0112-KDIL2-1.4011.648.2026.2.DJ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 10 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 10 sierpnia 2026 r. (wpływ 10 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Nieruchomość położona w (…) objęta jest księgą wieczysta numer (…). Umową z dnia (…) 2026 r. Rep A (…) nastąpiło wywłaszczenie tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. W dacie wywłaszczenia stronami umowy byli: Pani, X i Y . Y zmarł dnia (…) 2017 r., spadek po nim odziedziczyły na podstawie ustawy siostrzenice: X i Pani po połowie, co zostało potwierdzone aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia (…) 2017 r. przed notariuszem (…), Repertorium A (…).

Starosta (…) z uwagi na nieprzydatność nieruchomości na cele wywłaszczeniowe wszczął procedurę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Ostatecznie na podstawie decyzji z dnia (…) 2026 r. (…) orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz X i P (również jako następców prawnych Y) w udziałach po 1/2 na każdą z obowiązkiem zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie po (…) zł na każdą z sióstr. Wraz z siostrą planuje Pani sprzedaż tej nieruchomości.

W piśmie, stanowiącym uzupełnienie wniosku skorygowała Pani informację zawartą we wniosku odnośnie daty wywłaszczenia, wskazując że wywłaszczenie nastąpiło na podstawie umowy z dnia 1 grudnia 2006 r.

Ponadto poinformowała Pani, że udział będący przedmiotem wywłaszczenia w 2006 r. nabyła Pani w drodze spadku po babci A, która zmarła (…) 2000 r. (i z tą datą nastąpiło otwarcie spadku). Natomiast prawa do spadku po A zostały stwierdzone na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w (…) z dnia (…) 2004 r. w sprawie (…), w którym to postanowieniu Sąd stwierdził, że prawa do spadku po A na podstawie ustawy nabyli: mąż B w 1/3 części, syn Y w 1/3 części i wnuczki spadkodawczyni: X i Pani po 1/6 części każda. Z uwagi na to, że nieruchomość wchodziła w skład wspólności majątkowej małżeńskiej A i B - do spadku weszła tylko 1/2 udziału w prawie własności tej nieruchomości.

Zatem z dniem otwarcia spadku ((…) 2000 r.) po A udziały w tej nieruchomości kształtowały się następująco B (mąż – Pani dziadek) miał udział 1/2 z tytułu wspólności majątkowej małżeńskiej i 1/3 z połowy jako udział w spadku, czyli 8/12 części w prawie własności nieruchomości. Y miał udział 2/12 w prawie własności nieruchomości (1/3 w spadku), wnuczki, w tym Pani - miały udział po 1/12 w prawie własności przedmiotowej nieruchomości (1/6 w spadku). B zmarł (…) 2003 r. a spadek po nim na podstawie testamentu nabył w całości Y . Prawa do spadku po B zostały stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w (…) z dnia (…) 2006 r. w sprawie (…).

Zatem w dacie wywłaszczenia nieruchomości umową z dnia (…) 2006 r. udziały w prawie własności wywłaszczanej nieruchomości kształtowały się następująco:

- Pani - 1/12,

- X - 1/12,

- Y - 10/12.

Następnie wobec śmierci Y w dniu (…) 2017 r. spadek po nim nabyły siostrzenice: Pani i X po 1/2 części.

Jak wynika z treści umowy z dnia (…) 2006 r. została ona zawarta w trybie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80 poz. 721 ze zmianami), a nabycie nastąpiło na podstawie art. 13 ust. 3 w zw. z art. 13 ust. 2 tejże ustawy.

Jak wynika z decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości organ powołał art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 137 ugn, wskazując że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nadto organ powoływał się na art. 140 ustęp 2 ugn, albowiem nałożył na Panią i na Pani siostrę obowiązek zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa w kwocie po (…) zł na każdą.

Nieruchomość jest planowana do sprzedaży w 2026 lub w 2027 roku - jeżeli nie uda się dopiąć formalności w 2026 r. Jedna osoba jest tylko zainteresowana jej zakupem (właściciel nieruchomości sąsiedniej).

Pytania

1) Czy gdyby do sprzedaży doszło, będzie to postrzegane jako odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o PIT, zgodnie z którym źródłami przychodów są odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c -przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany?

2) Czy sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat od wydania decyzji jest zdarzeniem powodującym powstanie przychodu w rozumieniu ustawy o PIT, jeżeli tak to czy koszty stanowiące zwrot zwaloryzowanego odszkodowania (po (…) zł) stanowi koszt uzyskania przychodu?

3) Czy istnienie obowiązek składania deklaracji w przypadku gdyby nie było obowiązku uiszczenia podatku?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, wydaje się, że w momencie wywłaszczenia (2006 r.) Pani wraz z siostrą i Y była już współwłaścicielką nieruchomości w mniejszym udziale. Po wywłaszczeniu pozostało tylko prawo ekpektatywa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyby Skarb Państwa nie wykorzystał jej na cel, na który została wywłaszczona. Po śmierci Y odziedziczyła Pani również prawo – ekspektatywę zwrotu nieruchomości, które przysługiwało Y.

Od śmierci Y minęło 9 lat. W świetle tych okoliczności wydaje się, że zbycie nieruchomości po wydaniu decyzji zwrotowej w 2026 r. nie jest zdarzeniem powodującym obowiązek uiszczenia podatku i składania deklaracji. Gdyby jednak nie podzielić tego poglądu, to wysokość odszkodowania, które powinna Pani zwrócić Skarbowi Państwa to jest (…) zł powinna stanowić koszt uzyskania przychodu. Gdyby istniał obowiązek uiszczenia podatku to należy złożyć też deklarację.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592, ze zm.):

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy:

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Wobec tego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy:

Art. 22 ust. 6d ww. ustawy stanowi, że:

Jak wynika z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 45 ust. 1a pkt 3 ww. ustawy:

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że w 2006 roku nastąpiło wywłaszczenie nieruchomości. W dacie wywłaszczenia stronami umowy byli: Pani, X i Y. Udział będący przedmiotem wywłaszczenia w 2006 r. nabyła Pani w drodze spadku po babci, która zmarła w 2000 r. W 2017 roku zmarł Y, a spadek po nim odziedziczyły na podstawie ustawy po połowie siostrzenice: Pani i X. Starosta (…) z uwagi na nieprzydatność nieruchomości na cele wywłaszczeniowe, decyzją z 2026 r. orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz Pani i X w udziałach po 1/2 na każdą z obowiązkiem zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Planują Panie sprzedaż tej nieruchomości.

Wątpliwość Pani w niniejszej sprawie budzi m.in. kwestia czy w związku z ww. sprzedażą po Pani stronie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Należy zauważyć, że wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej, poprzez pozbawienie dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości, które to prawo przechodzi na rzecz Skarbu Państwa lub gminy.

Jednocześnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 ze zm.) zawiera swoistą gwarancję, że wywłaszczona nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie zgodnie z celem, na który dokonano wywłaszczenia. Gwarancją tą jest instytucja zwrotu nieruchomości w przypadku, kiedy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu, na jaki dokonano wywłaszczenia.

Art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że:

W myśl art. 137 tejże ustawy:

Stosownie do art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Decyzja o zwrocie nieruchomości powoduje przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe. W związku z tym w momencie zwrotu nieruchomości nie następuje nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W takiej sytuacji ma miejsce restytucja stosunków sprzed wywłaszczenia, tj. zwrot prawa własności do nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców. Zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości, do którego dochodzi na podstawie decyzji administracyjnej jest więc zdarzeniem prawnym zmieniającym podmiotową stronę stosunku prawnorzeczowego odnośnie zwracanej nieruchomości, przywraca wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe. W związku z powyższym, jeżeli wywłaszczona nieruchomość jest zwracana następcy prawnemu osoby, której nieruchomość tę wywłaszczono, to prawo do zwrotu tej nieruchomości ma swe źródło w stosunku prawnym, z którego wynika to następstwo prawne.

W sytuacji, gdy tytułem prawnym do nabycia uprawnienia do wywłaszczonej nieruchomości jest spadkobranie, wówczas za dzień jej nabycia uznać należy datę śmierci uprawnionego, tj. wywłaszczonego właściciela.

Zgodnie bowiem z art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 795 ):

Natomiast, na mocy art. 925 Kodeksu cywilnego:

Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.

Na podstawie zatem art. 924 i 925 ustawy Kodeks cywilny, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Data wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości pozostaje więc bez wpływu dla określenia skutków podatkowych odpłatnego zbycia nabytej w ten sposób nieruchomości (jak też udziału w niej).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że dokonany na Pani rzecz zwrot wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi nabycia w rozumieniu przepisów art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W Pani przypadku, do nabycia ww. udziałów w tejże nieruchomości doszło więc w dacie śmierci Pani spadkodawców, po których odziedziczyła Pani udziały w nieruchomości.

W tym miejscu jednakże należy wskazać, że w związku z opublikowaniem ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2159) – w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, wprowadzono art. 10 ust. 5, zgodnie z którym:

Stosownie do art. 16 ww. ustawy zmieniającej, przepisy art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2019 r. Wobec powyższego od 1 stycznia 2019 r. pięcioletni okres, po upływie którego nie powstanie obowiązek uiszczenia podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości nabytych w drodze spadku liczony jest od końca roku, w którym spadkodawca ją nabył lub wybudował, a nie tak jak w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2018 r. - od końca roku, w którym został otwarty spadek (w którym zmarł spadkodawca). Zmiana obejmuje zatem wszystkich, którzy dokonali/dokonają zbycia nieruchomości po dniu 31 grudnia 2018 r. bez względu na datę odziedziczenia nieruchomości.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazuję, że skoro nabycie przez Panią udziałów nieruchomości jest nabyciem w drodze spadku i ich zbycie dopiero nastąpi (bowiem jak wskazała Pani nieruchomość jest planowana do sprzedaży w 2026 lub 2027 roku), w związku z tym do określenia skutków podatkowych z tytułu sprzedaży Pani udziałów w nieruchomości zastosowanie znajdzie ww. art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając zatem na uwadze powołany wyżej art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w niniejszej sprawie, pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy należy liczyć od dat nabycia udziałów w nieruchomości przez Pani spadkodawców, po których odziedziczyła Pani udziały w ww. nieruchomości (tj. daty nabycia przez Pani babcię, która zmarła w 2000 roku oraz daty nabycia przez Y, który zmarł w 2017 roku). Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy wymagany pięcioletni okres, o którym mowa ww. przepisach w Pani przypadku niewątpliwie upłynął.

Wobec powyższego, planowane odpłatne zbycie odzyskanej po wywłaszczeniu nieruchomości, z uwagi na upływ ww. okresu nie stanowi dla Pani źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy. W konsekwencji, w związku z tą transakcją na Pani nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, a tym samym nie będzie Pani również zobowiązana do złożenia zeznania PIT-39 z tego tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ponadto, informuję, że zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pani jest Wnioskodawczynią w niniejszej sprawie. Dlatego interpretacja stanowi odpowiedź na pytania w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pani osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla Pani siostry.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.