0112-KDIL2-1.4011.550.2026.1.KP

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 27 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wygrała Pani sprawę frankową z (…) z siedzibą w W. Sąd Okręgowy w (…) w I instancji wydał wyrok z dnia (…) 2024 r., w którym:

     I.          ustala, że umowa kredytu hipotecznego denominowanego nr (...) na cele budowlano-remontowe zawarta (…) 2005 r. pomiędzy powodami A.K. i J.K., a pozwanym (...) jest nieważna;

    II.         zasądza od pozwanego (...) na rzecz powodów A.K. i J.K. do niepodzielnej ręki (...) zł (...) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty (...) zł (...) od (…) 2023 r. do dnia zapłaty, a od kwoty (...) zł (...) od (…) 2023 r. do dnia zapłaty;

  III.         zasądza od pozwanego (...) na rzecz powodów A.K. i J.K. do niepodzielnej ręki (...) CHF (...) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty (...) CHF (...) od (…) 2023 r. do dnia zapłaty, a od kwoty (...) CHF (...) od (…) 2023 r. do dnia zapłaty;

  IV.         w pozostałej części powództwo oddala;

   V.         zasądza od pozwanego (...)na rzecz powodów A.K. i J.K. do niepodzielnej ręki (...) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Dodatkowo w związku z wyrokiem w sprawie przeciwko pojawiła się opcja zakończenia sporu poprzez zawarcie porozumienia kompensacyjnego, zawartego ostatecznie (…) 2026 r., w którym:

W § 3 porozumienia kompensacyjnego, które ostatecznie Pani podpisała, Bank potwierdził nieważność umowy:

1.    Bank oświadcza, że zawarcie Umowy w całości wyczerpuje wszelkie roszczenia Banku wobec Kredytobiorców wynikające z tytułu Umowy Kredytu, której nieistnienie zostało ustalone w pkt I. Wyroku, a także wszelkie inne roszczenia jakie mogłyby wynikać z tego faktu, w szczególności z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału lub waloryzację kapitału.

Bank dokonał zwrotu uzgodnionych w umowie kwot, tj. 1. Bank w wykonaniu Umowy Kredytu udostępnił Kredytobiorcom na cel w niej wskazany środki pieniężne w łącznej kwocie (...) PLN (słownie złotych: (...)), a Kredytobiorcy potwierdzają, że środki te otrzymali od Banku.

Kredytobiorcy w związku z wykonywaniem Umowy Kredytu przekazali Bankowi środki tytułem spłat rat kapitałowo-odsetkowych w kwocie (...) PLN oraz (...)CHF przeliczone po średnim kursie NBP z dnia przygotowania kompensaty tj. (…) 2026 r. (…) wynosi (...) PLN. Kredytobiorcy dodatkowo ponieśli koszt ubezpieczenia pomostowego w kwocie (...) PLN oraz koszt prowizji przygotowawczej w kwocie (...) CHF przeliczone po średnim kursie NBP z dnia przygotowania kompensaty tj. (…) 2026 r. (…) wynosi (...) PLN.

Odsetki od powyższych kwot na dzień przygotowania kompensaty tj. (…) 2026 r. wynoszą:

-        od kwoty (...) PLN – (…) PLN

-        od kwoty (...) PLN – (…) PLN

-        od kwoty (...) CHF – (…) CHF (przeliczone po średnim kursie NBP z dnia (...) 2026 r. (...) wynosi (...) PLN)

-        od kwoty (...) CHF – (...) CHF (przeliczone po średnim NBP z dnia (...) 2026 r. (...) wynosi (...) PLN).

Łączna kwota odsetek wynosi (...) PLN.

4.    Strony zgodnie potwierdzają, iż łączna wierzytelność Kredytobiorców względem Banku z tytułu spłat wskazanych w ust. 2 oraz Wyroku, z uwzględnieniem naliczonych odsetek, wynosi (...) PLN.

5.    Strony dokonały kompensaty (potrącenia) wzajemnych wierzytelności, tj.: wierzytelności Banku w kwocie (...) PLN z wierzytelnością Kredytobiorcy w kwocie (...) PLN. Wskutek potrącenia obie wierzytelności Stron umorzyły się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Bank przelał na rzecz Kredytobiorców kwotę (...) zł w dniu (…) 2026 r.

Pytanie

Czy powinna Pani zapłacić podatek dochodowy od tej transakcji z Bankiem? Jeżeli tak, to w jakim formularzu i w jakiej pozycji należy to wykazać? Od jakiej kwoty należy naliczyć podatek i w jakiej wysokości?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, nie powinna Pani płacić podatku. Nie była to ugoda z Bankiem tylko umowa cywilno-prawna zawarta po wygranej sprawie w sądzie. Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt hipoteczny, sądy orzekają o nieważności jednostkowych umów o kredyt hipoteczny zawartych przez banki. Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca winien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca winien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

W przypadku zwrotu świadczenia (należności głównej) na podstawie nieważnej umowy kredytowej klient otrzymuje z powrotem swój kapitał – zwrot zapłaconych Bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za dochód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Zatem, kwota zwrotu z tego tytułu nie powoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku, a jedynie wyrównanie wcześniejszego zmniejszenia w majątku. Wobec tego, można uznać, że zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika ani poprzez zwiększenie aktyw w ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a więc po Pani stronie jako kredytobiorcy nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo.

Zatem, nie ma Pani obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych. Kwota zwrotu z tego tytułu nie powoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Pani majątku. Wobec tego, można uznać, że zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a więc po Pani stronie jako kredytobiorcy nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wypłacone odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

Na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38):

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo.

Jak wynika z wniosku, w 2005 r. zawarła Pani z bankiem umowę o kredyt hipoteczny na cele budowlano-remontowe. W wyroku z (…) 2024 r. Sąd Okręgowy w (…) w I instancji wydał wyrok w którym ustalił, że ww. umowa kredytowa jest nieważna. (…) 2026 r. zawarła Pani z Bankiem porozumienie kompensacyjne.

Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że w celu całkowitego rozliczenia wzajemnych roszczeń wynikających z nieważnej umowy kredytu dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej, wskutek czego uległy one umorzeniu w odpowiednim zakresie. W wyniku dokonanego potrącenia Bank zwrócił na Pani rzecz kwotę (...) zł.

Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje przepis art. 498 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Zgodnie z tym przepisem:

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potrącenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.

Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej, każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zasądzona wyrokiem na Pani rzecz kwota, rozliczona w drodze porozumienia, jest de facto zwrotem kwot wcześniej zapłaconych Bankowi. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą przez Bank kwotę uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Tym samym nie ma Pani obowiązku uiszczenia podatku dochodowego z tego tytułu.

Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

Jednocześnie, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Stąd też wypłacone Pani odsetki ustawowe za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.