0112-KDIL2-1.4011.637.2026.2.MKA
Sprzedaż gruntów rolnych nabytych w drodze zachowku.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 6 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 11 sierpnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni pozostaje w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności rolniczej i nie posiada statusu rolnika indywidualnego. W drodze postępowania sądowego - na mocy ugody sądowej z dnia 29 kwietnia 2025 r. zawartej przed Sądem Okręgowym w (…) w sprawie o sygn. akt (…) Wnioskodawczyni otrzymała od brata spłatę z tytułu zachowku. Spłata ta nastąpiła w postaci przeniesienia na jej rzecz własności nieruchomości gruntowej, stanowiącej jej majątek osobisty. Przedmiotową nieruchomość jej brat odziedziczył wcześniej po ich wspólnym ojcu (...) zmarłym (...) 2023 r. Przedmiotem nabycia była nieruchomość niezabudowana położona w miejscowości (…), obejmująca działkę gruntu oznaczoną ewidencyjnie numerem (…) o obszarze 1,6200 ha. W wypisie z rejestru gruntów działka ta jest sklasyfikowana jako użytki rolne. Dla terenu tego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta (…) działka znajduje się na terenach oznaczonych jako tereny rolne. W akcie notarialnym oraz decyzjach administracyjnych brak jest jakichkolwiek zapisów o zmianie przeznaczenia tych gruntów na cele budowlane lub inwestycyjne. Dnia 7 maja 2026 r., przed upływem 5 lat od momentu nabycia nieruchomości Wnioskodawczyni, za uprzednią zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wyrażoną w decyzji nr (…) z 25 lutego 2026 r., dokonała sprzedaży wyżej wymienionej nieruchomości rolnej. Kupującymi byli małżonkowie (…). Nabywca (…) jest rolnikiem indywidualnym, posiadającym kwalifikacje rolnicze, który od 2004 r. osobiście prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 11 ha. Cenę sprzedaży strony ustaliły na kwotę (...) zł. W akcie notarialnym kupujący oświadczyli, że nieruchomość kupują na powiększenie gospodarstwa rolnego oraz zobowiązali się użytkować ją z przeznaczeniem na cele rolne i prowadzić to gospodarstwo przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia. Oznacza to, że grunt w wyniku sprzedaży nie utracił swojego dotychczasowego charakteru rolnego. Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości gruntowej Wnioskodawczyni wraz z mężem planują przeznaczyć na cele mieszkaniowe: kwotę (...) zł jako wkład własny przy wspólnym zaciągnięciu kredytu hipotecznego na zakup domu, natomiast pozostałą kwotę (...) zł na jego remont.
Ponadto uzupełniła Pani opis o następujące informacje:
Zachowek należny był po Pani ojcu (...), który zmarł (...) 2023 r.
Nieruchomość, którą Pani nabyła na podstawie ugody sądowej od brata, (...) z tytułu spłaty zachowku, wchodziła w skład spadku po Pani zmarłym ojcu (...).
Pani zmarły ojciec (...), nabył przedmiotową nieruchomość (gospodarstwo) od swojej matki (...), (zmarłej (...) 2009 r.), na podstawie Umowy przekazania gospodarstwa rolnego z 12 stycznia 1988 r. Stosowny zapis potwierdzający ten fakt znajduje się w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym przychód uzyskany ze sprzedaży gruntów rolnych w kwocie (...) zł korzysta w całości ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o PIT, a w konsekwencji planowany sposób wydatkowania tych środków pozostaje bez wpływu na prawo do tego zwolnienia?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, uzyskany przychód ze sprzedaży nieruchomości rolnej w wysokości (...) zł jest w całości zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z przywołanym przepisem, wolne od podatku dochodowego są przychody ze sprzedaży gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o ile w wyniku tej sprzedaży grunty te nie utracą charakteru rolnego. Aby zastosować to zwolnienie, muszą zostać spełnione jednocześnie dwa warunki: sprzedawane grunty muszą wchodzić w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, a w wyniku sprzedaży grunty te nie mogą utracić swojego charakteru rolnego. W analizowanym stanie faktycznym wszystkie warunki ustawowe zostały spełnione. Sprzedana działka nr (…) ma powierzchnię 1,6200 ha, co oznacza, że przekracza ustawowy próg 1 ha fizycznego i stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Fakt, że nie jest Pani rolnikiem indywidualnym i nie prowadzi osobiście działalności rolniczej, nie odbiera tym gruntom statusu gospodarstwa rolnego w ujęciu przedmiotowym. Grunt nie utracił i nie utraci charakteru rolnego, o czym świadczą zapisy w akcie notarialnym, gdzie kupujący wprost zobowiązał się do powiększenia swojego gospodarstwa rodzinnego i dalszego rolniczego użytkowania ziemi przez okres minimum 5 lat. Transakcja odbyła się za zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Ponieważ zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o PIT, ma charakter przedmiotowy i zależy wyłącznie od statusu gruntu oraz zachowania jego charakteru po sprzedaży, stoi Pani na stanowisku, że sposób wydatkowania środków nie wpływa na prawo do zwolnienia podatkowego. Urząd skarbowy nie ma w tym przypadku podstaw do badania celów, na jakie środki te zostaną przeznaczone, w przeciwieństwie do tak zwanej ulgi mieszkaniowej, która w tej sytuacji nie musi mieć zastosowania, gdyż przychód jest już w pełni zwolniony na mocy przepisów rolniczych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa nastąpiło po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie jest ono źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Jednocześnie, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Przepis ten wskazuje, że do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat - to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.
Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c w związku z art. 10 ust. 5 ww. ustawy (czyli nabytych w drodze spadku), decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia przez spadkodawcę.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciem nabycia w drodze spadku, dlatego w tym wypadku należy posiłkować się normami prawa cywilnego.
Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Na podstawie art. 924 i art. 925 przywołanej ustawy, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Stosownie zaś do art. 991 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, bądź w postaci świadczenia od fundacji rodzinnej lub mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Zatem, zstępnemu, który byłby powołany do spadku z ustawy należy się połowa wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego zachowku ma prawo wystąpić przeciwko spadkobiercy o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku.
Zgodnie z opisem spadkobierca Pani ojca w zamian za kwotę jaka Pani przysługiwała tytułem zachowku w celu zwolnienia się z długu, przekazał Pani własność nieruchomości nabytej w spadku po Pani ojcu.
Pojęcie „nabycia w drodze spadku” użyte w art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje zarówno nabycie nieruchomości w drodze dziedziczenia ustawowego i testamentowego, jak i nabycie nieruchomości w wyniku zwolnienia się z obowiązku wypłaty zachowku przez przeniesienie własności nieruchomości na rzecz osoby pominiętej w testamencie.
W konsekwencji, w związku z planowanym odpłatnym zbyciem nieruchomości, której własność została na Panią przeniesiona w związku ze zwolnieniem się przez spadkobiercę Pani ojca z obowiązku zapłaty zachowku, przewidziany w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych okres pięciu lat, w myśl art. 10 ust. 5 tej ustawy, należy liczyć od końca roku, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości przez Pani ojca.
Zatem, skoro Pani ojciec nabył prawo własności do przedmiotowej nieruchomości w 1988 r., to pięcioletni okres liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez spadkodawcę niewątpliwie upłynął.
Reasumując, planowane przez Panią zbycie nieruchomości, którą nabyła Pani tytułem zaspokojenia roszczenia o zachowek, przed upływem 5 lat od daty jej otrzymania, nie będzie stanowiło źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sprzedaż nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przedmiotowej nieruchomości przez spadkodawcę. W konsekwencji, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe, dlatego że sprzedaż nieruchomości nie będzie stanowiła źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, w tych okolicznościach, rozpatrywanie kwestii zwolnienia przychodu z opodatkowania na podstawie wskazanego przez Panią przepisu art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy jest bezcelowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów