0112-KDIL2-1.4011.712.2026.2.DJ

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowne Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe w zakresie pytań: nr 1 (w odniesieniu do umorzonej części wierzytelności z tytułu kredytu przypadającego na zakup mieszkania wraz z przynależnym miejscem postojowym), nr 2 (w odniesieniu od otrzymanej kwoty dodatkowej oraz do umorzonej części wierzytelności z tytułu kredytu przypadającego na zakup mieszkania wraz z przynależnym miejscem postojowym), nr 3, 5-8 oraz nieprawidłowe w pozostałej części.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 6 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 4 września 2026 r. (wpływ 4 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca wraz z żoną w 2009 roku zakupił mieszkanie przy ulicy X w A, w którym zamieszkał z żoną oraz dwójką dzieci. Mieszkanie służyło zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych całej rodziny. Do mieszkania przy ulicy X przynależne jest także miejsce postojowe w parkingu podziemnym. Zakup całej nieruchomości został sfinansowany ze środków pochodzących z kredytu zaciągniętego w (…) Banku. Był to kredyt w walucie CHF. Od 2019 roku Wnioskodawca nie mieszka już w mieszkaniu przy ulicy X, jest obecnie wynajmowane. Kredyt w walucie CHF zaciągnięty na zakup tego mieszkania nadal jest spłacany.

Bank zaproponował Wnioskodawcy ugodę poprzez umorzenie pozostałego do spłaty kredytu i wypłaty na jego rzecz dodatkowej kwoty. Kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Cała kwota z kredytu pokryła koszt zakupu mieszkania. Wnioskodawca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona wyżej inwestycji mieszkaniowej. Od 2014 roku w mieszkaniu Wnioskodawca zarejestrował adres działalności gospodarczej, którą prowadził. Był to tylko adres ewidencyjny. Nigdy w nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza, nigdy też koszty mieszkania nie były rozliczane w ramach prowadzonej działalności. Od 2019 roku mieszkanie jest wynajmowane a Wnioskodawca wraz z rodziną przeprowadził się do nowego mieszkania.

Przed zakupem mieszkania przy ulicy X Wnioskodawca wraz z żoną posiadał mieszkanie, które zakupił w 2003 roku. Był to bardzo mały metraż, dlatego zdecydował się na zakup większego właśnie przy ulicy X ze względu na posiadanie dwójki dzieci oraz spodziewane przyjście na świat trzeciego dziecka.

W piśmie, stanowiącym uzupełnienie wniosku doprecyzował Pan, że umowa kredytowa której dotyczy planowana ugoda została zawarta (…) 2009 r.

Są Państwo (tj. Pan i Pana żona) jedynymi kredytobiorcami i odpowiadają Państwo za spłatę kredytu solidarnie do pełnej wysokości. Nie posiadali Państwo i nadal nie posiadają rozdzielności majątkowej, stanowiąc wspólnotę majątkową. Co roku rozliczają Państwo coroczne podatki wspólnie w podległym urzędzie skarbowym.

Całość zaciągniętego kredytu była przeznaczona na zakup mieszkania przy ulicy X, oraz refinansowania poniesionych nakładów na zakup przedmiotowej nieruchomości.

Wartość zakupionego mieszkania została ustalona na (…) zł, potwierdza to akt notarialny Nr (…) a zakup był do Państwa majątku wspólnego. Wkład własny wynosił (…)% wartości czyli (…) zł. Kwota udzielonego kredytu to (…) zł. Kwota (…) zł została przeznaczona na finansowanie przedpłat na poczet budowy i zakupu nieruchomości. Kwota (…) zł została pozostawiona do dyspozycji kredytobiorców tytułem refinansowania poniesionych nakładów na zakup przedmiotowej nieruchomości. Były to środki konieczne i niezbędne do uzyskania kredytu, a Bank sam ją bezpośrednio przeznaczył tytułem pokrycia kosztów opłat i ubezpieczenia.

Zgodnie z umową kredytową, przeznaczenie środków z kredytu:

-     finansowanie przedpłat na poczet budowy i zakupu od Inwestora Zastępczego lokalu mieszkaniowego nr X wraz z prawem wyłącznego korzystania z miejsca parkingowego,

-     prowizja tytułem ubezpieczenia spłat kredytu (…) zł,

-     jednorazowa składka tytułem ubezpieczenia na życie na okres (…) miesięcy (…) zł,

-     środki tytułem zwrotu kosztów ubezpieczenia różnicy pomiędzy wymaganym wkładem własnym kredytobiorców, a wkładem wniesionym faktycznie przez kredytobiorców (…) zł.

Ugoda, o której mowa ma to być ugoda pozasądowa. Ugoda ma zostać zawarta bez zbędnej zwłoki, po otrzymaniu interpretacji indywidualnej o zaniechaniu poboru podatku dochodowego. Całość czynności przewidywana jest do zakończenia przed końcem 2026 roku.

Miejsce parkingowe jest przynależne do mieszkania nr X, nie stanowi ono oddzielnej nieruchomości. Akt notarialny opisuje je jako stanowisko parkingowe, stanowiące część wspólną do wyłącznego korzystania właścicielom poszczególnych lokali. Cena mieszkania nie rozróżniała osobnych opłat za mieszkanie i osobnej za miejsce parkingowe. Całość została wpisana do jednej księgi wieczystej.

Kredyt, o którym mowa we wniosku, został zabezpieczony hipoteką kaucyjną ustanowioną na zakupionym mieszkaniu przy ulicy X w A.

Kredyt został udzielony przez (…) Bank (…) z siedzibą w A przy ul. (…), wpisany do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla (…), KRS (…), NIP (…) zwanym w umowie (…) Bankiem.

Ww. kredyt został zaciągnięty w banku, mającym siedzibę w Polsce - bank (…) Bank (…) z siedzibą w (…).

Zgodnie z ugodą na kwotę zwolnienia z długu, umorzenia będą się składały saldo kredytu oraz odsetki na dzień zawarcia ugody. Wyłączone zostanie roszczenie dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu własnego w kwocie wpłaconej przez kredytobiorców, jako uznane z powództwa innych kredytobiorców, za niedozwolone postanowienia umowy.

Bank dodatkowo zwróci na rzecz kredytobiorców ustaloną przez strony kwotę w PLN z tytułu zwrotu nadpłaconych środków w wyniku polubownego rozstrzygnięcia sporu. Zwolnienie z długu będzie dotyczyło wszystkich kredytobiorców, czyli Pana oraz Pana żony, odpowiadających solidarnie za dług.

Dodatkowa kwota zwrotu będzie zwrotem nadpłaconych środków tytułem spłaty kapitału i odsetek oraz innych opłat, które w wyniku ponownego przeliczenia w oparciu o parametry finansowe przyjęte w ugodzie stały się nienależne bankowi.

Ponadto, w piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku, wycofał Pan zadane pytanie: „Czy bank powinien przekazać kredytobiorcom jakieś dokumenty? Jeżeli tak to jakie i w jakim terminie?” a co za tym idzie nie oczekuje Pan na nie odpowiedzi.

Wniosek dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych, co zostało dobrze zinterpretowane pomimo użycia pojęcia „jakiegokolwiek”. Wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji dotyczy Wnioskodawcy czyli Pana osoby.

Pytania

1)  Czy w przypadku zawarcia ugody z bankiem, w ramach której dojdzie do umorzenia całości kredytu i zobowiązania wobec banku oraz zostanie zwrócona dodatkowo ustalona przez strony kwota dodatkowa, to czy Pan oraz Pana żona będą zobowiązani do zapłaty z tego tytułu jakiegokolwiek podatku?

2)  Czy muszą wskazywać w rozliczeniu rocznym podatkowym kwotę uzyskaną od banku?

3)  Czy powinni złożyć dodatkowe formularze do urzędu skarbowego, jeżeli tak to jakie?

4)  Czy bank powinien przekazać kredytobiorcom jakieś dokumenty? Jeżeli tak, to jakie i w jakim terminie?

5)  Jakich dokładnie formalności powinni dopełnić kredytobiorcy by skorzystać ze zwolnienia i do kiedy takie zwolnienie obowiązuje?

6)  Czy fakt zarejestrowania działalności gospodarczej przez Pana ma znaczenie w zakresie zapłaty przez Pana podatku od ugody?

7)  Czy fakt wynajmu mieszkania od 2019 roku ma znaczenie w zakresie podatku od ugody?

8)  Czy fakt posiadania od 2003 roku innego mieszkania (przed zakupem mieszkania przy ulicy X, na który został zaciągnięty kredyt w CHF i którego będzie dotyczyła ugoda) ma znaczenie w zakresie zapłaty podatku?

W tym miejscu wskazuję, że niniejsze rozstrzygnięcie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych odnosi się do zadanych przez Pana pytań nr: 1-3, 5-8, natomiast w zakresie pytania nr 4 wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie.

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem oraz Pana żony nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty jakiegokolwiek podatku w związku z umorzeniem kwoty kredytu przez bank w związku z zawartą ugodą i wypłatą na ich rzecz dodatkowo ustalonej kwoty.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowej, § 1, § 2 i § 4 rozporządzenia, takie zwolnienie zostało przedłużone dla kredytobiorców zawierających ugody z bankiem do końca 2026 roku. Warunkiem jest spełnienie wymagań, które małżonkowie spełniają, tj.: pieniądze z kredytu zostały przeznaczone na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych a kredytobiorcy nie korzystali wcześniej z takiego zwolnienia. Dodatkowo ugoda zostanie zawarta do końca 2026 roku. Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

W Państwa ocenie, nie jest też konieczne wykazywanie w jakimkolwiek formularzu lub rozliczeniu rocznym otrzymanych kwot z tytułu umorzenia kredytu, jak też i otrzymania kwoty dodatkowej. Nie mają też obowiązku składania dodatkowych formularzy.

Kredytobiorcy zobowiązani są do podpisania oświadczenia przy zawarciu ugody. Bank powinien przekazać tylko ugodę oraz oświadczenie podatkowe. Nie będzie konieczne także wystawienie PIT-11 ze strony banku, bowiem cała kwota z kredytu dotyczyła realizacji celu mieszkaniowego.

Zwolnienie na ten moment obowiązuje do końca 2026 roku zgodnie z powyższym rozporządzeniem. W Pana ocenie, nie jest Pan zobowiązany do zapłaty jakiegokolwiek podatku i nie wpływa na to fakt, że w mieszkaniu przy ulicy X od 2014 roku miał zarejestrowaną działalność gospodarczą i że od 2019 roku mieszkanie było wynajmowane, jak też i bez znaczenia jest ten fakt, że przed zakupem mieszkania przy ulicy X, tj. w 2003 roku posiadał inne mieszkanie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank Pana wierzytelności od kredytu hipotecznego, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu wskazuję na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Jednakże, z regulacji ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w sytuacji, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).

Istotne jest zatem, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

Wątpliwość Pana w niniejszej sprawie budzi m.in. kwestia, czy w sytuacji zawarcia ugody z bankiem w 2026 roku w ramach której dojdzie do umorzenia kredytu i zobowiązania wobec banku - będzie na Panu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

W tej sytuacji, należy zatem rozpatrzyć, czy w związku z tym przysługuje Panu możliwość skorzystania z zaniechania poboru podatku uregulowanego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w odniesieniu do umorzonego Panu długu. Odnosząc się zatem do powyższego, wskazać należy co następuje.

Z opisu zdarzenia przyszłego sprawy można wywieść, że kredyt mieszkaniowy z 2009 roku nie został zaciągnięty i przeznaczony wyłącznie na cel mieszkaniowy (tj. zakup mieszkania z przynależnym miejscem postojowym), ale również na inne cele niemieszkaniowe [tj. wskazane przez Pana: prowizja tytułem ubezpieczenia spłat kredytu, jednorazowa składka tytułem ubezpieczenia na życie, środki tytułem zwrotu kosztów ubezpieczenia różnicy pomiędzy wymaganym wkładem własnym kredytobiorców a wkładem wniesionym faktycznie przez kredytobiorców ]. W konsekwencji, skoro ze środków z udzielonego Panu kredytu (z wypłaconego kredytu) pokryte zostały (niezależnie od tego, że Bank dokonał przeznaczenia tych środków, bowiem pochodziły one z udzielonego Panu kredytu) także wskazane wyżej koszty związane z ubezpieczeniem [tj. prowizja tytułem ubezpieczenia spłat kredytu, jednorazowa składka tytułem ubezpieczenia na życie, środki tytułem zwrotu kosztów ubezpieczenia (…)] to w sytuacji zawarcia ugody, w ramach której bank umorzy pozostałą część kredytu do spłaty umorzenie należy odnieść do wszystkich elementów zaciągniętego w 2009 roku kredytu (w tym także te koszty dotyczące ubezpieczeń).

Zatem, zaniechanie poboru podatku w związku z umorzeniem przez bank części wierzytelności z tytułu kredytu zaciągniętego w 2009 roku [tj. kredytu udzielonego i przeznaczonego na: zakup mieszkania wraz z przynależnym miejscem postojowym, a także pokrycie wskazanych przez Pana kosztów (tj. prowizji tytułem ubezpieczenia spłat kredytu, jednorazowej składki tytułem ubezpieczenia na życie, środków tytułem zwrotu kosztów ubezpieczenia różnicy pomiędzy wymaganym wkładem własnym kredytobiorców a wkładem wniesionym faktycznie przez kredytobiorców)] przysługuje jedynie do tej części umorzenia wierzytelności, która odpowiada wartości kredytu, jaka służyła pokryciu kosztów zakupu mieszkania wraz z przynależnym miejscem postojowym, natomiast nie ma zastosowania do pozostałej części umorzonego długu.

Odnosząc się bowiem do części kredytu przeznaczonego na sfinansowanie prowizji tytułem ubezpieczenia spłat kredytu, jednorazowej składki tytułem ubezpieczenia na życie, środków tytułem zwrotu kosztów ubezpieczenia (…) - należy mieć na uwadze, że z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 3 rozporządzenia wynika, że „gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 (...), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego”. Dlatego do kwoty umorzonej wierzytelności w części, która odpowiada wydatkom poniesionym na sfinansowanie wskazanych wyżej kosztów [tj. prowizji tytułem ubezpieczenia spłat kredytu, jednorazowej składki tytułem ubezpieczenia (…)], a które to opłaty są wyłączone z zaniechania na mocy ww. przepisu rozporządzenia, nie znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie wskazanego rozporządzenia.

Podkreślić należy – jak już wcześniej wyjaśniłem – że zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia kredytu znajduje zastosowanie wyłącznie do tej części umorzenia kapitału, która odpowiada kwocie kredytu zaciągniętej na cel mieszkaniowy. Zatem w sytuacji, gdy kredyt został zaciągnięty i przeznaczony zarówno na cel mieszkaniowy (w niniejszej sprawie zakup mieszkania wraz z przynależnym miejscem postojowym), jak i na cele niemieszkaniowe (w niniejszej sprawie wskazane wyżej pozostałe wydatki) - zaniechanie poboru podatku powinno być stosowane proporcjonalnie, tj. wyłącznie do tej części umorzenia, która odpowiada finansowaniu celu mieszkaniowego.

Powyższe wynika z faktu, że zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kredyt, który został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego, decydujące znaczenie ma rzeczywisty cel, na jaki została przeznaczona kwota kredytu (kapitału).

Zatem, mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że zwolnienie w 2026 roku z długu (umorzenie) przez bank części kwoty kredytu zaciągniętego w 2009 r. stanowi dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie – do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu, w części w jakiej kwota kredytu zaciągniętego i przeznaczonego na zakup mieszkania wraz z przynależnym miejscem postojowym pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego przez Pana kredytu, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów. Będzie Pan bowiem spełniał wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w tym zakresie. Z tego tytułu, nie będzie ciążył na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego, ani wykazywania ww. kwot w rozliczeniu rocznym, czy składania formularzy do urzędu skarbowego.

Podkreślić należy, że ww. zaniechanie będzie możliwe w sytuacji, gdy ugoda i umorzenie nastąpi w terminie do dnia 31 grudnia 2026 r. (tak jak to będzie miało miejsce w Pana przypadku).

Jednakże, do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu, o którym mowa we wniosku w odniesieniu do kwoty umorzonej wierzytelności w części, która odpowiada wydatkom na cele niemieszkaniowe (tj. poniesionym na sfinansowanie prowizji tytułem ubezpieczenia spłat kredytu, jednorazowej składki tytułem ubezpieczenia na życie, środków tytułem zwrotu kosztów ubezpieczenia różnicy pomiędzy wymaganym wkładem własnym kredytobiorców a wkładem wniesionym faktycznie przez kredytobiorców) - zastosowania nie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. W konsekwencji, będzie Pan zobowiązany do obliczenia oraz zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od tej części umorzonej przez bank wierzytelności. Przychód ten powinien Pan wykazać zeznaniu rocznym składanym za rok podatkowy, w którym bank dokona umorzenia (tj. w niniejszej sprawie za 2026 rok) wraz z innymi dochodami, osiągniętymi przez Pana w tymże roku podatkowym opodatkowanymi na zasadach ogólnych.

W odniesieniu natomiast do wypłaconej Panu kwoty dodatkowej wyjaśniam, że z definicji przychodu zawartej w art. 11 ust. 1, wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wyjaśniam, że skoro – jak Pan wskazał w uzupełnieniu podania – dodatkowa kwota zwrotu będzie zwrotem nadpłaconych środków tytułem spłaty kapitału i odsetek oraz innych opłat, które w wyniku ponownego przeliczenia w oparciu o parametry finansowe przyjęte w ugodzie stały się nienależne bankowi - to ich otrzymanie nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie będzie skutkowało po Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego, nie będzie także Pan zobowiązany wykazywać ich w rocznym zeznaniu podatkowym ani składać dodatkowych formularzy do urzędu skarbowego.

W odniesieniu do formalności, jakich należy dopełnić, aby skorzystać z zaniechania poboru podatku w związku z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu wskazuję, że – jak już wyżej wyjaśniłem - należy spełnić wszystkie przesłanki wskazane w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Dodać również należy, że skoro umorzenie długu traktowane jest jako przychód to bank z tego tytułu co do zasady wystawia formularz PIT-11, jednakże bank może odstąpić od wystawienia PIT-11 (w sytuacji, gdy kredytobiorca zapewni, że spełnia przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów do zaniechania poboru podatku od umorzonych kwot) i wówczas wymaga podpisania specjalnego oświadczenia podatkowego.

Natomiast co do terminu obowiązywania takiego zwolnienia (skorzystania z zaniechania poboru podatku) to - zgodnie § 4 ww. rozporządzenia ww. zaniechanie poboru podatku będzie możliwe w sytuacji, gdy ugoda i umorzenie nastąpi w terminie do dnia 31 grudnia 2026 r. W Pana sytuacji – jak wywiodłem – zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu, w części w jakiej kwota kredytu zaciągniętego i przeznaczonego na zakup mieszkania wraz z przynależnym miejscem postojowym pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego przez Pana kredytu. Na powyższe zwolnienie, jak również brak obowiązku podatkowego w związku z otrzymaniem przez Pana kwoty dodatkowej nie będą miały znaczenia okoliczności, o których wspomina Pan we wniosku, tj. że:

-     w mieszkaniu przy ulicy X od 2014 roku miał Pan zarejestrowaną działalność gospodarczą (skoro wyjaśnił Pan, że w ww. mieszkaniu zarejestrował Pan adres działalności gospodarczej, ale był to tylko adres ewidencyjny - nigdy w nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza, nigdy też koszty mieszkania nie były rozliczane w ramach prowadzonej działalności);

-     od 2019 roku mieszkanie było wynajmowane (skoro kredyt został zaciągnięty na zakup tego mieszkania w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych i wcześniej mieszkał Pan w nim wraz z rodziną);

-     posiada Pan od 2003 roku inne mieszkanie (skoro jak wskazał Pan we wniosku nie korzystał Pan wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej).

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest Wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Dlatego interpretacja stanowi odpowiedź na pytania w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla Pana żony.

W odniesieniu do przedstawionych przez Pana kwot i wyliczeń we wniosku wskazuję, że kwestie te nie należą do zakresu kompetencji organu interpretacyjnego. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego rozliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy. W związku z powyższym, nie mogę i nie odnosiłem się do wskazanych przez Pana kwot we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.