0112-KDIL2-1.4011.725.2026.2.KP

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie:

-        braku powstania przychodu w odniesieniu do kwoty zwróconej przez bank tytułem zwrotu rat kapitałowo-odsetkowych – jest prawidłowe;

-        braku wpływu opisanej ugody na dokonane odliczenia w ramach tzw. ulgi odsetkowej – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

11 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 sierpnia 2026 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 9 września 2026 r. (wpływ 9 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

A.C.

(…);

2.  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

B.C.

(…).

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca wraz z żoną B.C. działając jako konsumenci zawarli z (...) umowę kredytu mieszkaniowego (...) nr (...) z dnia (…) 2005 r. Kredyt został przeznaczony na zakup domu jednorodzinnego położonego w Y przy ul. (...), a zatem na realizację własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy i jego żony.

Kredyt miał charakter kredytu denominowanego do franka szwajcarskiego. W treści umowy kwotę kredytu określono na (…) CHF, ale faktycznie bank wypłacił kredytobiorcom kwotę w złotych polskich tj. (…) zł. Również spłata rat odbywała się w walucie polskiej przez cały okres kredytowania.

Bank dokonywał przeliczeń walutowych w sposób arbitralny i niejasny, w oparciu o własne tabele kursowe. Mechanizm waloryzacyjny przewidziany w umowie należy zakwalifikować jako abuzywny.

Od samego początku spłaty kredytu Wnioskodawcy korzystali z ulgi odsetkowej, przysługującej im na podstawie art. 26b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do końca 2006 r. W ramach ulgi Wnioskodawcy odliczali od dochodu wydatki faktycznie poniesione na spłatę odsetek od kredytu, w wysokości wynikającej z dokumentów wystawianych przez bank.

Obecnie przed Sądem Okręgowym w X pod sygn. akt (...) toczy się postępowanie dotyczące Umowy kredytu, wszczęte na skutek pozwu wniesionego przez Wnioskodawców w dniu (…) 2026 r. W postępowaniu sądowym kredytobiorcy domagają się ustalenia nieważności umowy kredytu i zapłaty kwoty (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, tytułem zwrotu świadczenia nienależnego w związku z abuzywnością postanowień umowy kredytu.

Dążąc do polubownego zakończenia sporu bank w dniu (…) 2026 r. przedstawił kredytobiorcom propozycję zawarcia ugody pozasądowej. Ugoda nie została jeszcze podpisana.

Zgodnie z propozycją ugodową, umowa kredytu ma pozostać ważna i wiążąca dla stron. Głównym założeniem ugody jest zmiana waluty zadłużenia oraz rozliczenie kredytu denominowanego do franka szwajcarskiego w taki sposób, jak gdyby od dnia zawarcia umowy stanowił on kredyt udzielony w PLN. Dotychczasowe wpłaty dokonane przez kredytobiorców na podstawie umowy kredytu miałyby zostać zaliczone w pierwszej kolejności na poczet odpowiednich rat odsetkowych, a następnie na poczet rat kapitałowych kredytu Złotowego. W wyniku zmiany waluty zadłużenia na PLN oraz ponownego rozliczenia dotychczasowych wpłat pozostałe do spłaty zadłużenie kredytobiorców ma zostać umorzone w całości. Zawarcie ugody będzie dodatkowo wiązało się z wypłatą przez bank na rzecz kredytobiorców kwoty dodatkowej w wysokości (...) zł, która odpowiada części spłaconych rat w dotychczasowym okresie kredytowania.

Ugoda nie przewiduje powstania po stronie kredytobiorców wierzytelności o zwrot odsetek – nie została w niej wyodrębniona żadna kwota stanowiąca zwrot odsetek uprzednio zapłaconych przez Wnioskodawców i odliczonych w ramach ulgi odsetkowej.

W uzupełnieniu wniosku wskazano co następuje.

W wyniku zawarcia ugody, (...) zwróci Wnioskodawcom środki pieniężne w kwocie (...) zł, która odpowiada części spłaconych rat w dotychczasowym okresie kredytowania. Bank tytułem kredytu wypłacił Wnioskodawcom kapitał w kwocie (...) zł, zaś suma ich spłat wyniosła (...) zł.

Kwota podlegająca wypłacie została nazwa w ugodzie „kwotą dodatkową”, natomiast odpowiada ona środkom, które zostały wpłacone przez Wnioskodawców do banku tytułem rat odsetkowych i kapitałowo-odsetkowych, a które w wyniku przeliczenia w oparciu o parametry finansowe przyjęte w ugodzie stały się nienależne bankowi.

Pytania

1.  Czy zawarcie przez Wnioskodawców ugody z bankiem, na podstawie której umowa kredytu pozostanie ważna, lecz zostanie rozliczona tak, jak gdyby od dnia jej zawarcia stanowiła kredyt złotowy, ustalone w wyniku tego rozliczenia saldo zostanie umorzone w całości, a dodatkowo kredytobiorcy otrzymają zwrot kwoty dodatkowej (...) zł, która jest niższa od sumy spłaconych rat w okresie kredytowania, będzie skutkowało obowiązkiem doliczenia do dochodu kwot odsetek uprzednio odliczonych przez Wnioskodawców w ramach ulgi odsetkowej na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.  Czy kwot dodatkowa w wysokości (...) zł wypłacona na podstawie ww. ugody z bankiem będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie, jeśli chodzi o pytanie pierwsze, zawarcie ugody w kształcie proponowanym przez bank nie będzie skutkowało obowiązkiem doliczenia do dochodu kwot uprzednio odliczonych w ramach ulgi odsetkowej.

Zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot, jest obowiązany doliczyć odpowiednie kwoty w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym otrzymał ten zwrot. Zastosowanie powyższego przepisu wymaga zatem łącznego wystąpienia dwóch zdarzeń, a mianowicie podatnik musiał wcześniej dokonać odliczenia określonej kwoty, a odliczona kwota musi zostać następnie podatnikowi zwrócona.

W przedmiotowej sytuacji drugi ze wskazanych warunków nie zostanie spełniony. Wnioskodawcy nie otrzymają bowiem od banku zwrotu odsetek z tytułu nieważnej czynności prawnej. Skutkiem ugody będzie wyłącznie zmiana sposobu rozliczenia nadal ważnej i wiążącej strony umowy kredytu. Propozycja ugodowa zakłada, że dla celów dalszego rozliczenia kredyt będzie traktowany tak, jak gdyby od dnia jego udzielenia stanowił kredyt Złotowy. W wyniku zastosowania uzgodnionych parametrów saldo pozostałego do spłaty zadłużenia zostanie określone na poziomie 0 zł.

Wyzerowanie salda kredytu nie jest jednak tożsame ze zwrotem Wnioskodawcom odsetek zapłaconych w poprzednich latach. W przedstawionym przyszłym stanie faktycznym bank nie będzie spełniał na rzecz kredytobiorców świadczenia polegającego na zwróceniu wcześniej pobranych odsetek. Bank zapłaci kwotę (...) zł, ale nie z tytułu zwrotu odsetek z nieważnej Umowy kredytu.

Umowa kredytu na podstawie tej ugody nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym od chwili jej zawarcia. Nadal będzie stanowiła podstawę prawną świadczeń spełnionych przez kredytobiorców w okresie kredytowania. Zawarcie ugody doprowadzi wyłącznie do zmiany warunków umowy oraz sposobu rozliczenia wzajemnych praw i obowiązków stron. W konsekwencji odsetki zapłacone przez Wnioskodawców w poszczególnych latach pozostaną odsetkami faktycznie poniesionymi na podstawie ważnej umowy kredytu. W chwili dokonywania odliczeń Wnioskodawcy spełniali przesłanki korzystania z ulgi odsetkowej, a późniejsze zawarcie ugody nie spowoduje, że dokonane w przeszłości płatności przestaną być wydatkami na spłatę odsetek.

Przedstawione zdarzenie przyszłe różni się od przypadków, w których dochodzi do stwierdzenia nieważności umowy kredytu, a następnie do zwrotu przez bank świadczeń uznanych za nienależne. W analizowanej sprawie podstawa prawna świadczeń Wnioskodawców nie odpadnie, ponieważ Umowa kredytu pozostanie ważna.

Odnosząc się zaś do pytania drugiego, w ocenie Wnioskodawców zwrot środków otrzymanych na podstawie Ugody z bankiem dotyczącej kredytu frankowego nie powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zwrot ten stanowi jedynie odzyskanie nadpłaconych środków w związku z innym przeliczeniem kredytu, a nie uzyskanie dodatkowego przysporzenia.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlega dochód, który stanowi nadwyżkę sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego, skoro Bank w wyniku zawartej ugody zwróci Państwu środki pieniężne w kwocie uprzednio przez Państwa spłaconej, która w świetle postanowień ugody została uznana za nienależną Bankowi, to jej otrzymanie nie spowoduje po Państwa stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.

W konsekwencji pieniądze te nie będą stanowiły Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Państwa stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Państwa stanowisko w tym zakresie jest więc prawidłowe.

Odnosząc się natomiast to Państwa wątpliwości czy w związku z zawarciem ugody z bankiem, na podstawie której umowa kredytu pozostanie ważna, lecz zostanie rozliczona tak, jak gdyby od dnia jej zawarcia stanowiła kredyt złotowy, ustalone w wyniku tego rozliczenia saldo zostanie umorzone w całości, a dodatkowo otrzymają Państwo zwrot kwoty dodatkowej, która jest niższa od sumy spłaconych rat w okresie kredytowania, powstanie po Państwa stronie obowiązek doliczenia do dochodu kwot odsetek uprzednio odliczonych przez Państwa w ramach ulgi odsetkowej, wskazuję co następuje.

Zasady dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych regulują przepisy art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Powołany wyżej przepis art. 26b ust. 1 ustawy stanowi, że:

W przepisie art. 26b ust. 4 pkt 1-2 ustawy ustawodawca określił wysokość dokonywanych odliczeń, gdyż są one limitowane.

Stosownie do art. 26b ust. 6-8 ww. ustawy:

Pomimo uchylenia art. 26b ustawodawca zagwarantował korzystanie z ulgi odsetkowej w ramach praw nabytych.

Jak bowiem stanowi art. 9 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588 ze zm.) :

Dla oceny skutków podatkowych Państwa sytuacji istotne jest, czy bank zwróci Państwu wartość odsetek, z którymi związane było Państwa prawo do korzystania z tej ulgi.

W opisie sprawy wskazaliście Państwo, że planujecie Państwo zawrzeć z bankiem ugodę, w ramach której bank wypłaci na Państwa rzecz kwotę dodatkową w wysokości (...) zł, która odpowiada części spłaconych rat w dotychczasowym okresie kredytowania. Kwota podlegająca wypłacie została nazwa w ugodzie „kwotą dodatkową”, natomiast odpowiada ona środkom, które zostały wpłacone przez Państwa do banku tytułem rat odsetkowych i kapitałowo-odsetkowych, a które w wyniku przeliczenia w oparciu o parametry finansowe przyjęte w ugodzie stały się nienależne bankowi. Od samego początku spłaty kredytu korzystaliście Państwo z ulgi odsetkowej. W ramach tej ulgi odliczaliście Państwo od dochodu wydatki faktycznie poniesione na spłatę odsetek od kredytu, w wysokości wynikającej z dokumentów wystawianych przez bank.

Nie można się zgodzić z Państwa twierdzeniem, że nie otrzymacie Państwo od banku zwrotu odsetek z tytułu nieważnej czynności prawnej a skutkiem ugody będzie wyłącznie zmiana sposobu rozliczenia nadal ważnej i wiążącej strony umowy kredytu. Owszem, wyzerowanie salda kredytu nie jest tożsame ze zwrotem Państwu odsetek zapłaconych w poprzednich latach. Jednak w wyniku ugody – jak wskazaliście Państwo we wniosku oraz jego uzupełnieniu – otrzymacie Państwo od banku również kwotę dodatkową, która odpowiada środkom, jakie zostały przez Państwa wpłacone do banku tytułem rat odsetkowych i kapitałowo-odsetkowych, w odniesieniu do których korzystaliście Państwo z ulgi odsetkowej. Sam fakt, że ugoda z bankiem nie wyodrębnia kwot stanowiących zwrot odsetek odliczonych wcześniej nie zwalnia z obowiązku wykazania zwróconych kwot odsetek w zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z powyższego wynika, że rozliczenie z tytułu zwrotu odsetek powinno być dokonane w zeznaniu składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu tych odsetek.

Biorąc pod uwagę powyższe, jeśli w wyniku ugody podatnik otrzyma zwrot uwzględnionych w rozliczeniu podatkowym odsetek, to zastosowanie znajdzie ww. art. 45 ust. 3a. W konsekwencji, podatnik w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym otrzymał zwrot odsetek, dolicza je do podstawy opodatkowania dla celów obliczenia podatku PIT.

Skoro zatem kwota dodatkowa, którą macie Państwo otrzymać od banku w związku z zawarciem ugody, stanowić będzie zwrot środków pieniężnych przekazanych wcześniej przez Państwa w ramach spłaty rat odsetkowych i kapitałowo-odsetkowych, to w części w jakiej otrzymana kwota stanowi zwrot odliczonych przez Państwa odsetek, powinniście Państwo doliczyć kwoty poprzednio odliczone w zeznaniu rocznym składanym za ten rok, w którym dojdzie do zwrotu odsetek.

Państwa stanowisko w tym zakresie jest więc nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A.C. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.