0112-KDIL2-2.4011.556.2026.5.KP

Interpretacja indywidualna  – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

W dniu 21 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 21 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 5 sierpnia 2026 r.  (wpływ 5 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu (…) marca 2026 r. w (...) zmarł A.D będący ojcem Wnioskodawczyni.

Nabycie spadku po A.D. zostało stwierdzone aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym w dniu (...) marca 2026 r. przez notariusza (…). Na podstawie powołanego aktu spadkobierczyniami ustawowymi – każda w udziale wynoszącym 1/3 części, z dobrodziejstwem inwentarza – są: B.D.(żona), E.F.(córka) oraz C.D.(córka).

Spadkodawca do chwili śmierci prowadził działalność gospodarczą wpisaną do centralnej ewidencji  i informacji o działalności gospodarczej. Spadkobiercy postanowili, że działalność gospodarcza prowadzona przez A.D. nie będzie kontynuowana. Zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci pracodawcy, a żadna ze spadkobierczyń nie planowała i nie przejęła zakładu pracy na zasadach art. 231 Kodeksu pracy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), zwanej dalej: ustawą o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Spadkodawca zmarł w trakcie realizacji umów o świadczenie usług. Na dzień śmierci część usług nie została rozliczona ze zleceniodawcą.

Działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Byt prawny podatnika – osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy, ustaje z chwilą jego śmierci.

Organy podatkowe uzyskują informację o śmierci podatnika na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (dalej jako ustawa o NIP).

Zgodnie z art. 12 ust. 3 ww. ustawy o NIP w przypadku podatników prowadzących indywidualną działalność gospodarczą organy prowadzące ewidencję ludności są obowiązane, w terminie 14 dni od dnia otrzymania aktu zgonu, do przekazania informacji o zgonie naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego podatnika.

Tym samym, w przypadku zgonu podatnika – osoby fizycznej wygasa z mocy prawa decyzja  o nadaniu podatnikowi numeru identyfikacji podatkowej (NIP) oraz ustaje byt prawny podatnika  (art. 12 ust. 2 ustawy o NIP).

W myśl art. 97 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane  w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Natomiast zgodnie z art. 97 § 2 ww. ustawy, jeżeli na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

Z powyższego wynika, że spadkobiercy przejmują wszelkie majątkowe prawa i obowiązki, a prawa niemajątkowe w zależności od tego czy kontynuują działalność spadkodawcy czy też nie.

Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny o przyjęciu lub odrzuceniu spadku oraz  o odpowiedzialności za długi spadkowe (art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej).

W myśl przepisu art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy,  a spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia (przepis art. 925 ww. ustawy). Prawa  i obowiązki zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców. Z tym momentem następuje ustalenie, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.

Regulacje ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nie precyzują wprost skutków prawnych związanych ze śmiercią podatnika podatku od towarów i usług, jednakże śmierć podatnika jest jedną z form zakończenia bytu prawnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, a więc również zakończeniem występowania podmiotu w obrocie gospodarczym  w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Przepis art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT stanowi, iż w przypadku zaprzestania przez podatnika,  o którym mowa w art. 15, będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązanego, na podstawie art. 96 ust. 6, do zgłoszenia zaprzestania działalności naczelnikowi urzędu skarbowego, opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji  i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów.

Zgodnie z art. 96 ust. 6 ustawy o VAT, jeśli podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT, zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, jest obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego; zgłoszenie to stanowi dla naczelnika urzędu skarbowego podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT.

W myśl art. 96 ust. 7 ustawy o VAT w przypadku śmierci podatnika naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT.

W świetle powyższego obowiązujące przepisy prawa podatkowego nie przewidują, aby obowiązek złożenia deklaracji podatkowej za zmarłego podatnika spoczywał na jego następcach prawnych.

Wskazać należy jednocześnie, iż zgodnie z art. 100 ustawy – Ordynacja podatkowa organy podatkowe właściwe ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy orzekają  w odrębnych decyzjach o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców lub określają wysokość nadpłaty albo zwrotu podatku.

Organ podatkowy, wydając decyzję o odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców podatnika, jest zobowiązany określić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego. Dokonuje tego na podstawie znanych w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy, wysokości poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania z ulg podatkowych, wysokości nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość będzie inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo, gdy spadkodawca nie złożył deklaracji.

Skutkiem śmierci podatnika jest przejęcie przez jego spadkobierców podatkowych praw  i obowiązków majątkowych, a także, w niektórych przypadkach, praw niemajątkowych. Z chwilą śmierci podatnika następuje bowiem zakończenie bytu prawnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zakres odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy określany jest w decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy. Zgodnie bowiem z treścią art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji.

Stosownie do treści art. 100 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli deklaracja złożona przez spadkodawcę jest nieprawidłowa lub deklaracji nie złożono, orzekając o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców, organ podatkowy jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21  § 3 i 3a, art. 24 lub art. 74a. Przy czym, zgodnie z art. 102 § 2 Ordynacji podatkowej, w miejsce strony zmarłej w toku postępowania w sprawach dotyczących praw i obowiązków wymienionych w art. 97 wstępują jej spadkobiercy. Jak wynika przy tym z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli  w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jednocześnie, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową kwotę zwrotu podatku lub kwotę podatku naliczonego przeniesionego do rozliczenia lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych,  w deklaracji nie wykazano tych kwot albo podatnik nie złożył deklaracji, mimo ciążącego na nim obowiązku, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych (art. 21 § 3a Ordynacji podatkowej).

Organ podatkowy, w drodze decyzji, określa wysokość straty poniesionej przez podatnika, jeżeli  w postępowaniu podatkowym organ ten stwierdzi, że podatnik nie złożył deklaracji, nie wykazał  w deklaracji straty lub wysokość poniesionej straty różni się od wysokości wykazanej w deklaracji,  a poniesienie straty zgodnie z przepisami prawa podatkowego uprawnia do skorzystania z ulg podatkowych (art. 24 Ordynacji podatkowej). Organ ten określa również wysokość nadpłaty,  w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 (art. 74a Ordynacji podatkowej).

Powyższe oznacza, że o zakresie odpowiedzialności spadkobierców orzeka organ podatkowy w jednej decyzji z chwilą zaistnienia przesłanek tej odpowiedzialności. Jednocześnie organ orzeka nie o samej odpowiedzialności, lecz o zakresie tej odpowiedzialności. Odpowiedzialność spadkobierców powstaje bowiem z chwilą otwarcia spadku. W sytuacji gdy spadkodawca był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych i zmarł w trakcie roku podatkowego, wysokość zobowiązania wynikającego z rozliczenia tego podatku za rok nierozliczony ustala w decyzji o odpowiedzialności spadkobierców właściwy urząd skarbowy, wykazując poszczególne wielkości ze wskazaniem ich wysokości.

Niewątpliwie prawa wynikające ze zobowiązań spadkodawcy stanowią prawo majątkowe związane  z prowadzoną pozarolniczą działalnością spadkobiercy, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy  o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Nie oznacza to jednak, że spadkobierca uprawniony jest do rozliczenia przychodów  i kosztów zmarłego w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Zauważyć bowiem należy, iż w myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. (...).

Stosownie natomiast do treści art. 22 ust. 1 ww. ustawy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,  z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy.

Biorąc pod uwagę przedstawiony przez Wnioskodawcę stan faktyczny i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, stwierdzić należy, iż Wnioskodawca nie ma obowiązku składania za zmarłego podatnika ani deklaracji w zakresie podatku VAT, ani też w zakresie podatku od dochodowego od osób fizycznych. W przypadku śmierci podatnika zobowiązanie podatkowe przypadające od dochodu po zmarłym ustala właściwy miejscowo dla zmarłego naczelnik urzędu skarbowego, obciążając spadkobierców ewentualnym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wydając decyzję, organ podatkowy określa prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, wysokość poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, z ulg podatkowych, wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana  w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo spadkodawca deklaracji nie złożył.

Kolejnym aspektem sprawy jest kwestia dokumentów rozliczeniowych dotyczących usług świadczonych przez spadkodawcę. Ustalono spadkobierców, którym przysługuje wchodząca do spadku wierzytelność z tytułu nieopłaconej usługi. Wobec tego w przypadku gdy zmarły wykonawca nie wystawił faktury, to przy braku zarządu sukcesyjnego nie ma już podmiotu, który mógłby wystawić fakturę VAT. W tej sytuacji spadkobiercy przejmują majątkowe prawa i obowiązki, ale nie stają się automatycznie podatnikami VAT w zakresie działalności zmarłego. Co za tym idzie zapłata wynagrodzenia na rzecz spadkobiercy może być udokumentowana dowolnym dokumentem, potwierdzającym wykonanie usługi (np. protokół wewnętrzny) i prawo do wynagrodzenia oraz uprawnienia spadkobiercy (np. protokół, umowa, stwierdzenie nabycia spadku) oraz dokonanie płatności (potwierdzenie przelewu). W takim przypadku – w ocenie Wnioskodawczyni – należy sporządzić protokół, który wraz z umową będzie stanowił podstawę rozliczenia wykonania usług.

Pytania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych

1.     Czy spadkobierca jest zobowiązany do dokonania jakichkolwiek czynności podatkowych (złożenie deklaracji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, rozliczenia dochodu uzyskanego przez spadkodawcę) w celu ustalenia zakresu odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe, zaległości i inne należności spadkodawcy,  a w szczególności – czy spadkobierca jest zobowiązany do złożenia deklaracji podatkowej dokumentującej dochód z działalności gospodarczej spadkodawcy uzyskany po jego śmierci wskutek rozliczenia umów trwających w dniu śmierci spadkodawcy?

2.     Czy też zgodnie z art. 100 ustawy – Ordynacja podatkowa wszelkie kwestie dotyczące rozliczeń podatkowych zostaną dokonane przez właściwy organ podatkowy w drodze decyzji?

Pytanie nr 1 zostało ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku.

Pani stanowisko w sprawie

Spadkobierca nie jest zobowiązany do dokonania jakichkolwiek czynności podatkowych (złożenie deklaracji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, rozliczenia dochodu uzyskanego przez spadkodawcę) w celu ustalenia zakresu odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe, zaległości i inne należności spadkodawcy, a w szczególności spadkobierca nie jest zobowiązany do złożenia deklaracji podatkowej dokumentującej dochód z działalności gospodarczej spadkodawcy uzyskany po jego śmierci wskutek rozliczenia umów trwających w dniu śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z art. 100 ustawy – Ordynacja podatkowa organy podatkowe właściwe ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy orzekają w odrębnych decyzjach o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców lub określają wysokość nadpłaty albo zwrotu podatku.

Organ podatkowy, wydając decyzję o odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców podatnika, jest zobowiązany określić prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego. Dokonuje tego na podstawie znanych w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy, wysokości poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania z ulg podatkowych, wysokości nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość będzie inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo gdy spadkodawca nie złożył deklaracji. Skutkiem śmierci podatnika jest przejęcie przez jego spadkobierców podatkowych praw i obowiązków majątkowych, a także, w niektórych przypadkach, praw niemajątkowych. Z chwilą śmierci podatnika następuje bowiem zakończenie bytu prawnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zakres odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy określany jest w decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy. Zgodnie bowiem z treścią art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej Organ podatkowy orzeka w jednej decyzji  o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec spadkodawcy oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji.

Stosownie do treści art. 100 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli deklaracja złożona przez spadkodawcę jest nieprawidłowa lub deklaracji nie złożono, orzekając o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców, organ podatkowy jednocześnie ustala lub określa kwoty, o których mowa w art. 21  § 3 i 3a, art. 24 lub art. 74a. Przy czym, zgodnie z art. 102 § 2 Ordynacji podatkowej, w miejsce strony zmarłej w toku postępowania w sprawach dotyczących praw i obowiązków wymienionych w art. 97 wstępują jej spadkobiercy. Jak wynika przy tym z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli  w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Jednocześnie, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową kwotę zwrotu podatku lub kwotę podatku naliczonego przeniesionego do rozliczenia lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych,  w deklaracji nie wykazano tych kwot albo podatnik nie złożył deklaracji, mimo ciążącego na nim obowiązku, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych (art. 21 § 3a Ordynacji podatkowej).

Organ podatkowy, w drodze decyzji, określa wysokość straty poniesionej przez podatnika, jeżeli  w postępowaniu podatkowym organ ten stwierdzi, że podatnik nie złożył deklaracji, nie wykazał  w deklaracji straty lub wysokość poniesionej straty różni się od wysokości wykazanej w deklaracji,  a poniesienie straty zgodnie z przepisami prawa podatkowego uprawnia do skorzystania z ulg podatkowych (art. 24 Ordynacji podatkowej).

Organ ten określa również wysokość nadpłaty, w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2  i art. 74 (art. 74a Ordynacji podatkowej).

Powyższe oznacza, że o zakresie odpowiedzialności spadkobierców orzeka organ podatkowy w jednej decyzji z chwilą zaistnienia przesłanek tej odpowiedzialności. Jednocześnie organ orzeka nie o samej odpowiedzialności, lecz o zakresie tej odpowiedzialności. Odpowiedzialność spadkobierców powstaje bowiem z chwilą otwarcia spadku. W sytuacji, gdy spadkodawca był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych i zmarł w trakcie roku podatkowego, wysokość zobowiązania wynikającego z rozliczenia tego podatku za rok nierozliczony ustala w decyzji o odpowiedzialności spadkobierców właściwy urząd skarbowy, wykazując poszczególne wielkości ze wskazaniem ich wysokości.

Niewątpliwie prawa wynikające ze zobowiązań spadkodawcy stanowią prawo majątkowe związane  z prowadzoną pozarolniczą działalnością spadkobiercy, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy  o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Nie oznacza to jednak, że spadkobierca uprawniony jest do rozliczenia przychodów  i kosztów zmarłego w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

Zauważyć bowiem należy, iż w myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. (...).

Stosownie natomiast do treści art. 22 ust. 1 ww. ustawy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,  z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy.

Biorąc pod uwagę przedstawiony przez Wnioskodawcę stan faktyczny i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, stwierdzić należy, iż Wnioskodawca nie ma obowiązku składania za zmarłego podatnika deklaracji w zakresie podatku od dochodowego od osób fizycznych. W przypadku śmierci podatnika zobowiązanie podatkowe przypadające od dochodu po zmarłym ustala właściwy miejscowo dla zmarłego naczelnik urzędu skarbowego, obciążając spadkobierców ewentualnym podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wydając decyzję, organ podatkowy określa prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, wysokość poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, z ulg podatkowych, wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo spadkodawca deklaracji nie złożył.

Zgodnie z art. 100 ustawy – Ordynacja podatkowa wszelkie kwestie dotyczące rozliczeń podatkowych zostaną dokonane przez właściwy organ podatkowy w drodze decyzji.

Stanowisko w zakresie pytania nr 1 ostatecznie sformułowano w uzupełnieniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Z opisu sprawy wynika, że w marcu 2026 r. zmarł Pani ojciec, który w chwili śmierci prowadził działalność gospodarczą. Wraz z pozostałymi spadkobiercami postanowiła Pani, że działalność nie będzie kontynuowana. Pani ojciec zmarł w trakcie realizacji umów o świadczenie usług. Na dzień śmierci część usług nie została rozliczona. W opisanej sprawie ustalono spadkobierców, którym przysługuje wchodząca do spadku wierzytelność z tytułu nieopłaconej usługi.

Pani wątpliwość dotyczy ustalenia, czy jest Pani zobowiązana do dokonania jakichkolwiek czynności podatkowych (złożenie deklaracji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, rozliczenia dochodu uzyskanego przez spadkodawcę), w szczególności – czy jest Pani zobowiązana do złożenia deklaracji podatkowej dokumentującej dochód z działalności gospodarczej spadkodawcy uzyskany po jego śmierci wskutek rozliczenia umów trwających w dniu śmierci spadkodawcy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn  (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 478):

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). W myśl art. 922 § 1 i 2 tej ustawy:

Stosownie do art. 924 ustawy – Kodeks cywilny:

Natomiast przepis art. 925 ustawy – Kodeks cywilny stanowi, że:

Podkreślam, że prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego nie należą do spadku. Ich sukcesja jest możliwa jedynie na podstawie i w granicach przepisów ustawy z dnia  29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).

Kwestię sukcesji podatkowej reguluje przede wszystkim art. 97 § 1 ustawy – Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym:

W myśl art. 97 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa:

Stosownie do art. 97 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa:

Natomiast art. 98 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa:

Z powyższego wynika, że spadkobiercy, co do zasady, przejmują majątkowe prawa  i obowiązki spadkodawcy. Spadkobiercy przejmują również przewidziane przepisami prawa podatkowego przysługujące spadkodawcy uprawnienia o charakterze niemajątkowym związane  z prowadzoną przez spadkodawcę działalnością gospodarczą, jedynie w przypadku kontynuowania, na ich własny rachunek, działalności spadkodawcy – co wynika z brzmienia art. 97 § 2 cyt. ustawy.

Ponadto, z analizy art. 97 powołanej ustawy wynika, że spadkobiercy są tą grupą następców prawnych, która nie wstępuje w prawa i obowiązki spadkodawcy, lecz przejmują te prawa  i obowiązki, które istniały w momencie śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że spadkobierca nie zawsze może działać w imieniu spadkodawcy, korzystając z jego praw.

W myśl art. 100 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa:

Stosownie do przepisu art. 100 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa:

Przepis art. 102 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa stanowi, że:

Zapis ten przedstawia szczególną sytuację, w której dozwolone jest wstąpienie spadkobiercy  w prawa spadkodawcy. Wstąpienie to może jednak odbyć się tylko w przypadku śmierci spadkodawcy w toku postępowania w sprawach dotyczących jego majątkowych lub niemajątkowych praw.

Powyższe przepisy nie mają jednak zastosowania w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych, gdy spadkodawca nie złożył zeznania podatkowego, czy też deklaracji i wysokość podatku nie została określona za jego życia. W sytuacji gdy spadkodawca był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych i zmarł w trakcie roku podatkowego, wysokość zobowiązania wynikającego z rozliczenia tego podatku za rok nierozliczony ustala w decyzji właściwy urząd skarbowy.

W myśl art. 103 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa:

Przepisy te nakładają na organy podatkowe obowiązek wszczęcia i prowadzenia postępowania  w celu określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego spadkodawcy. Organ podatkowy, wydając decyzję, określa w niej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego (na podstawie znanych organowi w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy), wysokość poniesionej straty uprawniającej spadkobierców do skorzystania, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, z ulg podatkowych, wysokość nadpłaty lub zwrotu podatku, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji złożonej przez spadkodawcę albo spadkodawca deklaracji nie złożył.

Mając na uwadze powyższe zaznaczam, że zgodnie z art. 100 Ordynacji podatkowej urząd skarbowy orzeka w jednej decyzji o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców  (tu Pani) na podstawie decyzji ostatecznych wydanych wobec Pani ojca oraz jego zobowiązań wynikających z prawidłowych deklaracji. Zatem nie jest Pani zobowiązana do dokonania jakichkolwiek czynności podatkowych (złożenie deklaracji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, rozliczenia dochodu uzyskanego przez Pani ojca) w celu ustalenia Pani zakresu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, zaległości i inne należności Pani ojca,  a w szczególności do złożenia deklaracji podatkowej dokumentującej dochód z działalności gospodarczej Pani ojca uzyskany po jego śmierci wskutek rozliczenia umów trwających w dniu jego śmierci.

Zwracam przy tym uwagę, że w myśl art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zatem, co do zasady, moment powstania przychodów z działalności gospodarczej ustala się na podstawie art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym za datę powstania przychodu uważa się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności – w zależności co nastąpi wcześniej.

W Pani sprawie przychód z tytułu usługi wykonanej przez spadkodawcę, co do której spadkodawca nie wystawił faktury i rozliczenie wierzytelności dopiero nastąpi, powstał w dacie wykonania usługi przez spadkodawcę. Tym samym rozliczenie podatkowe tego przychodu (tj. przychodu przypisanego do działalności gospodarczej spadkodawcy) zostanie dokonane przez właściwy organ podatkowy w drodze decyzji, zgodnie z art. 100 Ordynacji podatkowej.

Podsumowanie: nie jest Pani zobowiązana do dokonania jakichkolwiek czynności podatkowych (złożenia deklaracji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, rozliczenia dochodu uzyskanego przez spadkodawcę – Pani ojca) w celu ustalenia zakresu Pani odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, zaległości i inne należności spadkodawcy, a w szczególności nie jest Pani zobowiązana do złożenia deklaracji podatkowej dokumentującej dochód z działalności gospodarczej spadkodawcy uzyskany po jego śmierci wskutek rozliczenia umów trwających w dniu śmierci spadkodawcy. Zgodnie z art. 100 ustawy – Ordynacja podatkowa wszelkie kwestie dotyczące rozliczeń podatkowych spadkodawcy zostaną dokonane przez właściwy organ podatkowy w drodze decyzji.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wniosek w kwestii dotyczącej tego, jaki dokument będzie właściwy do rozliczenia usług z umów trwających w dniu śmieci spadkodawcy, na podstawie których ten spadkodawca świadczył opisane  w umowach usługi, podlega odrębnemu rozstrzygnięciu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.