0112-KDIL2-1.4011.665.2026.2.MBP

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 15 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 10 sierpnia 2026 r. (wpływ 10 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym, nieprowadzącą działalności gospodarczej w zakresie objętym niniejszym wnioskiem. Umowa kredytu, której dotyczy ugoda, została zawarta poza działalnością gospodarczą i służyła realizacji Pani własnych celów mieszkaniowych. W dniu (…) marca 2006 r. zawarła Pani z bankiem umowę kredytu mieszkaniowego.

Z projektu ugody wynika, że kredyt mieszkaniowy był kredytem udzielonym w całości na finansowanie własnego celu mieszkaniowego Kredytobiorcy. Aktualnie toczy się postępowanie sądowe. Pomiędzy Panią a bankiem powstał spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umowy kredytu oraz ważności całej umowy. Spór zawisł przed Sądem Rejonowym w sprawie, z Pani powództwa przeciwko bankowi o zapłatę. W dniu (…) marca 2020 r. dokonała Pani przedterminowej spłaty kredytu.

W maju 2026 r. bank złożył Pani propozycję ugody, w ramach której ma nastąpić wzajemne potrącenie roszczeń stron. Ugoda nie została jeszcze przez Panią podpisana. Zgodnie z projektem ugody, na dzień zawarcia ugody w księgach banku nie figuruje żadne Pani zobowiązanie z tytułu umowy kredytu.

Ugoda nie przewiduje zatem umorzenia istniejącego zadłużenia wobec banku. Zamiarem stron jest polubowne zakończenie sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z umowy kredytu. Ugoda przewiduje rozliczenie zakończonej umowy tak, jakby od daty jej zawarcia kredyt był kredytem złotowym, z zachowaniem pozostałych parametrów kredytu, w szczególności okresu kredytowania oraz formy spłaty w ratach annuitetowych, z zastosowaniem oprocentowania opartego o WIBOR 3M oraz marżę banku.

Według projektu ugody strony przyjmują, że Pani zadłużenie na dzień (…) marca 2020 r., po przeliczeniu według średniego kursu NBP z tego dnia, wynosiło (…) zł, w tym kapitał (…) zł oraz odsetki bieżące (…) zł.

Jednocześnie dokonała Pani w tym dniu przedterminowej spłaty kredytu w wysokości (…) zł. W celu zakończenia sporu, przy uwzględnieniu przyjętego w ugodzie sposobu rozliczenia umowy oraz wcześniejszej spłaty kredytu, bank zobowiązuje się wypłacić Pani kwotę (…) zł, określoną w ugodzie jako kapitał, bez odsetek. Kwota ta stanowi element rozliczenia/zwrotu nadwyżki wynikającej z przyjętego przez strony sposobu rozliczenia kredytu.

Ponadto bank zobowiązuje się wypłacić Pani kwotę dodatkową w wysokości (…) zł. Kwota ta została przewidziana w ugodzie w związku z definitywnym zakończeniem sporu, rozliczeniem umowy kredytu oraz rezygnacją stron z dochodzenia w przyszłości wzajemnych roszczeń wywodzonych z postanowień umowy, jej zawarcia i wykonywania w walucie obcej.

Bank zobowiązuje się również zwrócić Pani poniesione w związku ze sporem koszty zastępstwa prawnego w wysokości (…) zł oraz połowę opłaty od pozwu w wysokości (…) zł.

Poniosła Pani te koszty z własnych środków i nie zaliczała ich do kosztów uzyskania przychodów ani nie odliczała ich w jakiejkolwiek formie od dochodu, przychodu lub podatku.

Ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia stron objęte sporem i określone w ugodzie. Zawarcie ugody nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 Kodeksu cywilnego.

Nie otrzyma Pani świadczenia w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Ponadto wskazała Pani, że środki wypłacane przez bank na podstawie ugody stanowią zwrot oraz rozliczenie środków, które zostały uprzednio wpłacone przez Panią do banku tytułem wykonywania umowy kredytu - spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz prowizji.

W wyniku zawarcia ugody strony przyjmują określony sposób rozliczenia umowy kredytu i kończą spór dotyczący skuteczności postanowień umownych oraz ważności umowy. W tym sensie środki wypłacane przez bank odpowiadają rozliczeniu kwot uiszczonych przez Panią na rzecz banku, które – przy przyjętym w ugodzie sposobie rozliczenia – nie powinny ostatecznie pozostać przy banku.

Nie otrzyma Pani świadczenia stanowiącego wynagrodzenie, odsetki, premię, darowiznę ani inne samoistne przysporzenie majątkowe. Wypłata nastąpi wyłącznie w związku z rozliczeniem uprzednio wykonywanej umowy kredytu mieszkaniowego oraz zakończeniem sporu z bankiem.

Z wyliczeń dokonanych na potrzeby sporu wynika, że różnica pomiędzy kwotami zapłaconymi przez Panią na rzecz banku a kwotami należnymi bankowi, z uwzględnieniem wartości udostępnionego kapitału kredytu oraz rozliczonej prowizji, wynosi (…) zł. Kwota ta była również objęta rozliczeniem przedstawionym w pozwie.

Natomiast ugoda przewiduje wypłatę na Pani rzecz łącznej kwoty (…) zł, tj. kwoty niższej niż wskazana powyżej różnica. We wniosku kwota (…) zł została przedstawiona w podziale na dwie części: kwotę (…) zł wypłacaną tytułem rozliczenia/zwrotu nadwyżki oraz kwotę dodatkową (…) zł wypłacaną w związku z kompleksowym zakończeniem sporu.

Podział ten wynika z konstrukcji samej ugody. Nadwyżka w kwocie (…) zł powstała technicznie z przyjętego w ugodzie sposobu rozliczenia kredytu, tj. z założenia, że kredyt od daty zawarcia umowy byłby rozliczany jako kredyt złotowy, na warunkach określonych w § 1 ust. 5 i następnych ugody. Ekonomicznie obie kwoty pozostają jednak związane z rozliczeniem uprzednio wykonywanej umowy kredytu mieszkaniowego.

Jednocześnie wskazuje Pani, że kwoty otrzymane od banku na podstawie ugody nie przekroczą łącznej wartości świadczeń faktycznie spełnionych przez Panią na rzecz banku w związku z wykonaniem umowy kredytu, po uwzględnieniu wartości kapitału udostępnionego przez bank.

Pytanie

Czy zwrot środków, otrzymanych na podstawie Ugody z bankiem dotyczącej kredytu frankowego, powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, brak definitywnego przysporzenia:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wskazanych w ustawie oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 tej ustawy przychodami są co do zasady otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Dla powstania przychodu podatkowego konieczne jest jednak uzyskanie realnego, definitywnego i bezzwrotnego przysporzenia majątkowego. Sam przepływ środków pieniężnych na rachunek podatnika nie przesądza jeszcze o powstaniu przychodu. Decydujący jest ekonomiczny i prawny charakter świadczenia.

W opisanej sprawie świadczenia wypłacane przez bank są konsekwencją rozliczenia sporu dotyczącego kredytu mieszkaniowego i świadczeń spełnianych przez Panią na rzecz banku w wykonaniu tej umowy.

Wcześniej regulowała Pani raty i inne należności z własnego, opodatkowanego majątku. Zwrot części tych świadczeń lub wypłata kwoty służącej kompleksowemu rozliczeniu sporu nie zwiększa Pani majątku w sensie podatkowym, lecz przywraca równowagę majątkową naruszoną przez wcześniejsze płatności na rzecz banku.

Kwota (…) zł jako zwrot/rozliczenie kapitału: Kwota (…) zł została w ugodzie określona jako kapitał, bez odsetek. Wynika ona z przyjętego przez strony sposobu rozliczenia zakończonej umowy kredytu tak, jakby od początku była kredytem złotowym.

Nie jest to świadczenie za usługę, odsetki, kara umowna ani inny przychód z odrębnego źródła. Wypłata tej kwoty stanowi zwrot/rozliczenie środków, które uprzednio Pani uiściła na rzecz banku. W konsekwencji kwota ta jest podatkowo obojętna i nie powinna być kwalifikowana jako przychód podlegający opodatkowaniu.

Kwota dodatkowa (…) zł jako element ugody. Kwota dodatkowa (…) zł powinna być oceniana łącznie z całą ugodą. Ugoda nie kreuje nowego stosunku prawnego oderwanego od kredytu, lecz ma zakończyć spór dotyczący abuzywności postanowień umowy, ważności umowy i rozliczenia świadczeń spełnionych w jej wykonaniu. Kwota dodatkowa ma charakter kompensacyjny i ugodowy. Jej wypłata jest powiązana z rozliczeniem świadczeń spełnianych przez Panią w wykonaniu umowy kredytu oraz z rezygnacją stron z dalszego prowadzenia sporu. Nie powoduje ona Pani definitywnego wzbogacenia, ponieważ pozostaje częścią rozliczenia kwot zapłaconych bankowi i ryzyka procesowego związanego z kwestionowaną umową.

Nie ma podstaw do kwalifikowania tej kwoty jako przychodu z innych źródeł tylko dlatego, że w ugodzie nazwano ją „kwotą dodatkową”. Nazwa użyta przez strony nie rozstrzyga o kwalifikacji podatkowej świadczenia. Istotne jest, że wypłata pozostaje funkcjonalnie związana z restytucyjnym rozliczeniem kredytu mieszkaniowego. Zwrot środków pieniężnych uprzednio wpłaconych przez podatnika nie został wymieniony jako odrębne źródło przychodów w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie mieści się w definicji przychodu, o której mowa w art. 11 ust. 1 tej ustawy.

W sprawie nie dochodzi do umorzenia zadłużenia istniejącego po Pani stronie. Kredyt został przedterminowo spłacony (…) marca 2020 r., a z projektu ugody wynika, że na dzień zawarcia ugody w księgach banku nie figuruje żadne Pani zobowiązanie z tytułu umowy. Brak jest więc podstaw do rozpoznania przychodu z tytułu zwolnienia z długu albo nieodpłatnego świadczenia polegającego na zmniejszeniu zobowiązania.

Zwrot kosztów procesu i zastępstwa prawnego:

Zwrot kwoty (…) zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego oraz (…) zł tytułem połowy opłaty od pozwu jest zwrotem wydatków poniesionych przez Panią w związku z dochodzeniem ochrony jego praw. Jeżeli zwracane kwoty nie przekraczają wydatków faktycznie poniesionych i nie zostały uprzednio rozliczone podatkowo, ich otrzymanie nie prowadzi do wzbogacenia. Taki zwrot ma charakter kompensacyjny. Odzyskuje Pani środki, które wcześniej wyłożyła z własnego majątku. Nie uzyskuje przez to nowego dochodu, lecz jedynie ekwiwalent poniesionych wydatków.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w utrwalonej praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w tym m.in. w interpretacjach indywidualnych:

·      z 5 grudnia 2024 r. 0112-KDIL2-1.4011.816.2024.2.MKA;

·      z 27 listopada 2024 r. 0112-KDIL2-1.4011.782.2024.1.KF;

·      z 19 listopada 2024 r. 0115-KDIT2.4011.401.2024.2.KC;

·      z 18 października 2024 r. 0112-KDIL2-1.4011.665.2024.1 MKA;

·      z 14 sierpnia 2024 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.496.2024.2.KR.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wobec powyższego, skoro – jak Pani wskazała – środki wypłacane przez bank na podstawie ugody stanowią zwrot oraz rozliczenie środków, które zostały uprzednio wpłacone przez Panią do banku tytułem wykonywania umowy kredytu - spłaty rat kapitałowo-odsetkowych i prowizji oraz, że kwoty te nie przekroczą łącznej wartości świadczeń faktycznie spełnionych przez Panią na rzecz banku w związku z wykonaniem umowy kredytu, po uwzględnieniu wartości kapitału udostępnionego przez bank, to ich otrzymanie nie spowoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie będą Pani przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Przechodząc do Pani wątpliwości dotyczących kwestii zwrotu przez bank kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy opłaty sądowej, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Z kolei w myśl art. 98 § 3 ww. Kodeksu:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy opłaty sądowej, w ramach zawartej ugody, nie spowoduje powstania przychodu u kredytobiorcy, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile zwracana przez bank kwota nie będzie przewyższała poniesionych przez kredytobiorców wydatków z tego tytułu. W takiej sytuacji zwrot ten nie stanowi po ich stronie przysporzenia, wzrostu majątku. Otrzymana kwota będzie stanowiła jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków.

Dlatego otrzymany przez Panią na podstawie planowanej ugody zwrot kosztów zastępstwa procesowego i połowy opłaty sądowej nie będzie stanowił dla Pani przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.