0112-KDIL2-1.4011.652.2026.3.MKA
Zbycie nieruchomości w drodze umowy dożywocia.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym, podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca jest współwłaścicielem w udziale wynoszącym 3/5 części lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, z którym związany jest udział w nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz części budynku i urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali (dalej jako: „Lokal"). Wyżej wymieniony udział w Lokalu stanowi wyłącznie majątek Wnioskodawcy(Wnioskodawca jest kawalerem). Wnioskodawca nabył wyżej wymieniony udział w Lokalu na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i umowy przeniesienia własności lokalu zawartej w formie aktu notarialnego z 17 lipca 2025 r. Wnioskodawca planuje przenieść własność wyżej wymienionego udziału w Lokalu na osobę trzecią (III grupa podatkowa w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn), dalej zwaną „Nabywcą”, na podstawie umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego. Czynność ta nie będzie związana z działalnością gospodarczą, jak również wyżej wymieniony udział w Lokalu nie został nabyty w związku z działalnością gospodarczą. W zamian za przeniesienie własności wskazanego wyżej udziału w Lokalu Nabywca będzie zobowiązany do zapewnienia Wnioskodawcy dożywotniego utrzymania, polegającego na przyjęciu zbywcy jako domownika, dostarczania mu środków niezbędnych do życia, wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, tym poprzez comiesięczną wypłatę na rzecz Wnioskodawcy świadczeń pieniężnych w wysokości odpowiadającej bieżącym potrzebom Wnioskodawcy, jednakże nie mniejszej niż 40% minimalnego wynagrodzenia za pracę (obowiązującego w dniu wypłaty świadczenia), a także zapewnienia Wnioskodawcy odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie, jak również sprawienia Wnioskodawcy własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym.
Pytania
1) Czy zbycie przez Wnioskodawcę przysługującego mu udziału w Lokalu przed upływem 5 lat od jego nabycia (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie) na podstawie umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego skutkować będzie powstaniem obowiązku zapłaty przez Wnioskodawcę podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2) Czy świadczenia pieniężne, które Wnioskodawca otrzymywać będzie od Nabywcy w wykonaniu przez Nabywcę obowiązków wynikających z umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego podlegać będą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3) Czy świadczenia pieniężne, które Wnioskodawca otrzymywać będzie od Nabywcy w wykonaniu przez Nabywcę obowiązków wynikających z umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (pytania nr 1 i 2), natomiast w zakresie podatku od spadków i darowizn (pytanie nr 3) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 1, zbycie przez Wnioskodawcę udziału w Lokalu przed upływem 5 lat od jego nabycia (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie) na podstawie umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego nie będzie skutkować powstaniem obowiązku zapłaty przez Wnioskodawcę podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 2, świadczenia pieniężne, które Wnioskodawca otrzymywać będzie od Nabywcy w wykonaniu przez Nabywcę obowiązków wynikających z umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 3, świadczenia pieniężne, które Wnioskodawca otrzymywać będzie od Nabywcy w wykonaniu przez Nabywcę obowiązków wynikających z umowy o dożywocie w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Uzasadnienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego.
Umowa o dożywocie uregulowana w art. 908 Kodeksu cywilnego jest umową wzajemną i odpłatną, na mocy której dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości (lub udziału w nieruchomości) w zamian za co nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie, w szczególności poprzez przyjęcie zbywcy jako domownika, dostarczanie mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, a także zapewnienie zbywcy odpowiedniej pomocy i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawienie zbywcy własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym. Strony umowy o dożywocie mogą umówić się odmiennie co do zakresu świadczeń ustanawianych na rzecz zbywcy niż jest to wskazane w art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego, w tym zgodnie z art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego, możliwe jest także, aby w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć nieruchomość na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku i w przypadku ustanowienia prawa użytkowania, służebności osobistej czy też uprawnienia do powtarzających się świadczeń na rzecz zbywcy, prawa te należą do treści prawa dożywocia. W literaturze oraz orzecznictwie nie budzi wątpliwości, iż umowa o dożywocie ma charakter odpłatny, co doprowadziło do wydania szeregu interpretacji indywidualnych oraz orzeczeń sądów administracyjnych rozstrzygających, czy zawarcie umowy o dożywocie spowoduje powstanie przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Obecnie ugruntowane jest stanowisko, iż brak jest możliwości wyceny wartości świadczeń uzyskiwanych przez dożywotnika z tytułu zawarcia umowy o dożywocie dla ustalenia ewentualnej podstawy opodatkowania. Świadczenia ustanowione na rzecz dożywotnika mają służyć zaspokojeniu jego potrzeb, najczęściej nieskonkretyzowanych na dzień zawarcia umowy o dożywocie, a sama umowa o dożywocie ma charakter alimentacyjny i służy zapewnieniu przez nabywcę nieruchomości (udziału w nieruchomości) środków do życia dla zbywcy (utrzymania zbywcy) oraz opieki nad nim do końca jego życia w zamian za przeniesienie własności (udziału) w nieruchomości i sprawienia mu pogrzebu. Umowa ta ma charakter losowy i nie ma możliwości określenia ceny (odpłatności) zbycia nieruchomości (udziału) przez dożywotnika, albowiem nie jest możliwe określenie na jaki czas ustanawiane są na rzecz zbywcy prawa wskazane w treści umowy o dożywocie, a to ze względu na niemożność przewidzenia długości życia dożywotnika ani tego jakie w czasie trwania umowy będą jego potrzeby. Ze względu na powyższe nie jest możliwe zastosowanie przepisu art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji również art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy i przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości w wyniku umowy o dożywocie nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (co potwierdza między innymi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2014 r., sygn. II FSK 211/12). Także w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA w Warszawie z 17 listopada 2014 r. (sygnatura II FPS 4/14) wskazano, że w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy.
W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały wskazano między innymi, iż nabytych w wyniku umowy o dożywocie uprawnień (świadczeń) dożywotnika nie można uznać za „otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń” albo za „kwoty należne” (wymagalne) w roku kalendarzowym i to o wartości równej wartości rynkowej zbywanej nieruchomości. Umowa o dożywocie, jak wskazano powyżej, jest umową odpłatną, jednakże wzajemne świadczenia stron tej umowy, nie muszą być ekwiwalentne, w tym sensie, iż świadczenie nabywcy nie musi dokładnie odpowiadać wartości nieruchomości. Na podstawie umowy o dożywocie, która ma zostać zawarta przez Wnioskodawcę jako dożywotnika, ma on uzyskać świadczenia, które służyć będą zaspokojeniu jego bieżących potrzeb, w tym również środki pieniężne, tak, aby nie musiał on dodatkowo, samodzielnie przyczyniać się do zdobywania środków na zaspokojenie jego potrzeb życiowych. Otrzymywanym przez dożywotnika ekwiwalentem z tytułu planowanej umowy będą wskazane w niej świadczenia, a nadto, jak to wskazano w powołanej wyżej uchwale, materialny wymiar świadczeń wyrażać się będzie także w zaoszczędzeniu przez zbywcę tych kwot, które musiałby wydać w związku z własnym utrzymaniem, gdyby nie doszło do zawarcia umowy o dożywocie.
Umowa o dożywocie, którą zamierza zawrzeć Wnioskodawca będzie miała na celu umożliwienie mu życia w godnych warunkach, a nadto zagwarantowanie mu opieki, a po śmierci pochówku. Zobowiązany z umowy o dożywocie będzie realizować swoje obowiązki wynikające z tej umowy między innymi przez przelewanie na rachunek bankowy zbywcy systematycznie środków pieniężnych niezbędnych do zaspokojenia jego bieżących potrzeb życiowych, przy czym wysokość tych kwot uzależniona będzie od aktualnych potrzeb wnioskodawcy i nie jest z góry określona, pomimo zagwarantowania sobie przez dożywotnika kwoty minimalnej, którą powinien on otrzymywać od nabywcy, która to kwota w jego ocenie odzwierciedla minimum niezbędne dla pokrycia jego podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Nie ma ona na celu uzyskania określonego przychodu przez zbywcę w pieniądzu czy otrzymaniu w zamian za tą kwotę innych konkretnych dóbr, ma natomiast charakter alimentacyjny. Uprawnienie do powtarzających się świadczeń pieniężnych, które ma zostać zagwarantowane w ramach umowy o dożywocie będzie należeć do treści prawa dożywocia (zgodnie z art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego) i nie będzie wywodzić się z jakiejkolwiek odrębnej czynności prawnej, w szczególności świadczenia te nie będą stanowić ceny czy wynagrodzenia i nie będą wywodzić się z innego źródła przychodów, niż ze zbycia wyżej wymienionego udziału w Lokalu na podstawie umowy o dożywocie (nie będą zatem stanowić przychodu z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Wszystkie świadczenia zagwarantowane dożywotnikowi w ramach umowy o dożywocie (należące do treści umowy o dożywocie zgodnie z art. 908 Kodeksu cywilnego) stanowić będą elementy zapewnienia Wnioskodawcy dożywotniego utrzymania w rozumieniu art. 908 Kodeksu cywilnego.
Stwierdzić należy, iż w przypadku umowy o dożywocie możliwe jest wskazanie podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku (dożywotnika) oraz źródło dochodu, z którym wiąże się powstanie obowiązku podatkowego, rozumiane jako odpłatne zbycie nieruchomości (udziału), brak jest jednak możliwości precyzyjnego wskazania podstawy opodatkowania, decydującej o konkretyzacji przedmiotu podatku jako elementu wyznaczającego zobowiązanie podatkowe, rozumiane jako wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego (vide uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA w Warszawie z 17 listopada 2014 r. (sygn. II FPS 4/14)).
Mając na względzie powyższy wywód wykluczone jest także postrzeganie umowy o dożywocie jako umowy nieodpłatnej, a tym samym nie jest możliwe zakwalifikowanie wykonywania obowiązków przez zobowiązanego z tytułu umowy o dożywocie na rzecz dożywotnika (w tym obowiązku spełniania powtarzających się świadczeń w pieniądzach) jako dokonywanie darowizn na jego rzecz. Przedstawione powyżej stanowisko jest również konsekwentnie przyjmowane w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, np.:
1) interpretacja indywidualna z 14 stycznia 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.907.2025.2.JS oraz interpretacja indywidualna z 2 czerwca 2025 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.307.2025.2.MJ, w których wskazano jako cechę charakterystyczną umowy o dożywocie ekwiwalentność świadczeń stron tej umowy, rozumianą w ten sposób, że świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych, a nadto, iż umowa ta jest czynnością prawną odpłatną. W przedmiotowych interpretacjach, powołując się dodatkowo na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r. sygn. akt II FPS 4/14 stwierdzono, że zbycie nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego nawet w sytuacji, gdy nastąpi przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie, albowiem nie będzie bowiem możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy.
2) interpretacja indywidualna z 6 listopada 2020 r., sygn. 0114-KDWP.4011.100.2020.1.LZ, w której stwierdzono, iż otrzymywanie przez dożywotnika świadczeń pieniężnych będących formą odpłatności z tytułu umowy o dożywocie, nie powoduje powstania po jego stronie dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, wskazując między innymi, iż „w przypadku zbycia nieruchomości w drodze umowy dożywocia nie można mówić o przychodzie w postaci kwoty pieniężnej. W umowie tej nie występuje cena, a dożywotnik nie otrzymuje jednorazowego świadczenia odpowiadającego wartości zbytej nieruchomości. Otrzymanie świadczeń z tytułu umowy dożywocia rozłożone jest na pewien nieokreślony okres czasu. W dniu zawarcia umowy nie jest znany ani ten okres, ani całkowita wartość tych świadczeń, gdyż zależy to od różnych czynników obiektywnych i losowych, na które strony umowy nie mają wpływu i których nie mogą przewidzieć (np. wzrost cen, pogorszenie stanu zdrowia i koszty leczenia, śmierć dożywotnika). W związku z powyższym wartość świadczeń otrzymanych przez dożywotnika może być różna od wartości zbywanej nieruchomości. W takim przypadku nie jest możliwe więc ustalenie wysokości przychodu uzyskiwanego przez osobę zbywającą nieruchomość. W takiej sytuacji nie mogą znaleźć zastosowania zasady ustalania przychodu, o których mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Brak jest możliwości precyzyjnego określenia podstawy opodatkowania decydującej o konkretyzacji przedmiotu podatku jako elementu wyznaczającego zobowiązanie podatkowe, rozumiane jako wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonym w przepisach prawa podatkowego (art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa). Jedynie bowiem przy przyjęciu reguł wykładni rozszerzającej można uznawać za przychód dożywotnika określany wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie, stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odnosząc go do wartości rynkowej zbywanej nieruchomości, o której stanowi art. 19 ust. 3 ww. ustawy. Tak jednak charakteryzowane jest w umowie o dożywocie świadczenie, do wykonania którego zobowiązany jest dożywotnik, a nie to które otrzymuje on jako świadczenie wzajemne z tytułu zbycia nieruchomości. Otrzymywane przez Wnioskodawcę świadczenia, jak wskazano powyżej, nie tylko nie stanowią ceny, ale są wręcz na chwilę zbycia niepoliczalne. Nadto wskutek odpowiedniego zastosowania art. 19 ww. ustawy, przy tego rodzaju umowie nie można zastosować zasad określonych w przepisach art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, według których przy ustalaniu przychodu bierze się wartość nieruchomości wyrażoną w cenie określonej w umowie (lub wartość rynkową), gdyż ta w przypadku dożywocia nie występuje.”
3) interpretacja indywidualna z 11 lutego 2026 r., sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.997.2025.3.JK3, w której wskazano, że element ekwiwalentny z umowy o dożywocie – w przedmiotowej sprawie przejęcie długu – nie stanowi darowizny, odrębnej czynności, lecz część transakcji, a zbycie nieruchomości w tej formie nie generuje przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile dana czynność (w przedmiotowej sprawie przejęcie długu) jest częścią składową świadczeń nabywcy i jako takie jest neutralne podatkowo dla dożywotnika. W powyższej sprawie wskazywano na przejęcie długu jako jeden z elementów zobowiązania po stronie nabywcy nieruchomości, natomiast w ocenie Wnioskodawcy ekwiwalentem tym może być dowolne świadczenie, które należy do treści prawa dożywocia, w tym powtarzające się świadczenia w pieniądzu, które, analogicznie, jako element umowy dożywocia nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy zasługuje na potwierdzenie.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c omawianej ustawy:
Źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 30e ust. 1 ww. ustawy:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
W myśl art. 30e ust. 2 tej ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Stosownie do art. 19 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 , jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z 19 ust. 3 ww. ustawy:
Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.
W myśl art. 19 ust. 4 ww. ustawy:
Jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, organ podatkowy wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej, organ podatkowy określi wartość z uwzględnieniem opinii biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający.
Okolicznością, którą należy rozważyć jest ustalenie, czy przy zbyciu udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną własność na podstawie umowy o dożywocie zawartej przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału, możliwe jest określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 ww. ustawy.
Dożywocie jest instytucją prawną uregulowaną przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
Zgodnie z art. 908 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
Cechą charakterystyczną umowy o dożywocie jest ekwiwalentność świadczeń stron tej umowy. W doktrynie uznaje się, iż jest to ekwiwalentność rozumiana w sensie subiektywnym, a nie obiektywnym, co oznacza, że świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Podkreślenia wymaga, iż tego rodzaju umowy zaliczane są do odpłatnych czynności prawnych, które charakteryzują się tym, iż każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej).
Uwzględniając powyższe, umowa o dożywocie, polegająca na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał (zobowiąże) się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie – ma charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji - jest czynnością prawną o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości.
Na gruncie przepisów podatkowych, mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r. sygn. akt II FPS 4/14, stwierdzić należy, że pomimo, iż przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy dożywocia stanowi jej odpłatne zbycie, to nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy tego rodzaju umowie nie można bowiem zastosować zasad określonych w przepisach art. 19 ust. 1 i 3 ustawy, według których przy ustalaniu przychodu bierze się wartość nieruchomości wyrażoną w cenie określonej w umowie (lub wartość rynkową), gdyż ta w przypadku dożywocia nie występuje.
Mając zatem na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz obowiązujące uregulowania prawne stwierdzam, że planowane przez Pana zbycie udziału w Lokalu - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie - na podstawie umowy o dożywocie nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Nie będzie bowiem możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy.
Wobec powyższego świadczenia pieniężne otrzymane przez Pana od Nabywcy w wykonaniu umowy dożywocia, stanowiące część świadczenia wzajemnego za przeniesienie własności nieruchomości, nie spowodują powstania po Pana stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie zapłaci Pan podatku dochodowego z tego tytułu.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów