, jakich elementem była opisana we wniosku o dofinansowanie inwestycja w sprzęt, były pracami koncepcyjnymi ukierunkowanymi na doskonalenie samego procesu realizacji usług. Prace te dotyczyły m.in. poprawy jakości i powtarzalności wyników badań prowadzonych w warunkach terenowych, zwiększenia dostępności usług dla klientów poprzez skrócenie czasu realizacji i możliwość prowadzenia badań bezpośrednio na placach budów oraz rozszerzenia obszaru działalności na nowe rynki i lokalizacje.
W wyniku przeprowadzonych prac opracowana została koncepcja mobilnego laboratorium do badań materiałów betonowych i kruszyw, wraz z niezbędnym wyposażeniem umożliwiającym realizację badań w warunkach terenowych. W ramach prac dokonano doboru, integracji oraz testów aparatury badawczej, obejmującej m.in. (…).
Prace zostały zrealizowane przez zespół Wnioskodawcy, w skład którego wchodził właściciel firmy, pełniący funkcję kierownika merytorycznego projektu oraz laboranci odpowiedzialni za realizację badań, testów i walidację opracowanych rozwiązań. Wykorzystanie wiedzy i doświadczenia zespołu umożliwiło twórcze połączenie dostępnych zasobów technicznych i organizacyjnych w celu opracowania nowego, istotnie ulepszonego procesu świadczenia usług badawczych.
Wypracowane rozwiązanie uzyskało opinię o innowacyjności potwierdzającą nowatorskość rozwiązania.
Cel projektu
Celem projektu była poprawa jakości i powtarzalności wyników badań prowadzonych w warunkach terenowych, zwiększenia dostępności usług dla klientów poprzez skrócenie czasu realizacji i możliwość prowadzenia badań bezpośrednio na placach budów oraz rozszerzenia obszaru działalności na nowe rynki i lokalizacje.
Dotychczas próbki przewożone były do stacjonarnego laboratorium Wnioskodawcy. Klienci znajdowali się głównie w województwach (…), w dużych odległościach od lokalizacji stacjonarnego laboratorium.
Projekt zakładał wdrożenie wykonywania pełnych badań próbek materiałów betonowych i kruszyw w trybie mobilnym u klienta lub w miejscu pobrania próbek wskazanym przez klienta. Projekt prowadzić miał do zasadniczej zmiany organizacyjno-procesowej realizowania usług w zakresie przeprowadzania badań materiałów zarówno w stosunku do klientów jak również pracowników Wnioskodawcy. Wprowadzona w wyniku projektu innowacja wiąże się ze skróceniem czasu na wykonanie próbek przez eliminację konieczności przewozu próbek z miejsca pobrania do laboratorium. Realizacja projektu oznacza także obniżenie kosztów wykonywania próbek.
Przede wszystkim jednak nadrzędnym założeniem było, aby przy skróconym czasie i zmniejszonych kosztach badań zachować jakość prowadzonych badań, nastąpił wzrost zautomatyzowania wykonania badań i zwiększenie jednocześnie ich precyzji.
W wyniku realizacji projektu wprowadzona została innowacja w skali przedsiębiorstwa. Dotychczas próbki po pobraniu były przewożone do laboratorium Wnioskodawcy. Stworzone w wyniku projektu mobilne laboratorium umożliwia natomiast wykonywanie pełnych badań próbek w trybie mobilnym u klienta lub w miejscu pobrania próbek wskazanym przez klienta.
Problemy technologiczne
W ramach prac koncepcyjnych zidentyfikowano problemy technologiczne:
(…)
W obszarze przygotowywania powierzchni próbek betonowych w ramach prac opracowano i zwalidowano zautomatyzowany proces szlifowania, oparty na zastosowaniu nowoczesnych czujników laserowych.
Przeprowadzone testy i modyfikacje procesu pozwoliły na zwiększenie precyzji oraz powtarzalności przygotowania próbek, co bezpośrednio przekłada się na poprawę jakości dalszych badań laboratoryjnych.
W zakresie testów przyczepności (…) opracowano i wdrożono ulepszony proces badawczy wykorzystujący urządzenie nowej generacji z dotykowym panelem sterującym oraz specjalistycznymi czujnikami umożliwiającymi automatyczną kontrolę przyrostu siły. W ramach prac zaprogramowano i zwalidowano przebiegi testów, zapewniając pełną automatyzację procesu, zwiększenie dokładności pomiarów oraz możliwość bezpośredniego transferu wyników do systemów komputerowych.
Efekt końcowy
Efektem końcowym realizacji projektu jest opracowanie, zwalidowanie oraz wdrożenie do działalności operacyjnej Wnioskodawcy innowacyjnego, istotnie ulepszonego procesu świadczenia usług badawczych w zakresie badań materiałów betonowych i kruszyw. Rezultaty prac umożliwiły uruchomienie mobilnego laboratorium badawczego, pozwalającego na prowadzenie zaawansowanych badań laboratoryjnych bezpośrednio w warunkach terenowych, z zachowaniem wysokiej jakości, powtarzalności i wiarygodności wyników.
Wdrożone rozwiązania przyczyniły się do podniesienia jakości świadczonych usług poprzez automatyzację kluczowych procesów badawczych, ograniczenie wpływu czynników zewnętrznych na przebieg badań oraz zwiększenie precyzji i powtarzalności pomiarów. Jednocześnie projekt umożliwił znaczące skrócenie czasu realizacji badań, obniżenie kosztów operacyjnych związanych z logistyką próbek oraz rozszerzenie zakresu i obszaru działalności przedsiębiorstwa, w tym obsługę klientów w lokalizacjach oddalonych od siedziby laboratorium.
Rezultaty projektu mają charakter innowacji procesowej co najmniej na poziomie przedsiębiorstwa i stanowią podstawę do dalszego rozwoju oferty usługowej Wnioskodawcy, w tym do realizacji kolejnych prac oraz wdrażania nowych metod badawczych odpowiadających na potrzeby rynku budowlanego.
Wnioskodawca pracuje również nieustannie nad opracowaniem i walidacją autorskich receptur mieszanek betonowych i spoiw w ramach prac rozwojowych.
Ten obszar badawczy obejmuje prace realizowane w formule odrębnych, niezależnych projektów badawczo-rozwojowych, uruchamianych w odpowiedzi na zidentyfikowaną potrzebę technologiczną lub zapytanie ze strony kooperanta, bądź wynikających z autorskiej inicjatywy zespołu. Prace te polegają na autorskim opracowywaniu receptur mieszanek betonowych oraz spoiw, przy czym punktem wyjścia każdorazowo jest określone przeznaczenie mieszanki, np. elementy konstrukcyjne takie jak (…). Projekty takie realizowane są systematycznie, każdego roku.
W ramach realizowanych działań prowadzony jest twórczy i niestandardowy dobór składu mieszanki oraz jej parametrów technologicznych, obejmujący m.in. rodzaj i proporcje składników, zastosowanie domieszek oraz modyfikację procesu technologicznego, aż do uzyskania założonych właściwości użytkowych. Powyższe działania polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej wiedzy i umiejętności w celu opracowania nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań produktowych.
Przykładowe receptury, jakie powstały w ramach projektów Wnioskodawcy to receptury, które zostały opracowane na potrzeby prowadzenia inwestycji w zakresie infrastruktury, gdzie w okresie od 09-2021 do 12-2022 Wnioskodawca prowadził obsługę laboratoryjną budowy. Powstały wtedy m.in. receptury betonu (…).
Każdego roku realizowanych jest od 3 do nawet 9 tego rodzaju projektów, a realizacja pojedynczego trwa od 1 do 3 miesięcy w przypadku receptur mieszanki betonowej lub od 4 do 6 w przypadku bardziej złożonych receptur mieszanek spoiw drogowych.
Cel projektów
Celem prowadzenia opisanych prac jest nabywanie, łączenie oraz praktyczne wykorzystanie dostępnej wiedzy i doświadczenia w celu opracowania nowych lub istotnie ulepszonych receptur mieszanek betonowych i spoiw, dostosowanych do indywidualnych zastosowań konstrukcyjnych. Realizacja prac w formule niezależnych projektów umożliwia prowadzenie działań w warunkach niepewności technologicznej, testowanie alternatywnych rozwiązań materiałowych oraz walidację ich właściwości użytkowych.
Na etapie inicjacji projektu nie istnieje gotowe rozwiązanie technologiczne, a parametry końcowe mieszanek są wynikiem procesu twórczego i iteracyjnego. Ponadto, laboratorium ponosi odpowiedzialność za koncepcję technologiczną oraz autorską recepturę.
Celem każdego projektu jest wypracowanie nowej kombinacji składników oraz parametrów technologicznych, prowadzącej do uzyskania wymaganego efektu użytkowego, przy jednoczesnym spełnieniu sprzecznych lub trudnych do pogodzenia wymagań technicznych, takich jak wytrzymałość, urabialność, trwałość czy zgodność z określonymi normami.
Proces realizowany przez laboratorium Wnioskodawcy polega na twórczym opracowaniu nowych receptur mieszanek i spoiw, przeznaczonych do wdrożenia do produkcji przez klientów laboratorium. Proces ten nie ma charakteru rutynowego ani odtwórczego, ponieważ na etapie jego rozpoczęcia nie jest znany ani docelowy skład mieszanki, ani sposób osiągnięcia wymaganych parametrów użytkowych lub normowych. Zleceniodawca określa wyłącznie oczekiwany efekt końcowy, natomiast dobór surowców, ich proporcji oraz parametrów technologicznych pozostaje po stronie laboratorium i ma charakter autorski oraz twórczy.
Problemy technologiczne
Na etapie wstępnym realizacji projektu wykonywane są czynności techniczne polegające na identyfikacji i kwalifikacji dostępnych surowców przeznaczonych do produkcji spoiw drogowych. Zakres potencjalnych komponentów jest względnie ograniczony i wynika z dostępności rynkowej oraz ich przeznaczenia technologicznego, a same czynności identyfikacyjne i kwalifikacyjne nie stanowią przedmiotu prac badawczo- rozwojowych.
Na tym etapie następuje określenie ram surowcowych projektu, obejmujące kwalifikację surowców wejściowych, identyfikację dostępnej bazy surowcowej oraz przygotowanie zestawu komponentów do dalszych badań.
Właściwym problemem technologicznym i badawczo-rozwojowym nie jest sam dobór składników, lecz określenie relacji pomiędzy nimi oraz wpływu ich wzajemnego oddziaływania i proporcji na końcowe właściwości spoiwa. Już na tym etapie występuje istotna niepewność technologiczna, gdyż te same surowce, stosowane w różnych konfiguracjach ilościowych i technologicznych, mogą prowadzić do zasadniczo odmiennych efektów końcowych.
Pomimo względnie stałej bazy surowcowej nie są znane zależności pomiędzy udziałem poszczególnych komponentów, ich wzajemnym oddziaływaniem ani granicami ich zastępowalności, w szczególności w odniesieniu do redukcji udziału cementu.
Problem badawczo-rozwojowy obejmuje m.in. identyfikację nieliniowych zależności pomiędzy składnikami, określenie punktów destabilizacji parametrów mieszanek oraz występowanie efektów synergii lub degradacji właściwości użytkowych.
Fakt, iż zakres dostępnych surowców jest ograniczony, nie eliminuje niepewności technologicznej projektu, ponieważ nie istnieją uniwersalne ani liniowe modele pozwalające na przewidywanie zachowania spoiwa w funkcji zmiany proporcji jego składników. W konsekwencji konieczne jest prowadzenie iteracyjnych prac eksperymentalnych.
Dodatkowym wyzwaniem badawczo-rozwojowym jest konieczność jednoczesnego spełnienia parametrów wzajemnie sprzecznych lub trudnych do pogodzenia, takich jak: (…).
Zachowanie opracowywanych mieszanek w warunkach rzeczywistych nie może zostać jednoznacznie przewidziane na podstawie dostępnych norm, danych literaturowych ani wcześniejszych doświadczeń, co wymaga zastosowania iteracyjnego, eksperymentalnego procesu projektowania, testowania i walidacji rozwiązań.
Metodyka i przebieg prac
Prace badawczo-rozwojowe realizowane są etapowo i obejmują projektowanie kilku alternatywnych wariantów receptur, ich badania laboratoryjne oraz iteracyjną optymalizację. Na początkowym etapie opracowywane są równolegle różne konfiguracje surowcowe, w tym warianty referencyjne, co umożliwia ocenę wpływu modyfikacji składu na właściwości użytkowe i kosztowe mieszanek.
W kolejnych etapach prowadzone są badania laboratoryjne oraz próby technologiczne, których wyniki nie są możliwe do przewidzenia na etapie projektowania i ujawniają się dopiero po upływie czasu wymaganego do przeprowadzenia badań normowych. Na podstawie uzyskiwanych rezultatów receptury są modyfikowane, eliminowane lub dalej rozwijane, aż do uzyskania rozwiązania spełniającego wymagania techniczne i użytkowe.
Proces optymalizacji często obejmuje również dalsze prace rozwojowe ukierunkowane na poprawę efektywności kosztowej lub dodatkowych parametrów użytkowych, a cały cykl projektowania i walidacji może trwać kilka miesięcy, co potwierdza jego iteracyjny, eksperymentalny i nieodtwórczy charakter.
Przebieg prac:
1. Autorskie projektowanie wariantów receptur
Prace rozpoczynają się od etapu autorskiego projektowania wariantów receptur mieszanek spoiw drogowych. W oparciu o wiedzę ekspercką oraz doświadczenie badawcze zespołu, laboratorium równolegle opracowuje kilka alternatywnych konfiguracji receptur, różniących się m.in.:
− rodzajem i udziałem poszczególnych surowców,
− proporcjami składników aktywnych,
− zastosowanymi modyfikatorami,
− parametrami procesu przygotowania mieszanki.
Projektowanie wariantów nie polega na odwzorowaniu istniejących receptur ani na rutynowym dostosowaniu znanych rozwiązań, lecz na twórczym poszukiwaniu nowych konfiguracji materiałowych, które potencjalnie mogą doprowadzić do spełnienia wymagań normowych i użytkowych.
2. Badania laboratoryjne i iteracyjna optymalizacja
Każdy z zaprojektowanych wariantów receptury poddawany jest serii badań laboratoryjnych, których celem jest weryfikacja:
− zgodności z wymaganiami normowymi dla spoiw drogowych,
− stabilności parametrów fizykochemicznych,
− zachowania mieszanki w warunkach symulujących rzeczywiste zastosowanie.
Wyniki badań nie są możliwe do przewidzenia na etapie projektowania receptury, co determinuje iteracyjny charakter prac. Na podstawie uzyskanych rezultatów laboratorium dokonuje modyfikacji składu receptury, eliminuje nieskuteczne warianty oraz projektuje kolejne konfiguracje surowcowe. Proces ten jest powtarzany aż do uzyskania rozwiązania spełniającego zakładane wymagania techniczne i normowe.
3. Próby technologiczne i etap rozwojowy
Kolejny etap prac ma charakter rozwojowy i obejmuje przygotowanie próbnych partii mieszanek w skali małej (próby technologiczne), ocenę uzyskanych rezultatów oraz dalsze iteracyjne modyfikacje receptury i parametrów procesu. W praktyce stosowany jest cykl: koncepcja → wariant receptury → próba → ocena (technologiczna) → wnioski → korekta receptury i parametrów → ponowna próba.
Etap ten pozwala na stopniowe zawężanie rozwiązań oraz identyfikację konfiguracji surowcowych zapewniających stabilność i powtarzalność parametrów użytkowych.
4. Walidacja rozwiązania i kwalifikacja do wdrożenia
Po uzyskaniu wariantu spełniającego kryteria normowe następuje etap walidacji opracowanej receptury, obejmujący:
− potwierdzenie powtarzalności wyników badań,
− ocenę stabilności mieszanki,
− weryfikację możliwości jej zastosowania w warunkach produkcyjnych klienta.
Dopiero na tym etapie możliwe jest zakwalifikowanie opracowanej receptury spoiwa drogowego do wdrożenia do produkcji, co jednoznacznie potwierdza, że cel projektu nie był znany ani pewny na początku realizacji prac.
5. Przekazanie rozwiązania do wdrożenia lub włączenie do oferty
Końcowym etapem procesu jest przekazanie klientowi opracowanej, autorskiej receptury wraz z:
− wytycznymi dotyczącymi stosowanych surowców,
− parametrami procesu przygotowania mieszanki,
− zakresem dopuszczalnych odchyleń technologicznych.
Alternatywnie opracowana receptura może zostać włączona do oferty Wnioskodawcy jako nowe lub istotnie ulepszone rozwiązanie technologiczne. Laboratorium nie prowadzi produkcji seryjnej, jednak rezultat prac stanowi efekt jego umożliwiający wdrożenie nowego lub ulepszonego produktu po stronie klienta.
6. Odróżnienie działalności badawczo-rozwojowej od rutynowej
Równolegle Wnioskodawca prowadzi działalność operacyjną polegającą na standardowych badaniach dostarczonych próbek lub opracowywaniu receptur, których parametry są z góry określone przez klienta, a sam klient sprawuje nadzór nad całością procesu. Tego rodzaju czynności, mimo ich istotnego znaczenia biznesowego, mają charakter rutynowy i nie są kwalifikowane jako prace badawczo-rozwojowe. Za prace badawczo-rozwojowe uznawane są wyłącznie te działania, które spełniają łącznie kryteria twórczości, nowości, niepewności rezultatu oraz metodyczności i prowadzą do powstania nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań produktowych, procesowych lub technologicznych.
Wyniki
Rezultaty prowadzonych prac badawczo-rozwojowych mają charakter trwały, a uzyskiwana w ich toku wiedza technologiczna oraz doświadczenie badawcze systematycznie powiększają zasób know-how Wnioskodawcy, wykorzystywany w kolejnych, niezależnych projektach.
Efekt końcowy
Efektem końcowym prowadzonych prac badawczo-rozwojowych jest systematyczne opracowywanie i wdrażanie autorskich, nowych lub istotnie ulepszonych receptur mieszanek betonowych oraz spoiw, dostosowanych do indywidualnych zastosowań konstrukcyjnych i wymagań technicznych odbiorców.
Przy czym Wnioskodawca zaznacza, iż opisy powyższych projektów stanowią opisy przykładowe.
Opisane we wniosku zdarzenie przyszłe dotyczy obszaru obejmującego realizację niezależnych projektów badawczo-rozwojowych dotyczących mieszanek betonowych i spoiw, uruchamianych w odpowiedzi na zidentyfikowaną potrzebę technologiczną, zapytanie ze strony kooperanta lub w wyniku autorskiej inicjatywy zespołu.
W przyszłości Wnioskodawca będzie realizować projekty obejmujące w szczególności:
1) opracowywanie nowych lub istotnie ulepszonych receptur mieszanek betonowych,
2) opracowywanie receptur spoiw drogowych,
3) optymalizację parametrów technologicznych mieszanek,
4) ograniczanie udziału cementu przy zachowaniu wymaganych parametrów normowych,
5) zwiększanie trwałości, szczelności, mrozoodporności lub wytrzymałości mieszanek,
6) dobór nowych konfiguracji surowcowych i dodatków technologicznych,
7) opracowywanie mieszanek dostosowanych do indywidualnych zastosowań konstrukcyjnych oraz wymagań klientów.
Projekty te będą polegały na projektowaniu i testowaniu różnych wariantów receptur, wykonywaniu badań laboratoryjnych, analizie wyników oraz iteracyjnej optymalizacji parametrów technologicznych aż do uzyskania rozwiązania spełniającego założone wymagania użytkowe i normowe.
Efektem prowadzonych prac będą nowe lub istotnie ulepszone receptury mieszanek betonowych i spoiw, które będą mogły zostać:
1) wdrożone do działalności klientów,
2) zastosowane w konkretnych realizacjach budowlanych,
3) lub włączone do oferty usługowej Wnioskodawcy.
Twórczy charakter tych prac będzie polegał na autorskim opracowywaniu nowych konfiguracji materiałowych oraz parametrów technologicznych, przy czym na etapie rozpoczęcia projektu nie będzie znany:
1) docelowy skład mieszanki,
2) sposób osiągnięcia wymaganych parametrów,
3) ani końcowy rezultat prowadzonych prac.
Projekty będą realizowane w sposób systematyczny, według przyjętej metodyki obejmującej:
1) identyfikację problemu technologicznego,
2) opracowanie założeń projektowych,
3) projektowanie wariantów receptur,
4) wykonywanie badań laboratoryjnych i prób technologicznych,
5) analizę wyników,
6) iteracyjną optymalizację,
7) walidację rozwiązania i kwalifikację do wdrożenia.
Prace te będą również prowadzone w celu zwiększania zasobów wiedzy technologicznej Wnioskodawcy oraz wykorzystywania tej wiedzy do tworzenia nowych lub istotnie ulepszonych zastosowań w obszarze technologii betonu i materiałów budowlanych. W szczególności dotyczyć to będzie zwiększania wiedzy w zakresie:
1) wzajemnego oddziaływania składników mieszanek,
2) wpływu konfiguracji surowcowych na parametry użytkowe,
3) możliwości optymalizacji receptur,
4) zachowania mieszanek w warunkach rzeczywistych,
5) oraz możliwości osiągania określonych parametrów technologicznych przy różnych konfiguracjach materiałowych.
Informacje, dane oraz warunki przedstawione we wniosku, dotyczące charakteru prowadzonej działalności, sposobu realizacji projektów, metodyki prac, kryteriów twórczości, systematyczności oraz zwiększania zasobów wiedzy, pozostaną aktualne również w odniesieniu do projektów realizowanych w kolejnych latach.
W ramach realizacji prac badawczo-rozwojowych zaangażowane są kluczowe zasoby organizacyjne i infrastrukturalne Wnioskodawcy, w tym zespół projektowy. W ramach prowadzonych prac Wnioskodawca ponosił, ponosi i będzie ponosił m.in. następujące koszty:
1) wynagrodzeń oraz składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pracowników, osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, w części w jakiej czas przeznaczony na realizację prac badawczo-rozwojowych pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu lub w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie prac badawczo-rozwojowych pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu – koszty wynagrodzeń osób realizujących prace, o których mowa we wniosku, stanowią należności, o których mowa w art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
2) odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, w tym w szczególności amortyzacji urządzenia do pomiaru wodoprzepuszczalności oraz prasy do badania wytrzymałości. W przypadku środków trwałych objętych dotacją lub dofinansowaniem, koszt kwalifikowany stanowi odpis obejmujący wkład własny nabycia tych środków trwałych, a więc z wyłączeniem wartości pochodzącej z dofinansowania.
Wnioskodawca wskazuje, że wszystkie powyższe koszty są bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową.
Koszty, które mają podlegać odliczeniu w ramach ulgi badawczo-rozwojowej, były/są/będą zaliczane – zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – do kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę.
Wnioskodawca wskazuje, że w celu skorzystania z odliczenia z tytułu ulgi badawczo-rozwojowej wyodrębnia koszty prac badawczo-rozwojowych. Ponadto, prowadzona ewidencja czasu pracy pracowników pozwala na określenie, ile czasu pracy w ogólnym czasie pracy tych osób zostało przeznaczonych na realizację prac badawczo-rozwojowych. Prowadzona ewidencja pozwala na określenie powyższej proporcji w każdym miesiącu.
Wnioskodawca wskazuje, że koszty, które mają podlegać odliczeniu w ramach ulgi badawczo-rozwojowej, nie zostały i nie zostaną mu zwrócone w jakiejkolwiek formie, z wyjątkiem części wydatków na środki trwałe sfinansowanych z dofinansowania w ramach projektu „Podniesienie konkurencyjności poprzez stworzenie mobilnego laboratorium do badania materiałów betonowych i kruszyw”. W konsekwencji, w przypadku środków trwałych objętych dofinansowaniem, Wnioskodawca zamierza uwzględniać w kosztach kwalifikowanych wyłącznie tę część odpisów amortyzacyjnych, która odpowiada wartości środków trwałych sfinansowanej ze środków własnych, tj. z wyłączeniem części odpowiadającej wartości sfinansowanej dotacją.
Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że koszty, które mają podlegać odliczeniu w ramach ulgi badawczo-rozwojowej, nie zostały i nie zostaną odliczone od podstawy obliczenia podatku.
W tym stanie faktycznym Wnioskodawca zamierza skorzystać z ulgi badawczo-rozwojowej na podstawie art. 26e Ustawy o PIT.
Wnioskodawca nie korzysta i nigdy nie korzystał ze zwolnień przedmiotowych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 63a i 63b Ustawy o PIT.
Wnioskodawca nie posiada i nigdy nie posiadał statusu centrum badawczo-rozwojowego, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach działalności innowacyjnej.
Wnioskodawca prowadzi i będzie prowadził ewidencję, pozwalającą na wyodrębnienie kosztów działalności badawczo-rozwojowej. Ewidencja prowadzona jest w formie pozabilansowej, z wykorzystaniem arkuszy Excel, w sposób umożliwiający identyfikację oraz przyporządkowanie kosztów związanych z działalnością badawczo-rozwojową.
Wnioskodawca opodatkowuje dochody z prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym, zgodnie z art. 30c Ustawy o PIT.
Przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są oba opisane we wniosku obszary prac badawczo-rozwojowych.
Uzupełnienie wniosku
Na czym polega twórczy charakter Pana działalności, związanej z wymienionymi przez Pana obszarami mającymi stanowić prace badawczo-rozwojowe:
- jakie konkretnie projekty powstały/powstaną w ramach opisanych we wniosku prac polegających na realizacji prac badawczo-rozwojowych, na podstawie jakich technologii,
- co jest/będzie efektem tych prac, tj. jakie nowe zastosowanie powstało/powstanie przy realizacji przez Pana poszczególnych prac badawczo-rozwojowych (projektów),
- jakie konkretnie narzędzia, nowe koncepcje, czy rozwiązania niewystępujące w Pana praktyce gospodarczej Pan zastosował/zastosuje przy tworzeniu poszczególnych projektów,
- co powoduje, że efekty Pana prac różnią się od już funkcjonujących u Pana lub na rynku, na czym polega ich oryginalność,
- zastosowanie jakich dokładnie technologii (rozwiązań, narzędzi) powoduje, że ta działalność różni się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana lub na rynku;
Udzielając odpowiedzi proszę osobno odnieść się do każdego z przedstawionych we wniosku obszarów/projektów mających być przedmiotem interpretacji?
Obszar 1 – realizacja projektu dotyczącego opracowania i wdrożenia mobilnego laboratorium Twórczy charakter działalności polegał na opracowaniu nowego sposobu realizacji usług laboratoryjnych poprzez zaprojektowanie, skonfigurowanie oraz wdrożenie mobilnego laboratorium umożliwiającego wykonywanie specjalistycznych badań materiałów budowlanych bezpośrednio w miejscu prowadzenia inwestycji. Projekt nie polegał na zakupie gotowego rozwiązania dostępnego na rynku, lecz na samodzielnym opracowaniu koncepcji technologicznej oraz organizacyjnej nowego modelu świadczenia usług laboratoryjnych.
W ramach prac rozwojowych Wnioskodawca zrealizował projekt polegający na opracowaniu mobilnego laboratorium przeznaczonego do wykonywania badań materiałów betonowych i kruszyw w warunkach terenowych. Projekt obejmował analizę możliwości przeniesienia części procesów badawczych z laboratorium stacjonarnego do laboratorium mobilnego, dobór odpowiednich urządzeń badawczych, zaprojektowanie ich konfiguracji, opracowanie organizacji pracy laboratorium oraz przeprowadzenie testów funkcjonalnych przed wdrożeniem rozwiązania do działalności gospodarczej.
Efektem projektu było stworzenie nowego procesu realizacji usług laboratoryjnych umożliwiającego wykonywanie specjalistycznych badań bezpośrednio u klienta lub na placu budowy. Pozwoliło to rozszerzyć zakres świadczonych usług, skrócić czas realizacji badań oraz ograniczyć konieczność transportu próbek do laboratorium stacjonarnego.
Twórczy charakter projektu polegał na samodzielnym opracowaniu koncepcji mobilnego laboratorium oraz rozwiązaniu szeregu problemów technologicznych związanych z możliwością wykonywania badań poza laboratorium stacjonarnym. Na etapie rozpoczęcia projektu nie było wiadomo, czy możliwe będzie zachowanie wymaganej jakości, dokładności i powtarzalności wyników badań przy wykorzystaniu mobilnej infrastruktury laboratoryjnej. Opracowanie rozwiązania wymagało przeprowadzenia analiz, podejmowania decyzji projektowych oraz praktycznej weryfikacji przyjętych założeń.
W ramach projektu zastosowano nowe rozwiązania organizacyjne i technologiczne, które wcześniej nie były wykorzystywane w prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Obejmowały one przede wszystkim opracowanie konfiguracji mobilnego laboratorium, dobór specjalistycznego wyposażenia badawczego, sposób rozmieszczenia urządzeń oraz organizację procesu wykonywania badań w warunkach terenowych.
Istotnym elementem projektu było również przeprowadzenie testów funkcjonalnych oraz walidacja przyjętych rozwiązań przed ich wdrożeniem do działalności operacyjnej.
Oryginalność efektów projektu polegała na stworzeniu nowego modelu świadczenia usług laboratoryjnych dostosowanego do specyfiki prowadzonej działalności. Projekt nie stanowił odtworzenia gotowego rozwiązania rynkowego ani prostego zakupu wyposażenia. Wymagał samodzielnego opracowania koncepcji technicznej, doboru elementów systemu oraz ich integracji w sposób zapewniający możliwość wykonywania specjalistycznych badań w warunkach terenowych z zachowaniem wymaganej jakości i wiarygodności wyników.
Realizowany projekt różnił się od rutynowej działalności (laboratoryjnej) tym, że jego celem nie było wykonywanie standardowych badań materiałów budowlanych, lecz opracowanie i zweryfikowanie nowego procesu technologicznego umożliwiającego świadczenie usług w zupełnie nowej formule. W wyniku realizacji projektu zdobyto nową wiedzę dotyczącą organizacji mobilnych badań laboratoryjnych, konfiguracji aparatury badawczej oraz możliwości wykonywania specjalistycznych badań poza laboratorium stacjonarnym. Wiedza ta została następnie wykorzystana przy wdrożeniu mobilnego laboratorium do działalności gospodarczej. Zdobyta wiedza dotycząca organizacji mobilnych badań laboratoryjnych oraz konfiguracji mobilnej infrastruktury badawczej była następnie wykorzystywana przy świadczeniu usług laboratoryjnych oraz przy dalszym rozwoju działalności przedsiębiorstwa.
Obszar 2 – realizacja niezależnych projektów badawczo-rozwojowych dotyczących opracowywania receptur mieszanek betonowych i spoiw
Twórczy charakter działalności w tym obszarze polega na autorskim opracowywaniu nowych receptur mieszanek betonowych oraz hydraulicznych spoiw drogowych, realizowanym w formule odrębnych projektów badawczo-rozwojowych uruchamianych w odpowiedzi na zidentyfikowaną potrzebę technologiczną, zapytanie ze strony kooperanta lub wynikających z własnej inicjatywy technologicznej (…).
Każdy projekt rozpoczyna się od określenia wymagań użytkowych lub normowych, jakie ma spełniać projektowana mieszanka. Na etapie rozpoczęcia prac nie istnieje gotowa receptura ani znany sposób osiągnięcia wymaganych parametrów. Wnioskodawca samodzielnie opracowuje koncepcję rozwiązania, projektuje warianty receptur, przeprowadza badania laboratoryjne oraz dokonuje ich iteracyjnej optymalizacji aż do uzyskania zakładanych właściwości użytkowych.
W ramach opisanych prac powstały między innymi projekty dotyczące opracowania receptur (…) oraz receptur wykorzystujących jednoczesne zastosowanie dwóch różnych rodzajów popiołów lotnych (program badawczy realizowany w 2026 r.). Odrębne projekty dotyczyły również opracowywania receptur mieszanek betonowych przeznaczonych do konkretnych zastosowań konstrukcyjnych, m.in. elementów prefabrykowanych oraz inwestycji infrastrukturalnych.
Projekty realizowane były z wykorzystaniem technologii projektowania mieszanek betonowych i hydraulicznych spoiw drogowych zgodnie z wymaganiami właściwych norm, przy zastosowaniu specjalistycznych badań laboratoryjnych obejmujących m.in. (…).
Efektem poszczególnych projektów było opracowanie nowych receptur technologicznych przeznaczonych do wdrożenia przez klientów Wnioskodawcy oraz zwiększenie zasobów wiedzy przedsiębiorstwa dotyczącej wpływu rodzaju i udziału poszczególnych składników na właściwości użytkowe mieszanek betonowych i hydraulicznych spoiw drogowych. Wiedza ta była następnie wykorzystywana przy realizacji kolejnych projektów badawczo-rozwojowych.
Twórczy charakter działalności przejawiał się w opracowywaniu autorskich konfiguracji materiałowych, projektowaniu alternatywnych wariantów receptur oraz eksperymentalnym określaniu wpływu rodzaju surowców i ich proporcji na końcowe właściwości materiału. W toku prac wykorzystywano własne koncepcje technologiczne, specjalistyczną wiedzę z zakresu technologii betonu oraz wyniki wcześniejszych projektów badawczo- rozwojowych, przy czym każdorazowo konieczne było opracowanie nowego rozwiązania dostosowanego do wymagań konkretnego projektu.
W ramach realizowanych projektów stosowano specjalistyczne narzędzia laboratoryjne oraz aparaturę badawczą wykorzystywaną do przygotowywania mieszanek i prowadzenia badań ich właściwości fizycznych, mechanicznych i technologicznych. Istotnym elementem działalności było również opracowanie własnej metodyki projektowania receptur obejmującej analizę problemu technologicznego, projektowanie wariantów receptur, badania laboratoryjne, iteracyjną optymalizację, walidację oraz wdrożenie rozwiązania.
Oryginalność efektów prac polega na tym, że każda receptura opracowywana jest indywidualnie dla określonych wymagań technologicznych i użytkowych. Na rynku nie istnieją uniwersalne rozwiązania pozwalające na osiągnięcie zakładanych parametrów poprzez proste zastosowanie gotowych receptur. Samodzielnie opracowuję konfigurację materiałową oraz parametry technologiczne umożliwiające osiągnięcie oczekiwanych właściwości przy jednoczesnym spełnieniu wymagań normowych.
Realizowane projekty różnią się od standardowej działalności laboratoryjnej tym, że nie polegają na wykonywaniu rutynowych badań istniejących wyrobów ani na odtwarzaniu znanych receptur. Ich istotą jest twórcze projektowanie nowych rozwiązań materiałowych, prowadzenie eksperymentalnych badań laboratoryjnych oraz zdobywanie nowej wiedzy technologicznej dotyczącej zależności pomiędzy składem materiałowym a właściwościami użytkowymi opracowywanych mieszanek.
W odniesieniu do kryterium „systematyczności”:
- jakie cele postawił Pan w zakresie prac polegających na tworzeniu konkretnych projektów,
- jakie cele zostały osiągnięte, w ramach jakich zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych zostały faktycznie zrealizowane konkretne projekty,
- czy poszczególne projekty były realizowane wg określonych harmonogramów, jeśli tak – proszę wskazać, co przewidywały te harmonogramy i czy zostały zrealizowane,
Udzielając odpowiedzi proszę osobno odnieść się do każdego z przedstawionych we wniosku obszarów/projektów mających być przedmiotem interpretacji?
Obszar 1 – mobilne laboratorium
Celem projektu było opracowanie i wdrożenie mobilnego laboratorium umożliwiającego wykonywanie specjalistycznych badań materiałów budowlanych bezpośrednio w miejscu prowadzenia inwestycji, przy zachowaniu jakości i wiarygodności wyników porównywalnych z laboratorium stacjonarnym.
Cel projektu został osiągnięty poprzez opracowanie koncepcji mobilnego laboratorium, dobór wyposażenia, jego konfigurację, przeprowadzenie testów funkcjonalnych oraz wdrożenie rozwiązania do działalności gospodarczej.
Projekt realizowano przy wykorzystaniu własnych zasobów ludzkich oraz pracowników przedsiębiorstwa uczestniczących w projektowaniu, montażu, konfiguracji i testowaniu laboratorium. Wykorzystano również środki trwałe oraz specjalistyczną aparaturę laboratoryjną zakupioną na potrzeby projektu.
Projekt był realizowany według zaplanowanych etapów obejmujących analizę potrzeb technologicznych, opracowanie koncepcji rozwiązania, dobór wyposażenia, budowę i konfigurację laboratorium, przeprowadzenie testów funkcjonalnych oraz wdrożenie rozwiązania do działalności operacyjnej. Poszczególne etapy zostały zrealizowane zgodnie z przyjętymi założeniami i doprowadziły do osiągnięcia zakładanego celu projektu.
Obszar 2 – receptury
Celem realizowanych projektów było i jest opracowywanie nowych receptur mieszanek betonowych oraz hydraulicznych spoiw drogowych spełniających określone wymagania technologiczne i normowe oraz zwiększanie zasobów wiedzy dotyczącej wpływu rodzaju i udziału poszczególnych składników na właściwości użytkowe tych materiałów.
Cele poszczególnych projektów są sukcesywnie osiągane poprzez opracowanie nowych receptur technologicznych, wykonanie badań laboratoryjnych, analizę uzyskanych wyników oraz iteracyjną optymalizację rozwiązań. Wiedza uzyskana podczas jednego projektu jest następnie wykorzystywana przy realizacji kolejnych projektów b+r.
Projekty realizowano z wykorzystaniem własnej wiedzy specjalistycznej oraz przy udziale pracowników laboratorium wykonujących badania i pomiary laboratoryjne. W pracach wykorzystywano specjalistyczną aparaturę laboratoryjną, urządzenia badawcze oraz materiały niezbędne do przygotowania kolejnych wariantów receptur.
Poszczególne projekty były realizowane według przyjętej metodyki obejmującej analizę problemu technologicznego, (…). Kolejne etapy realizowane były w zaplanowanej kolejności, przy czym ich przebieg był uzależniony od wyników uzyskiwanych na wcześniejszych etapach badań.
Projekty realizowane były w ramach programu prac rozwojowych obejmującego kolejne projekty badawczo-rozwojowe dotyczące opracowywania nowych receptur hydraulicznych spoiw drogowych. Program obejmował kolejne projekty badawczo-rozwojowe dotyczące różnych konfiguracji materiałowych, realizowane w sposób metodyczny i systematyczny, a uzyskane wyniki stanowiły podstawę planowania następnych projektów. Projekty miały zaplanowaną sekwencję działań prowadzącą do osiągnięcia założonych celów technologicznych.
W odniesieniu do kryterium „w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań”:
- jakimi zasobami wiedzy dysponował Pan przed rozpoczęciem realizacji prac polegających na tworzeniu konkretnych projektów,
- jaki rodzaj wiedzy i umiejętności wykorzystał Pan i rozwinął w ramach prac polegających na tworzeniu konkretnych projektów,
- wskazanie miejsca, sposobu wykorzystywania oraz selekcji wiedzy pod względem jej przydatności (jaka wiedza została wykorzystana) w ramach konkretnych projektów,
- czy w ramach prac połączono i kształtowano istniejącą wiedzę (jaką); co było efektem tego połączenia i kształtowania,
- czy Pana prace miały na celu przede wszystkim zdobywanie nowej wiedzy i umiejętności – jeśli tak, proszę wskazać, jakiego zakresu ta wiedza i umiejętności dotyczą,
- czy zdobycie nowej wiedzy i umiejętności służyło opracowaniu nowych projektów bądź wprowadzaniu do nich znaczących ulepszeń; jeśli tak, to w czym się to przejawiało,
- czy Pana prace związane z poszczególnymi projektami były ukierunkowane na nowe odkrycia – jeśli tak, proszę wskazać jakie,
Udzielając odpowiedzi proszę osobno odnieść się do każdego z przedstawionych we wniosku obszarów/projektów mających być przedmiotem interpretacji?
(…).
Pytania
1. Czy wykonywane przez Wnioskodawcę prace badawczo-rozwojowe mieszczą się w definicji działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 Ustawy o PIT, a w konsekwencji uprawniają Wnioskodawcę do skorzystania z ulgi badawczo-rozwojowej opisanej w art. 26e Ustawy o PIT?
2. Czy wskazane we wniosku koszty wynagrodzeń oraz sfinansowane przez Wnioskodawcę (jako płatnika) składki określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pracowników oraz osób realizujących działalność badawczo-rozwojową w oparciu o umowy cywilnoprawne, w części ustalonej na podstawie ewidencji czasu pracy poświęconego na realizację tej działalności, stanowią koszty kwalifikowane zgodnie z art. 26e ust. 2 pkt 1 i 1a Ustawy o PIT?
3. Czy koszty odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej przez Wnioskodawcę stanowią koszty kwalifikowane działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 26e ust. 3 Ustawy o PIT?
Pana stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 1, wykonywane przez niego prace badawczo-rozwojowe mieszczą się w definicji działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38-40 Ustawy o PIT, a w konsekwencji Wnioskodawca jest uprawniony do skorzystania z ulgi badawczo-rozwojowej opisanej w art. 26e Ustawy o PIT.
Zgodnie z przepisem art. 5a pkt 38 Ustawy o PIT pod pojęciem działalności badawczo-rozwojowej należy rozumieć działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. Użycie spójnika „lub” wskazuje, że w celu uznania działalności podatnika za działalność badawczo-rozwojową wystarczy, aby podatnik prowadził badania naukowe lub aby prowadził prace rozwojowe. Oczywiście może również jednocześnie prowadzić badania naukowe i prace rozwojowe. W każdej z trzech sytuacji spełniona zostanie definicja działalności badawczo-rozwojowej.
W myśl art. 4a pkt 39 Ustawy o PIT sformułowanie badania naukowe oznacza badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce badania aplikacyjne rozumiane są jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast zgodnie z art. 5a pkt 40 Ustawy o PIT prace rozwojowe oznaczają prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zgodnie z tym przepisem prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Biorąc pod uwagę powyższe, aby dana działalność stanowiła działalność badawczo-rozwojową, muszą zostać spełnione następujące przesłanki:
1) musi to być działalność twórcza,
2) działalność taka musi być podejmowana w sposób systematyczny,
3) działalność taka musi obejmować badania naukowe lub prace rozwojowe,
4) działalność taka musi być podejmowana w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Dodatkowo zgodnie z Podręcznikiem Frascati 2015 (Główny Urząd Statystyczny 2018), który stanowi międzynarodowy standard opracowany przez OECD służący do gromadzenia i klasyfikacji danych statystycznych dotyczących działalności badawczej i rozwojowej, aby dana działalność mogła zostać uznana za działalność badawczo-rozwojową, powinna ona być:
1) nowatorska,
2) twórcza,
3) nieprzewidywalna,
4) metodyczna,
5) możliwa do przeniesienia lub odtworzenia – (strona nr 47 Podręcznika Frascati)
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wykonywane przez niego prace projektowe spełniają powyższe przesłanki, aby uznać je za działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu Ustawy o PIT.
Działalność twórcza
Jak podano w słowniku języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). Cecha twórczości związana jest więc przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Twórczy, to inaczej „konstruktywny”, „kreatywny”, „kreatorski” czy „koncepcyjny”. Twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się też opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W ocenie Wnioskodawcy prowadzone przez niego prace badawczo-rozwojowe posiadają charakter twórczy, ponieważ polegają na kreowaniu nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań w obszarze technologii materiałów budowlanych oraz procesu świadczenia usług badawczych, a ich rezultaty nie są prostym odtworzeniem znanych procedur ani rutynowym zastosowaniem istniejącej wiedzy.
Twórczość prac badawczo-rozwojowych Wnioskodawcy przejawia się przede wszystkim w tym, że Wnioskodawca samodzielnie projektuje i opracowuje nowe koncepcje technologiczne, procedury oraz konfiguracje materiałowe, bazując na wiedzy inżynierskiej i doświadczeniu laboratoryjnym, ale każdorazowo dokonując indywidualnego doboru zmiennych i poszukiwania rozwiązań, które nie wynikają wprost z norm, instrukcji producentów ani standardowych metodyk stosowanych w praktyce rynkowej. W szczególności dotyczy to projektów polegających na opracowywaniu autorskich receptur mieszanek betonowych i spoiw, gdzie punkt wyjścia stanowi wyłącznie zdefiniowany efekt funkcjonalny (np. parametry użytkowe i klasa wytrzymałości), natomiast sposób jego osiągnięcia wymaga twórczego zaprojektowania nowej kombinacji składników oraz parametrów technologicznych (m.in. rodzaju i proporcji cementu i kruszyw, konfiguracji domieszek chemicznych, modyfikacji procesu przygotowania i dojrzewania mieszanki). W takich projektach Wnioskodawca nie wykonuje badań „pod z góry ustalony skład”, lecz prowadzi działania o charakterze projektowym i rozwojowym, w których powstaje autorska receptura stanowiąca rezultat pracy intelektualnej i eksperckiej zespołu.
Twórczy charakter prac badawczo-rozwojowych Wnioskodawcy wynika również z tego, że w realizowanych projektach występuje niepewność co do rezultatu, a opracowanie rozwiązania wymaga iteracyjnego procesu. Wnioskodawca tworzy równolegle alternatywne warianty, eliminuje nieskuteczne konfiguracje, wprowadza korekty składu i parametrów technologicznych oraz waliduje efekty, aż do uzyskania rozwiązania spełniającego wymagania techniczne i normowe. Takie podejście oznacza, że rezultaty prac nie są sprawdzaniem zgodności gotowego wyrobu, lecz twórczym dochodzeniem do nowej jakości technologicznej, którego wyniku nie da się przesądzić na początku projektu.
Twórczy charakter prowadzonej działalności związanej z obszarami wskazanymi we wniosku przejawia się zarówno w obszarze dotyczącym opracowania mobilnego laboratorium, jak i w obszarze obejmującym realizację niezależnych projektów rozwojowych dotyczących mieszanek betonowych i spoiw.
(…)
Oryginalność i odróżnienie od rozwiązań funkcjonujących wcześniej
Efekty prac różnią się od wcześniej stosowanych rozwiązań tym, że każdorazowo mają charakter indywidualny i są opracowywane dla konkretnego zastosowania technologicznego lub problemu materiałowego.
Na etapie rozpoczęcia projektu:
1) nie jest znany docelowy skład mieszanki,
2) nie jest znany sposób osiągnięcia wymaganych parametrów,
3) nie istnieje gotowe rozwiązanie możliwe do prostego zastosowania.
Oryginalność prac polega na twórczym i eksperymentalnym łączeniu:
(…)
Działalność ta różni się od rutynowych badań laboratoryjnych oraz standardowego projektowania receptur, ponieważ obejmuje iteracyjne projektowanie, testowanie i walidację nowych konfiguracji materiałowych, których rezultat nie jest możliwy do przewidzenia na początku realizacji projektu.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy prowadzonego przez niego prace badawczo-rozwojowe spełniają kryterium twórczości, gdyż polegają na tworzeniu i rozwijaniu rozwiązań produktowych i procesowych (receptury mieszanek/spoiw, procedury i metodyki badawcze, organizacja procesu badań mobilnych), a nie na wykonywaniu czynności odtwórczych.
Systematyczność i metodyczność
W ocenie Wnioskodawcy prace badawczo-rozwojowe prowadzone przez Wnioskodawcę mają charakter systematyczny i metodyczny, ponieważ są realizowane w sposób zaplanowany, uporządkowany i powtarzalny organizacyjnie, tj. według przyjętej logiki postępowania projektowego, z wyodrębnionymi etapami, celami oraz sposobem weryfikacji rezultatów. Systematyczność tych działań nie oznacza konieczności prowadzenia jednego, stałego projektu bez przerwy, lecz przejawia się w tym, że Wnioskodawca regularnie podejmuje kolejne projekty oraz konsekwentnie realizuje je według określonej metodyki, adekwatnej do charakteru prac laboratoryjnych i rozwojowych w branży budowlanej.
W pierwszym obszarze prac (opracowanie i wdrożenie mobilnego laboratorium badawczego) systematyczność i metodyczność przejawiały się w zorganizowanym, etapowym przebiegu projektu. Każdy z etapów służył osiągnięciu konkretnego celu cząstkowego (…) i był weryfikowany poprzez testy, pomiary oraz analizę jakości i powtarzalności rezultatów. Takie podejście wskazuje, że projekt był prowadzony według uporządkowanego planu.
Systematyczność działań potwierdza również drugi obszar prac – realizacja projektów polegających na opracowywaniu autorskich receptur mieszanek betonowych i spoiw. Projekty te są uruchamiane każdego roku w odpowiedzi na potrzeby technologiczne rynku, zapytania kooperantów lub inicjatywę własną zespołu, a ich liczba wynosi od kilku do kilkunastu w cyklu rocznym. Oznacza to, że Wnioskodawca prowadzi prace badawczo-rozwojowe w sposób ciągły organizacyjnie, budując i rozwijając kompetencje oraz zasób know-how w kolejnych, niezależnych zadaniach projektowych.
W zakresie kryterium systematyczności, odnosząc się bezpośrednio do prowadzonych prac, Wnioskodawca pragnie wskazać również: (1) jakie cele postawił sobie w zakresie prac polegających na tworzeniu konkretnych projektów, (2) jakie cele zostały osiągnięte, (3) w ramach jakich zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych zostały faktycznie zrealizowane konkretne projekty oraz (4) czy poszczególne projekty były realizowane wg określonych harmonogramów.
(…)
Osiągnięte rezultaty oraz wykorzystane zasoby
W wyniku realizacji projektu opracowano i wdrożono mobilne laboratorium wyposażone w specjalistyczne urządzenia badawcze umożliwiające prowadzenie badań terenowych.
Projekt został zrealizowany z wykorzystaniem:
1) zasobów ludzkich obejmujących właściciela firmy oraz pracowników laboratorium posiadających specjalistyczną wiedzę i doświadczenie technologiczne,
2) zasobów rzeczowych obejmujących mobilny kontener laboratoryjny, wyposażenie laboratoryjne oraz infrastrukturę techniczną niezbędną do prowadzenia badań,
3) zasobów finansowych przeznaczonych na zakup wyposażenia, organizację laboratorium mobilnego oraz wdrożenie rozwiązania do działalności operacyjnej.
Harmonogram realizacji projektu
Projekt był realizowany według przyjętych etapów obejmujących:
(…)
Poszczególne etapy projektu były realizowane sukcesywnie i doprowadziły do osiągnięcia założonego celu projektu, tj. wdrożenia mobilnego laboratorium do bieżącej działalności Wnioskodawcy.
2. Obszar obejmujący realizację niezależnych projektów badawczo-rozwojowych dotyczących mieszanek betonowych i spoiw
Cele realizowanych projektów
Celem realizowanych projektów jest opracowywanie nowych lub istotnie ulepszonych receptur mieszanek betonowych i spoiw, umożliwiających osiągnięcie określonych parametrów użytkowych, technologicznych lub ekonomicznych.
Cele poszczególnych projektów obejmują m.in.:
(…)
Osiągnięte rezultaty oraz wykorzystane zasoby
W wyniku prowadzonych projektów opracowywane są nowe lub istotnie ulepszone receptury mieszanek betonowych i spoiw, które następnie:
1) są wdrażane do produkcji przez klientów,
2) wykorzystywane w konkretnych zastosowaniach technologicznych,
3) lub włączane do oferty usługowej Wnioskodawcy.
Projekty realizowane są z wykorzystaniem:
1) zasobów ludzkich obejmujących właściciela firmy oraz laborantów posiadających specjalistyczną wiedzę z zakresu technologii betonu i materiałów budowlanych,
2) zasobów rzeczowych obejmujących laboratorium badawcze, urządzenia pomiarowe, mieszalniki laboratoryjne oraz specjalistyczną aparaturę badawczą,
3) zasobów materiałowych obejmujących cementy, kruszywa, dodatki mineralne, domieszki chemiczne oraz pozostałe materiały wykorzystywane do opracowywania i testowania receptur,
4) zasobów finansowych przeznaczanych na realizację badań laboratoryjnych i prób technologicznych.
Systematyczność i harmonogram realizacji projektów
Poszczególne projekty realizowane są według przyjętej metodyki obejmującej:
1) identyfikację problemu technologicznego lub potrzeby projektowej,
2) opracowanie założeń technologicznych,
3) projektowanie wariantów receptur,
4) wykonywanie badań laboratoryjnych i prób technologicznych,
5) analizę wyników,
6) iteracyjną optymalizację receptur,
7) walidację rozwiązania oraz kwalifikację do wdrożenia.
Ze względu na eksperymentalny charakter prac oraz występującą niepewność technologiczną czas realizacji poszczególnych projektów może być zróżnicowany i uzależniony od wyników prowadzonych badań oraz konieczności wykonywania kolejnych iteracji projektowych. Poszczególne etapy realizowane są jednak w sposób planowy i metodyczny, aż do osiągnięcia zakładanych parametrów technologicznych lub użytkowych.
Metodyczność prac badawczo-rozwojowych w zakresie opracowywania autorskich receptur mieszanek betonowych i spoiw przejawia się w stosowaniu stałej logiki badawczej, opartej na projektowaniu wariantów, wykonywaniu badań laboratoryjnych, analizie wyników oraz iteracyjnej optymalizacji. Prace są prowadzone etapowo: w pierwszej kolejności następuje określenie założeń technicznych i przeznaczenia mieszanki (np. wymagana klasa betonu, oczekiwane parametry trwałościowe i użytkowe), następnie opracowanie kilku alternatywnych wariantów receptur, które są poddawane badaniom laboratoryjnym i próbom technologicznym, po czym – na podstawie danych pomiarowych – receptury są modyfikowane, część wariantów eliminowana, a pozostałe rozwijane do momentu spełnienia wymagań. Kolejnym etapem jest walidacja powtarzalności rezultatów i kwalifikacja opracowanego rozwiązania do wdrożenia u klienta lub włączenia do oferty Wnioskodawcy.
Tym samym prace nie mają postaci jednostkowego sprawdzenia gotowego rozwiązania, lecz są prowadzone według cyklu badawczo-rozwojowego, w którym każdy etap stanowi logiczną kontynuację etapu poprzedniego i opiera się na wynikach badań.
Wnioskodawca prowadzi także wyraźne rozróżnienie pomiędzy działalnością rutynową a badawczo-rozwojową, co stanowi dodatkowy element metodyczności. Za prace badawczo-rozwojowe kwalifikowane są wyłącznie te działania, które mają charakter projektowy i rozwojowy (obejmują projektowanie, testowanie, walidację i tworzenie ulepszeń), natomiast standardowe badania normowe dostarczonych próbek oraz czynności wykonywane według ściśle określonych parametrów narzuconych przez klienta pozostają poza zakresem badawczo-rozwojowym. Takie podejście wskazuje, że Wnioskodawca realizuje prace badawczo-rozwojowe w sposób uporządkowany, z zachowaniem spójnych kryteriów kwalifikacji oraz logicznej struktury procesu.
Prace mające stanowić działalność badawczo-rozwojową nie obejmowały i nie obejmują rutynowych ani okresowych zmian wprowadzanych do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany miałyby charakter ulepszeń. Prace te stanowią:
1) opracowywanie nowych konfiguracji materiałowych,
2) projektowanie i testowanie nowych receptur mieszanek betonowych i spoiw,
3) opracowywanie nowych lub istotnie ulepszonych procesów świadczenia usług laboratoryjnych,
4) prowadzenie iteracyjnych badań laboratoryjnych i prób technologicznych,
5) walidację nowych rozwiązań technologicznych.
Jednocześnie Wnioskodawca prowadzi również standardową działalność operacyjną, która nie jest kwalifikowana jako działalność badawczo-rozwojowa. Do tego rodzaju działań należą m.in.:
1) rutynowe badania laboratoryjne wykonywane według ustalonych norm i procedur,
2) standardowe projektowanie receptur w oparciu o znane i wcześniej zweryfikowane rozwiązania,
3) bieżące dostosowywanie parametrów technologicznych w ramach standardowej działalności usługowej,
4) okresowe lub techniczne modyfikacje niewymagające prowadzenia prac eksperymentalnych.
Te czynności mają charakter odtwórczy i rutynowy, nie są traktowane jako działalność B+R.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy prowadzone przez niego prace badawczo-rozwojowe posiadają charakter systematyczny i metodyczny, gdyż obejmują zaplanowane, etapowe projekty realizowane w oparciu o określoną metodykę badawczą, z wykorzystaniem badań, testów oraz walidacji, a także są prowadzone regularnie w kolejnych latach w formie odrębnych projektów ukierunkowanych na opracowanie nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań produktowych i procesowych.
Prace rozwojowe
W ocenie Wnioskodawcy prowadzone przez niego prace badawczo-rozwojowe stanowią prace rozwojowe, gdyż polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu oraz wykorzystywaniu dostępnej wiedzy i umiejętności w celu projektowania i tworzenia nowych lub istotnie ulepszonych produktów i procesów. W szczególności dotyczy to projektów polegających na opracowywaniu autorskich receptur mieszanek betonowych i spoiw drogowych, w ramach których Wnioskodawca, bazując na aktualnym stanie wiedzy technicznej, właściwościach surowców oraz doświadczeniu zespołu, projektuje nowe konfiguracje składników, modyfikuje ich proporcje oraz parametry technologiczne, a następnie weryfikuje je w toku badań laboratoryjnych i prób technologicznych. Działania te nie polegają na prowadzeniu badań naukowych sensu stricto ani na odkrywaniu nowych praw czy zjawisk, lecz na praktycznym zastosowaniu i rozwinięciu dostępnej wiedzy w celu opracowania rozwiązań możliwych do wdrożenia w działalności produkcyjnej klientów.
Analogicznie, charakter prac rozwojowych posiadają działania związane z opracowaniem i wdrożeniem mobilnego laboratorium badawczego. W ramach tego projektu Wnioskodawca wykorzystał istniejące metody badawcze i aparaturę pomiarową, łącząc je w nową konfigurację procesową, dostosowaną do warunków terenowych, oraz opracował istotnie ulepszony model świadczenia usług badawczych. Prace obejmowały projektowanie, testowanie, walidację oraz optymalizację rozwiązań technicznych i organizacyjnych, a ich efektem było stworzenie nowego procesu operacyjnego wykorzystywanego w bieżącej działalności.
Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, prowadzone przez niego prace badawczo-rozwojowe spełniają przesłanki prac rozwojowych, gdyż polegają na twórczym i metodycznym wykorzystaniu dostępnej wiedzy do projektowania i tworzenia nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań technologicznych i procesowych.
Zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych rozwiązań
W ocenie Wnioskodawcy prowadzone przez niego prace badawczo-rozwojowe prowadzą do zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania tej wiedzy do tworzenia nowych rozwiązań. W toku realizowanych projektów Wnioskodawca systematycznie pozyskuje nowe informacje dotyczące zależności pomiędzy składnikami mieszanek betonowych i spoiw, wpływu ich proporcji na parametry użytkowe, granic zastępowalności surowców, efektów synergii lub destabilizacji właściwości technologicznych, a także zachowania materiałów w określonych warunkach środowiskowych i konstrukcyjnych.
Wiedza ta powstaje w wyniku prowadzonych badań laboratoryjnych, prób technologicznych oraz analiz porównawczych i nie jest tożsama z wiedzą wynikającą wyłącznie z norm czy literatury branżowej, lecz stanowi rozwinięcie i uszczegółowienie stanu wiedzy w odniesieniu do konkretnych konfiguracji materiałowych i procesowych.
Jednocześnie pozyskana wiedza nie ma charakteru czysto teoretycznego, lecz jest bezpośrednio wykorzystywana do projektowania nowych lub istotnie ulepszonych receptur, procedur badawczych oraz rozwiązań procesowych, w tym w ramach mobilnego laboratorium. Zgromadzone doświadczenie i know-how są transferowane do kolejnych projektów, umożliwiając bardziej zaawansowane konfiguracje technologiczne oraz skracanie cyklu opracowania nowych rozwiązań. Tym samym działalność Wnioskodawcy prowadzi zarówno do powiększania jego zasobu wiedzy technologicznej, jak i do praktycznego zastosowania tej wiedzy w celu tworzenia nowych rozwiązań produktowych i procesowych wykorzystywanych w działalności gospodarczej.
W odniesieniu do kryterium „zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych rozwiązań”, Wnioskodawca, odnosząc się do każdego z opisanych w stanie faktycznym obszarów/projektów wskazuje:
1. Obszar obejmujący opracowanie i wykonanie mobilnego laboratorium do badania materiałów betonowych i kruszyw
Zasoby wiedzy posiadane przed rozpoczęciem projektu
Przed rozpoczęciem realizacji projektu Wnioskodawca dysponował wiedzą i doświadczeniem obejmującymi:
1) technologię betonu i materiałów budowlanych,
2) organizację i prowadzenie badań laboratoryjnych,
3) wymagania normowe dotyczące badań materiałów betonowych i kruszyw,
4) praktyczne doświadczenie związane z funkcjonowaniem stacjonarnego laboratorium budowlanego,
5) wiedzę dotyczącą aparatury laboratoryjnej oraz procedur badawczych.
Posiadaliśmy również doświadczenie związane z realizacją badań terenowych, jednak przed rozpoczęciem projektu nie dysponował rozwiązaniem umożliwiającym prowadzenie kompleksowych badań laboratoryjnych w formule mobilnej.
Wiedza i umiejętności wykorzystane oraz rozwinięte w ramach projektu
W ramach projektu wykorzystano oraz rozwinięto wiedzę z zakresu:
1) organizacji procesów laboratoryjnych,
2) integracji urządzeń badawczych,
3) technologii pomiarowych,
4) automatyzacji procesów badawczych,
5) organizacji mobilnych stanowisk badawczych,
6) dostosowania procedur laboratoryjnych do warunków terenowych.
Projekt wymagał połączenia wiedzy technologicznej, organizacyjnej oraz praktycznego doświadczenia laboratoryjnego w celu opracowania nowego modelu świadczenia usług badawczych.
Wykorzystanie i selekcja wiedzy
W ramach projektu analizowano oraz selekcjonowano wiedzę dotyczącą:
1) możliwości technicznych dostępnych urządzeń laboratoryjnych,
2) sposobów organizacji badań terenowych,
3) metod automatyzacji procesu pomiarowego,
4) wymagań normowych i jakościowych dotyczących badań materiałów budowlanych.
Wiedza była selekcjonowana pod kątem możliwości jej praktycznego zastosowania w warunkach mobilnego laboratorium oraz wpływu na jakość, powtarzalność i efektywność procesu badawczego.
Łączenie i kształtowanie istniejącej wiedzy
Projekt polegał na połączeniu i praktycznym wykorzystaniu istniejącej wiedzy z zakresu:
1) technologii betonu,
2) badań laboratoryjnych,
3) organizacji procesów jakościowych,
4) automatyzacji pomiarów,
5) mobilnej organizacji pracy.
Efektem tego procesu było opracowanie nowego rozwiązania organizacyjno-technologicznego w postaci mobilnego laboratorium umożliwiającego świadczenie usług laboratoryjnych poza stacjonarną siedzibą przedsiębiorstwa.
Zwiększenie zasobów wiedzy i nowe zastosowania
Realizacja projektu doprowadziła do zwiększenia zasobów wiedzy Wnioskodawcy w zakresie:
1) organizacji mobilnych procesów laboratoryjnych,
2) integracji aparatury badawczej,
3) prowadzenia badań w warunkach terenowych,
4) automatyzacji i cyfryzacji procesu badawczego.
Zdobyta wiedza i doświadczenie zostały wykorzystane do stworzenia nowego sposobu świadczenia usług laboratoryjnych oraz rozwijania działalności operacyjnej przedsiębiorstwa.
Nowe odkrycia i ustalenia technologiczne
Prace nie były ukierunkowane na odkrycia naukowe w rozumieniu badań podstawowych, lecz na zdobywanie nowej wiedzy technologicznej i praktycznych umiejętności dotyczących organizacji oraz funkcjonowania mobilnego laboratorium badawczego. Nowa wiedza była wykorzystywana do opracowania i wdrożenia nowego procesu świadczenia usług laboratoryjnych.
2. Obszar obejmujący realizację niezależnych projektów badawczo-rozwojowych dotyczących mieszanek betonowych i spoiw
Zasoby wiedzy posiadane przed rozpoczęciem projektów
Przed rozpoczęciem realizacji projektów Wnioskodawca dysponował wiedzą obejmującą:
1) technologię betonu i spoiw,
2) właściwości cementów, kruszyw, dodatków mineralnych oraz domieszek chemicznych,
3) wymagania normowe dotyczące mieszanek betonowych i spoiw,
4) metody laboratoryjnej oceny parametrów mieszanek i stwardniałego betonu,
5) praktyczne doświadczenie związane z projektowaniem receptur oraz oceną parametrów użytkowych materiałów budowlanych.
Wiedza ta miała jednak charakter ogólny i nie pozwalała na jednoznaczne określenie sposobu osiągnięcia konkretnych parametrów technologicznych w ramach poszczególnych projektów.
Wiedza i umiejętności wykorzystane oraz rozwinięte w ramach projektów
W ramach realizowanych projektów wykorzystywano i rozwijano wiedzę z zakresu:
1) projektowania receptur mieszanek betonowych i spoiw,
2) wpływu proporcji składników na parametry użytkowe,
3) oddziaływania dodatków mineralnych i domieszek chemicznych,
4) technologii przygotowania mieszanek,
5) badań laboratoryjnych świeżego i stwardniałego betonu,
6) interpretacji wyników badań technologicznych.
Rozwijane były również praktyczne umiejętności związane z:
1) analizą zależności pomiędzy składnikami mieszanek,
2) optymalizacją parametrów technologicznych,
3) identyfikacją granic zastępowalności surowców,
4) oceną wpływu zmian receptury na parametry końcowe.
Wykorzystanie i selekcja wiedzy
W ramach projektów analizowano i selekcjonowano wiedzę dotyczącą:
1) właściwości różnych rodzajów cementów,
2) parametrów kruszyw,
3) możliwości wykorzystania dodatków mineralnych,
4) działania domieszek chemicznych,
5) wpływu parametrów technologicznych na właściwości mieszanki.
Wiedza była selekcjonowana pod kątem możliwości osiągnięcia określonych parametrów użytkowych oraz praktycznej przydatności w konkretnych zastosowaniach technologicznych.
Łączenie i kształtowanie istniejącej wiedzy
Realizowane projekty polegały na łączeniu oraz praktycznym kształtowaniu istniejącej wiedzy z zakresu:
1) technologii materiałów budowlanych,
2) chemii cementu,
3) technologii betonu,
4) metod laboratoryjnych,
5) wymagań normowych i użytkowych.
Efektem tego procesu było opracowywanie nowych lub istotnie ulepszonych konfiguracji materiałowych oraz parametrów technologicznych mieszanek betonowych i spoiw.
Zwiększanie zasobów wiedzy i tworzenie nowych zastosowań
Prace prowadziły do zwiększania zasobów wiedzy Wnioskodawcy w zakresie:
1) wpływu konfiguracji surowcowych na właściwości mieszanek,
2) możliwości optymalizacji udziału poszczególnych składników,
3) uzyskiwania określonych parametrów użytkowych,
4) zachowania mieszanek w warunkach rzeczywistych.
Zdobywana wiedza była wykorzystywana do opracowywania nowych receptur oraz tworzenia nowych lub istotnie ulepszonych zastosowań technologicznych w obszarze materiałów budowlanych.
Nowe ustalenia technologiczne
Prace nie były ukierunkowane na odkrycia naukowe w rozumieniu badań podstawowych, lecz prowadziły do uzyskiwania nowych ustaleń technologicznych i praktycznej wiedzy dotyczącej:
1) wzajemnego oddziaływania składników mieszanek,
2) wpływu proporcji surowców na parametry użytkowe,
3) granic zastępowalności cementu,
4) możliwości osiągania określonych parametrów normowych i technologicznych przy różnych konfiguracjach materiałowych.
Uzyskiwana wiedza była i jest następnie wykorzystywana do opracowywania nowych lub istotnie ulepszonych receptur oraz dalszego rozwijania kompetencji technologicznych Wnioskodawcy.
Charakter nowatorski
W ocenie Wnioskodawcy prowadzone przez niego prace badawczo-rozwojowe posiadają charakter nowatorski, ponieważ prowadzą do powstania nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań produktowych i procesowych co najmniej w skali przedsiębiorstwa, a w wielu przypadkach również w skali rynku obsługiwanego przez Wnioskodawcę. Nowatorstwo przejawia się w opracowywaniu autorskich receptur mieszanek betonowych i spoiw, w których tworzona jest nowa konfiguracja składników oraz parametrów technologicznych, dostosowana do indywidualnych i często niestandardowych wymagań technicznych. Rezultatem prac nie jest odtworzenie istniejących rozwiązań, lecz wypracowanie nowych kombinacji materiałowych, których właściwości użytkowe nie były wcześniej znane ani stosowane w działalności Wnioskodawcy.
Charakter nowatorski posiada również projekt mobilnego laboratorium, w ramach którego opracowano i wdrożono istotnie ulepszony proces świadczenia usług badawczych w warunkach terenowych, obejmujący integrację aparatury, automatyzację wybranych badań oraz adaptację procedur do środowiska mobilnego.
Rozwiązanie to stanowi jakościową zmianę w sposobie realizacji usług, umożliwiając prowadzenie pełnych badań poza laboratorium stacjonarnym przy zachowaniu wysokiej precyzji i powtarzalności wyników. Tym samym prowadzone działania nie ograniczają się do rutynowego usprawniania działalności operacyjnej, lecz prowadzą do powstania nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań technologicznych, co potwierdza ich nowatorski charakter.
Nieprzewidywalność
W ocenie Wnioskodawcy, opisane we wniosku prace badawczo-rozwojowe spełniają również przesłankę nieprzewidywalności rezultatu, ponieważ na etapie inicjacji projektów nie jest możliwe jednoznaczne (…).
W szczególności w przypadku projektów polegających na opracowywaniu autorskich receptur mieszanek betonowych oraz spoiw drogowych nie istnieją uniwersalne modele pozwalające na jednoznaczne przewidzenie efektu końcowego w przypadku zmiany proporcji, konfiguracji składników lub parametrów procesu technologicznego. Te same komponenty, zastosowane w różnych relacjach ilościowych i warunkach technologicznych, mogą prowadzić do odmiennych wyników w zakresie wytrzymałości, trwałości, urabialności czy odporności na czynniki środowiskowe.
Podkreślić należy, że nieprzewidywalność nie dotyczy samego faktu podjęcia prac, lecz rezultatu technologicznego oraz sposobu jego osiągnięcia. Wnioskodawca podejmuje działania w warunkach ryzyka technologicznego, w których istnieje możliwość, że dana konfiguracja składników lub przyjęte rozwiązanie procesowe nie doprowadzi do uzyskania zakładanych parametrów, co wymusza dalsze modyfikacje lub rezygnację z danego wariantu.
Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, prowadzone przez niego prace badawczo-rozwojowe nie mają charakteru rutynowego ani odtwórczego, lecz realizowane są w warunkach niepewności co do wyniku, przy czym osiągnięcie celu wymaga przeprowadzenia zaplanowanego, lecz eksperymentalnego procesu badawczo-rozwojowego.
Możliwość przeniesienia lub odtworzenia
Efekty realizowanych projektów przyjmują postać skonkretyzowanych, (…)
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, prowadzona przez niego działalność projektowa jest działalnością badawczo-rozwojową, o której mowa w art. 5a pkt 38-40 Ustawy o PIT. Działalność prowadzona przez Wnioskodawcę jest bowiem działalnością twórczą, obejmującą prace rozwojowe lub badania aplikacyjne, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, jest on uprawniony do skorzystania z ulgi na działalność badawczo-rozwojową, o której mowa w art. 26e Ustawy o PIT.
W ocenie Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 2, wskazane we wniosku koszty wynagrodzeń oraz sfinansowane przez Wnioskodawcę (jako płatnika) składki określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pracowników oraz osób realizujących działalność badawczo-rozwojową w oparciu o umowy cywilnoprawne, w części ustalonej na podstawie ewidencji czasu pracy poświęconego na realizację tej działalności, stanowią koszty kwalifikowane zgodnie z art. 26e ust. 2 pkt 1 i 1a Ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 26e ust. 2 pkt 1 i 1a ustawy o PIT, za koszty kwalifikowane uznaje się:
1) poniesione w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz sfinansowane przez płatnika składki z tytułu tych należności określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu;
2) poniesione w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz sfinansowane przez płatnika składki z tytułu tych należności określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu.
W myśl art. 12 ust. 1 Ustawy o PIT za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Natomiast zgodnie z art. 13 pkt 8 lit. a Ustawy o PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9 (przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.
Jak zostało wskazane w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca ponosił, ponosi i będzie ponosił koszty wynagrodzeń osób wchodzących w skład zespołu prowadzącego prace badawczo-rozwojowe, w części w jakiej czas przeznaczony przez te osoby na realizację tych prac pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu lub w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie prac badawczo-rozwojowych pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu.
Zgodnie z brzmieniem przytoczonego powyżej art. 26e ust. 2 pkt 1 i 1a Ustawy o PIT, w przypadku gdy pracownik (zleceniobiorca, wykonujący dzieło) w ramach świadczonej pracy (wykonania zlecenia, wykonania dzieła) wykonuje obowiązki nie tylko związane z działalnością badawczo-rozwojową, zasadnym jest wyodrębnienie tej części wynagrodzenia oraz wypłaconych świadczeń, a także składek od tych przychodów, określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, która nie jest związana z realizacją działalności badawczo-rozwojowej.
Wnioskodawca wskazuje, iż prowadzona ewidencja czasu pracy pracowników oraz osób zatrudnionych na podstawie umów zlecenia lub umów o dzieło pozwala na określenie, ile czasu pracy w ogólnym czasie pracy tych osób zostało przeznaczonych na realizację działalności badawczo-rozwojowej. Prowadzona ewidencja pozwala na określenie powyższej proporcji w każdym miesiącu.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy wskazane we wniosku koszty wynagrodzeń oraz sfinansowane przez Wnioskodawcę (jako płatnika) składki określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pracowników oraz osób realizujących prace badawczo-rozwojowe w oparciu o umowy cywilnoprawne (umowy zlecenia lub umowy o dzieło), w części ustalonej na podstawie ewidencji czasu pracy poświęconego na realizację tych prac, stanowią koszty kwalifikowane, o których mowa w art. 26e ust. 2 pkt 1 i 1a Ustawy o PIT.
W ocenie Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 3, koszty odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych wykorzystywanych przez niego w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej stanowią koszty kwalifikowane działalności badawczo-rozwojowej, o których mowa w art. 26e ust. 3 Ustawy o PIT.
W myśl art. 26e ust. 3 Ustawy o PIT za koszty kwalifikowane uznaje się także dokonywane w danym roku podatkowym, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.
W myśl art. 22 ust. 8 Ustawy o PIT kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane zgodnie z art. 22a-22o Ustawy o PIT, z uwzględnieniem art. 23 Ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 22f ust. 3 Ustawy o PIT odpisów amortyzacyjnych dokonuje się zgodnie z art. 22h-22m, gdy wartość początkowa środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej w dniu przyjęcia do używania jest wyższa niż 10 000 zł.
W przypadku gdy wartość początkowa jest równa lub niższa niż 10 000 zł, podatnicy, z zastrzeżeniem art. 22d ust. 1, mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 22h-22m albo jednorazowo w miesiącu oddania do używania tego środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, albo w miesiącu następnym.
Wskazać należy również, że co do zasady odpisy amortyzacyjne dokonane od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w działalności badawczo-rozwojowej, mogą być objęte omawianą ulgą badawczo-rozwojową przy spełnieniu warunków wskazanych w art. 26e Ustawy o PIT. Zatem, istnieje możliwość zaliczenia do kosztów kwalifikowanych w rozumieniu art. 26e ust. 3 Ustawy o PIT w ramach limitów, odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli są one rzeczywiście wykorzystywane do działalności badawczo-rozwojowej.
Wnioskodawca w celu realizacji prac badawczo-rozwojowych korzysta w szczególności z urządzenia do pomiaru wodoprzepuszczalności oraz prasy do badania wytrzymałości, których wartość na dzień przyjęcia do używania była wyższa niż 10 000,00 zł, a więc odpisy amortyzacyjne od tych środków trwałych zgodnie z art. 22 ust. 8 Ustawy o PIT stanowią koszt uzyskania przychodu. Wskazane środki trwałe wykorzystywane są również w działalności badawczo-rozwojowej Wnioskodawcy.
Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lipca 2024 r. (sygn. II FSK 1426/21), koszty odpisów amortyzacyjnych stanowią koszty kwalifikowane tylko w takiej części, w jakiej środki trwałe i wartości niematerialne i prawne służą prowadzonej działalności B+R:
„Istnieje możliwość zaliczenia do kosztów kwalifikowanych w rozumieniu art. 18d ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w ramach limitów, odpisów amortyzacyjnych od wytworzonych środków trwałych, tj. pilotażowych linii produkcyjnych, jeżeli są one lub będą rzeczywiście wykorzystywane do działalności B+R. Natomiast w sytuacji, gdy te składniki majątkowe będą częściowo wykorzystywane do działalności B+R a częściowo do bieżącej działalności, wówczas w takim wypadku koszty odpisów amortyzacyjnych stanowią koszty kwalifikowane tylko w takiej części, w jakiej środki trwałe i wartości niematerialne i prawne służą prowadzonej działalności B+R.” Co prawda ww. stanowisko NSA dot. art. 18d ust. 3 Ustawy o CIT, ale przepis ten jest bliźniaczy do przepisu art. 26e ust. 3 Ustawy o PIT, dlatego stanowisko NSA należy uznać za znajdujące zastosowanie i w tym przypadku.
W ramach opisanych w stanie faktycznym projektów Wnioskodawca wykorzystywał następujące środki trwałe:
(…)
W ocenie Wnioskodawcy nie powinno zatem budzić wątpliwości, że odpisy amortyzacyjne od środków trwałych wskazanych we wniosku dokonywane w danym roku podatkowym stanowiły/stanowią (i będą stanowić w przyszłości) koszty kwalifikowane, o których mowa w art. 26e ust. 3 Ustawy o PIT w takiej części, w jakiej te środki trwałe służyły/służą/będą służyły prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej przez Wnioskodawcę.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej – oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
Stosownie do art. 5a pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych – oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce,
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Zgodnie z art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych – oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.):
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
a) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
b) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
W myśl art. 4 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Zatem z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii i działalności gospodarczej oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszania istniejących produktów/usług oraz procesów i technologii produkcji.
Przenosząc powyższe na grunt Pana sprawy, wyraźnie podkreślam, że w celu stwierdzenia, czy prowadzi Pan działalność badawczo-rozwojową, należy przeprowadzić analizę nakierowaną na zidentyfikowanie przejawów działalności gospodarczej, które mogą zostać uznane za działalność badawczo-rozwojową (tj. tych aktywności podmiotu, które spełniają definicję wskazaną w art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Twórczość
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podmiotu lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u tego podmiotu.
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie pozostałej działalności w zakresie inżynierii i związanym z nią doradztwem technicznym. W latach 2020-2021 zrealizował Pan prace związane z opracowaniem i wykonaniem mobilnego laboratorium do badania materiałów betonowych i kruszyw (pierwszy obszar prac). Drugi obszar Pana prac polega na opracowywaniu autorskich receptur mieszanek betonowych oraz spoiw. Twórczy charakter działalności polegającej na opracowaniu i wdrożeniu mobilnego laboratorium polegał na opracowaniu nowego sposobu realizacji usług laboratoryjnych przez zaprojektowanie, skonfigurowanie oraz wdrożenie mobilnego laboratorium umożliwiającego wykonywanie specjalistycznych badań materiałów budowlanych bezpośrednio w miejscu prowadzenia inwestycji. Pozwoliło to rozszerzyć zakres świadczonych usług, skrócić czas realizacji badań oraz ograniczyć konieczność transportu próbek do laboratorium stacjonarnego. Twórczy charakter projektu polegał na samodzielnym opracowaniu koncepcji mobilnego laboratorium oraz rozwiązaniu szeregu problemów technologicznych związanych z możliwością wykonywania badań poza laboratorium stacjonarnym. W ramach projektu zastosowano nowe rozwiązania organizacyjne i technologiczne, które wcześniej nie były wykorzystywane w prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej. Oryginalność efektów projektu polegała na stworzeniu nowego modelu świadczenia usług laboratoryjnych dostosowanego do specyfiki prowadzonej działalności. Projekt nie stanowił odtworzenia gotowego rozwiązania rynkowego ani prostego zakupu wyposażenia. Wymagał samodzielnego opracowania koncepcji technicznej, doboru elementów systemu oraz ich integracji w sposób zapewniający możliwość wykonywania specjalistycznych badań w warunkach terenowych z zachowaniem wymaganej jakości i wiarygodności wyników. Realizowany projekt różnił się od rutynowej działalności (laboratoryjnej) tym, że jego celem nie było wykonywanie standardowych badań materiałów budowlanych, lecz opracowanie i zweryfikowanie nowego procesu technologicznego umożliwiającego świadczenie usług w zupełnie nowej formule. Natomiast twórczy charakter działalności w ramach drugiego obszaru Pana działalności, tj. opracowywania receptur mieszanek betonowych i spoiw polega na autorskim opracowywaniu nowych receptur mieszanek betonowych oraz hydraulicznych spoiw drogowych, realizowanym w formule odrębnych projektów badawczo-rozwojowych uruchamianych w odpowiedzi na zidentyfikowaną potrzebę technologiczną, zapytanie ze strony kooperanta lub wynikających z własnej inicjatywy technologicznej (…). Samodzielnie opracowuje Pan koncepcję rozwiązania, projektuje warianty receptur, przeprowadza badania laboratoryjne oraz dokonuje ich iteracyjnej optymalizacji aż do uzyskania zakładanych właściwości użytkowych. Twórczy charakter działalności przejawiał się w opracowywaniu autorskich konfiguracji materiałowych, projektowaniu alternatywnych wariantów receptur oraz eksperymentalnym określaniu wpływu rodzaju surowców i ich proporcji na końcowe właściwości materiału. W toku prac wykorzystywano własne koncepcje technologiczne, specjalistyczną wiedzę z zakresu technologii betonu oraz wyniki wcześniejszych projektów badawczo-rozwojowych, przy czym każdorazowo konieczne było opracowanie nowego rozwiązania dostosowanego do wymagań konkretnego projektu. Istotnym elementem działalności było również opracowanie własnej metodyki projektowania receptur obejmującej analizę problemu technologicznego, projektowanie wariantów receptur, badania laboratoryjne, iteracyjną optymalizację, walidację oraz wdrożenie rozwiązania. Oryginalność efektów prac polega na tym, że każda receptura opracowywana jest indywidualnie dla określonych wymagań technologicznych i użytkowych. Na rynku nie istnieją uniwersalne rozwiązania pozwalające na osiągnięcie zakładanych parametrów poprzez proste zastosowanie gotowych receptur. Samodzielnie opracowuje Pan konfigurację materiałową oraz parametry technologiczne umożliwiające osiągnięcie oczekiwanych właściwości przy jednoczesnym spełnieniu wymagań normowych. Realizowane projekty różnią się od standardowej działalności laboratoryjnej tym, że nie polegają na wykonywaniu rutynowych badań istniejących wyrobów ani na odtwarzaniu znanych receptur. Ich istotą jest twórcze projektowanie nowych rozwiązań materiałowych, prowadzenie eksperymentalnych badań laboratoryjnych oraz zdobywanie nowej wiedzy technologicznej dotyczącej zależności pomiędzy składem materiałowym a właściwościami użytkowymi opracowywanych mieszanek.
Zatem prowadzona przez Pana działalność dotycząca opisanych Obszarów ma twórczy charakter.
Systematyczność
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podmiot stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu, przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podmiot podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podmiot zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
W odniesieniu do kryterium systematyczności wskazał Pan, że w odniesieniu do Obszaru 1, tj (…).
Zatem kryterium systematyczności w odniesieniu do opisanych Obszarów również jest spełnione.
Zwiększenie zasobów wiedzy oraz wykorzystanie zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu. Prowadząc działalność badawczo-rozwojową, przedsiębiorca rozwija specjalistyczną wiedzę oraz umiejętności, które może wykorzystać w ramach bieżących albo przyszłych projektów.
W odniesieniu do tego kryterium wskazał Pan, że realizując projekt Obszaru 1, (…).
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej w odniesieniu do opisanej przez Pana działalności jest spełnione.
Prace rozwojowe
Ponadto kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
1) badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
2) prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
1) nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
2) łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
3) kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
4) wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
1) nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
2) łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności między wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz między umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badań rozwojowych;
3) kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
4) wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
1) planowaniu produkcji oraz
2) projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Zwracam też uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podmiotu, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Tym samym ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas), będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług. Prace mające stanowić działalność badawczo-rozwojową nie obejmują rutynowych i okresowych zmian wprowadzonych do projektów.
Wskazał Pan, że czynności wykonywane w ramach projektów badawczo-rozwojowych, będące przedmiotem wniosku, nie obejmowały i nie obejmują rutynowych bądź okresowych zmian. Ponadto wskazał Pan, że czynności realizowane w ramach Obszaru 1 polegają na wykorzystaniu i łączeniu dostępnej wiedzy oraz doświadczenia w celu opracowania nowego lub istotnie ulepszonego procesu świadczenia usług, w tym zwiększenia ich jakości, dostępności i efektywności kosztowej. Natomiast działania w ramach Obszaru 2 polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej wiedzy i umiejętności w celu opracowania nowych lub istotnie ulepszonych rozwiązań produktowych.
Wobec powyższych okoliczności i przedstawienia wszystkich cech charakterystycznych dla działalności badawczo-rozwojowej stwierdzam, że wskazana w opisie sprawy działalność w zakresie opisanych Obszarów stanowi działalność badawczo-rozwojową, o której mowa w ww. art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowanie: opisane we wniosku czynności stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przechodząc do kwestii ulgi na działalność badawczo-rozwojową, wskazuję, że zgodnie z art. 26e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnik uzyskujący przychody ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 odlicza od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 lub art. 30c ust. 2, koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej „kosztami kwalifikowanymi”. Kwota odliczenia nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3.
Aby stwierdzić, czy przysługuje Panu prawo do skorzystania z odliczenia w ramach tzw. ulgi badawczo-rozwojowej, o której mowa w art. 26e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezbędna jest ocena, czy spełnione są warunki do skorzystania z tego odliczenia, w tym czy koszty poniesione na działalność badawczo-rozwojową mieszczą się w zamkniętym katalogu kosztów kwalifikowanych określonym przepisami art. 26e ust. 2, 2a i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 26e ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za koszty kwalifikowane uznaje się:
1) poniesione w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1, oraz sfinansowane przez płatnika składki z tytułu tych należności określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu;
1a) poniesione w danym miesiącu należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 8 lit. a i c, oraz sfinansowane przez płatnika składki z tytułu tych należności określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu;
2) nabycie materiałów i surowców bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością badawczo-rozwojową;
2a) nabycie niebędącego środkami trwałymi sprzętu specjalistycznego wykorzystywanego bezpośrednio w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, w szczególności naczyń i przyborów laboratoryjnych oraz urządzeń pomiarowych;
3) ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, świadczone lub wykonywane na podstawie umowy przez podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także nabycie od takiego podmiotu wyników prowadzonych przez niego badań naukowych, na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej;
4) odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4;
4a) nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, jeżeli zakup usługi nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4;
5) koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, poniesione na:
a) przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej i dokonanie zgłoszenia do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej lub odpowiedniego zagranicznego organu, łącznie z kosztami wymaganych tłumaczeń na język obcy,
b) prowadzenie postępowania przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej lub odpowiedni zagraniczny organ, poniesione od momentu zgłoszenia do tych organów, w szczególności opłaty urzędowe i koszty zastępstwa prawnego i procesowego,
c) odparcie zarzutów niespełnienia warunków wymaganych do uzyskania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji wzoru przemysłowego zarówno w postępowaniu zgłoszeniowym, jak i po jego zakończeniu, w szczególności koszty zastępstwa prawnego i procesowego, zarówno w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej, jak i w odpowiednim zagranicznym organie,
d) opłaty okresowe, opłaty za odnowienie, tłumaczenia oraz dokonywanie innych czynności koniecznych dla nadania lub utrzymania ważności patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy oraz prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, w szczególności koszty walidacji patentu europejskiego.
W myśl art. 26e ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za koszty kwalifikowane uznaje się także dokonywane w danym roku podatkowym, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali będących odrębną własnością.
Stosownie do art. 26e ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Koszty kwalifikowane podlegają odliczeniu, jeżeli nie zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie lub nie zostały odliczone od podstawy obliczenia podatku.
Na podstawie art. 26e ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnikowi, który w roku podatkowym korzysta ze zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 63a lub 63b, prawo do odliczenia przysługuje jedynie w odniesieniu do kosztów kwalifikowanych, które nie są przez podatnika uwzględniane w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku na podstawie tych przepisów.
Z kolei w myśl art. 26e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Kwota kosztów kwalifikowanych nie może przekroczyć:
5) w przypadku gdy podatnik, o którym mowa w ust. 3a, jest mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – 150% kosztów, o których mowa w ust. 2-3a;
6) w przypadku pozostałych podatników, o których mowa w ust. 3a – 150% kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4a, ust. 2a-3a, oraz 100% kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 5;
7) w przypadku pozostałych podatników – 100% kosztów, o których mowa w ust. 2-3.
Natomiast zgodnie z art. 26e ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.:
Kwota kosztów kwalifikowanych nie może przekroczyć:
5) w przypadku gdy podatnik, o którym mowa w ust. 3a, jest mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – 200% kosztów, o których mowa w ust. 2-3a;
6) w przypadku pozostałych podatników, o których mowa w ust. 3a – 200% kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4a i ust. 2a-3a, oraz 100% kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 5;
7) w przypadku pozostałych podatników – 100% kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 2-5, ust. 2a i 3, oraz 200% kosztów, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 1a.
Ponadto, jak wynika z art. 26e ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono koszty kwalifikowane. W przypadku gdy podatnik poniósł za rok podatkowy stratę albo wielkość dochodu podatnika jest niższa od kwoty przysługujących mu odliczeń, odliczenia – odpowiednio w całej kwocie lub w pozostałej części – dokonuje się w zeznaniach za kolejno następujące po sobie sześć lat podatkowych następujących bezpośrednio po roku, w którym podatnik skorzystał lub miał prawo skorzystać z odliczenia.
Zgodnie natomiast z art. 26e ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r.:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesiono koszty kwalifikowane. W przypadku gdy podatnik poniósł za rok podatkowy stratę albo wielkość dochodu podatnika jest niższa od kwoty przysługujących mu odliczeń, odliczenia – odpowiednio w całej kwocie lub w pozostałej części – dokonuje się w zeznaniach za kolejno następujące po sobie sześć lat podatkowych następujących bezpośrednio po roku, w którym podatnik skorzystał lub miał prawo skorzystać z odliczenia. Dokonując odliczenia, o którym mowa w zdaniu drugim, uwzględnia się kwoty pomniejszeń, o których mowa w art. 26eb ust. 1.
W myśl art. 24a ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 26e, są obowiązani w prowadzonej księdze albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej.
Na podstawie tych przepisów stwierdzam, że aby podatnikowi podatku dochodowego od osób fizycznych przysługiwało prawo odliczenia w zeznaniu podatkowym kosztów kwalifikowanych poniesionych w danym roku podatkowym, powinny być łącznie spełnione następujące warunki:
- podatnik poniósł koszty na działalność badawczo-rozwojową,
- koszty na działalność badawczo-rozwojową stanowiły dla podatnika koszty uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- koszty na działalność badawczo-rozwojową mieszczą się w zamkniętym katalogu kosztów kwalifikowanych określonym przepisami art. 26e ust. 2, 2a i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- podatnik nie uwzględnił kosztów kwalifikowanych w kalkulacji dochodu zwolnionego z podatku na podstawie przepisów art. 21 ust. 1 pkt 63a lub pkt 63b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- w ewidencji, o której mowa w art. 24a ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik wyodrębnił koszty działalności badawczo-rozwojowej,
- podatnik wykazał w zeznaniu podatkowym koszty kwalifikowane podlegające odliczeniu,
- kwota odliczonych kosztów kwalifikowanych nie przekroczyła limitów określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych,
- koszty kwalifikowane nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie lub nie zostały przez niego odliczone od podstawy obliczenia podatku.
W odniesieniu do uznania ponoszonych przez Pana w związku z działalnością badawczo-rozwojową, opisanych we wniosku wydatków za koszty kwalifikowane w rozumieniu art. 26e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzam, co następuje.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ust. 1.
Definicja kosztów uzyskania przychodów sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu – każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika podlega indywidualnej ocenie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Jednocześnie art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera zamknięty katalog wydatków, których podatnik nie może zaliczyć do kosztów pomniejszających przychody nawet wówczas, gdy mają one związek z prowadzoną przez niego działalnością i zostały poniesione w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Z wniosku wynika, że w ramach prowadzonych przez Pana prac ponosił, ponosi i będzie ponosił Pan m.in. następujące koszty:
1) wynagrodzeń oraz składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, pracowników, osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, w części w jakiej czas przeznaczony na realizację prac badawczo-rozwojowych pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu lub w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie prac badawczo-rozwojowych pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu – koszty wynagrodzeń osób realizujących prace, o których mowa we wniosku, stanowią należności, o których mowa w art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
2) odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych wykorzystywanych w prowadzonej przez Pana działalności badawczo-rozwojowej. W przypadku środków trwałych objętych dotacją lub dofinansowaniem, koszt kwalifikowany stanowi odpis obejmujący wkład własny nabycia tych środków trwałych, a więc z wyłączeniem wartości pochodzącej z dofinansowania.
W odniesieniu do kosztów wynagrodzeń z umów o pracę pracowników wykonujących zadania ściśle związane z projektami oraz kosztów składek na ubezpieczenie społeczne od tych wynagrodzeń stwierdzam, co następuje.
Kwestia dotycząca możliwości zaliczenia wynagrodzeń pracowników (tj. osób zatrudnionych na umowy o pracę) i składek od tych wynagrodzeń do kosztów kwalifikowanych została uregulowana w cytowanym wyżej art. 26e ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Należności ze stosunku pracy mogą być uznane za koszty kwalifikowane tylko w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu.
W sytuacji, gdy pracownicy wykonują obowiązki nie tylko związane z działalnością badawczo-rozwojową, zasadne jest wyodrębnienie (wyłączenie z ulgi badawczo-rozwojowej) tej części wynagrodzeń wypłaconych pracownikom, a także składek od tych przychodów, określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, która nie jest związana z realizacją działalności badawczo-rozwojowej.
Podkreślam, że ustawodawca nie narzucił przedsiębiorcom formy takiego podziału/wyodrębnienia. Wybór sposobu udokumentowania tych wydatków pozostawiony został podatnikom, którzy prowadzą działalność badawczo-rozwojową. Można zatem przyjąć, że podatnik korzystający z ulgi – dla celów dowodowych – winien prowadzić ewidencję czasu pracy poświęconego przez pracowników na działalność badawczo-rozwojową.
Na podstawie powyższego przyjmuję zatem, że to faktyczne wykonywanie określonych czynności w zakresie działalności badawczo-rozwojowej przesądza o tym, czy wynagrodzenie za wykonane usługi oraz składki od wynagrodzenia stanowią koszt kwalifikowany, o którym mowa w art. 26e ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem koszty wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz składki na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń finansowane przez Pana stanowią koszty kwalifikowane w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na realizację działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w ogólnym czasie pracy pracownika w danym miesiącu.
Z kolei stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.
Wynagrodzenia osób wykonujących usługi na Pana rzecz na podstawie umów cywilnoprawnych wraz z kosztami związanymi z ubezpieczeniami społecznymi w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w danym miesiącu, stanowią koszty kwalifikowane, o których mowa w art. 26e ust. 2 pkt 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Na podstawie powyższego stwierdzam zatem, że to faktyczne wykonywanie określonych czynności w zakresie działalności badawczo-rozwojowej przesądza o tym, czy wynagrodzenie oraz składki od wynagrodzenia zleceniobiorców stanowią koszt kwalifikowany, o którym mowa w art. 26e ust. 2 pkt 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wynagrodzenia osób wykonujących usługi na Pana rzecz na podstawie umów cywilnoprawnych (umowy zlecenia, umowy o dzieło) wraz z ubezpieczeniami społecznymi w takiej części, w jakiej czas przeznaczony na wykonanie usługi w zakresie działalności badawczo-rozwojowej pozostaje w całości czasu przeznaczonego na wykonanie usługi na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło w danym miesiącu, stanowią koszty kwalifikowane, o których mowa w art. 26e ust. 2 pkt 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowanie: koszty wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz umów cywilnoprawnych oraz składki na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń finansowane przez Pana stanowią koszty kwalifikowane, zgodnie z art. 26e ust. 2 pkt 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast w odniesieniu do odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych wykorzystywanych w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej stwierdzam, co następuje.
Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o, z uwzględnieniem art. 23 (…).
W przypadku odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od środków trwałych wykorzystywanych w prowadzonej przez Pana działalności badawczo-rozwojowej wskazuję, że ich podstawą zaliczenia w poczet kosztów kwalifikowanych jest art. 26e ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Choć ustawodawca nie użył w tym przepisie sformułowania „wyłącznie”, to jednoznacznie wskazał, że do kosztów kwalifikowanych podatnicy mogą zaliczać dokonywane w danym roku podatkowym, zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych, jak i wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli są one wykorzystywane w prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej.
To sformułowanie oznacza, że odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w całości stanowią koszt kwalifikowany, jeżeli składniki te są rzeczywiście wykorzystywane jedynie do działalności badawczo-rozwojowej.
Natomiast w sytuacji, gdy takie składniki będą częściowo wykorzystywane do działalności badawczo-rozwojowej, a częściowo do bieżącej działalności, działalności podstawowej niezwiązanej z działalnością badawczo-rozwojową, to w takim przypadku koszty odpisów amortyzacyjnych będą stanowić koszty kwalifikowane tylko w takiej części, w jakiej środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne będą służyć prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej.
Zatem odpisy amortyzacyjne od środków trwałych w takiej części, w jakiej te środki trwałe służyły/służą/będą służyć prowadzonej przez Pana działalności badawczo-rozwojowej będą stanowić koszty kwalifikowane zgodnie z art. 26e ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Do omówienia pozostaje zatem kwestia możliwości skorzystania przez Pana z ulgi na działalność badawczo-rozwojową.
Z opisu Pana sprawy wynika, że:
1) w ramach prowadzonej działalności realizował/realizuje/będzie realizował Pan prace badawczo-rozwojowe,
2) dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności opodatkowuje Pan podatkiem liniowym,
3) koszty, które mają podlegać odliczeniu w ramach ulgi badawczo-rozwojowej, były/są/będą zaliczane – zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – do kosztów uzyskania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez Pana,
4) koszty, które mają podlegać odliczeniu w ramach ulgi badawczo-rozwojowej, nie zostały i nie zostaną Panu zwrócone w jakiejkolwiek formie, z wyjątkiem części wydatków na środki trwałe sfinansowanych z dofinansowania w ramach projektu „Podniesienie konkurencyjności poprzez stworzenie mobilnego laboratorium do badania materiałów betonowych i kruszyw”. Jednak w przypadku środków trwałych objętych dofinansowaniem zamierza Pan uwzględniać w kosztach kwalifikowanych wyłącznie tę część odpisów amortyzacyjnych, która odpowiada wartości środków trwałych sfinansowanej ze środków własnych, tj. z wyłączeniem części odpowiadającej wartości sfinansowanej dotacją,
5) koszty, które mają podlegać odliczeniu w ramach ulgi badawczo-rozwojowej nie zostały i nie zostaną odliczone od podstawy obliczenia podatku,
6) nie posiadał/nie posiada Pan statusu centrum badawczo-rozwojowego,
7) nie korzystał, nie korzysta Pan ze zwolnień podatkowych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 63a lub 63b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W interpretacji wskazałem, że opisane w stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych prace związane ze wskazanymi Obszarami stanowią działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto wskazałem, że:
- poniesione koszty wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umów cywilnoprawnych oraz składki na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń finansowane przez Pana, w części, w jakiej w danym miesiącu wykonują oni czynności w ramach działalności badawczo-rozwojowej,
- odpisy amortyzacyjne od środków trwałych w takiej części, w jakiej te środki trwałe służyły/służą/ będą służyć prowadzonej przez Pana działalności badawczo-rozwojowej
mogą być zaliczone do kosztów kwalifikowanych w rozumieniu art. 26e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem spełnia Pan przesłanki do skorzystania z ulgi na działalność badawczo-rozwojową.
Podsumowanie: jest Pan uprawniony do skorzystania z ulgi na działalność badawczo-rozwojową, zgodnie z art. 26e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji był Pan i w latach kolejnych będzie Pan uprawniony do odliczenia od podstawy obliczenia podatku kosztów wskazanych w opisie sprawy związanych z opracowaniem i wdrożeniem mobilnego laboratorium oraz opracowaniem receptur mieszanek betonowych i spoiw.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanów faktycznych, które Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzeń.
- zdarzeń przyszłych, które Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanów faktycznych oraz zdarzeń przyszłych i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów