0112-KDIL2-2.4011.436.2026.1.KP
Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwot powstałych w wyniku oszustwa.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanów faktycznych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 17 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanów faktycznych
Prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą (…), jest Pan podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych opodatkowanym na zasadach art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy) oraz jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług zarejestrowanym również na potrzeby rozliczeń w VAT UE. Prowadzi Pan działalność gospodarczą od 2004 r. w (...) w zakresie produkcji (...) ręcznej oraz maszynowej, (…). Towary do produkcji pozyskuje Pan z rynku krajowego oraz z krajów Unii Europejskiej.
W sposób ciągły współpracuje Pan z firmami A oraz B. A to (…) firma będąca jednym z największych producentów (…) w Europie, z siedzibą w (…). Firma specjalizuje się w produkcji (…). Firma ta eksportuje ponad 90% swojej produkcji i obsługuje międzynarodowe koncerny, takie jak (…).
Natomiast B jest firmą niemiecką z ponad (…) doświadczeniem w zakresie (…). (...) tej firmy są produkowane w (…). Firma ta posiada liczne oddziały na całym świecie, między innymi w (…).
Podczas współpracy z powyższymi podmiotami osobiście wiele razy przebywał Pan w ich siedzibach w (…) oraz przedstawiciele tych przedsiębiorstw przebywali również w Pana zakładzie produkcyjnym. Nawiązane kontakty owocowały stałą współpracą. Przyjęta praktyka handlowa wypracowana podczas wielu lat współpracy opierała się na zamawianiu przez Pana towaru w drodze korespondencji elektronicznej (email) wysyłanej do znanych Panu osobiście pracowników tych firm, którzy potwierdzali przyjęte zamówienie również w drodze poczty elektronicznej (zwrotny email). Na początku współpracy dodatkowo funkcjonowała praktyka potwierdzania przyjęcia zamówienia przez dostawcę telefonicznie. W późniejszym okresie dostawca informował jedynie zwrotną pocztą elektroniczną, że przyjął zamówienie i ono nie było potwierdzane przez Pana, natomiast otrzymywał Pan fakturę pro forma z ustalonym w zamówieniu terminem płatności. Każda otrzymana faktura proforma zawierała typowe elementy faktury, tj. oznaczenie stron, daty wystawienia, numer faktury, numer zamówienia, przedmiot zamówienia, należność do zapłaty wraz z terminem zapłaty i numerem konta bankowego do dokonania zapłaty. Zamówienia były składane do znanych Panu osób na ich adresy emailowe, skąd otrzymywał Pan potwierdzenie przyjęcia zamówienia, a następnie fakturę pro formę. Następnie zgodnie z danymi zawartymi w fakturze pro forma był dokonywany przelew środków tytułem zapłaty za towar, po czym następowała dostawa towaru. Realizacja zamówień odbywała się w terminie od 4 do 6 tygodni, licząc od dnia złożenia zamówienia i dokonania płatności. Faktury były wystawiane według jednolitego raz przyjętego wzorca bez możliwości ich edycji. Przyjęte rozwiązania korespondencyjne funkcjonowały od dłuższego czasu i były rozwiązaniami bezpiecznymi.
W przypadku stanu faktycznego będącego przedmiotem niniejszego wniosku przyjęty schemat był analogiczny. W dniu (…) stycznia 2025 r. z adresu email przydzielonego pracownikowi Pana przedsiębiorstwa zostało wysłane zamówienie do A na zakup i (…) o łącznej wartości (…). W dniu (…) stycznia 2025 r. zostało złożone zamówienie w firmie B na zakup i dostawę (…) o łącznej wartości (…). Zamówienia te dotarły do adresatów, ponieważ przygotowali oni towar do wysyłki.
Zamówienia zostały wysłane do powyższych firm, na znane Panu adresy korespondencji elektronicznej, to znaczy w przypadku A (...) oraz w przypadku B (...). Na złożone zamówienia otrzymał Pan odpowiedzi o ich przyjęciu. Odpowiedzi otrzymał Pan z adresów email (…) z podpiętym DW fałszywym adresem (…) oraz (…) z podpiętym fałszywym adresem (…). W treści korespondencji emaliowej była historia korespondencji, tzn. z treścią złożonego zamówienia. Powyższe adresy emailowe nie różniły się zbytnio od adresów występujących w historii korespondencji. Powyższe adresy obok tych prawidłowych były łudząco podobne do adresów prawidłowych używanych w dotychczasowej korespondencji. Przy bliższej weryfikacji adresów email można zauważyć, iż podłączone fałszywe adresy różnią się od tych prawidłowych. Z uwagi na to, że poczta elektroniczna miała w sobie historię korespondencji potwierdzającą ustalenia, podłączone adresy nie były weryfikowane. Z powyższych adresów otrzymał Pan faktury pro forma wystawione w Pana mniemaniu przez dostawców, tj. (…). Otrzymane dokumenty zostały rzekomo wysłane z firmy A. Natomiast rzekomo w przypadku firmy B w dniu (...).02.2025 r. wysłane zostały dokumenty nr (…). Co istotne zastosowana numeracja faktur oraz ich szata graficzna, a także to, że dotyczyły zamówionego towaru, wskazywały bezsprzecznie, że pochodzą od prawdziwych dostawców towaru. Dokumenty zostały przesłane elektronicznie, bez możliwości ich edycji w żadnym polu, tzn. także bez możliwości podmiany konta bankowego. Szata graficzna wymienionych faktur była taka sama, układ faktury, a nawet użyta czcionka były analogiczne. Wzrokowo faktury te były fakturami takimi samymi, jakimi posługiwali się dostawcy. Dane widniejące na fakturach niczym nie różniły się od faktur wystawianych w przypadku realizacji poprzednich zamówień. Dane te zostały przez Pana sprawdzone i były autentyczne. Zwrócił Pan uwagę na zmianę, jaka zaszła w numeracji kont bankowych. Otóż konta te były inne niż konta, na które realizował Pan zapłaty w przypadku realizacji poprzednich zamówień. Z ostrożności oraz potrzeby posiadania potwierdzeń emailowych, wysłał Pan emaile na adresy do kontaktu z zapytaniem o numery kont, wskazując, że są one inne niż konta, na które do tej pory realizował Pan zapłaty za zamówione towary. W odpowiedzi otrzymał Pan drogą emailową potwierdzenie, że uległa zmiana kont do zapłaty i zapłatę za towar należy zrealizować na podane na fakturach konta bankowe. Korespondencja emailowa nie budziła Pana podejrzeń, ponieważ zawierała treści korespondencji historycznej.
W okresie od 28 stycznia 2025 r. do 11 lutego 2025 r. dokonał Pan przelewów w kwocie (…) Euro na konta bankowe wskazane na fakturach pro forma, tj. (…) oraz (…). Z uwagi na to, że Pana współpraca handlowa z powyższymi dostawcami datuje się na rok 2024 i była prowadzona w ten sam przyjęty sposób, tzn. drogą elektroniczną przesyłane było zamówienie do dostawcy, który potwierdzał, że towar jest przygotowany do dostawy i następnie wysyłał fakturę pro forma, która była opłacana przelewem, dodatkowa weryfikacja prawidłowości rachunków bankowych nie była praktykowana. Przelewu środków dokonał Pan osobiście poprzez bankowość elektroniczną za pomocą hasła. Po dokonaniu przelewu pozostał Pan w oczekiwaniu na otrzymanie towaru. Po kilku dniach od dnia realizacji przelewów telefonicznie skontaktował się Pan z dostawcami (...), którzy po procesie weryfikacji kont bankowych oświadczyli, że środki finansowe nie dotarły do dostawców i po dalszym badaniu wskazano, że w ich zasobach brak informacji o korespondencji mailowej, jaką prowadził Pan w celu sprawdzenia kont bankowych, a osoby, do których wysyłał Pan informacje, nie otrzymały od Pana żadnej korespondencji.
Niezwłocznie po otrzymaniu takich informacji, w dniu (…) marca 2025 r. złożył Pan zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa do Prokuratury Rejonowej w (…) w dniu (...) marca 2025 r. zawiadomił Pan (...) działającego w strukturach (…) – Państwowego Instytutu Badawczego, prowadzącego działalność naukową, krajowy rejestr (…) i dostarczającego zaawansowane usługi teleinformatyczne. Natomiast w dniu (...) marca 2025 r. zgłosił Pan reklamację do banku obsługującego transakcje, tj. (…), w której wskazał Pan cztery przelewy podlegające reklamacji i wnioskował o ich anulowanie (karta zgłoszenia (…)), zawiadomił Pan Policję Państwową o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa. O okolicznościach sprawy zawiadomił Pan również swoich kontrahentów, A oraz B którzy wystąpili do miejscowej policji z zawiadomieniem o popełnionym przestępstwie. Jednakże przepisy obowiązujące w krajach ich siedzib nie zezwalają na ściganie przestępstw popełnionych na terenie Polski.
Prokuratura Rejonowa w (...) wszczęła postępowanie o czyn z art. 270 § 1 kk oraz art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, nadając sygn. (…).
Niezależnie od powyższego zbadanie sprawy zlecił Pan niezależnej agencji detektywistycznej. W toku dochodzenia prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w (...) oraz z materiałów agencji detektywistycznej wynika, że dane dostawców zostały bezprawnie wykorzystane do oszustwa, prawdopodobnie doszło do przechwycenia korespondencji handlowej, jaką prowadził Pan ze swoimi dostawcami, i w miejsce faktur wystawionych przez dostawców oszuści wystawili faktury łudząco podobne do faktur Pana dostawców z tą różnicą, iż na tych fakturach podmieniono numery kont bankowych do przelewów. Pana kontrahenci nie posiadają kont o podanych numerach.
Natomiast numery rachunków bankowych, na które dokonał Pan przelewów, należą do banku portugalskiego. O właścicielu fałszywych kont bankowych, tj. banku portugalskim dowiedział się Pan dopiero po wykonaniu czynności sprawdzających przez (…). Pismem z dnia (…) marca 2025 r. (…) poinformował Pana, że Bank na podstawie Pana zgłoszenia reklamacyjnego wystąpił do banku zagranicznego o zwrot przelanych środków, jednakże decyzja zależy od odbiorcy i (…) nie ma na nią wpływu. W dniu (…) kwietnia 2025 r. otrzymał Pan informację mailowa z banku (…), że nie jest możliwe udostępnienie danych przelewu, a w dniu (…) kwietnia 2025 r. otrzymał Pan korespondencję mailową z Banku (…), że otrzymano odpowiedź z banku zagranicznego na zgłoszenie reklamacyjne – beneficjent przelewu odmówił zgody na realizację odwołania płatności. Drugą reklamację wskazanych przelewów złożył Pan w banku (…) dnia (…) października 2025 roku. Również i tym razem otrzymał Pan tożsamą odmowę.
Następnie (...) października 2025 roku złożył Pan zawiadomienie do Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości z siedzibą w (…).
Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w korespondencji mailowej oraz dokumentach, jakie skierował Pan do tych instytucji i posiada Pan na to stosowna dokumentację.
Z informacji uzyskanych z Prokuratury, jak również z niezależnej agencji detektywistycznej otrzymał Pan informacje, że padł Pan ofiarą oszustwa polegającego na przechwyceniu komunikacji mailowej pomiędzy dwoma podmiotami i podszycie się pod jeden z podmiotów ze wskazaniem oszukańczego konta. Oszukańcze konta znajdowały się w banku portugalskim i istnieje duże prawdopodobieństwo, że środki finansowe zostały następnie przesłane do innego Banku. Wskazać należy również na podejrzaną niefrasobliwość banku odbiorcy środków, ponieważ przelewy te nie spowodowały jego reakcji, pomimo że środki zostały przelane na konto innego odbiorcy niewskazany w przelewie.
Zauważyć należy, że mimo wysokiej kwoty transakcji bank odbiorcy (oszusta) zaksięgował wpłaty na konta, których właścicielem jest inny podmiot, a nie firma, za którą podawał się oszust. Adres mailowy korespondował z nazwami kontrahentów, za które podszywali się oszuści i z tego adresu zostały wysłane faktury. W związku z tym, że była to transakcja międzynarodowa możliwości weryfikacji rachunków (jak w Polsce na podstawie tzw. białej listy podatników) są ograniczone lub poważnie utrudnione. Działając w zaufaniu do kontrahentów, z którymi dotychczasowa współpraca działała bez zarzutów, zauważył Pan zmianę kont bankowych, jednakże Pan wątpliwości zostały rozwiane w drodze korespondencji mailowej, jaką w tej sprawie wymienił Pan z dostawcami. Padł Pan tutaj ofiarą własnej ostrożności, ponieważ chcąc mieć pisemne potwierdzenie zmiany kont, prowadził Pan korespondencję drogą elektroniczną. Oszuści potwierdzili fakt zmiany numerów kont bankowych. Potwierdzenie to było dla Pana wystarczające z uwagi na stałą współpracę, jaką z kontrahentami prowadzi Pan od dłuższego czasu. Weryfikacje danych, jakie zostały dokonane przez Pana, w Pana ocenie są rzetelne. Procedura postępowania z zamówieniami oraz przelewami, jaka została wypracowana z kontrahentami, nie budziła żadnych wątpliwości. Składały się na to osobiste kontakty i znajomość osób, które występowały w imieniu kontrahentów, nienaganna jakość zakupionego towaru oraz łatwość realizacji dostaw. Te elementy nigdy nie zawiodły i tak miało być tym razem, gdyby nie okoliczność przechwycenia przez oszustów korespondencji emaliowej określanej oszustwem (…). Prokuratura Rejonowa w (…) zawiadomiła Pana, że w toku postępowania podjęto działania zmierzające do wykonania czynności w ramach europejskiego nakazu dochodzeniowego przez organy ścigania Republiki (…).
Postanowieniem z dnia (...).12.2025 r. sygn. (…) został Pan zawiadomiony o zawieszeniu przedmiotowego postępowania. Obecnie trwa postępowanie prowadzone przez organy ścigania Republiki (…) i jak podejrzewa Pan, okres zawieszenia postępowania będzie uzależnione od efektów postępowania, jakie jest prowadzone w Portugalii na gruncie tamtejszych przepisów. W księgach rachunkowych prowadzonej działalności gospodarczej transakcja nie została ujęta jako koszt uzyskania przychodu. Z uwagi na fakt, że czynności organów ścigania muszą wykraczać poza kompetencje miejscowe polskiej prokuratury i policji, prawdopodobieństwo ustalenia sprawców przestępstwa i odzyskania zwrotu zagarniętych środków finansowych wydaje się w praktyce niemożliwe. Postępowanie przed organami ścigania nadal jest prowadzone. Zostanie najprawdopodobniej umorzone z uwagi na niewykrycie sprawcy. Z interpretacji podatkowych uzyskiwanych na wniosek podatników w sprawach o wyłudzenie środków wpłacanych na „podstawione” konta wynika, że wykrywalność sprawców przestępstw krajowych jest niewielka, a minimalna w przypadku, gdy środki są przelewane na konta założone w bankach zagranicznych.
Istotą złożonego wniosku o indywidualną interpretację prawa podatkowego na gruncie opisanego stanu fatycznego są dwie kwestie, pierwsza dotyczy możliwości uznania jako koszty uzyskania przychodów utraconych środków finansowych, natomiast druga dotyczy momentu, w jakim koszt uzyskania przychodu powinien zostać rozpoznany.
W Pana ocenie może Pan zaliczyć stratę w środkach pieniężnych do kosztów uzyskania przychodów. Strata powstała na skutek oszustwa, ze swej strony podjął Pan wszystkie możliwe działania zapobiegające powstaniu tej straty. Mimo działania w zaufaniu do kontrahenta podjął Pan niezbędne czynności weryfikacyjne, które nie uchroniły Pana przed stratą.
Podkreślić należy, iż szkoda w środkach finansowych nie powstała wskutek niefrasobliwości, czy też braku ostrożności w prowadzeniu działalności. Strata środków finansowych została dokonana przez zorganizowaną grupę przestępczą, której działanie jest nakierowane na wykorzystywanie sieci internet do realizacji przestępstw z pokrzywdzeniem osób będących celem przestępstwa. Nie sposób w takich warunkach zakładać o możliwości przeciwstawieniu się takiemu przestępstwu przy realizacji transakcji o wielkości takiej, jaka wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Strata jest konsekwencją prowadzonej działalności gospodarczej, została poniesiona przez Pana jako podatnika, zapłacona na podstawie wystawionej faktury. Wydatek został przez Pana, jako podatnika, poniesiony, jest rzeczywisty, tj. wartość poniesionego wydatku nie została w jakikolwiek sposób zwrócona. Powstanie straty było spowodowane działaniem niezawinionym, nieprzewidywalnym i nie przypisuje Pan sobie winy przy jej powstaniu, bowiem zachował Pan należną staranność przeciwdziałającą ewentualnemu wystąpieniu uszczerbku w majątku. W Pana ocenie podjął Pan znacznie szersze środki ostrożności niż wynikające z działania, jakie powinien podjąć rzetelny i przewidujący przedsiębiorca.
Zasady kwalifikowania wydatków jako koszt uzyskania przychodów określają przepisy art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych katalog wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów nie obejmuje swym zakresem strat, gdy strata ta jest niezawiniona, tj. jeżeli podatnikowi nie będzie można przypisać winy przy jej powstaniu, gdy podatnik nie mógł przewidzieć powstania szkody ani też jej zapobiec.
Po odkryciu przestępstwa i kradzieży Pana środków finansowych w drodze oszukańczego przejęcia korespondencji emailowej, natychmiast jak to było tylko możliwe, zawiadomił Pan polskie organy ścigania oraz wynajął Pan niezależną firmę detektywistyczną do odszukania przestępców i odzyskania środków. Jednakże po upływie niemalże roku od dnia przestępstwa efekty prowadzonego śledztwa przez organy ścigania są mizerne, a wręcz niezadowalające. Polskie organy ścigania wypracowały jedynie tezę o skierowaniu środków finansowych do innych banków niż banki Pana kontrahentów. Skierowaniu środków na konta bankowe banków portugalskich i prawdopodobieństwie wypływu środków z tych banków. Zatem jest to teza, która została wypracowana na wstępie przez agencję detektywistyczną.
Biorąc pod uwagę wartość poniesionej straty, jak również związaną z tym niełatwą sytuację majątkową Pana firmy uważa Pan, że utracone w skutek przestępstwa środki finansowe powinny zostać uznane jako koszty uzyskania przychodów. W Pana ocenie poniesioną stratę w środkach pieniężnych w wyniku oszustwa może Pan zaliczyć w koszty uzyskania przychodów w momencie doręczenia Panu postanowienia o zawieszeniu śledztwa.
Pytania
1. Czy opisana w stanie faktycznym strata w środkach pieniężnych, która powstała w wyniku oszustwa, stanowi koszt uzyskania przychodów?
2. Z jaką datą poniesioną stratę w środkach pieniężnych należy ująć do kosztów uzyskania przychodów?
Pana stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U.2025.163 t.j. z dnia 2025.02.07 z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Zatem w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej kosztem uzyskania przychodów będzie taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki:
· został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
· jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
· pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
· poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
· został właściwie udokumentowany,
· nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ust. 1 cyt. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Przy czym należy pamiętać, że związek przyczynowy między poniesieniem wydatku a osiągnięciem przychodu bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku.
Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodów bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Zatem kosztami uzyskania przychodów będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w tym celu, nawet wówczas, gdy z obiektywnych powodów przychód nie zostanie osiągnięty.
Należy też przyjąć, że koszty związane z zachowaniem źródła przychodów to takie, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła w dalszym ciągu uzyskiwano, oraz aby takie źródło w ogóle dalej mogło istnieć.
Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać te koszty, które zostały poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób gwarantujący bezpieczne jego funkcjonowanie. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu niedopuszczenia do utraty źródła przychodów w przyszłości.
Jednocześnie zwraca Pan uwagę, że konieczność poniesienia danego wydatku nie może wynikać z zaniedbań lub sprzecznych z prawem działań podatnika.
Wspomniany wcześniej katalog wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zawarty w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie stwarza domniemania, że wszelkie pozostałe koszty, które nie są wymienione w tym przepisie, zostaną ex lege uznane za koszty uzyskania przychodów.
Wśród wyżej wymienionego, tzw. negatywnego katalogu kosztów nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych. Nie oznacza jednak, że w każdym przypadku straty te, jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów. Jednak wyraźnie Pan podkreśla, że w niektórych sytuacjach strata w środkach obrotowych – tutaj środkach pieniężnych – może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Niemniej jednak strata ta powinna mieć charakter wyjątkowy, sporadyczny i faktycznie niemożliwy do uniknięcia. Zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być każdorazowo ocenione w aspekcie:
· całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności,
· okoliczności, które spowodowały powstanie straty,
· udokumentowania straty,
· podjętych przez podatnika działań zabezpieczających.
Na ogół stratą jest zniszczenie, uszkodzenie, utracenie towarów lub maszyn, urządzeń i innych wartości w wyniku pożaru, powodzi lub kradzieży. Strata jest następstwem zdarzeń losowych i nie wynika z celowego działania danego podmiotu. Dla celów podatkowych natomiast uznaje się za stratę tylko taką, która dodatkowo powstała na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych i będących nie do uniknięcia przez racjonalnie działającego podatnika. I tylko takie okoliczności mogą być uzasadnione dla zaliczenia powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów.
Podkreślam przy tym, że w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej jedynie straty w środkach obrotowych powstałe w trakcie działania podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem dochowania przez niego należytej staranności, mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów. Jednocześnie każdy przypadek straty w środkach obrotowych należy rozpatrywać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie oraz oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika.
Co do zasady za stratę w środkach obrotowych można uznać wyłącznie skutki takiego nagłego i nieprzewidywalnego zdarzenia, które spowodowało uszczerbek w majątku podatnika, tj. utratę (bądź zmniejszenie wartości) składników majątku będących w jego posiadaniu lub stanowiących jego własność.
Zwracam uwagę, że dodatkowym warunkiem zaliczenia straty w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów jest wymóg braku zawinienia podatnika w powstaniu straty. W konsekwencji – zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów mogą podlegać tylko takie straty, które nie zostały zawinione przez podatnika i są normalnym, niezamierzonym następstwem działalności, a ich wystąpienie przy zachowaniu należytej staranności było nieuniknione.
Straty będące wynikiem braku staranności bądź nieracjonalnego działania podatnika, nawet jeśli mieszczą się w normach ustalonych przez daną jednostkę gospodarczą, nie będą mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Ponadto, aby można było zaliczyć poniesioną przez podatnika stratę do kosztów uzyskania przychodów, niezbędne jest spełnienie także warunku formalnego, jakim jest właściwe udokumentowanie poniesionego kosztu. To na podatniku spoczywa szczególny obowiązek zachowania należytej staranności, aby strata w ogóle nie powstała. Nie może być też ona skutkiem działań lub zaniedbań podatnika.
Należy przyjąć, że dla celów podatkowych wydatek będący wynikiem przestępczej działalności powstały na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot gospodarczy można uznać za zdarzenie losowe, które uzasadnia zaliczenie tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Istotnym warunkiem jest, aby wydatek będący wynikiem przestępczej działalności nie powstał z winy podatnika jako wynik jego niedbalstwa lub naruszenia przepisów bądź braku nadzoru nad pracownikami. Jakiekolwiek zawinienie ze strony podatnika przez niezachowanie staranności wymaganej w danych warunkach, niedopełnienie obowiązków ciążących na podatniku w celu uniknięcia szkody, uniemożliwia przyjęcie, że powstała szkoda stanowi wydatek o charakterze losowym.
Określając należytą staranność, należy mieć na uwadze staranność ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju, chodzi tu o pewien wzorzec zachowania w zakresie zaangażowania i dbałości w wykonywaniu pewnych czynności. Ocena należytej staranności w zakresie prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej musi tym bardziej uwzględniać zawodowy charakter tej działalności. W tym przypadku zawodowy charakter działalności określa obiektywny wzorzec wymaganej staranności.
W sytuacji, gdy wydatek będący wynikiem działalności przestępczej powstał na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia dla starannie działającego przedsiębiorcy, niezawiniony przez niego, może stanowić koszt uzyskania przychodów. Koniecznym jest jednak, aby był to wydatek rzeczywisty, który musi być również prawidłowo udokumentowany.
Ponownie należy podkreślić, że mimo wysokich kwot transakcji, bank odbiorcy (oszusta) zaksięgował wpłatę na konto, którego właścicielem jest inna osoba, a nie Firma, za którą podawał się oszust.
Na podstawie całokształtu okoliczności przedstawionych we wniosku oraz obowiązujących przepisów uznać należy, że podjął Pan racjonalne działania zabezpieczające i weryfikujące sprzedającego.
Na podstawie całokształtu okoliczności przedstawionych we wniosku oraz obowiązujących przepisów uznać należy również, że podjął Pan racjonalne i możliwe w okolicznościach sprawy działania zmierzające do odzyskania utraconych środków, jak również dysponuje Pan stosownymi dokumentami potwierdzającymi podjęcie tych działań oraz posiada Pan dokumenty z policji oraz polskiej Prokuratury.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, że towary zakupił Pan na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, strata, o której mowa we wniosku, stanowi – w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – koszt uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych oraz organów podatkowych straty w środkach obrotowych mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów w sytuacji, gdy poniesiona strata jest rzeczywista oraz odpowiednio udokumentowana oraz pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Potwierdzają to m.in. interpretacje indywidualne Dyrektora KIS:
- z dnia 5 czerwca 2025 r., nr 0111-KDIB1 -1.4010.183.2025.2.RH,
- z dnia 21 marca 2023 r., nr 0114- KDIP2-2.4010.14.2023.2.KW,
- z dnia 22 lutego 2022 r., nr 0111-KDIB1 -3.4010.690.2021.2.IZ,
- z dnia 27 sierpnia 2021 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.230.2021.1.AT,
- z dnia 9 grudnia 2024 r., nr 0115-KDIT3.4011.808.2024.2.PS.
Potwierdzają to również przykładowo stanowiska sądów administracyjnych, tj. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 6.07.2022 r., sygn. I SA/Łd 284/22 oraz NSA w Wyroku z dnia 22 maja 2025 r. sygn. II FSK 1124/22.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że w przypadku opisanej na wstępie straty spełnione są powyższe przesłanki uznania jej za koszt uzyskania przychodu.
Odnosząc się natomiast do momentu ujęcia poniesionej straty w kosztach uzyskania przychodu, należy zauważyć, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyróżnia dwie kategorie kosztów:
1) koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami;
2) koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami.
W myśl bowiem art. 22 ust. 5 ww. ustawy: u podatników prowadzących księgi rachunkowe koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 5a i 5b.
Stosownie natomiast do art. 22 ust. 5c ww. ustawy: koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.
Koszty bezpośrednio związane z przychodami to wydatki, których poniesienia przyczynia się wprost do osiągnięcia konkretnych przychodów, które składają się na całość przychodów osiąganych w roku podatkowym. Są to koszty określonego rodzaju działalności prowadzonej przez podatnika, a także koszty związane z konkretnymi transakcjami składającymi się na tą działalność. Koszty bezpośrednie to wszystkie koszty, które w sposób bezpośredni wpłynęły na przychód. Będą one różne w zależności od profilu działalności danego podatnika.
Z kolei do kosztów innych niż bezpośrednio związanych z przychodami należy zaliczyć wszelkie inne koszty dotyczące funkcjonowania jednostki, które nie mają bezpośredniego związku z uzyskiwanymi przychodami.
Wydatki związane z poniesioną stratą stanowią inny niż bezpośredni koszt podatkowy w rozumieniu art. 22 ust. 5c ustawy, gdyż nie mają one bezpośredniego odzwierciedlenia w uzyskanych przychodach, ale ich poniesienie jest niewątpliwie związane z całokształtem działalności lub też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.
Koszty pośrednie, jak wskazano powyżej, potrąca się, co do zasady, w dacie ich poniesienia, a przypadku podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów w dniu wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.
Zatem właściwym momentem rozpoznania kosztu z tytułu poniesionej straty w środkach pieniężnych będzie zatem moment uzyskania informacji o zawieszeniu dochodzenia, ponieważ będzie miało miejsce uprawdopodobnienie, że środki zostały utracone.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Zatem w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej kosztem uzyskania przychodów będzie taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki:
· został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
· jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
· pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
· poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
· został właściwie udokumentowany,
· nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ust. 1 cyt. ustawy podatkowej nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Przy czym należy pamiętać, że związek przyczynowy między poniesieniem wydatku a osiągnięciem przychodów bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem ich źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku.
Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodów bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Zatem kosztami uzyskania przychodów będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w tym celu, nawet wówczas, gdy z obiektywnych powodów przychód nie zostanie osiągnięty.
Należy też przyjąć, że koszty związane z zachowaniem źródła przychodów to takie, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła w dalszym ciągu uzyskiwano, oraz aby takie źródło w ogóle dalej mogło istnieć. Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać te koszty, które zostały poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób gwarantujący bezpieczne jego funkcjonowanie. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu niedopuszczenia do utraty źródła przychodów w przyszłości.
Jednocześnie zwracam uwagę, że konieczność poniesienia danego wydatku nie może wynikać z zaniedbań lub sprzecznych z prawem działań podatnika.
Wspomniany wcześniej katalog wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zawarty w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stwarza domniemania, że wszelkie pozostałe koszty, które nie są wymienione w tym przepisie, zostaną ex lege uznane za koszty uzyskania przychodów.
Wśród wyżej wymienionego tzw. negatywnego katalogu kosztów nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku straty te, jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów.
Wyraźnie podkreślam, że w niektórych sytuacjach strata w środkach obrotowych, np. w środkach pieniężnych – może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Niemniej jednak strata ta powinna mieć charakter wyjątkowy, sporadyczny i faktycznie niemożliwy do uniknięcia.
Zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być każdorazowo ocenione w aspekcie:
· całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności,
· okoliczności, które spowodowały powstanie straty,
· udokumentowania straty,
· podjętych przez podatnika działań zabezpieczających.
Na ogół stratą jest zniszczenie, uszkodzenie, utracenie towarów lub maszyn, urządzeń i innych wartości w wyniku pożaru, powodzi lub kradzieży. Strata jest następstwem zdarzeń losowych i nie wynika z celowego działania danego podmiotu. Dla celów podatkowych natomiast uznaje się za stratę tylko taką, która dodatkowo powstała na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych i będących nie do uniknięcia przez racjonalnie działającego podatnika. I tylko takie okoliczności mogą być uzasadnione dla zaliczenia powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów.
Podkreślam przy tym, że w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej jedynie straty w środkach obrotowych powstałe w trakcie działania podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem dochowania przez niego należytej staranności, mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Jednocześnie każdy przypadek straty w środkach obrotowych należy rozpatrywać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie oraz oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika.
Co do zasady, za stratę w środkach obrotowych można uznać wyłącznie skutki takiego nagłego i nieprzewidywalnego zdarzenia, które spowodowało uszczerbek w majątku podatnika, tj. utratę (bądź zmniejszenie wartości) składników majątku będących w jego posiadaniu lub stanowiących jego własność.
Zwracam uwagę, że dodatkowym warunkiem zaliczenia straty w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów jest wymóg braku zawinienia podatnika w powstaniu straty. W konsekwencji – zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów mogą podlegać tylko takie straty, które nie zostały zawinione przez podatnika i są normalnym, niezamierzonym następstwem działalności, a ich wystąpienie przy zachowaniu należytej staranności było nieuniknione.
Straty będące wynikiem braku staranności bądź nieracjonalnego działania podatnika, nawet jeśli mieszczą się w normach ustalonych przez daną jednostkę gospodarczą, nie będą mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Ponadto, aby można było zaliczyć poniesioną przez podatnika stratę do kosztów uzyskania przychodów, niezbędne jest spełnienie także warunku formalnego, jakim jest właściwe udokumentowanie poniesionego kosztu.
Dlatego też podkreślam, że to na podatniku spoczywa szczególny obowiązek zachowania należytej staranności, aby strata w ogóle nie powstała. Nie może być też ona skutkiem działań lub zaniedbań podatnika.
Należy przyjąć, że dla celów podatkowych wydatek będący wynikiem przestępczej działalności powstały na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot gospodarczy można uznać za zdarzenie losowe, które uzasadnia zaliczenie tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Istotnym warunkiem jest, aby wydatek będący wynikiem przestępczej działalności nie powstał z winy podatnika jako wynik jego niedbalstwa lub naruszenia przepisów bądź braku nadzoru nad pracownikami. Jakiekolwiek zawinienie ze strony podatnika przez niezachowanie staranności wymaganej w danych warunkach, niedopełnienie obowiązków ciążących na podatniku w celu uniknięcia szkody, uniemożliwia przyjęcie, że powstała szkoda stanowi wydatek o charakterze losowym.
Określając należytą staranność, należy mieć na uwadze staranność ogólnie wymaganą w stosunkach danego rodzaju. Chodzi tu o pewien wzorzec zachowania w zakresie zaangażowania i dbałości w wykonywaniu pewnych czynności. Ocena należytej staranności w zakresie prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej musi tym bardziej uwzględniać zawodowy charakter tej działalności. W tym przypadku zawodowy charakter działalności określa obiektywny wzorzec wymaganej staranności.
W sytuacji, gdy wydatek będący wynikiem działalności przestępczej powstał na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia dla starannie działającego przedsiębiorcy, niezawiniony przez niego, może stanowić koszt uzyskania przychodów. Koniecznym jest jednak, aby był to wydatek rzeczywisty, który musi być również prawidłowo udokumentowany.
Odnosząc się natomiast do momentu ujęcia poniesionej straty w kosztach uzyskania przychodów, zauważam, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyróżnia dwie kategorie kosztów:
1) koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami;
2) koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami.
W myśl bowiem art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
U podatników prowadzących księgi rachunkowe koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 5a i 5b.
Stosownie natomiast do art. 22 ust. 5c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.
Z kolei art. 22 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi:
Zasady określone w ust. 5-5c, z zastrzeżeniem ust. 6b, mają zastosowanie również do podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów, pod warunkiem że stale w każdym roku podatkowym księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów odnoszących się tylko do tego roku podatkowego.
Jak stanowi natomiast art. 22 ust. 6b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów w przypadku podatników, o których mowa w ust. 6, z zastrzeżeniem ust. 5e, 6ba, 6bb i 7b, uważa się dzień wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.
Koszty bezpośrednio związane z przychodami to wydatki, których poniesienie przyczynia się wprost do osiągnięcia konkretnych przychodów, które składają się na całość przychodów osiąganych w roku podatkowym. Są to koszty określonego rodzaju działalności prowadzonej przez podatnika, a także koszty związane z konkretnymi transakcjami składającymi się na tą działalność. Koszty bezpośrednie to wszystkie koszty, które w sposób bezpośredni wpłynęły na przychód. Będą one różne w zależności od profilu działalności danego podatnika.
Z kolei do kosztów innych niż bezpośrednio związanych z przychodami należy zaliczyć wszelkie inne koszty dotyczące funkcjonowania jednostki, które nie mają bezpośredniego związku z uzyskiwanymi przychodami.
Wydatki związane z poniesioną stratą stanowią inny niż bezpośredni koszt podatkowy w rozumieniu art. 22 ust. 5c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie mają one bezpośredniego odzwierciedlenia w uzyskanych przychodach, ale ich poniesienie jest niewątpliwie związane z całokształtem działalności lub też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.
Koszty pośrednie, jak wskazałem powyżej, potrąca się, co do zasady, w dacie ich poniesienia, a w przypadku podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów w dniu wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania (ujęcia) kosztu.
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie produkcji (…) opodatkowaną podatkiem liniowym. Współpracuje Pan w sposób ciągły z firmami zagranicznymi. W styczniu 2025 r. z adresu email przydzielonego pracownikowi Pana przedsiębiorstwa zostały wysłane zamówienia do dwóch firm zagranicznych, z którymi Pan współpracuje (dalej: Kontrahenci) na zakup i dostawę (…). Zamówienia zostały wysłane do Kontrahentów, na znane Panu adresy korespondencji elektronicznej. Na złożone zamówienia otrzymał Pan odpowiedzi o ich przyjęciu. Odpowiedzi otrzymał Pan z adresów email, na które Pan wysłał zamówienie z podpiętym DW fałszywymi adresami. W korespondencji emaliowej była historia korespondencji, tzn. z treścią złożonego zamówienia. Powyższe adresy emailowe nie różniły się zbytnio od adresów występujących w historii korespondencji. Powyższe adresy obok tych prawidłowych były łudząco podobne do adresów prawidłowych używanych w dotychczasowej korespondencji. Z powyższych adresów otrzymał Pan faktury pro forma wystawione w Pana mniemaniu przez dostawców. Zastosowana numeracja faktur oraz ich szata graficzna, a także to, że dotyczyły zamówionego towaru, wskazywały bezsprzecznie, że pochodzą od prawdziwych dostawców towaru (Kontrahentów). Dokumenty zostały przesłane elektronicznie, bez możliwości ich edycji w żadnym polu, tzn. bez możliwości podmiany konta bankowego. Szata graficzna wymienionych faktur była taka sama, układ faktury, a nawet użyta czcionka były analogiczne. Wzrokowo faktury te były fakturami takimi samymi, jakimi posługiwali się Kontrahenci. Dane widniejące na fakturach niczym nie różniły się od faktur wystawianych w przypadku realizacji poprzednich zamówień. Dane te zostały przez Pana sprawdzone i były autentyczne. Zwrócił Pan uwagę na zmianę, jaka zaszła w numeracji kont bankowych. Konta te były inne niż konta, na które realizował Pan zapłaty w przypadku realizacji poprzednich zamówień. Z ostrożności oraz potrzeby posiadania potwierdzeń emailowych wysłał Pan emaile na adresy do kontaktu z zapytaniem o numery kont, wskazując, że są one inne niż konta, na które do tej pory realizował Pan zapłaty za zamówione towary. W odpowiedzi otrzymał Pan drogą emailową potwierdzenie, że uległa zmiana kont do zapłaty i zapłatę za towar należy zrealizować na podane na fakturach konta bankowe. Dokonał Pan przelewów na konta bankowe wskazane na fakturach pro forma. Przelewu środków dokonał Pan osobiście przez bankowość elektroniczną za pomocą hasła. Po dokonaniu przelewu pozostał Pan w oczekiwaniu na otrzymanie towaru. Po kilku dniach od dnia realizacji przelewów telefonicznie skontaktował się Pan z Kontrahentami, którzy po procesie weryfikacji kont bankowych oświadczyli, że środki finansowe nie dotarły do Kontrahentów i po dalszym badaniu wskazano, że w ich zasobach brak informacji o korespondencji mailowej, jaką prowadził Pan w celu sprawdzenia kont bankowych, a osoby do których wysyłał Pan informacje, nie otrzymały od Pana żadnej korespondencji. W marcu 2025 r. złożył Pan zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa do Prokuratury Rejonowej, zawiadomił Pan także (…) Polska działającego w strukturach (...) – Państwowego Instytutu Badawczego, prowadzącego działalność naukową, krajowy rejestr (...) i dostarczającego zaawansowane usługi teleinformatyczne. W marcu 2025 r. zgłosił Pan też reklamację do banku obsługującego transakcje, w której wskazał Pan cztery przelewy podlegające reklamacji i wnioskował Pan o ich anulowanie. Zawiadomił Pan też Policję Państwową o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa. O okolicznościach sprawy zawiadomił Pan również swoich Kontrahentów, którzy wystąpili do miejscowej policji z zawiadomieniem o popełnionym przestępstwie. Zbadanie sprawy zlecił Pan również niezależnej agencji detektywistycznej. W toku dochodzenia prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową oraz z materiałów agencji detektywistycznej wynika, że dane Kontrahentów zostały bezprawnie wykorzystane do oszustwa, prawdopodobnie doszło do przechwycenia korespondencji handlowej, jaką prowadził Pan z Kontrahentami i w miejsce faktur wystawionych przez Kontrahentów, oszuści wystawili faktury łudząco podobne do faktur Kontrahentów z tą różnicą, że na tych fakturach podmieniono numery kont bankowych do przelewów. Numery rachunków bankowych, na które dokonał Pan przelewów, należą do banku portugalskiego. Bank na podstawie Pana zgłoszenia reklamacyjnego wystąpił do banku zagranicznego o zwrot przelanych środków, jednak decyzja zależy od odbiorcy. W kwietniu 2025 r. otrzymał Pan informację mailowa z banku, że otrzymano odpowiedź z banku zagranicznego na zgłoszenie reklamacyjne – beneficjent przelewu odmówił zgody na realizacje odwołania płatności. Drugą reklamację wskazanych przelewów złożył Pan w banku w październiku 2025 roku. Również i tym razem otrzymał Pan tożsamą odmowę. W październiku 2025 roku złożył Pan zawiadomienie do Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości z siedzibą w (…). Prokuratura Rejonowa zawiadomiła Pana, że w toku postępowania podjęto działania zmierzające do wykonania czynności w ramach europejskiego nakazu dochodzeniowego przez organy ścigania Republiki (...). Postanowieniem został Pan zawiadomiony o zawieszeniu tego postępowania. Obecnie trwa postępowanie prowadzone przez organy ścigania Republiki (...).
Co do zasady – strata powstała w wyniku oszustwa może stanowić koszt uzyskania przychodów w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednak warunkiem koniecznym jest posiadanie dokumentu potwierdzającego ostatecznie, że w sprawie doszło do oszustwa, a zapłacone przez Pana pieniądze nie zostaną odzyskane (może to być np. postanowienie o umorzeniu postępowania w Pana sprawie, postanowienie o umorzeniu śledztwa), a więc moment, w którym strata będzie miała postać wydatku definitywnego i nie będzie Pan w stanie w jakikolwiek sposób podejmować dalszych prób odzyskania środków przekazanych na konto oszusta.
Na podstawie całokształtu okoliczności przedstawionych w Pana wniosku oraz obowiązujących przepisów stwierdzam, że postępowanie w Pana sprawie nie zostało jeszcze zakończone. Zostało ono jedynie zawieszone na czas wykonania czynności w ramach europejskiego nakazu dochodzeniowego. Zatem nie posiada Pan jeszcze dokumentu potwierdzającego ostatecznie, że w sprawie doszło do oszustwa, a zapłacone przez Pana pieniądze nie zostaną odzyskane. Zatem na tym etapie poniesiona przez Pana strata nie może stanowić – w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – kosztu uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Właściwym momentem rozpoznania kosztu z tytułu poniesionej przez Pana straty w środkach pieniężnych będzie zatem moment uzyskania ostatecznej informacji o niemożności odzyskania środków, o których mowa w Pana wniosku.
Podkreślam jednak, że dokonanie jednoznacznych ustaleń w ww. zakresie wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej, które jest postępowaniem szczególnym, odrębnym od postępowania podatkowego. W jego toku nie przeprowadzam postępowania dowodowego, lecz dokonuję oceny Pana stanowiska na gruncie przedstawionych we wniosku stanów faktycznych. Nie jestem więc uprawniony do zbadania, czy dochował Pan wskazanej powyżej należytej staranności, podjął wszelkie niezbędne (możliwe) w określonych okolicznościach działania, zmierzające do odzyskania utraconych środków pieniężnych oraz czy dysponuje Pan stosownymi dokumentami potwierdzającymi spełnienie ww. przesłanek.
Podsumowanie: poniesiona przez Pana strata w środkach pieniężnych na moment posiadania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie może stanowić – w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – kosztu uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
Zaliczenie jej do kosztów może nastąpić dopiero, gdy strata ta będzie miała postać wydatku definitywnego, czyli zostanie potwierdzona stosownym dokumentem, z którego będzie wynikać, że w sprawie faktycznie doszło do oszustwa, a przelane przez Pana pieniądze nie zostaną odzyskane. Otrzymanie tego dokumentu będzie momentem, w którym strata będzie mogła być ujęta w kosztach uzyskania przychodów.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanów faktycznych, które Pan przedstawił, i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanów faktycznych i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów