taxmachine.pl

0112-KDIL2-1.4011.856.2021.13.TR

Interpretacja indywidualna2026-06-16Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe zbycia nieruchomości.

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

1.  ponownie rozpatruję sprawę Pana wniosku z 14 września 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Po 74/22 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2026 r. sygn. akt II FSK 524/23; i

2.  stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 września 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 14 września 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 15 września 2021 r. (wpływ 16 września 2021 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości, składającej się z jednej działki geodezyjnej nr 2 (dalej jako: Nieruchomość).

Wnioskodawca nabył Nieruchomość w 1994 r.

Na dzień zakupu Nieruchomość była gruntem rolnym. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący, między innymi, teren Nieruchomości został uchwalony przez Radę Miejską w dniu (...) kwietnia 2005 r. Wnioskodawca nie brał żadnego udziału w procesie związanym z uchwalaniem ww. planu miejscowego.

Po zakupie Nieruchomości w 1994 r. nie były przez Wnioskodawcę na Nieruchomości podejmowane żadne działania takie jak: utwardzanie gruntu, odwadnianie, budowa płotu, kanalizacji, doprowadzenia na działkę przyłączy mediów.

Nieruchomość stanowi grunt rolny (według danych z ewidencji gruntów), dla obszaru którego uchwalono w 2005 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Nieruchomość jest oznaczona jako tereny przeznaczone na cele lokalizowania obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, centrów logistycznych, terminali przeładunkowych, handlu oraz usług, w tym usług hotelarskich i innych usług noclegowych. Tym samym Nieruchomość jest terenem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o podatku od towarów i usług.

We wrześniu 2013 r. Wnioskodawca zawarł jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej i niebędąca zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT umowę dzierżawy Nieruchomości za zapłatą czynszu (...) zł ze spółką A., która realizowała dla B S.A. roboty (…). Umowa dzierżawy dotyczyła części Nieruchomości, na której dzierżawca był w okresie obowiązywania umowy uprawniony do składowania materiałów z przebudowy (…) przylegającej do Nieruchomości. Po zakończeniu przebudowy dzierżawca usunął z Nieruchomości materiały pozostałe po przebudowie. Umowa dzierżawy obowiązywała od (...) września 2013 r. do (...) grudnia 2013 r. Nieruchomość jest wolna od jakichkolwiek zabudowań, ogrodzeń, terenu utwardzonego.

Nieruchomość nie była nigdy ujmowana jako składnik majątku związany z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą. W księdze wieczystej Nieruchomości wpisana jest hipoteka banku z tytułu zaciągniętego przez Wnioskodawcę kredytu gotówkowego w 2007 r.

Wnioskodawca nosi się z zamiarem sprzedaży Nieruchomości już od dłuższego czasu. W przeszłości Wnioskodawca miał podpisaną z pośrednikiem obrotu nieruchomościami umowę dotyczącą jego pośrednictwa w sprzedaży Nieruchomości. Aktualnie Wnioskodawca nie ma żadnej obowiązującej umowy wiążącej Wnioskodawcę z pośrednikiem obrotu nieruchomościami, która by dotyczyła Nieruchomości. Wnioskodawca nie zamieszczał dotąd żadnych ogłoszeń w internecie, ani nie umieszczał tablic dotyczących sprzedaży Nieruchomości.

Mając na względzie zwiększenie szans na sprzedaż Nieruchomości Wnioskodawca zlecił podmiotom trzecim przygotowanie prezentacji graficznej Nieruchomości w formacie pdf (dalej jako: Prezentacja Graficzna) zawierającej informacje o Nieruchomości z rejestru gruntów, z ksiąg wieczystych, informacje z planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, koncepcję zabudowy Nieruchomości i raport z badania gruntu określający stan zanieczyszczenia środowiska gruntowego oraz przydatność gruntów do budowy nasypów, opinię geotechniczną. W zamierzeniu Wnioskodawcy Prezentacja Graficzna będzie przez Wnioskodawcę przekazywana każdorazowo podmiotom, które będą zainteresowane nabyciem Nieruchomości.

Obecnie prowadzone są prace projektowe oznaczone jako inwestycja „(…)”, zbudowana w całości na terenie wydzielonym z działki 2, która stanowi Nieruchomość objętą niniejszym wnioskiem).

Ze względu na to, że Nieruchomość przylega, planowane jest na początku 2022 r. wydzielenie z Nieruchomości działki geodezyjnej i przejęcie prawa własności tej wydzielonej działki przez Zarząd jako przeznaczonej na realizację celu publicznego (dalej jako: Działka Wydzielona), polegającego zlokalizowaniu na Działce Wydzielonej zjazdu publicznego z drogi (w postaci (...)) na działkę 2 (czyli na Nieruchomość) poprzez działkę 1, która jest własnością podmiotu państwowego dla obsługi działalności gospodarczej na Nieruchomości. Przewidywany obszar wywłaszczenia, które dotyczyć będzie Działki Wydzielonej obejmie (...) m2. W zamian za przejęcie prawa własności Działki Wydzielonej przez Zarząd Wnioskodawca otrzyma odszkodowanie.

Opisując inną aktywność Wnioskodawcy należy stwierdzić co następuje:

1)  Działalność gospodarcza Wnioskodawcy:

Od 1994 r. Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą. W 2005 r. i 2006 r. Wnioskodawca osiągał dochody z działalności gospodarczej (w zakresie przedmiotu tej działalności w ewidencji działalności gospodarczej wpisane było kupno i sprzedaż nieruchomości, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, działalność handlowa i usługowa w branży budowlanej) oraz z działalności prowadzonej w formie dwuosobowej spółki cywilnej (w zakresie przedmiotu tej działalności tej spółki była wpisana działalność agencji reklamowych jako przeważający przedmiot działalności).

Dnia (...) września 2010 r. Wnioskodawca wykreślił z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej działalność gospodarczą, pozostawiając wpis w ewidencji działalności gospodarczej dotyczący prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki cywilnej.

Dnia (...) września 2010 r. Wnioskodawca złożył zgłoszenie VAT-Z i wyrejestrował się z ewidencji czynnych podatników podatku od towarów i usług.

W grudniu 2011 r. Wnioskodawca wypowiedział umowę spółki cywilnej.

Dnia (...) czerwca 2015 r. Wnioskodawca zarejestrował w CEiDG działalność gospodarczą.

Od czerwca 2015 r. Wnioskodawca jest wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako przedsiębiorca prowadzący działalność wyłącznie w formie spółki cywilnej. Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki cywilnej.

Od (...) czerwca 2016 r. Wnioskodawca zmienił wpis w CEiDG poprzez określenie nazwy firmy na „O” oraz dodanie informacji, że działalność gospodarcza jest prowadzona wyłącznie w formie spółek cywilnych.

Dnia (...) lipca 2020 r. Wnioskodawca zaktualizował treść wpisu w CEiDG poprzez zastąpienie nazwy firmy „O”, nazwą O1 - nadal utrzymując zakres wpisu stwierdzający, że działalność gospodarcza jest prowadzona wyłącznie w formie spółek cywilnych.

Dnia (...) sierpnia 2021 r. Wnioskodawca zaktualizował wpis, rozszerzając go w ten sposób, że dodał nazwę firmy i wykreślił wpis, że gospodarcza jest prowadzona wyłącznie w formie spółek cywilnych, co oznacza że od tego dnia działalność gospodarcza Wnioskodawcy jest prowadzona zarówno jako jednoosobowa działalność gospodarcza, jak i jako wspólnik spółki cywilnej.

Dnia (...) sierpnia 2021 r. dodano do zakresu prowadzonej działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę jako jednoosobowego przedsiębiorcę działalność objętą PKD 6831Z Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami.

Dnia (...) sierpnia 2021 r. Wnioskodawca zarejestrował się jako czynny podatnik podatku od towarów i usług.

W dacie planowanej sprzedaży Nieruchomości oraz w dacie przeniesienia własności Działki Wydzielonej za odszkodowaniem Wnioskodawca będzie nadal zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, natomiast nie będzie już w zakresie działalności ujętej w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej miał ujętej działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, zachowując wpis o prowadzeniu działalności gospodarczej jedynie w postaci spółki cywilnej.

W świetle powyższego od września 2010 r. do sierpnia 2021 r. Wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej w formie jednoosobowej działalności gospodarczej i nie był zarejestrowany w tym okresie jako czynny podatnik podatku od towarów i usług.

2)  Nieruchomość w X:

W 1998 r. Wnioskodawca nabył działkę nr 4/1 w miejscowości X, stanowiącą nieruchomość rolną o powierzchni (...) hektarów.

Po uchwaleniu miejscowego planu w 2001 r. Wnioskodawca podzielił działkę 4/1 na mniejsze i w kolejnych latach sprzedawał działki powstałe w wyniku podziału działki 4/1, to jest sprzedał: w 2001 r. - 9 działek, w 2004 r., w 2005 roku - 7 działek, w 2006 - 29 działek.

Sprzedaż ww. działek nastąpiła dopiero po tym jak został uchwalony w 2001 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Dodatkowo miało miejsce prowadzenie w latach 2000/2001 aż do 2003 r. na części zakupionego gruntu o powierzchni około (...) ha przez ojca Wnioskodawcy - w imieniu syna - upraw rolnych.

Chronologia zdarzeń była taka, że najpierw podjęto uchwałę Rady Gminy X z dnia (...) lutego 2001 r. zatwierdzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a dopiero potem Wnioskodawca złożył w maju 2001 r. wniosek skierowany do Urzędu Gminy w X o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału zakupu działki nr 4/1 i wydana została w jego następstwie decyzja z dnia (...) maja 2001 r. o podziale działki - nr 4/1 na działki przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, działki pod aktywizację gospodarczą, pod teren stacji transformatorowej i przepompowni ścieków, pod drogi.

Wnioskodawca nie partycypował w uzbrajaniu działek przeznaczonych do sprzedaży. Wszystkie inwestycje polegająca na „uzbrajaniu terenu” realizowane były przez Stowarzyszenie (z których część była finansowana przez Wnioskodawcę); były inwestycjami realizowanymi w ramach porozumienia między Stowarzyszeniem a Gminą X i były realizowane na obszarze działek stanowiących drogi będące własnością Gminy X (jest to tzw. budowa w drodze).

Wnioskodawca nie uzbrajał swoich działek, które były potem przedmiotem sprzedaży, a jedynie ponosił część kosztów związanych z uzbrojeniem dróg przylegających do jego działek, przy czym działo się to wskutek sytuacji przymusowej dla Wnioskodawcy, bowiem z mocy prawa to obowiązkiem Gminy X było uzbrojenie dróg stanowiących własność Gminy X. Gmina mogła z tego tytułu obciążyć Skarżącego obowiązkiem uiszczenia opłaty adiacenckiej.

Co do skutków sprzedaży przez Wnioskodawcę działek wydzielonych z działki nr 4/1 i sprzedawanych w latach 2005 i 2006 toczył się spór prawny między Wnioskodawcą a organami podatkowymi. W wydawanych w latach 2011-13 decyzjach Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w (...) i następnie Dyrektor Izby Skarbowej w (...) stanęli na stanowisko, że aktywność Wnioskodawcy w 2005 r. i 2006 r. wypełniała znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a Wnioskodawca sprzedając działki w 2006 r. działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Niektóre decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w (...) były uchylane przez organ drugiej instancji. W ostatecznym rozrachunku jednak w stosunku do Wnioskodawcy w obrocie prawnym znalazły się decyzje:

·    Dyrektora Izby Skarbowej w (...) z (...) grudnia 2013 r. (wydana w następstwie korzystnego dla Wnioskodawcy wyroku WSA w (...) z dnia 16 lipca 2013 r.) umarzająca postępowanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. ze względu na jego przedawnienie;

·    Dyrektora Izby Skarbowej w (...) z (...) grudnia 2012 r. określająca zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r.

Natomiast, decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w (...) z (...) czerwca 2012 r. oraz decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w (...) z (...) lipca 2013 r. – dotyczące zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...) z dnia (...) marca 2014 r. a skarga kasacyjna organu podatkowego od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia (...) sierpnia 2021 r. ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r.

3)  Zakupy nieruchomości innych niż Nieruchomość, której dotyczy niniejszy wniosek: We wrześniu 2009 r. Wnioskodawca nabył dla siebie lokal mieszkalny wraz z miejscem garażowym w Z.

W lutym 2016 r. Wnioskodawca nabył dla siebie nieruchomość we wsi Y, składającą się z jednej niezabudowanej działki geodezyjnej, dla której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje możliwość zabudowy budynkiem mieszkalnym.

W styczniu 2019 r. Wnioskodawca zakupił dla siebie nieruchomość we wsi Y, składającą się z trzech działek geodezyjnych, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziane zostały jako tereny zielone bez prawa zabudowy.

Wnioskodawca jest stanu wolnego.

Jak podano we wniosku, w opisanych uwarunkowaniach Wnioskodawca pragnie uzyskać stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej co do wykładni przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do opisanego wyżej stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w kontekście planowanej sprzedaży Nieruchomości oraz przeniesienia prawa własności Działki Wydzielonej w zamian za odszkodowanie.

Pytania dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych

1)  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że planowana sprzedaż prawa własności Nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na to, iż od końca roku, w którym Nieruchomości została nabyta (1994 r.) upłynął okres pięciu lat, a sama sprzedaż w świetle opisanych uwarunkowań stanu faktycznego nie będzie stanowiła przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2)  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że przychód z tytułu odszkodowania za przeniesienie prawa własności Działki Wydzielonej w zamian za odszkodowanie nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na to, iż od końca roku, w którym Nieruchomości została nabyta (1994 r.) i z której zostanie wyodrębniona geodezyjnie Działka Wydzielona, upłynął okres pięciu lat, a sama sprzedaż w świetle opisanych uwarunkowań stanu faktycznego nie będzie stanowiła przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych

W Pana ocenie:

Ad. 1.

Planowana sprzedaż prawa własności Nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na to, iż od końca roku, w którym Nieruchomości została nabyta (1994 r.) upłynął okres pięciu lat, a sama sprzedaż w świetle opisanych uwarunkowań stanu faktycznego nie będzie stanowiła przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ilekroć w ustawie mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową:

a)    wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową;

b)    polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż;

c)     polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1,2 i 4-9.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Prawo własności Nieruchomości Wnioskodawca nabył do majątku osobistego w 1994 r. – a więc 27 lat temu i stanowi to prawo własności nadal majątek osobisty Wnioskodawcy.

Nieruchomość nie była nigdy wykorzystywana przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Okres obowiązywania umowy dzierżawy od września 2013 r. do grudnia 2013 r. należy oceniać w kontekście tego, że Wnioskodawca wyszedł naprzeciw oczekiwaniom i zawarł umowę dzierżawy po to by ułatwić przeprowadzenie modernizacji. Bez zgody Wnioskodawcy na składowanie w trakcie przeprowadzania robót modernizacyjnych, modernizacja byłaby bardzo utrudniona. Nieruchomość przylega, więc racjonalnym działaniem było by w trakcie robót materiały służące przebudowie lub powstałe w wyniku wykonanych prac odpady mogły być składowane w bezpośrednim sąsiedztwie modernizowanej linii - czyli na części Nieruchomości.

Nie stanowiło zatem zawarcie opisanej umowy dzierżawy działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Była to sytuacja nadzwyczajna, podyktowana okolicznościami zewnętrznymi i trwająca przez z góry określony okres czasu, przez który S.A. wykonywała prace modernizacyjne. Po zakończeniu przebudowy dzierżawca usunął z Nieruchomości materiały pozostałe po przebudowie.

W definicji działalności gospodarczej z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie zaznaczono, że działalnością gospodarczą nie jest taka działalność zarobkowa, z której uzyskane przychody zaliczone zostały do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

W związku z powyższym „nawet w sytuacji spełnienia przez podatnika warunku przewidzianego w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazującego na to, że w ramach działalności wykonywanej zarobkowo, w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu, na własny lub cudzy rachunek, podatnik osiąga przychody, które jednocześnie odpowiadają opisowi przychodów z innego niż pozarolnicza działalność gospodarcza źródła przychodu i nie zostały zaliczone w sposób jednoznaczny do przychodów z tej działalności, to przychody te stanowią przychód z tego innego źródła” (tak wskazano przykładowo w wyroku NSA z 18 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 47/09).

Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 829/17 brak jest podstaw kwalifikowania do pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podejmowanych przez podatnika czynności mieszczących się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, to znaczy mających na celu prawidłowe gospodarowanie tym majątkiem oraz zaspokajanie potrzeb rodziny.

Działań z zachowaniem – normalnych w takich przypadkach – reguł gospodarności nie należy z gruntu utożsamiać z działalnością gospodarczą. NSA wskazał wyraźnie, że samo tylko wyodrębnienie z jednej nieruchomości działek gruntu, powiązane także z koniecznością uprzedniego uzyskania stosownych decyzji administracyjnych (zatwierdzenie podziału) nie wykracza poza działania mieszczące się w zwykłym zarządzie własnymi sprawami majątkowymi. Błędne jest automatyczne wiązanie z działalnością gospodarczą takich działań podatnika, jak zlecenie sprzedaży rzeczy profesjonalnej agencji czy też poszukiwanie przezeń nabywcy za pomocą Internetu. Takie zachowania, w szczególności w XXI wieku, nie wykraczają poza normalny zarząd własnymi sprawami majątkowymi.

Jak trafnie zauważa NSA w powołanym wyżej wyroku, gospodarowanie osobistym majątkiem nie może być zarezerwowane wyłącznie dla czynności jednorazowych. Przy ocenie charakteru sprzedaży dokonywanej przez podatnika nie może decydować liczba i zakres transakcji. Jednorazowe zbycie dużego majątku może być bowiem trudne czy mniej korzystne, niż podzielonego. Właściciel, który nie może sprzedać całości, będzie sukcesywnie sprzedawać części swojego majątku. W tego rodzaju sytuacjach należałoby mówić, że działania podatnika polegające na sukcesywnej sprzedaży swojego majątku mają w istocie rzeczy charakter okazjonalny, incydentalny, a nie stały. Cecha stałości nie wynika bowiem z samej liczby zbywanych przedmiotów, ale ciągłego dokonywania określonych czynności.

Jeżeli zatem jest z góry określona liczba sprzedawanych przedmiotów, to przebieg procesu ich wyzbywania się z osobistego majątku podatnika zależy od możliwości ich sprzedaży, a nie jest wynikiem planowego charakteru działań i woli ich realizacji w sposób ciągły. Działania te ustaną bowiem wraz ze zbyciem ostatniej rzeczy przeznaczonej do sprzedaży.

Podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018, sygn. akt II FSK 2577/17 wskazano, że nie ma podstaw aby podejmowane przez podatnika czynności mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mające na celu prawidłowe, racjonalne gospodarowanie tym majątkiem oraz zaspokajanie potrzeb rodziny, kwalifikować jako prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która oznacza działalność prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1,2 i 4-9 tej ustawy.

Należy także wyraźnie podkreślić błędność przeciwstawiania sobie działalności gospodarczej jako podejmowanej z chęci zysku oraz działalności w zakresie zarządu majątkiem osobistym jako nienakierowanej na osiągnięcie zysku.

Oznaczałoby to bowiem, że działalność w zakresie zarządu majątkiem osobistym miałaby być prowadzona z naruszeniem reguł gospodarności i z założenia miałaby nie przynosić zysku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 4025/14 wyjaśnił, że działania podatnika w stosunku do stanowiących jego własność składników majątkowych wykazują cechy zorganizowania i ciągłości w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy podejmowane przez niego czynności, związane z zagospodarowaniem tego mienia i jego rozporządzaniem, będą istotnie odbiegały od normalnego wykonywania prawa własności, a nadto podatnik z operacji tych uczyni sobie lub ma zamiar uczynienia formę stałego, ciągłego (nie okazjonalnego) źródła zarobkowania.

Do zakwalifikowania aktywności podatnika jako działalności gospodarczej niezbędne jest również wykazanie profesjonalnego charakteru podejmowanych przez niego działań. Odróżnić od nich należy działania mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym mieniem, których cechą jest kierowanie się zasadami gospodarności. Działań z zachowaniem – normalnych w takich przypadkach – reguł gospodarności nie należy z gruntu utożsamiać z działalnością gospodarczą (por. cyt. wyroki NSA w sprawach II FSK 855/14, II FSK 1423/14 oraz II FSK 379/14).

Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca uważa, że sprzedaż przez Wnioskodawcę Nieruchomości nie będzie stanowiła przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji nie będzie stanowiła przychodu ze źródła „pozarolnicza działalność gospodarcza” wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca uważa także, że sprzedaż Nieruchomości ze względu na upływ 5-letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym Wnioskodawca nabył prawo własności Nieruchomości (to jest od 1994 r.) nie będzie stanowiła przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 2.

Przychód z tytułu odszkodowania za przeniesienie prawa własności Działki Wydzielonej w zamian za odszkodowanie nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na to, iż od końca roku, w którym Nieruchomości została nabyta (1994 r.) i z której zostanie wyodrębniona geodezyjnie Działka Wydzielona, upłynął okres pięciu lat, a samo przeniesienie prawa własności Działki Wydzielonej w zamian za odszkodowanie w świetle opisanych uwarunkowań stanu faktycznego nie będzie stanowiło przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ilekroć w ustawie mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej - oznacza to działalność zarobkową:

a)     wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową;

b)     polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż;

c)     polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1,2 i 4-9.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Prawo własności Nieruchomości Wnioskodawca nabył do majątku osobistego w 1994 r. – a więc 27 lat temu i stanowi to prawo własności nadal majątek osobisty Wnioskodawcy. Nieruchomość nie była nigdy wykorzystywana przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Okres obowiązywania umowy dzierżawy od września 2013 r. do grudnia 2013 r. należy oceniać w kontekście tego, że Wnioskodawca wyszedł naprzeciw oczekiwaniom i zawarł umowę dzierżawy z po to by ułatwić przeprowadzenie modernizacji. Bez zgody Wnioskodawcy na składowanie w trakcie przeprowadzania robót modernizacyjnych, modernizacja byłaby bardzo utrudniona. Nieruchomość przylega, więc racjonalnym działaniem było by w trakcie robót materiały służące przebudowie lub powstałe w wyniku wykonanych prac mogły być składowane w bezpośrednim sąsiedztwie modernizowanej linii – czyli na części Nieruchomości.

Nie stanowiło zatem zawarcie opisanej umowy dzierżawy działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Była to sytuacja nadzwyczajna, podyktowana okolicznościami zewnętrznymi i trwająca przez z góry określony okres czasu, przez który S.A. wykonywała prace modernizacyjne. Po zakończeniu przebudowy dzierżawca usunął z Nieruchomości materiały pozostałe po przebudowie.

W definicji działalności gospodarczej z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie zaznaczono, że działalnością gospodarczą nie jest taka działalność zarobkowa, z której uzyskane przychody zaliczone zostały do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1,2 i 4-9. W związku z powyższym „nawet w sytuacji spełnienia przez podatnika warunku przewidzianego w art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazującego na to, że w ramach działalności wykonywanej zarobkowo, w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu, na własny lub cudzy rachunek, podatnik osiąga przychody, które jednocześnie odpowiadają opisowi przychodów z innego niż pozarolnicza działalność gospodarcza źródła przychodu i nie zostały zaliczone w sposób jednoznaczny do przychodów z tej działalności, to przychody te stanowią przychód z tego innego źródła” (tak wskazano przykładowo w wyroku NSA z 18 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 47/09).

Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 829/17 brak jest podstaw kwalifikowania do pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podejmowanych przez podatnika czynności mieszczących się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, to znaczy mających na celu prawidłowe gospodarowanie tym majątkiem oraz zaspokajanie potrzeb rodziny.

Działań z zachowaniem – normalnych w takich przypadkach – reguł gospodarności nie należy z gruntu utożsamiać z działalnością gospodarczą. NSA wskazał wyraźnie, że samo tylko wyodrębnienie z jednej nieruchomości działek gruntu, powiązane także z koniecznością uprzedniego uzyskania stosownych decyzji administracyjnych (zatwierdzenie podziału) nie wykracza poza działania mieszczące się w zwykłym zarządzie własnymi sprawami majątkowymi. Błędne jest automatyczne wiązanie z działalnością gospodarczą takich działań podatnika, jak zlecenie sprzedaży rzeczy profesjonalnej agencji czy też poszukiwanie przezeń nabywcy za pomocą Internetu. Takie zachowania, w szczególności w XXI wieku, nie wykraczają poza normalny zarząd własnymi sprawami majątkowymi.

Jak trafnie zauważa NSA w powołanym wyżej wyroku, gospodarowanie osobistym majątkiem nie może być zarezerwowane wyłącznie dla czynności jednorazowych. Przy ocenie charakteru sprzedaży dokonywanej przez podatnika nie może decydować liczba i zakres transakcji.

Jednorazowe zbycie dużego majątku może być bowiem trudne czy mniej korzystne, niż podzielonego. Właściciel, który nie może sprzedać całości, będzie sukcesywnie sprzedawać części swojego majątku. W tego rodzaju sytuacjach należałoby mówić, że działania podatnika polegające na sukcesywnej sprzedaży swojego majątku mają w istocie rzeczy charakter okazjonalny, incydentalny, a nie stały. Cecha stałości nie wynika bowiem z samej liczby zbywanych przedmiotów, ale ciągłego dokonywania określonych czynności. Jeżeli zatem jest z góry określona liczba sprzedawanych przedmiotów, to przebieg procesu ich wyzbywania się z osobistego majątku podatnika zależy od możliwości ich sprzedaży, a nie jest wynikiem planowego charakteru działań i woli ich realizacji w sposób ciągły. Działania te ustaną bowiem wraz ze zbyciem ostatniej rzeczy przeznaczonej do sprzedaży.

Podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018, sygn. akt II FSK 2577/17 wskazano, że nie ma podstaw aby podejmowane przez podatnika czynności mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem, tzn. mające na celu prawidłowe, racjonalne gospodarowanie tym majątkiem oraz zaspokajanie potrzeb rodziny, kwalifikować jako prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która oznacza działalność prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 tej ustawy. Należy także wyraźnie podkreślić błędność przeciwstawiania sobie działalności gospodarczej jako podejmowanej z chęci zysku oraz działalności w zakresie zarządu majątkiem osobistym jako nienakierowanej na osiągnięcie zysku. Oznaczałoby to bowiem, że działalność w zakresie zarządu majątkiem osobistym miałaby być prowadzona z naruszeniem reguł gospodarności i z założenia miałaby nie przynosić zysku.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 4025/14 wyjaśnił, że działania podatnika w stosunku do stanowiących jego własność składników majątkowych wykazują cechy zorganizowania i ciągłości w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy podejmowane przez niego czynności, związane z zagospodarowaniem tego mienia i jego rozporządzaniem, będą istotnie odbiegały od normalnego wykonywania prawa własności, a nadto podatnik z operacji tych uczyni sobie lub ma zamiar uczynienia formę stałego, ciągłego (nie okazjonalnego) źródła zarobkowania.

Do zakwalifikowania aktywności podatnika jako działalności gospodarczej niezbędne jest również wykazanie profesjonalnego charakteru podejmowanych przez niego działań. Odróżnić od nich należy działania mieszczące się w zwykłym zarządzie własnym mieniem, których cechą jest kierowanie się zasadami gospodarności. Działań z zachowaniem – normalnych w takich przypadkach – reguł gospodarności nie należy z gruntu utożsamiać z działalnością gospodarczą (por. cyt. wyroki NSA w sprawach II FSK 855/14, II FSK 1423/14 oraz II FSK 379/14).

Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca uważa, że przeniesienie prawa własności Działki Wydzielonej w zamian za odszkodowanie nie będzie stanowiło przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a w konsekwencji nie będzie stanowiło przychodu ze źródła „pozarolnicza działalność gospodarcza” wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca uważa także, że przeniesienie prawa własności Działki Wydzielonej w zamian za odszkodowanie ze względu na upływ 5-letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym Wnioskodawca nabył prawo własności Nieruchomości (to jest od 1994 r.), z której zostanie wydzielona Działka Wydzielona nie będzie stanowiło przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Pana wniosek m.in. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych – 25 listopada 2021 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0112-KDIL2-1.4011.856.2021.1TR, w której uznałem Pana stanowisko za nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Panu 26 listopada 2021 r.

Skarga na interpretację indywidualną

28 grudnia 2021 r. wniósł Pan skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Zaskarżył Pan ww. interpretację w całości.

Postępowanie przed sądem administracyjnym/sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z 8 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Po 74/22.

Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 15 stycznia 2026 r. sygn. akt II FSK 524/23 oddalił skargę kasacyjną.

Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 15 stycznia 2026 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

•    uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraziły Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;

•    ponownie rozpatruję Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 592), w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej interpretacji:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie:

a)    nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)    spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)    prawa wieczystego użytkowania gruntów,

− jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Zatem, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana z odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Odrębnym źródłem przychodów jest, wskazana w art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:

a)    wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

b)    polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c)    polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Działalność jest wtedy zarobkowa, gdy jest zdolna do potencjalnego generowania zysku, a jej przeznaczeniem jest zapewnienie określonego dochodu. Jednakże brak dochodu z podjętych działań noszących znamiona działalności gospodarczej nie oznacza, że działalność taka nie była faktycznie prowadzona. Prowadzenie bowiem działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem nieosiągnięcia dochodów.

Definicja działalności gospodarczej wymaga również, aby działalność taka wykonywana była w sposób zorganizowany i ciągły. Przy tym, możliwe jest osiąganie dochodów z tego rodzaju działalności bez spełnienia niektórych formalnych elementów organizacji (np. rejestracji urzędowej), gdyż prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych.

Z kolei ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza względnie stały zamiar jej wykonywania, powtarzania określonego zespołu konkretnych działań. Kryterium ciągłości w wykonywaniu działalności gospodarczej ma na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć o charakterze incydentalnym i sporadycznym. Nie wyklucza ono jednak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu i to bez względu na okres, w którym cel ten miałby być realizowany. Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności sprawy wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia pożądanego efektu.

Przez powtarzalność rozumie się cały szereg wielokrotnie powtarzanych czynności podejmowanych w konkretnym celu. Taki zespół wielokrotnie powtarzanych czynności (nie zaś czynności sporadyczne, oderwane od siebie, niepowiązane ze sobą) w dziedzinie wytwórczej, usługowej lub handlowej podejmowanych w celach zarobkowych i na własny rachunek, można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.

W świetle art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W myśl art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku będących:

a)  środkami trwałymi albo wartościami niematerialnymi i prawnymi, podlegającymi ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

b)  składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,

c)  składnikami majątku, które ze względu na przewidywany okres używania równy lub krótszy niż rok nie zostały zaliczone do środków trwałych albo wartości niematerialnych i prawnych,

d)  składnikami majątku stanowiącymi spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które zgodnie z art. 22n ust. 3 nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

- wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Jednocześnie, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Przychody należne to wszelkiego rodzaju przychody, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego, tj. co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia. Ustawodawca nie wymaga, aby przychodem były tylko wymienione w art. 14 ust. 1 ww. ustawy pożytki, które są wprost wynikiem realizacji celu działalności gospodarczej osoby fizycznej. Co do zasady, wszelkie wpłaty pieniężne, mogą być uznane za przychód należny, zwłaszcza że listę pożytków, które nie mogą być zaliczone do przychodów uzyskiwanych z tytułu ww. działalności, stanowiącą katalog zamknięty, zawarto w art. 14 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, każde przysporzenie majątkowe, uzyskane w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowi przychód z tej działalności, o ile ustawa nie wyłącza go z tej kategorii.

Wobec powyższego, również odszkodowania, jeżeli mają związek z prowadzoną przez podatnika pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowią podlegający opodatkowaniu przychód z tej działalności, chyba że wymienione są w katalogu zwolnień przedmiotowych określonych w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wówczas odszkodowania te korzystają ze zwolnienia od podatku.

Z powyższych przepisów wynika, że przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości może stanowić przychód z dwóch źródeł, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy) albo z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w cyt. art. 10 ust. 1 pkt 8) ww. ustawy. Ustalenie, z jakiego źródła pochodzi przychód ma ogromne znaczenie dla ustalenia chociażby takich kwestii, jak ustalenie sposobu opodatkowania przychodu, możliwości odliczenia kosztów jego uzyskania itp. W pewnych sytuacjach możliwe jest występowanie wątpliwości, do jakiego źródła przychodów należy zakwalifikować danego rodzaju przychód. Jeden i ten sam przychód stanowić może przychód wyłącznie z jednego źródła. Ponadto nie jest możliwa sytuacja, w której ten sam przychód będzie np. zakwalifikowany częściowo do jednego źródła, a częściowo do innego.

W tym miejscu stwierdzić należy, że aby przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości mógł zostać zaliczony do źródła przychodów określonego wyżej wskazanym przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy, spełnione powinny zostać co najmniej dwie podstawowe przesłanki:

·         odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz

·         zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Pojęcie pozarolniczej działalności gospodarczej użyte w ustawie opiera się na trzech przesłankach:

  • zarobkowym celu działalności,
  • wykonywaniu działalności w sposób zorganizowany i ciągły,
  • prowadzeniu działalności we własnym imieniu bez względu na jej rezultat.

Ze względu na różnorodność form aktywności podatników, jakie występują w obrocie gospodarczym, proste zestawienie unormowań art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z regulacją zawartą w art. 5a pkt 6 ustawy tejże ustawy nie pozwala na stworzenie uniwersalnego wzorca zachowań umożliwiającego jednoznaczne oddzielenie tych z nich, które rozpoznawać należy jako sprzedaż związaną z wykonywaniem pozarolniczej działalności gospodarczej (pkt 3), od odpłatnego zbycia osobistego mienia (pkt 8). W każdym przypadku o właściwej kwalifikacji przychodu zadecydować musi całokształt okoliczności faktycznych, w tym dotyczących zjawisk poprzedzających i towarzyszących zbyciu składników majątkowych (nieruchomości). Na związek uzyskiwanych przychodów ze źródłem wymienionym w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może wskazywać, rozpatrywany całościowo, zespół powiązanych ze sobą działań podatnika, powtarzalnych, uporządkowanych, konsekwentnie prowadzących do osiągnięcia zysku, w szczególności łącznie polegających na wielokrotnym nabywaniu nieruchomości, ich zaawansowanym przygotowaniu do sprzedaży (tzn. w sposób wykraczający poza zwykły zarząd mieniem), wielokrotnym zbywaniu w celu zarobkowym odpowiednio przygotowanych nieruchomości.

Jak rozstrzygnął rozpoznający niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu:

1)  (…) nie sposób uznać, by w stosunku do Działki Wydzielonej, skarżący wykazywał jakąkolwiek aktywność, która mogłaby stanowić podstawę do kwalifikowania uzyskanego odszkodowania jako przychód z odpłatnego zbycia składnika majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą lub za odszkodowanie za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

2) (…) Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanął na stanowisku, że opisana we wniosku planowana sprzedaż nieruchomości nie będzie odbiegać od zwykłego wykonywania prawa własności. (…) W rezultacie błędne jest stanowisko organu, że ewentualny przychód osiągnięty przez skarżącego z planowanej sprzedaży podlegać będzie opodatkowaniu jako pochodzący ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., a tym samym powinien on być opodatkowany zgodnie z zasadami przewidzianymi dla tego właśnie źródła (art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f.).

Natomiast jak rozstrzygnął rozpoznający niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny:

Tym samym sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że przychód ze zbycia nieruchomości, o której mowa we wniosku o wydanie interpretacji, a także odszkodowanie za przeniesienie jej własności, nie może być uznany za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, a z uwagi na upływ czasu pomiędzy nabyciem a odpłatnym zbyciem nieruchomości, nie będzie także stanowił przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzam, że zarówno planowana sprzedaż Nieruchomości, jak i przeniesienie prawa własności Działki Wydzielonej, należy rozpatrywać w kontekście przepisów art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) przywołanej wyżej ustawy.

Oznacza to, że przychód uzyskany przez Wnioskodawcę z przedmiotowej sprzedaży Nieruchomości, jak również przychód z odszkodowania za przeniesienie prawa własności Działki Wydzielonej, winny być opodatkowane zgodnie z zasadami przewidzianymi dla tego właśnie źródła, tj. odpłatnego zbycia nieruchomości.

Tym samym, na gruncie niniejszej sprawy upływ pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skutkuje niepodleganiem opodatkowaniu obu ww. przychodów.

W konsekwencji stwierdzam, że:

1)  planowana sprzedaż prawa własności Nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na to, iż od końca roku, w którym Nieruchomości została nabyta (1994 r.) upłynął okres pięciu lat, a sama sprzedaż nie będzie stanowiła przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;

2)  przychód z tytułu odszkodowania za przeniesienie prawa własności Działki Wydzielonej w zamian za odszkodowanie nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na to, iż od końca roku, w którym Nieruchomości została nabyta (1994 r.) i z której zostanie wyodrębniona geodezyjnie Działka Wydzielona, upłynął okres pięciu lat, a sama sprzedaż w świetle opisanych uwarunkowań stanu faktycznego nie będzie stanowiła przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania zaskarżonej interpretacji

Przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest zagadnienie dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast zagadnienie dotyczące podatku od towarów i usług było przedmiotem odrębnego procedowania.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.