0112-KDIL2-1.4011.654.2026.2.KF

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 13 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych zwrotu nakładów poniesionych na nieruchomości należące do konkubenta. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

(wniosek został złożony ze wskazaniem, że dotyczy stanu faktycznego, jednak z opisu sprawy wynika, że dotyczy on zdarzenia przyszłego)

Jest Pani polskim rezydentem podatkowym. Prowadzi Pani działalność gospodarczą pod nr NIP: (…) od (…) września 2012 r. Wniosek dotyczy jednak zakresu opodatkowania podatkiem od osób fizycznych w sferze prywatnej, tj. poza działalnością gospodarczą.

W latach 2011-2024 żyła Pani w nieformalnym związku, z którego konkubenci mają wspólnie dwoje dzieci. W okresie trwania konkubinatu konkubenci prowadzili wspólne gospodarstwo domowe (wspólnie partycypowali w kosztach codziennego życia) oraz zamieszkiwali wspólnie z dziećmi w nieruchomości należącej do Pani konkubenta. W planie konkubentów było sformalizowanie związku poprzez zawarcie ślubu, niestety plany życiowe uległy zmianie i doszło do zakończenia trwania nieformalnego związku.

Dom zamieszkiwany przez konkubentów został wybudowany na nieruchomości gruntowej zakupionej w trakcie trwania konkubinatu, a Pani czyniła w tym okresie nakłady z własnego majątku, m.in. poprzez dostarczanie środków finansowych na spłatę rat kredytu hipotecznego. Kredyt hipoteczny został zaciągnięty przez konkubenta, na jego imię i nazwisko, na budowę domu.

Ze swoich środków finansowych ponosiła Pani również nakłady na wykończenie i wyposażenie domu, którego właścicielem jest były konkubent. Nakłady te obejmowały m.in. zakup materiałów budowlanych, zakup sprzętów AGD, mebli oraz elementów wyposażenia. Niestety nie gromadziła Pani systematycznie wszystkich faktur dokumentujących wszelkie te wydatki, a ponadto w związku z upływem długiego czasu od zakończenia budowy domu faktury są w większości zagubione.

W trakcie konkubinatu Pani konkubent nabył również dwie inne nieruchomości gruntowe, na których zakup Pani również poczyniła nakłady ze swojego majątku.

Konkubenci nie posiadali wspólnego konta bankowego, w razie potrzeby dokonywała Pani przelewy na konto konkubenta, z których to środków był opłacany kredyt hipoteczny lub pokrywane inne wydatki związane np. z wykończeniem i wyposażeniem domu. Zdarzały się również sytuacje, gdy wypłacała Pani środki finansowe z bankomatu i następnie w gotówce były regulowane zobowiązania związane z zakupem towaru lub usług na wykończenie lub wyposażenie domu.

Planuje Pani zawrzeć z konkubentem pozasądowe porozumienie dotyczące zwrotu poczynionych przez konkubentów nakładów w trakcie trwania konkubinatu. Dokument będzie sporządzony w formie aktu notarialnego. Celem ugody będzie ostateczne rozliczenie nakładów każdej ze stron na rzecz majątków prywatnych drugiej strony oraz wskazanie konkretnych kwot do zwrotu.

Wartość poczynionych przez Panią nakładów zostanie ustalona w oparciu o rzeczywiste wydatki, o dokonywane przelewy z Pani konta prywatnego na konto konkubenta, wypłaty gotówki z konta prywatnego celem opłacenia wydatków związanych z nieruchomością, poniesione faktycznie opłaty za faktury, na opłacenie polis ubezpieczenia nieruchomości. Wysokość zwrotu zostanie ustalona przez strony umownie i potwierdzona w ugodzie, jako sprawiedliwe rozliczenie poniesionych nakładów. Zwrot środków pieniężnych przez konkubenta na Pani rzecz, ustalonych przez strony w ugodzie, nie będzie stanowił ani darowizny, ani innego nieodpłatnego przysporzenia, ani odszkodowania czy zwrotu utraconych korzyści. Podstawą prawną ugody będzie art. 405 i 410 Kodeksu cywilnego. W wyniku zastosowania ugody nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego, a jedynie do zwrotu nakładów poniesionych na zakup, budowę i wyposażenie domu jednorodzinnego oraz na zakup kolejnych dwóch nieruchomości.

Pani środki finansowe pochodziły z zysków prowadzonej przez Panią działalności zarobkowej (działalność gospodarcza) oraz z lokat oszczędnościowych. Pani celem, przy przekazywaniu środków konkubentowi, nie było ani dokonanie pożyczki na jego rzecz, ani darowanie mu środków pieniężnych, a jedynie dokładanie się do majątku, który co prawda wspólnym nie był, jednak z uwagi na trwający związek nieformalny, wzmocniony posiadaniem wspólnych dzieci, był traktowany przez strony związku poniekąd jak wspólny majątek.

Pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych

Czy kwota, którą ma Pani otrzymać od byłego konkubenta na podstawie pisemnej ugody sporządzonej w akcie notarialnym, tytułem zwrotu poniesionych nakładów na jego nieruchomości, ustalonych jako sprawiedliwe rozliczenie poniesionych nakładów, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, kwota, którą ma Pani otrzymać od byłego konkubenta na podstawie pisemnej ugody sporządzonej w akcie notarialnym, tytułem zwrotu poniesionych nakładów na jego nieruchomości, ustalonych jako sprawiedliwe rozliczenie poniesionych nakładów, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”) zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jednym z nich są tzw. inne źródła, wymienione w pkt 9.

Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT: za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Wskazany katalog „innych źródeł” ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, wobec czego podstawą uzyskania przychodów mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. Do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się natomiast kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów własnych nakładów poczynionych za inny podmiot, pod warunkiem, że ów zwrot rzeczywiście odpowiada kwocie uprzednio poniesionych kosztów.

Powyższe ma potwierdzenie w orzecznictwie np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2253/15:

W przedstawionej przez Panią sprawie, otrzyma Pani od byłego konkubenta kwoty, które będą odpowiadać nakładom poczynionym przez Panią na przestrzeni kilkunastu lat trwania związku, na majątek prywatny byłego konkubenta. Zastosowanie znajdą przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego: kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

W myśl art. 410 § 1 Kodeksu cywilnego, przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Stosownie do treści art. 410 § 2 kc: świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Środki pieniężne, które będą podlegać zwrotowi na mocy ugody, wchodziły pierwotnie w skład Pani majątku, a następnie zostały przeniesione do majątku konkubenta w toku trwania nieformalnego związku. Czyniąc wyżej opisane nakłady, Pani celem nie było ani dokonanie pożyczki na rzecz konkubenta, ani darowanie mu środków pieniężnych, a jedynie „dokładanie” się do majątku, który co prawda nie był wspólnym majątkiem, jednak z uwagi na trwający związek nieformalny (z planami jego sformalizowania), wzmocniony posiadaniem wspólnych dzieci, był traktowany poniekąd jak wspólny majątek. Bezspornym jest fakt, że z uwagi na ponoszenie przez Panią nakładów na nieruchomości konkubenta w toku konkubinatu, były konkubent się wzbogacił. W związku z powyższym nie budzi też wątpliwości, że w przedstawionym stanie faktycznym [winno być: zdarzeniu przyszłym] ma Pani roszczenie do byłego konkubenta o zapłatę kwoty w wysokości ściśle określonej w planowanej ugodzie pozasądowej. Planowane porozumienie nie zmienia charakteru Pani wierzytelności (jako mającej podstawę w bezpodstawnym wzbogaceniu), a jedynie będzie konkretyzowało jej wysokość i termin zapłaty.

Stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do stosunków pomiędzy byłymi konkubentami jest powszechnie aprobowane w orzecznictwie, przykładowo: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 maja 2018 r., sygn. akt V ACa 724/17, w którym stwierdzono, że:

W wyniku zawarcia planowanej ugody, nie powiększy Pani swojego majątku, lecz doprowadzi do odzyskania jego pierwotnego stanu, sprzed spełnienia świadczenia, które stało się nienależne w związku z zakończeniem konkubinatu.

Skoro otrzymane środki pieniężne od byłego konkubenta będą wynikać z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, to nie sposób twierdzić, że po Pani stronie powstanie przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu. Takie stanowisko znajdziemy w orzecznictwie, np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 164/15:

Powyższe stanowisko potwierdzają także interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, np.:

1)  z 10 października 2019 r., nr 0113-KDIPT3.4011.389.2019.1.ASZ.

2)  z 18 stycznia 2023 r., nr 0115-KDIT2.4011.796.2022.1.ENB.

Zwrot nakładów poniesionych przez Panią nie będzie również mogło być potraktowane jako darowizna ze strony konkubenta i opodatkowane na mocy ustawy o podatku od spadków i darowizn. Darowizna jest bowiem czynnością, której celem jest dokonanie przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Do zawarcia umowy darowizny, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy: oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu.

Podsumowując, planowane zawarcie ugody pozasądowej w sprawie poniesionych nakładów poniesionych w trakcie nieformalnego związku, doprowadzi do skonkretyzowania Pani wierzytelności względem byłego konkubenta. Na podstawie ugody były konkubent dokona przelewu na Pani rzecz środków pieniężnych jako zwrotu poniesionych nakładów powstałych w toku konkubinatu. Tego rodzaju świadczenie nie skutkuje jakimkolwiek przysporzeniem majątkowym, gdyż ma charakter zwrotny. Nie jest ono również darowizną. Wobec powyższego Pani stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w aktualnym stanie prawnym.

Ocena stanowiska

Stanowisko w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania. W myśl tej zasady, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany został przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:

O przychodzie podatkowym należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega zatem dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tak więc podstawą uzyskania przychodów mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. Do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się natomiast kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów własnych nakładów poczynionych za inny podmiot, pod warunkiem, że ów zwrot rzeczywiście odpowiada kwocie uprzednio poniesionych kosztów.

Powyższe potwierdza również orzecznictwo, np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2253/15 oraz w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2076/15 stwierdził, że:

Z opisu sprawy wynika, że w latach 2011-2024 żyła Pani w nieformalnym związku, z którego miała Pani wspólnie z konkubentem dwoje dzieci. W okresie trwania konkubinatu prowadziła Pani z konkubentem wspólne gospodarstwo domowe (wspólnie partycypowała Pani w kosztach codziennego życia) oraz zamieszkiwała Pani wspólnie z dziećmi w nieruchomości należącej do konkubenta. Dom został wybudowany na nieruchomości gruntowej zakupionej w trakcie trwania konkubinatu, a Pani czyniła w tym okresie nakłady z własnego majątku, m.in. poprzez dostarczanie środków finansowych na spłatę rat kredytu hipotecznego. Kredyt hipoteczny został zaciągnięty przez konkubenta, na jego imię i nazwisko, na budowę domu. Ze swoich środków finansowych ponosiła Pani również nakłady na wykończenie i wyposażenie domu, którego właścicielem jest były konkubent. Nakłady te obejmowały m.in. zakup materiałów budowlanych, zakup sprzętów AGD, mebli oraz elementów wyposażenia. W trakcie konkubinatu Pani konkubent nabył również dwie inne nieruchomości gruntowe, na których zakup Pani również poczyniła nakłady ze swojego majątku. Planuje Pani zawrzeć z konkubentem pozasądowe porozumienie dotyczące zwrotu poczynionych przez konkubentów nakładów w trakcie trwania konkubinatu. Dokument będzie sporządzony w formie aktu notarialnego. Celem ugody będzie ostateczne rozliczenie nakładów każdej ze stron na rzecz majątków prywatnych drugiej strony oraz wskazanie konkretnych kwot do zwrotu.

Rozpatrując kwestię zwrotu poniesionych nakładów i wydatków powstałych w toku konkubinatu należy wskazać na przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 410 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Jak wskazuje się powszechnie w doktrynie prawa cywilnego, roszczenie zwrotu z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia jest na gruncie Kodeksu cywilnego powszechnie akceptowanym mechanizmem rozliczeń między konkubentami (por. J. Ciszewski. P. Nazaruk (red.) „Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany”, 2022).

Jak wskazano – w powołanym również przez Panią we wniosku – wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 maja 2018 r. sygn. akt V ACa 724/17:

Bezsporne jest to, że z uwagi na ponoszenie przez Panią nakładów na zakup (w tym spłatę kredytu), budowę i wyposażenie domu jednorodzinnego oraz na zakup kolejnych dwóch nieruchomości były konkubent się wzbogacił. Jednocześnie, mając na względzie planowaną ugodę w sprawie poniesionych nakładów po konkubinacie, dojdzie do skonkretyzowania się Pani wierzytelności względem konkubenta. Na podstawie ugody, otrzyma Pani od byłego konkubenta określoną kwotę tytułem zwrotu poniesionych nakładów na majątek osobisty Partnera. Podkreśla Pani, że intencją stron wyrażoną w Ugodzie jest rozliczenie poniesionych przez Panią nakładów na majątek należący do konkubenta.

Tego rodzaju świadczenie nie będzie skutkować po Pani stronie jakimkolwiek przysporzeniem majątkowym, gdyż będzie miało charakter zwrotny. Jak wskazuje Pani we wniosku, wartość poczynionych przez Panią nakładów zostanie ustalona w oparciu o rzeczywiste wydatki, o dokonywane przelewy z Pani konta prywatnego na konto konkubenta, wypłaty gotówki z konta prywatnego celem opłacenia wydatków związanych z nieruchomością, poniesione faktycznie opłaty za faktury, na opłacenie polis ubezpieczenia nieruchomości. Wysokość zwrotu zostanie ustalona przez strony umownie i potwierdzona w ugodzie, jako sprawiedliwe rozliczenie poniesionych nakładów. Zwrot środków pieniężnych przez konkubenta na Pani rzecz, ustalonych przez strony w ugodzie, nie będzie stanowił ani darowizny, ani innego nieodpłatnego przysporzenia, ani odszkodowania czy zwrotu utraconych korzyści. W wyniku zastosowania ugody dojdzie jedynie do zwrotu nakładów poniesionych na zakup, budowę i wyposażenie domu jednorodzinnego oraz na zakup kolejnych dwóch nieruchomości.

Taka kwalifikacja zwrotu korzyści z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia znajduje również potwierdzenie na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 164/15:

Zatem zwrot poniesionych nakładów jest formą rozliczenia pomiędzy dwiema stronami.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzam, że kwota, którą ma Pani otrzymać od byłego konkubenta na podstawie ugody, tytułem zwrotu poniesionych przez Panią nakładów na nieruchomości należące do konkubenta, nie będzie stanowić dla Pani przysporzenia majątkowego. Tym samym nie spowoduje u Pani powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ta interpretacja stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W zakresie podatku od spadków i darowizn wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.