0112-KDIL2-1.4011.687.2026.1.KF

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 23 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia z opodatkowania świadczenia wyrównawczego dla działacza opozycji antykomunistycznej. Uzupełnił go Pan pismem z 29 lipca 2026 r. (wpływ 3 sierpnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Przedstawił Pan stan faktyczny wynikający z decyzji o waloryzacji Pana emerytury i ponownym obliczeniu wysokości świadczenia wyrównawczego z 1 marca 2023 r., 1 marca 2024 r., 1 marca 2025 r., 1 marca 2026 r., znak (…).

Pytanie

Czy (…) znając treść zapisu decyzji o waloryzacji Pana emerytury i ponownym obliczeniu wysokości świadczenia wyrównawczego z 1 marca 2023 r., 1 marca 2024 r., 1 marca 2025 r., 1 marca 2026 r., znak (…), słusznie pobrał zaliczki na podatek dochodowy od świadczenia wyrównawczego dla działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wypłacanego Panu na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji komunistycznej lub osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 906) oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (art. 21 ust. 1 pkt 25c)?

Pana stanowisko w sprawie (wynikające z wniosku oraz uzupełnienia)

Pana zdaniem, (…) pobrał niesłusznie zaliczki na podatek dochodowy od świadczenia wyrównawczego, w związku z tym prosi Pan o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata od 1 marca 2023 r. do lipca 2026 r. w wysokości (…) zł (słownie: (…) złotych) powstały w wyniku nienależnego pobierania zaliczki na podatek dochodowy od wypłacanego Panu świadczenia wyrównawczego dla działaczy opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Celem tego świadczenia jest zwiększenie pomocy Państwa dla tej grupy społecznej i częściowe rekompensowanie ekonomicznych skutków represji doznanych w okresie PRL.

Pobiera Pan świadczenie wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 25c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, świadczenia te są wolne od podatku dochodowego, nawet wtedy gdyby świadczenie wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej nie zostało wymienione w katalogu zwolnień podatkowych, nie oznacza jeszcze, że podlega opodatkowaniu. Organ powinien wskazać konkretny przepis ustawy o PIT kwalifikujący świadczenie wyrównawcze jako przychód podlegający opodatkowaniu. W przypadku braku takiej podstawy, nie ma podstaw do poboru podatku.

Mimo to, organ rentowy (…) przez kilka ostatnich lat bezpodstawnie pomniejszał Pana świadczenie o zaliczki na podatek dochodowy. Powyższe działanie skutkowało pobraniem podatku w zawyżonej wysokości. W związku z powyższym, prosi Pan o zwrot nadpłacanych kwot na Pana rachunek bankowy.

Informuje Pan ponadto, że dwa razy dzwonił Pan, tj. (…) lipca 2026 r. o godz. (…) oraz (…) lipca 2026 r. (…) na infolinię nr (…) konsultanta Krajowej Administracji Skarbowej z zapytaniem, czy powinien Pan płacić podatek od świadczenia wyrównawczego. (...) na podstawie ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. – art. 21 ust. 1 pkt 25c.

Świadczenie wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej nie jest samodzielnym świadczeniem emerytalnym, lecz specjalnym dodatkiem, dodatkiem lex specialis o charakterze gwarancyjnym przyznawanym ze względu na szczególny status działaczy opozycji antykomunistycznej, który nie podlega opodatkowaniu i oskładkowaniu.

W Pana ocenie, to co (…).

W preambule ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej z dnia 20 marca 2015 r. jest wyraźnie podniesione, że działacze opozycji świadczenie wyrównawcze, czyli wsparcie finansowe otrzymują za szczególne zasługi dla Polski, którzy w latach 1956-1989 z narażeniem własnego życia, wolności, majątku, praw pracowniczych angażowali się w działalność antykomunistyczną zmierzającą do odzyskania suwerenności i niepodległości ojczyzny lub byli z tych powodów represjonowani, są teraz, za to że zachowali się jak trzeba, zobowiązani do płacenia od tego (...) świadczenia wyrównawczego podatek dochodowy od osób fizycznych.

W Pana ocenie, Państwo Polskie (...), przyznało te w Pana ocenie (...) świadczenie wyrównawcze, żeby jeszcze bardziej je pomniejszać o podatek dochodowy od osób fizycznych. Od świadczeń wyrównawczych za szczególne zasługi dla ojczyzny podatku dochodowego od osób fizycznych się nie płaci. (...).

Gdyby działacze opozycji otrzymywali emerytury na podobnym poziomie co ich prześladowcy, w wysokości ok. (...) zł miesięcznie, to taki podatek od dochodów można by było zapłacić. Niestety (...).

Świadczenie wyrównawcze dla działaczy opozycji będących na emeryturze nie jest opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie to wynika z faktu, że świadczenie to (wypłacane jako różnica do określonego progu zagwarantowanego w przepisach) dzieli losy innych form wsparcia dla opozycyjnej działalności i w praktyce urzędowej jest traktowane jako wolne od PIT na podstawie powiązań z przepisami o pomocy i uprawnieniach kombatanckich.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wynikającą z przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnymi źródłami przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 1:

Na podstawie art. 12 ust. 7 ww. ustawy:

Na podmiotach dokonujących świadczeń z ww. tytułu ciążą natomiast obowiązki płatnika, wynikające z art. 34 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:

Powyższe oznacza, że świadczenia emerytalne, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że otrzymuje Pan świadczenie wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej. Od wypłacanego świadczenia organ rentowy pobiera zaliczki na podatek. Powziął Pan jednak wątpliwość czy otrzymywane świadczenie wyrównawcze powinno być opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 25c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym należy wskazać na ustawę z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1053). Ustawa ta – jak wynika z art. 1 pkt 3 – reguluje m.in.:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

W myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei kwestia świadczenia wyrównawczego została uregulowana w art. 10a ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Zgodnie z ust. 1, 2 oraz 4 tego przepisu:

Jednocześnie w myśl art. 10c ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie natomiast z przywołanym przez Pana przepisem art. 21 ust. 1 pkt 25c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak wynika z powyższego, na podstawie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, działaczom opozycji antykomunistycznej mogą zostać przyznane trzy różne świadczenia: świadczenie pieniężne, pomoc pieniężna oraz świadczenie wyrównawcze. Różnią się one przede wszystkim wysokością oraz podmiotem wydającym decyzję co do ich przyznania.

Zwolnieniem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 25c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, objęte są jedynie świadczenie pieniężne oraz pomoc pieniężna przyznane na podstawie przepisów ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Przepis ten enumeratywnie wymienia świadczenia zwolnione z opodatkowania. Zatem, nie sposób uznać, że przedmiotowym zwolnieniem objęte jest również świadczenie wyrównawcze, wypłacone na podstawie art. 10a tej ustawy. Tylko świadczenie pieniężne lub pomoc pieniężna, wskazane w art. 7 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 25c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Okoliczność, że świadczenie wyrównawcze również otrzymywane jest na podstawie przepisów ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, nie oznacza, że świadczenie to także jest objęte dyspozycją tego przepisu.

Podkreślenia wymaga, że zwolnienia podatkowe oraz ulgi są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, jak również ulgi, należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów. Stąd też, prawo do korzystania z przedmiotowego zwolnienia przysługuje podatnikowi tylko i wyłącznie w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie prawa. Przepisy te winny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

Wbrew Pana stanowisku przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w szczególności wskazany przez Pana art. 21 ust. 1 pkt 25c tej ustawy – nie zwalniają z opodatkowania świadczenia wyrównawczego dla działaczy opozycji antykomunistycznej. Wspomniany przepis zwalnia z podatku wyłącznie świadczenie pieniężne oraz pomoc pieniężną przyznawane przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Świadczenie wyrównawcze (wypłacane przez organ rentowy) to odrębny instrument prawny, od którego płatnik ma obowiązek pobierać zaliczkę na podatek dochodowy.

Podsumowując, otrzymywane przez Pana świadczenie wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Świadczenie to nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania, w szczególności nie znajduje do niego zastosowania zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 25c ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych. Organ rentowy prawidłowo zatem pobierał zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłacanego Panu świadczenia. Tym samym, nie ma podstaw aby wnioskował Pan o zwrot nienależnie pobranego podatku.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

W związku z załączeniem do wniosku dokumentów zaznaczam, że wydając interpretację indywidualną opieram się jedynie na przedstawionym we wniosku stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym. Nie mam możliwości modyfikowania (uzupełniania, odtwarzania) stanu faktycznego danej sprawy, nie prowadzę również postępowania dowodowego. W rezultacie dołączone do wniosku dokumenty nie podlegały analizie w toku niniejszego postępowania.

Wyjaśniam również, że kwestie związane ze stwierdzeniem ewentualnej nadpłaty i zwrotu podatku dochodowego należą do kompetencji naczelnika właściwego dla Pana urzędu skarbowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.