0112-KDIL2-1.4011.521.2026.2.MKA

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 22 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest obywatelem Ukrainy. Do momentu inwazji Rosji na Ukrainę Wnioskodawca wraz z żoną i dzieckiem mieszkał w Ukrainie, prowadził tam działalność gospodarczą. W dniu (…) 2022 r. żona Wnioskodawcy wraz z córką wyjechały do Polski, z zamiarem stałego osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawca, z uwagi na obowiązujące na Ukrainie przepisy zakazujące opuszczania kraju mężczyznom w wieku od (…) lat, nie miał możliwości wyjazdu wraz z rodziną. Od (…) 2022 r. żona wraz z córką wynajęły całe mieszkanie, w nadziei, że Wnioskodawca w każdej chwili może dołączyć do rodziny. Pomimo pozostania w Ukrainie, Wnioskodawca faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i oczekiwał na zmianę przepisów umożliwiających mu opuszczenie kraju albo uzyskanie zgody na przekroczenie granicy. Formalnie działalność gospodarcza została zamknięta w (…) 2023 r., jednak od 2022 r. Wnioskodawca zaprzestał aktywnego pozyskiwania klientów, a osiągane przez niego dochody były znikome. W międzyczasie żona Wnioskodawcy rozpoczęła świadczenie usług na terytorium Polski na podstawie umowy zlecenia. Uzyskiwane przez nią dochody były przekazywane Wnioskodawcy na utrzymanie, z uwagi na fakt, że nie osiągał on własnych dochodów. Ze wspólnych oszczędności żona Wnioskodawcy w 2023 r. zakupiła samochód osobowy, aby ułatwić rodzinie życie w Polsce. W 2024 r. Wnioskodawca faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej ani nie poszukiwał aktywnie pracy, ponieważ jego celem był wyjazd do Polski i dołączenie do rodziny. W tym okresie jedynym źródłem utrzymania Wnioskodawcy były środki finansowe przekazywane przez żonę. Ostatecznie w (…) 2025 r. Wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w (…)i przez terytorium (…) przybył do Polski, gdzie zamieszkał wraz z rodziną w zakupionym mieszkaniu. Mieszkanie to zostało nabyte ze wspólnych środków małżeństwa. Dodatkowo w 2025 r. na terytorium Polski urodziło się drugie dziecko Wnioskodawcy. Wnioskodawca pozostaje z żoną we wspólności majątkowej. Wnioskodawca nie posiadał na terytorium Ukrainy żadnego istotnego majątku, w szczególności nieruchomości ani pojazdów mechanicznych, poza rzeczami niezbędnymi do codziennego funkcjonowania. Ponadto Wnioskodawca nie utrzymuje bliskich relacji rodzinnych z osobami pozostającymi na terytorium Ukrainy. Oprócz faktycznego miejsca zamieszkania Wnioskodawca nie ma żadnych więzi z Ukrainą.

Pytania

1)  Czy Wnioskodawca na podstawie art. 52zj ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 2026.592) może złożyć pisemne oświadczenie o posiadaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych w okresie od (…) 2022 r. do (…) 2022 r.?

2)  Czy w odniesieniu do dochodów uzyskanych przez Wnioskodawcę w 2022 i 2023 z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na Ukrainie można stwierdzić, że podlegają opodatkowaniu w Polsce z uwagi na uznanie Wnioskodawcy za polskiego rezydenta podatkowego na podstawie posiadania w Polsce centrum interesów osobistych, jednocześnie umożliwiając wspólne rozliczenie z małżonkiem?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 4 ust. 1 Konwencji między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Kijowie dnia 12 stycznia 1993 r. (t. j. Dz.U.1994.63.269), za osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze. Jednakże określenie to nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w Umawiającym się Państwie z tytułu dochodu uzyskiwanego tylko w tym Państwie lub z tytułu majątku znajdującego się w danym Państwie.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U.2026.592), za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Warunki są połączone spójnikiem „lub” co oznacza, że tylko jedna z przesłanek musi być spełniona. Brak możliwości opuszczenia przez Wnioskodawcę terytorium Ukrainy miał charakter całkowicie niezależny od jego woli i wynikał z nadzwyczajnych okoliczności związanych z wybuchem wojny oraz wprowadzeniem na terytorium Ukrainy stanu wojennego. W następstwie inwazji Rosji wprowadzono przepisy ograniczające możliwość opuszczania kraju przez mężczyzn w wieku poborowym, obejmujące również Wnioskodawcę. Tym samym Wnioskodawca został faktycznie pozbawiony możliwości swobodnego przekroczenia granicy i dołączenia do rodziny przebywającej w Polsce. Powyższe okoliczności należy kwalifikować jako działanie siły wyższej, tj. zdarzenia zewnętrznego, nadzwyczajnego oraz niemożliwego do przewidzenia i zapobieżenia przez Wnioskodawcę. Wojna oraz wynikające z niej ograniczenia pozostawały całkowicie poza zakresem wpływem Wnioskodawcy i uniemożliwiały mu realizację planu wyjazdu do Polski. W międzyczasie Wnioskodawca podejmował działania zmierzające do opuszczenia Ukrainy i połączenia się z rodziną, jednak do czasu uzyskania możliwości legalnego przekroczenia granicy nie miał możliwości wyjazdu. Przedłużający się pobyt na terytorium Ukrainy nie wynikał z decyzji Wnioskodawcy, lecz był skutkiem działań wojennych. Jednakże, w tym czasie, oprócz miejsca zamieszkania Wnioskodawca nie miał żadnych powiązań z Ukrainą. Pomimo przymusowego pozostawania przez Wnioskodawcę na terytorium Ukrainy, centrum interesów osobistych przenosiło się do Polski. Wnioskodawca, działając za pośrednictwem żony przebywającej w Polsce, uczestniczył w budowaniu wspólnego majątku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dochody uzyskiwane przez żonę były przeznaczone na utrzymanie rodziny, oraz posłużyły do zakupu wspólnego mieszkania oraz samochodu.

Wszystkie czynności były skierowane do budowania majątku w Polsce. Mając na uwadze powyższe, można stwierdzić, że Wnioskodawca może być uznany za polskiego rezydenta już od 4 marca 2022 r. na podstawie pisemnego oświadczenia o posiadaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych zgodnie z art. 52zj ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2026 r.592.). Do momentu rzeczywistej przeprowadzki do Polski sytuacja Wnioskodawcy nie zmieniła się więc może być uznany za polskiego rezydenta podatkowego również w latach 2023-2025. Od (…) 2026 r. Wnioskodawca stale przebywa na terytorium Polski.

W związku w powyższym Wnioskodawca ma obowiązek opodatkować dochody uzyskane z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na Ukrainie w latach 2022 i 2023. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U.2026.592) małżonkowie będący cały rok podatkowy w związku małżeńskim mogą być, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy dochodów.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

W myśl art. 3 ust. 1a powołanej ustawy:

W świetle art. 3 ust. 2a ww. ustawy:

Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP.

Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczna, polityczna, kulturalna, obywatelska, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp. Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunek ten stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.

Uznanie osoby fizycznej za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy, nie przesądza o uznaniu tej osoby, za osobę podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Powyższe przepisy należy stosować bowiem z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska (art. 4a ww. ustawy).

W związku z tym, że jest Pan obywatelem Ukrainy, w analizowanym przypadku mogą znaleźć zastosowanie zapisy Konwencji z 12 stycznia 1993 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. 1994 Nr 63 poz. 269 ze zm.).

Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. Konwencji:

Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

W świetle natomiast art. 4 ust. 2 ww. Konwencji:

W tym miejscu należy wskazać, że do polskiego porządku prawnego została dodana ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.), z mocą obowiązującą od 24 lutego 2022 r.

Przepis art. 1 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że:

Na mocy art. 52zj ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 830), która weszła w życie 15 kwietnia 2022 r., z mocą od 24 lutego 2022 r.:

Natomiast, art. 52zn ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodany ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 185), która weszła w życie 28 stycznia 2023 r., z mocą od 1 stycznia 2023 r., ma zastosowanie do oświadczeń o posiadaniu na terytorium RP centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodka interesów życiowych) złożonych od dnia 1 stycznia 2023 r.

Stosownie do tego przepisu:

Zatem, zgodnie z ww. regulacjami, w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, spełnienie warunku określonego w art. 3 ust. 1a pkt 1 w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. stwierdza się na podstawie pisemnego oświadczenia tej osoby o posiadaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodka interesów życiowych).

Dlatego aby uznać, że stosownie do ww. przepisów osoba ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, winna ona:

-     przybyć na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy,

-     złożyć pisemne oświadczenie o posiadaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodka interesów życiowych).

Z opisu sprawy przedstawionego we wniosku wynika, że w 2022 r. i 2023 r. miał Pan miejsce zamieszkania w Ukrainie. Do momentu inwazji Rosji na Ukrainę wraz z Panem w Ukrainie mieszkała Pana żona i dziecko. W Ukrainie prowadził Pan działalność gospodarczą, którą zamknął Pan w (…) 2023 r. Pana żona wraz z córką (…) 2022 r. wyjechały do Polski. W Polsce zamieszkały w wynajętym mieszkaniu. Pana żona w 2023 r. zakupiła w Polsce samochód, za Państwa wspólne oszczędności. W (…) 2025 r. uzyskał Pan status uchodźcy w (…) i przez terytorium (…) przybył Pan do Polski. W Polsce zamieszkał Pan w mieszkaniu, zakupionym z Państwa wspólnych środków.

W związku z tym należy uznać, że w 2022 r. i 2023 r. posiadał Pan miejsce zamieszkania w Ukrainie. Nie zmienił Pan miejsca zamieszkania na Polskę. Nie przybył Pan do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy.

Dlatego nie sposób uznać, że spełnia Pan warunki do uznania Pana za osobę, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego Państwa. W konsekwencji nie przysługiwało Panu prawo złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 52zj i art. 52zn ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem, odnosząc się do Pana wątpliwości wyrażonych w pierwszym pytaniu wyjaśniam, że nie może Pan złożyć pisemnego oświadczenia o posiadaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych.

W konsekwencji nie można uznać, że w 2022 r. i 2023 r. posiadał Pan miejsce zamieszkania w Polsce stosownie do art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z faktem, że w stosunku do Pana nie znajduje zastosowania przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych to jednocześnie nie znajduje zastosowania przepis art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w przedmiotowej sprawie nie znajdą zastosowania przepisy Konwencji z 12 stycznia 1993 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.

W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie nie może być Pan uznany za polskiego rezydenta podatkowego, tym samym nie będzie Pan zobowiązany do opodatkowania w Polsce dochodów uzyskanych w 2022 r. i 2023 r. z tytułu działalności gospodarczej w Ukrainie.

Odnosząc się natomiast do Pana wątpliwości dotyczących możliwości wspólnego rozliczenia małżonką wyjaśniam co następuje.

Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 6 ust. 2 powołanej ustawy:

Powyższy przepis wskazuje, że prawo do łącznego opodatkowania swoich dochodów przez małżonków przysługuje małżonkom, którzy stosownie do art. 3 ust. 1 mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do wcześniejszych wyjaśnień, w 2022 r. i 2023 r. nie miał Pan miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zatem nie przysługuje Panu prawo do złożenia wspólnego rozliczenia z małżonką, ponieważ nie spełnia Pan warunku określonego w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.