taxmachine.pl

0112-KDIL2-1.4011.510.2026.4.TR

Interpretacja indywidualna2026-08-20Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Ulga na powrót.

Interpretacja indywidualna  – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 18 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 3 sierpnia 2026 r. (wpływ 3 sierpnia 2026 r.) oraz pismem z 19 sierpnia 2026 r. (wpływ 19 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Po złożeniu PIT-37 zadzwonił do Pana pracownik US z zastrzeżeniem, że wraz z żoną nie mogą Państwo skorzystać z ulgi na powrót, argumentując to tym, że Pana centrum życiowe było cały czas w Polsce.

Z powyższym stanowiskiem Pan się nie zgodził.

Swoją sytuację życiową opisał Pan następująco.

W okresie od września 2014 r. do kwietnia 2022 r. przebywał Pan nieprzerwanie na terytorium Niemiec w miejscowości X, a wcześniej w Y, gdzie podlegał Pan obowiązkowi podatkowemu. W tym czasie:

·    Posiadał Pan centrum interesów gospodarczych w Niemczech: był Pan zatrudniony na podstawie niemieckiej umowy o pracę, posiadał Pan niemiecki numer identyfikacji podatkowej (Identifikationsnummer) oraz konto w niemieckim banku. Całość Pana dochodów pochodziła wyłącznie ze źródeł położonych w Niemczech.

·    Posiadał Pan centrum interesów osobistych w Niemczech: od (... sierpnia 2018 r. wynajmował Pan samodzielne mieszkanie w X (umowa najmu), korzystał Pan z lokalnej infrastruktury medycznej (np. leczenie stomatologiczne), tam spędzał Pan czas wolny i prowadził Pan codzienne gospodarstwo domowe.

·    Posiadał Pan mienie osobiste w Niemczech: zakupił Pan samochód osobowy, który był zarejestrowany na niemieckich tablicach, posiadał Pan niemieckie ubezpieczenie OC oraz przechodził regularne badania techniczne (TÜV) w niemieckich stacjach kontroli.

·    Utrzymywał Pan relację z żoną (ślub (...) sierpnia 2017 r.) mieszkającą w Polsce u swoich rodziców (Z) w modelu rozłąki. Ze względu na odległość ok. (...) km między X a Z (ok. 9h jazdy), odwiedzał Pan rodzinę jedynie okazjonalnie (urlopy, święta). Pana żona w tym czasie prowadziła w Polsce własną działalność gospodarczą (później zawieszoną z powodu ciąży i późniejszej opieki nad dziećmi).

W kwietniu 2022 r. podjął Pan decyzję o ostatecznym powrocie do Polski i przesiedleniu mienia. W związku z tym wymeldował się Pan z Niemiec (Abmeldung z kwietnia 2022 r.).

Po powrocie uzyskał Pan od polskiego organu celno-skarbowego zwolnienie z podatku akcyzowego za sprowadzony samochód na podstawie art. 110 ustawy o podatku akcyzowym (mienie przesiedleńcze), co wiązało się z oficjalnym uznaniem przez organ faktu przeniesienia miejsca zamieszkania z Niemiec do Polski.

Zamierza Pan skorzystać z tzw. ulgi na powrót (art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o PIT), jednak właściwy Urząd Skarbowy kwestionuje fakt posiadania przez Pana rezydencji podatkowej w Niemczech w latach 2019–2021, argumentując to zamieszkiwaniem Pana małżonki w Polsce. Niemiecki urząd potwierdził, że w tych latach posiadał Pan rezydencje podatkową w Niemczech.

W uzupełnieniach wniosku podał Pan, co następuje.

Wniosek dotyczy rozliczenia za rok podatkowy 2024.

Do Niemiec wyjechał Pan w 2014 roku z zamiarem przeniesienia się na stałe i tam organizowania swojego stałego centrum życiowego. Pana przyjazd do Niemiec był planowany. Po przyjeździe zatrudnił się Pan w firmie, zameldował się Pan w Y w mieszkaniu wynajmowanym przez pracodawcę, po niecałym roku wynajął Pan mieszkanie samodzielnie w X. Zaraz po przyjeździe do Niemiec założył Pan konto bankowe w lokalnym banku. Kupił Pan również niemiecki nr telefonu w sieci.

Pomimo nauki języka niemieckiego w szkole podstawowej, gimnazjum i szkole średniej podjął Pan naukę języka niemieckiego wieczorami po pracy przy użyciu materiałów dostępnych w internecie. W chwili wyjazdu nie znał Pan żony, nie miał Pan żadnej partnerki w Polsce. Poznali się Państwo przez internet w 2016 roku . Wzięli Państwo ślub w 2017 roku.

Z całą stanowczością podkreślił Pan, że od momentu ślubu w 2017 r. aż do Pana przymusowego powrotu w kwietniu 2022 r., wraz z żoną prowadzili Państwo dwa całkowicie odrębne, niezależne i samodzielne gospodarstwa domowe w dwóch różnych państwach.

Całe Pana codzienne życie, plany, finanse, relacje społeczne oraz wyłączne gospodarstwo domowe koncentrowały się i były realizowane w Niemczech. Z kolei Pana żona prowadziła własne, w pełni odrębne gospodarstwo domowe w Polsce – po ślubie nadal mieszkała u swoich rodziców (tak jak za panny), co wynikało z konieczności prowadzenia przez nią na miejscu działalności gospodarczej oraz późniejszej opieki nad dwiema ciążami i dziećmi (w ramach polskiego ubezpieczenia zdrowotnego).

Planowali Państwo, że po rozwiązaniu tych spraw żona z dziećmi przeprowadzą się do Pana na stałe do Niemiec, w związku z czym rozważali Państwo już nawet zakup mieszkania w miejscowości X. Niestety, bariera językowa okazała się dla Pana żony zbyt duża, co uniemożliwiało jej podjęcie tam pracy i adaptację. Z tego powodu świadomie kontynuowali Państwo ustrój całkowicie rozdzielnych gospodarstw domowych i osobnych centrów życiowych.

Pana stałe plany życiowe w Niemczech uległy nagłej i diametralnej zmianie dopiero w grudniu 2021 r. Wówczas zmarł Pana teść, co doprowadziło do (...) Pana żony. Sytuacja ta, mająca charakter siły wyższej i nagłego zdarzenia losowego, uniemożliwiła dalsze funkcjonowanie w modelu osobnych gospodarstw i zmusiła Pana do podjęcia natychmiastowej decyzji o rezygnacji z Pana dotychczasowego życia w Niemczech. Powrót do Polski nastąpił w kwietniu 2022 r. (niezwłocznie po zakończeniu spraw zawodowych i formalnych w Niemczech) i był podyktowany wyłącznie wyższą koniecznością zapewnienia wsparcia i opieki (...) żonie oraz dzieciom.

Pana dzieci przebywały w Polsce z matką. Wynikało to wyłącznie z obiektywnych trudności adaptacyjnych, bariery językowej oraz konieczności kontynuowania przez nie edukacji w dotychczasowych placówkach oświatowych w Polsce, co miało na celu ochronę ich dobrostanu psychicznego i uniknięcie stresu związanego z nagłą zmianą środowiska.

We wrześniu 2014 r. wyjechał Pan z Polski do Niemiec będąc kawalerem (żył Pan samotnie, nie będąc w żadnym związku).

Pana rodzice pozostali w Polsce; ich sytuacja finansowa nie pozwalała na emigrację. W dodatku Pana ojciec miał demencje, oboje rodzice nie znali języka niemieckiego. Ojciec był już na emeryturze, która nie wystarczyłaby na utrzymanie się w Niemczech. Po roku Pana pobytu w Niemczech pomógł Pan Pana siostrze i szwagrowi w znalezieniu pracy w Niemczech i zakwaterowaniu w tej samej miejscowości, w której mieszkał Pan. tj. w X.

W okresie poprzedzającym powrót, bliższe i codzienne relacje osobiste oraz społeczne budował Pan i utrzymywał w Niemczech, gdzie znajdowało się Pana faktyczne, codzienne miejsce bytowania. Pod pojęciem „modelu rozłąki” należy rozumieć sytuację, w której do grudnia 2021 r. małżonkowie prowadzili osobne i niezależne centra interesów życiowych w dwóch różnych państwach – Pan na stałe w Niemczech, a Pana żona z dziećmi w Polsce. Relacje z żoną i dziećmi, ze względu na odległość geograficzną, miały w tamtym okresie charakter ograniczony – opierały się na zdalnym kontakcie telefonicznym oraz sporadycznych wizytach, co stanowiło faktyczne rozdzielenie centrów życiowych. Relacje te uległy zmianie dopiero wskutek tragicznego zdarzenia losowego z grudnia 2021 r. (śmierć teścia). Wówczas, ze względu na stan (...) Pana żony, model ten przestał funkcjonować, a Pan został zmuszony do przeniesienia swojego centrum życiowego do Polski, co sfinalizował Pan w kwietniu 2022 r.

Przed przyjazdem do Polski, do momentu tragicznych wydarzeń z grudnia 2021 r., bliższą więź o charakterze osobistym, społecznym i gospodarczym czuł Pan z Niemcami, gdzie toczyło się Pana codzienne i samodzielne życie. Dopiero od grudnia 2021 r., pod wpływem nagłej śmierci teścia, Pana więź emocjonalna zaczęła gwałtownie koncentrować się wokół sytuacji rodzinnej w Polsce. Wówczas w pełni zrozumiał Pan, że dotychczasowy model rozłąki nie jest już dobry dla Państwa rodziny, a (...) Pana żony bezwzględnie wymagał Pana stałej i fizycznej obecności na miejscu w kraju. To tragiczne zdarzenie i wynikająca z niego wyższa konieczność doprowadziły do podjęcia decyzji o ostatecznym zamknięciu spraw w Niemczech i powrotu do kraju w kwietniu 2022 r. Po przyjeździe do Polski w kwietniu 2022 r. Pana bliższa więź uległa całkowitemu skoncentrowaniu wyłącznie w Polsce, gdzie od tamtej pory mieszka Pan na stałe z rodziną.

W chwili wyjazdu do Niemiec w 2014 r. nie posiadał Pan żadnych nieruchomości w Polsce. Podczas późniejszego wynajmowania przez Pana mieszkania w Niemczech, od maja 2019 r. w Polsce prowadzona była budowa Pana domu jednorodzinnego w miejscowości Z.

Jednak kategorycznie i jednoznacznie sprecyzował Pan sytuację prawną oraz ekonomiczną tej nieruchomości w oparciu o następujące argumenty:

Tytuł prawny do gruntu (darowizna od teściów): ziemia (działka budowlana), na której realizowano budowę, została przekazana przez rodziców Pana żony w drodze darowizny na rzecz Pana oraz Pana żony (do Państwa majątku wspólnego). Darowizna ta miała charakter bezpłatnego przysporzenia rodzinnego i nie była wynikiem Pana osobistych działań rynkowych czy planów inwestycyjnych w Polsce.

Decyzja o rozpoczęciu budowy została podjęta przez Pana żonę, gdy zaszła w drugą ciążę. Wynikała ona z faktu, że dotychczasowe mieszkanie jej rodziców było zbyt małe dla niej i Państwa dzieci. Co kluczowe, Pana żona podjęła decyzję o budowie nieruchomości w Polsce w momencie, gdy całkowicie zrezygnowała z wcześniejszych planów przeprowadzki do Pana na stałe do Niemiec. Ostateczna rezygnacja Pana żony z wyjazdu do Niemiec była podyktowana zbyt dużą barierą językową, uniemożliwiającą jej adaptację, oraz przede wszystkim faktem, że (...). Przekazywanie przez Pana środków osiąganych z pracy w Niemczech na tę budowę stanowiło realizację przez Pana ustawowego obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) oraz formę zapewnienia bezpiecznego dachu nad głową dla Pana najbliższych w kraju.

W okresie Pana pracy w Niemczech (2014-2022) nieruchomość ta w żaden sposób nie stanowiła Pana centrum życiowego ani miejsca stałego bytowania. Powstający budynek w stanie budowy był niezdatny do użytku. Pana wyłączne, samodzielne gospodarstwo domowe nieprzerwanie znajdowało się w wynajmowanym przez Pana mieszkaniu w Niemczech (w miejscowości X). Sam fakt posiadania współwłasności nieruchomości z tytułu darowizny rodzinnej oraz finansowania domu dla rodziny w kraju przez małżonka pracującego za granicą nie przenosi automatycznie centrum interesów życiowych podatnika do Polski.

Pana wyłączne, samodzielne gospodarstwo domowe, w którym codziennie Pan mieszkał, gotował, odpoczywał i poniósł bieżące koszty utrzymania, nieprzerwanie znajdowało się w wynajmowanym przez Pana mieszkaniu w Niemczech (w miejscowości X). Sam fakt finansowania nieruchomości dla rodziny w kraju przez małżonka pracującego za granicą, co potwierdza ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie przenosi automatycznie centrum interesów życiowych podatnika do Polski.

Po podjęciu decyzji o powrocie do Polski w kwietniu 2022 r., zamieszkał Pan wraz z rodziną w nowo wybudowanym domu jednorodzinnym w Z, na zasadzie współwłasności małżeńskiej. Dopiero od kwietnia 2022 r. nieruchomość ta stała się Pana faktycznym miejscem zamieszkania i centrum interesów osobistych.

Przed przyjazdem do Polski większą aktywność o charakterze społeczno-gospodarczym wykazywał Pan w Niemczech.

Przejawiało się to w zawieraniu tam lokalnych znajomości, uczestnictwie w życiu tamtejszej społeczności lokalnej, regularnym korzystaniu z niemieckich instytucji kulturalnych i usługowych, dokonywaniu tam wszelkich zakupów konsumpcyjnych oraz pełnym zintegrowaniu z niemieckim rynkiem pracy. Po przyjeździe na stałe do Polski przejawia się ona poprzez dokonywanie zakupów na cele prywatne w Polsce, korzystanie z polskich instytucji oraz udział w lokalnym życiu społecznym.

Przed przyjazdem do Polski czas wolny i hobby realizował Pan w Niemczech w formie turystyki lokalnej, sportu, uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych. Po przyjeździe do Polski czas wolny spędza Pan wyłącznie w Polsce, m.in. poprzez wycieczki z rodziną, spędzanie czasu w ogrodzie.

Zobowiązania handlowe i gospodarcze: Przed przyjazdem do Polski większe zobowiązania (umowa najmu lokalu, telefon niemiecki, umowy na media, zagraniczne ubezpieczenia, auto zakupione i zarejestrowane w Niemczech) posiadał Pan w Niemczech. Po przyjeździe do Polski Pana główne zobowiązania znajdują się w Polsce i są to: polskie ubezpieczenia, abonamenty telefoniczne, umowy na media w domu, przerejestrowanie auta na polskie tablice.

Posiada Pan niemiecki certyfikat rezydencji podatkowej. Posiada Pan inne niepodważalne dowody dokumentujące Pana miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Niemczech, w tym: niemiecką umowę o pracę, pełną historię zatrudnienia, zagraniczne zeznania podatkowe, dowód zakupu auta zarejestrowanego w Niemczech, opłatę za jego przegląd i ubezpieczenie w Niemczech, oraz dowód wymeldowania, umowę najmu lokalu mieszkalnego w Niemczech, oraz dowody opłat czynszu z których wynika, że ponosił Pan pełne koszty utrzymania niezależnego gospodarstwa domowego w Niemczech w okresie trzech lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok przyjazdu do Polski oraz w roku powrotu.

Jednocześnie poinformował Pan, iż po powrocie do Polski zamknął Pan rachunek w banku niemieckim, w związku z czym nie posiada Pan obecnie dostępu do historycznych potwierdzeń przelewów z tamtego okresu, co uniemożliwia Panu przedłożenie opłat płatności kartą za wyżywienie i innych codziennych opłat związanych z mieszkaniem w Niemczech.

Przed przyjazdem do Polski, oprócz opisanego leczenia stomatologicznego w Niemczech, ze służby zdrowia korzystał Pan wyłącznie w Niemczech w ramach tamtejszego ubezpieczenia zdrowotnego. Po powrocie do Polski korzysta Pan wyłącznie z polskiej publicznej i prywatnej służby zdrowia.

Przed przyjazdem do Polski posiadał Pan zarejestrowany i aktywnie użytkowany telefon w Niemczech (niemiecki numer i operator). Po przyjeździe do Polski korzysta Pan wyłącznie z telefonu zarejestrowanego w polskiej sieci operatora. Telefon niemiecki jest już nieaktywny.

Przed Pana wyjazdem do Niemiec w 2014 r. (w okresie kawalerskim) posiadał Pan samochód zarejestrowany w Polsce, którym wyjechał Pan pierwotnie do Niemiec. Jednakże, po zorganizowaniu sobie stałego życia i codziennego bytu za granicą, oraz zebraniu środków zakupił Pan na potrzeby własne inny samochód, który został zarejestrowany, ubezpieczony i eksploatowany na terytorium Niemiec.

W związku z tym, w 2016 r. stary samochód zarejestrowany w Polsce przekazał Pan do wyłącznej dyspozycji Pana ówczesnej partnerki (obecnej żony), która użytkowała go w kraju (w późniejszym okresie żona dokonała jego sprzedaży i zakupiła na własne potrzeby nowy samochód w Polsce).

Z kolei Pana samochód na niemieckich tablicach rejestracyjnych służył Panu do codziennego życia w Niemczech aż do momentu powrotu. Dopiero po Pana powrocie do Polski w 2022 r., w związku z przeniesieniem centrum interesów życiowych, dokonałem formalnego przerejestrowania tego niemieckiego samochodu na polskie tablice rejestracyjne i od tamtej pory użytkuję go w kraju.

Pana pobyty w Polsce w okresie pracy w Niemczech miały charakter wyłącznie sporadyczny, krótkotrwały i incydentalny (krótkie urlopy wypoczynkowe, wybrane święta). Z całą stanowczością podkreślił Pan, że w znacznie większym stopniu to Pana żona przyjeżdżała do Pana do Niemiec, gdzie wspólnie spędzali Państwo czas w Pana stałym miejscu zamieszkania.

Pana osobiste wizyty w Polsce były ograniczone do minimum. Sam proces budowy domu jednorodzinnego w Z (od maja 2019 r. do czerwca 2021 r.) był w całości koordynowany i nadzorowany na miejscu przez Pana żonę. Z racji Pana stałej nieobecności w kraju i koncentracji życia oraz pracy zawodowej w Niemczech, w proces ten angażował się Pan niemal wyłącznie na odległość (zdalnie, poprzez kontakt telefoniczny).

Z kolei od czerwca 2021 r., gdy Pana żona z dziećmi wprowadziła się do wykończonego domu, Pana przyjazdy miały charakter wyłącznie turystyczno-odwiedzinowy. Każdorazowo po zakończeniu krótkiej wizyty w kraju wracał Pan do Niemiec, gdzie znajdowało się Pana jedyne, samodzielne gospodarstwo domowe, codzienne życie oraz źródło utrzymania. Podkreślił Pan, że po każdej takiej krótkiej wizycie każdorazowo wracał Pan do Niemiec, gdzie toczyło się Pana codzienne życie, tam Pan pracował i tam ponosił koszty utrzymania.

Od urodzenia był Pan zameldowany w Polsce w domu rodziców, po wyjeździe do Niemiec zameldował się Pan pod aktualnym miejscem zamieszkania. Podczas pobytu w Niemczech od (...) sierpnia 2021 r. był Pan zameldowany w Polsce pod adresem realizowanej inwestycji: Z. Od momentu użytkowania domu i zamieszkania w nim przez żonę z dziećmi w czerwcu 2021 r., przysługiwał Panu tytuł współwłasności do tej nieruchomości. Jednakże w okresie od sierpnia 2021 r. do kwietnia 2022 r. Pana meldunek pod tym adresem miał charakter wyłącznie formalny i ewidencyjny – fizycznie tam Pan nie zamieszkiwał, nie prowadził Pan tam gospodarstwa domowego, a dom stanowił w tym okresie centrum życiowe wyłącznie dla Pana żony i dzieci, w ramach opisanego wcześniej modelu rozłąki.

Od dnia przyjazdu do Polski w kwietniu 2022 r. posiada Pan w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy (stał się Pan polskim rezydentem podatkowym), ponieważ tu przeniósł Pan swoje centrum interesów osobistych i gospodarczych i przebywa tu powyżej 183 dni w roku. Od przyjazdu był Pan zarejestrowany w Urzędzie Pracy. Pierwszy dochód z pracy w Polsce po powrocie osiągnął Pan w grudniu 2022 r.

Rodzaj uzyskiwanych dochodów w Polsce: Tak, w roku podatkowym 2024, za który rozliczył Pan ulgę na powrót, uzyskiwał Pan dochody ze stosunku pracy podlegające opodatkowaniu w Polsce, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (według skali podatkowej).

W roku podatkowym 2024 Pana przychody objęte ulgą na powrót przekroczyły kwotę 85 528 zł. Kwota do wysokości limitu 85 528 zł została objęta zwolnieniem, natomiast nadwyżka ponad tę kwotę została prawidłowo opodatkowana na zasadach ogólnych. Po wątpliwościach związanych z przysługiwaniem ulgi na powrót według wytycznych pracownika z US dokonał Pan korekty PIT za rok 2024, w której nie uwzględnił Pan owej ulgi i dokonał Pan zwrotu podatku wraz z odsetkami.

Wcześniejsze korzystanie z ulgi na powrót: Nie, nie korzystałem wcześniej z ulgi na powrót za żaden inny rok podatkowy. Rok 2024 jest pierwszym rokiem, za który dokonałem takiego rozliczenia.

Posiada Pan obywatelstwo polskie.

Nie posiada Pan Karty Polaka, ponieważ jako obywatel polski nie miał Pan podstaw prawnych do ubiegania się o jej wydanie.

Mając na uwadze powyższe, wniósł Pan o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego zgodnie z wnioskiem.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu posiadania przeze Pana rezydencji podatkowej w Niemczech w latach 2019-2021, potwierdzonej przez niemiecki organ podatkowy, spełnia Pan warunki do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzw. ulgi na powrót)?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, odpowiedź na zadane pytanie jest twierdząca. Wnioskodawca w latach 2014-2022 posiadał centrum interesów życiowych (rezydencję podatkową) wyłącznie w Niemczech, co uprawnia Pana do skorzystania z tzw. ulgi na powrót (art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o PIT).

Swoje stanowisko oparł Pan na następujących argumentach:

Kryterium „Stałego Ogniska Domowego” (Art. 4 ust. 1 i 2 Umowy PL-DE): Zgodnie z polsko-niemiecką umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, jeżeli osoba ma powiązania z dwoma krajami, pierwszeństwo ma kraj, w którym posiada ona stałe ognisko domowe.

Wnioskodawca od (...) stycznia 2018 r. wynajmował samodzielne mieszkanie w X, a wcześniej w miejscowości Y, w którym koncentrowało się jego życie codzienne (nocleg, posiłki, wypoczynek, higiena).

Osobna Rezydencja Małżonków: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1012/18), posiadanie rodziny w Polsce nie jest rozstrzygającym kryterium rezydencji.

Małżonkowie mogą mieć odrębne centra interesów życiowych, jeśli wynika to z ich sytuacji zawodowej. Pracował Pan i mieszkał (...) km od żony (ok. 8h jazdy), co fizycznie wykluczało prowadzenie codziennego życia w Polsce. Model „małżeństwa na odległość” był wymuszony Pana pracą etatową w Niemczech oraz działalnością gospodarczą Pana żony w Polsce.

Centrum Interesów Gospodarczych: Całość Pana dochodów w spornym okresie pochodziła z Niemiec. Tam posiadał Pan konto bankowe, tam płacił Pan podatki i składki ubezpieczeniowe.

Dowody Osobiste (Ośrodek Aktywności): Leczył się Pan w Niemczech (rachunek od dentysty) oraz posiadał Pan tam jedyny samochód (zarejestrowany, ubezpieczony i serwisowany w DE).

Świadczy to o trwałym związaniu spraw życiowych z miejscowością X.

Zasada zaufania (art. 121 Ordynacji Podatkowej): Polski organ podatkowy wydał już decyzję o zwolnieniu Pana mienia z akcyzy z tytułu mienia przesiedleńczego (art. 110 ustawy o akcyzie). Warunkiem tego zwolnienia było udowodnienie, że przebywał Pan w Niemczech z zamiarem stałego pobytu przez min. 12 miesięcy. Skoro jeden organ państwowy uznał fakt przeniesienia rezydencji z Niemiec do Polski w 2022 r., kwestionowanie tego faktu przez inny organ w zakresie podatku dochodowego narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych.

Podsumowując, spełnił Pan warunek nieposiadania rezydencji w Polsce przez 3 lata poprzedzające rok powrotu, gdyż jego faktyczne centrum interesów życiowych znajdowało się w Niemczech.

Uzasadnienie Pana stanowiska

Dotyczy: Ustalenia Pana rezydencji podatkowej w okresie wrzesień 2014-kwiecień 2022 w celu skorzystania z „Ulgi na powrót” (art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o PIT).

Uważa Pan, że w okresie od września 2014 r. do kwietnia 2022 r. posiadał Pan wyłączną rezydencję podatkową w Niemczech, a Pana centrum interesów życiowych znajdowało się w miejscowości X , a wcześniej w Y. Tym samym spełniam warunek nieposiadania miejsca zamieszkania na terytorium RP przez co najmniej trzy lata kalendarzowe poprzedzające rok powrotu, co uprawnia mnie do skorzystania z tzw. „Ulgi na powrót”.

Argumentacja:

1.      Obiektywny brak możliwości codziennych powrotów:

Miejscowość X dzieli od miejsca zamieszkania Pana żony (Z) dystans ok. (...) km. Czas przejazdu w jedną stronę wynosi średnio 9 godzin. Taka odległość wyklucza uznanie, że „przebywał” Pan w Polsce w dniach roboczych. Pana życie codzienne, nocleg, konsumpcja i odpoczynek po pracy odbywały się wyłącznie w Niemczech.

2.      Samodzielne centrum interesów gospodarczych i osobistych:

Od 2014 r. nieprzerwanie pracował Pan w Niemczech, tam posiadał Pan jedyne źródło dochodu i tam odprowadzał Pan podatki. Wynajmował Pan mieszkanie (umowa w miejscowości X od (...) stycznia 2018 r.), posiadał Pan niemieckie konto bankowe, tam leczył się Pan (załączony rachunek od dentysty) oraz posiadał Pan tam jedyny samochód. Samochód ten był zarejestrowany w Niemczech, posiadał Pan niemieckie ubezpieczenie OC oraz badania techniczne (TÜV). Wszystkie te aspekty dowodzą, że zorganizował Pan w Niemczech stabilne i trwałe ognisko domowe. Urząd w Niemczech potwierdził, że w tych latach posiadał Pan rezydencje podatkową.

3.      Uznanie mienia przesiedleńczego przez organy celno-skarbowe:

Należy podkreślić, że polski organ podatkowy już raz uznał fakt przeniesienia Pana centrum życiowego z Niemiec do Polski, wydając decyzję o zwolnieniu z akcyzy z tytułu mienia przesiedleńczego. Zgodnie z art. 110 ustawy o podatku akcyzowym, zwolnienie to przysługuje wyłącznie osobom, które przenoszą miejsce zamieszkania z innego państwa UE. Uznanie tego faktu przez jeden organ (w zakresie akcyzy) i kwestionowanie go przez drugi (w zakresie PIT) narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej).

4.      Rozdzielność centrów życiowych małżonków:

Polska administracja skarbowa błędnie przyjmuje automatyzm, wedle którego miejsce zamieszkania żony jest zawsze centrum interesów życiowych męża. W orzecznictwie sądów administracyjnych (np. II FSK 1012/18) podkreśla się, że możliwe jest posiadanie przez małżonków odrębnych centrów interesów życiowych. W Państwa przypadku:

·    Pana żona pozostała w Polsce ze względu na prowadzoną wcześniej działalność gospodarczą oraz późniejszą opiekę nad dwiema ciążami i dziećmi. Tak jak za panny nadal mieszkała u swoich rodziców.

·    Mąż (Pan) przebywał w Niemczech (jeszcze przed ślubem) w celu zarobkowym i tam koncentrował swoją aktywność życiową.

·    Relacja małżeńska opierała się na modelu rozłąki, a Pana wizyty (męża) w Polsce miały charakter wyłącznie okazjonalny i rodzinny (przyjazdy tylko w czasie urlopu w pracy). W Polsce przebywał Pan nie więcej jak 30 dni w roku.

5.  Dowód z dokumentów:

Przedstawione dokumenty (zaświadczenie o posiadaniu rezydencji podatkowej w Niemczech, zaświadczenie o wymeldowaniu z Niemiec z 2022 r., umowa najmu, rachunki medyczne, dowody opłat ubezpieczenia auta w DE) stanowią spójny ciąg dowodowy potwierdzający, że do kwietnia 2022 r. nie posiadał Pan miejsca zamieszkania w Polsce.

Podkreślił Pan, iż w ocenie lokalnego organu podatkowego (US) fakt składania w latach ubiegłych zaświadczeń UE/EOG oraz zerowych deklaracji PIT-37 przesądza o Pana polskiej rezydencji podatkowej. Nie zgadza się Pan z tą interpretacją z następujących powodów:

1)  Cel składania zaświadczeń UE/EOG: Zaświadczenia te były wystawiane wyłącznie na żądanie niemieckiego organu podatkowego (Finanzamt) w celu umożliwienia Panu skorzystania z preferencyjnych rozliczeń przewidzianych w niemieckim prawie (np. wspólne rozliczenie z małżonką). Składanie druku UE/EOG jest wymogiem formalnym dla osób o ograniczonym obowiązku podatkowym w Niemczech, które chcą być traktowane jak niemieccy rezydenci dla celów podatkowych. Fakt ten nie może stanowić dowodu na posiadanie centrum interesów życiowych w Polsce, lecz wręcz przeciwnie – potwierdza, że głównym miejscem opodatkowania i aktywności zawodowej podatnika były Niemcy.

2)  Charakter deklaracji PIT-37: Składał Pan w Polsce deklaracje PIT-37 jako deklaracje „zerowe”. Było to działanie wymuszone przez praktykę urzędową; organ podatkowy uzależniał wydanie zaświadczenia UE/EOG dla Pana żony (niezbędnego do rozliczenia w Niemczech) od złożenia przez obojga małżonków wspólnej deklaracji w Polsce ze względu na istniejącą wspólność majątkową. Deklaracje te nie wykazywały żadnych dochodów uzyskanych w Polsce, co potwierdza brak aktywności zarobkowej na terytorium kraju.

3)  Adres zameldowania a rezydencja: Wskazywany w dokumentach adres Pana rodziców w Polsce był jedynie adresem do korespondencji na wypadek konieczności kontaktu z polskim urzędem. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz Komentarzem do Modelowej Konwencji OECD, posiadanie adresu zameldowania lub nieruchomości w kraju nie jest równoznaczne z posiadaniem tam centrum interesów życiowych, jeżeli faktyczna aktywność zawodowa, osobista i stałe miejsce zamieszkania znajdują się za granicą.

4)  Ustalenie rezydencji w 2026 roku: W związku z planowanym skorzystaniem z ulgi na powrót w 2026 roku, stoi Pan na stanowisku, iż przez wymagany przepisami okres (minimum 3 lata przed powrotem) Pana centrum interesów osobistych i gospodarczych znajdowało się w Niemczech. Potwierdzają to: stałe miejsce zamieszkania w Niemczech (umowa najmu), praca najemna w Niemczech oraz faktyczny brak aktywności życiowej w Polsce w tym okresie. Formalne czynności administracyjne (składanie druków UE/EOG) nie mogą stać ponad stanem faktycznym, jakim było stałe przebywanie i praca poza granicami RP.

Podsumowanie:

Biorąc pod uwagę powyższe, spełnił Pan przesłanki określone w ustawie o PIT, gdyż przez ponad 7 lat (od 2014 r. do 2022 r.) Pana centrum interesów życiowych znajdowało się poza Polską. Sam fakt pozostawania w związku małżeńskim z osobą mieszkającą w kraju nie może niweczyć obiektywnych faktów świadczących o zagranicznej rezydencji podatkowej.

Poprosił Pan o wyjaśnienie: Czy w opisanym stanie faktycznym, mimo składania w latach ubiegłych zaświadczeń UE/EOG w celu rozliczenia w Niemczech, spełnia Pan warunek nieposiadania miejsca zamieszkania w Polsce dla potrzeb skorzystania z ulgi na powrót, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o PIT oraz w przedstawionym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu posiadania przeze Pana rezydencji podatkowej w Niemczech w latach 2019–2021, potwierdzonej przez niemiecki organ podatkowy, spełnia Pan warunki do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzw. ulgi na powrót)?

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Wolne od podatku dochodowego są przychody podatnika, który przeniósł miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł, osiągnięte:

a)   ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy,

b)   z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8,

c)   z pozarolniczej działalności gospodarczej, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27 , art. 30c albo art. 30ca albo ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,

d)  z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

- w czterech kolejno po sobie następujących latach podatkowych, licząc od początku roku, w którym podatnik przeniósł to miejsce zamieszkania, albo od początku roku następnego, z zastrzeżeniem ust. 39, 43 i 44;

Na podstawie art. 21 ust. 39 ww. ustawy:

Przy obliczaniu kwoty przychodów podlegających zwolnieniu od podatku na podstawie ust. 1 pkt 148 i 152-154 nie uwzględnia się przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie niniejszej ustawy, zwolnionych od podatku dochodowego oraz od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 21 ust. 43 ustawy:

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 152, przysługuje pod warunkiem, że:

1)  w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podatnik podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz

2)  podatnik nie miał miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie obejmującym:

a)  trzy lata kalendarzowe poprzedzające bezpośrednio rok, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz

b)  okres od początku roku, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do dnia poprzedzającego dzień, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz

3)  podatnik:

a)  posiada obywatelstwo polskie, Kartę Polaka lub obywatelstwo innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej lub

b)  miał miejsce zamieszkania:

-   nieprzerwanie co najmniej przez okres, o którym mowa w pkt 2, w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej, Australii, Republice Chile, Państwie Izrael, Japonii, Kanadzie, Meksykańskich Stanach Zjednoczonych, Nowej Zelandii, Republice Korei, Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej lub Stanach Zjednoczonych Ameryki, lub

-   na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie przez co najmniej 5 lat kalendarzowych poprzedzających okres, o którym mowa w pkt 2, oraz

4)  posiada certyfikat rezydencji lub inny dowód dokumentujący miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w okresie niezbędnym do ustalenia prawa do tego zwolnienia, oraz

5)  nie korzystał uprzednio, w całości lub w części, z tego zwolnienia - w przypadku podatników, którzy ponownie przeniosą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W myśl natomiast art. 21 ust. 44 ww. ustawy:

Suma przychodów zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 pkt 148 i 152-154 nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty 85 528 zł.

Ww. przepisy zostały wprowadzone z dniem 1 stycznia 2022 r. przez art. 1 pkt 13 lit. a tiret 13 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105).

Ponadto, z art. 53 ww. ustawy zmieniającej wynika, że:

Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy zmienianej w art. 1, ma zastosowanie do podatników, którzy przenieśli miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po dniu 31 grudnia 2021 r.

Zgodnie z uzasadnieniem do ww. ustawy wprowadzającej ulgę na powrót:

Jest to nowa propozycja (dotychczas brak regulacji w tym zakresie) dotycząca podatników osiedlających się w Polsce, w konsekwencji zmieniających rezydencję podatkową. (…) Prawo do stosowania zwolnienia będzie przysługiwać podatnikowi przez 4 kolejno po sobie następujące lata podatkowe, licząc od początku roku, w którym podatnik przeniósł miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w wyniku czego stał się podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 1, albo od początku roku następnego. Podatnik sam wybierze korzystniejsze dla niego rozwiązanie, tj. rok, od którego będzie korzystał z ulgi. (…)

Ulga, o której mowa w ww. art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, polega na zwolnieniu od podatku dochodowego niektórych przychodów osiągniętych w czterech kolejno po sobie następujących latach podatkowych przez podatników, którzy w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Polski po dniu 31 grudnia 2021 r. podlegają w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Dla zastosowania ww. zwolnienia przedmiotowego jest więc istotne, aby przeniesienie miejsca zamieszkania miało miejsce po 31 grudnia 2021 r.

W celu skorzystania z ww. preferencji podatkowej, tj. tzw. „ulgi na powrót”, spełnione muszą być jednak wszystkie dodatkowe warunki wskazane w art. 21 ust. 43 ustawy. Przy tym, w świetle przepisów regulujących omawiane zwolnienie, znaczenie ma takie przeniesienie miejsca zamieszkania, w wyniku którego podatnik podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce (zmiana rezydencji podatkowej). Wprost stanowi o tym art. 21 ust. 43 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dla zastosowania ww. zwolnienia przedmiotowego jest więc istotne m.in. aby przeniesienie miało miejsce po 31 grudnia 2021 r. oraz aby podatnik nie miał miejsca zamieszkania na terytorium Polski zarówno w okresie obejmującym trzy lata kalendarzowe poprzedzające bezpośrednio rok, w którym zmienił miejsce zamieszkania na Polskę, jak i w okresie od początku roku, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Polski, do dnia poprzedzającego dzień, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Kwestie związane z posiadaniem miejsca zamieszkania na terytorium Polski zostały uregulowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy:

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Stosownie zaś do art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1)      posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2)      przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Według art. 3 ust. 2a ww. ustawy:

Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl natomiast art. 4a ww. ustawy:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

Przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie - podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynika to z użycia w przywołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.

Ocena czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie.

Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się więc bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

Posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Jeżeli chodzi o koncepcję określenia „ognisko domowe”, należy zaznaczyć, że każda forma mieszkania może być wzięta pod uwagę (dom lub apartament będący własnością lub wynajęty przez zainteresowanego, wynajęty pokój umeblowany). Istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały.

Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania należy rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeżeli osoba, mająca ognisko domowe w jednym państwie, utworzyła ognisko domowe w drugim państwie z zachowaniem w całej pełni pierwszego ogniska, to fakt, iż pierwsze z nich zostało zachowane w środowisku, w którym osoba ta zawsze mieszkała, pracowała i w którym znajduje się jej rodzina i mienie, może w połączeniu z innymi elementami wskazywać, że osoba ta zachowała ośrodek swych życiowych interesów w pierwszym państwie.

Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby. W przypadku, zaś jeżeli osoba jest obywatelem obydwu państw lub nie jest obywatelem żadnego z tych państw, właściwe organy tych państw rozstrzygną sprawę w drodze wzajemnego porozumienia.

Wyjazd do innego państwa wraz z całą rodziną w większości przypadków powodować będzie przeniesienie centrum interesów osobistych do tego państwa. Natomiast wyjazd do pracy za granicę, podczas gdy małżonek/partner życiowy oraz dzieci pozostają w Polsce, powodować będzie najczęściej utrzymanie centrum interesów osobistych na terytorium Polski.

Powyższe znajduje potwierdzenie w treści Objaśnień podatkowych z 29 kwietnia 2021 r. wydanych przez Ministerstwo Finansów, które dotyczą zasad ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) osób fizycznych w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2a ustawy PIT. Celem objaśnień jest przedstawienie sposobu prawidłowego wypełnienia obowiązków podatkowych przez osoby fizyczne w Polsce, bowiem rezydencja podatkowa nie ma charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności.

Centrum, czyli „skoncentrowanie” interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. Powiązania osobiste to występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej itp. W praktyce czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci. W przypadku osób żyjących samodzielnie należy w szczególności uwzględnić, w którym państwie prowadzone jest samodzielne gospodarstwo domowe i w którym państwie podatnik uczestniczy w życiu towarzyskim, kulturalnym lub politycznym.

W zakresie centrum interesów gospodarczych Objaśnienia wskazują, że w praktyce chodzi o miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd.

W opisie zdarzenia wskazał Pan m.in. co następuje:

·    W okresie od września 2014 r. do kwietnia 2022 r. (…). W tym czasie: (…) Utrzymywał Pan relację z żoną (ślub (...) sierpnia 2017 r.) mieszkającą w Polsce u swoich rodziców (Z) w modelu rozłąki. (…) odwiedzał Pan rodzinę (…) (urlopy, święta). Pana żona w tym czasie prowadziła w Polsce własną działalność gospodarczą (później zawieszoną z powodu ciąży i późniejszej opieki nad dziećmi).

·    (…) Poznali się Państwo przez internet w 2016 roku . Wzięli Państwo ślub w 2017 roku.

·    Planowali Państwo, że po rozwiązaniu tych spraw żona z dziećmi przeprowadzą się do Pana na stałe do Niemiec, w związku z czym rozważali Państwo już nawet zakup mieszkania w miejscowości X.

·    Pana stałe plany życiowe w Niemczech uległy nagłej i diametralnej zmianie dopiero w grudniu 2021 r. Wówczas zmarł Pana teść, co doprowadziło do (...) Pana żony.

·    Powrót do Polski nastąpił w kwietniu 2022 r. (…) i był podyktowany wyłącznie wyższą koniecznością zapewnienia wsparcia i opieki załamanej żonie oraz dzieciom.

·    Pana dzieci przebywały w Polsce z matką.

·    Pana rodzice pozostali w Polsce (…).

·    W okresie poprzedzającym powrót (…) Pana żona z dziećmi w Polsce. Relacje z żoną i dziećmi, ze względu na odległość geograficzną, miały w tamtym okresie charakter ograniczony – opierały się na zdalnym kontakcie telefonicznym oraz sporadycznych wizytach, co stanowiło faktyczne rozdzielenie centrów życiowych. Relacje te uległy zmianie dopiero wskutek tragicznego zdarzenia losowego z grudnia 2021 r. (śmierć teścia). Wówczas, ze względu na stan psychiczny Pana żony, model ten przestał funkcjonować, a Pan został zmuszony do przeniesienia swojego centrum życiowego do Polski, co sfinalizował Pan w kwietniu 2022 r.

·    (…) od grudnia 2021 r., pod wpływem nagłej śmierci teścia, Pana więź emocjonalna zaczęła gwałtownie koncentrować się wokół sytuacji rodzinnej w Polsce. Wówczas w pełni zrozumiał Pan, że dotychczasowy model rozłąki nie jest już dobry dla Państwa rodziny, a (...) Pana żony bezwzględnie wymagał Pana stałej i fizycznej obecności na miejscu w kraju. To tragiczne zdarzenie i wynikająca z niego wyższa konieczność doprowadziły do podjęcia decyzji o ostatecznym zamknięciu spraw w Niemczech i powrotu do kraju w kwietniu 2022 r. Po przyjeździe do Polski w kwietniu 2022 r. Pana bliższa więź uległa całkowitemu skoncentrowaniu wyłącznie w Polsce, gdzie od tamtej pory mieszka Pan na stałe z rodziną.

·    Podczas późniejszego wynajmowania przez Pana mieszkania w Niemczech, od maja 2019 r. w Polsce prowadzona była budowa Pana domu jednorodzinnego w miejscowości Z.

·    Tytuł prawny do gruntu (darowizna od teściów): ziemia (działka budowlana), na której realizowano budowę, została przekazana przez rodziców Pana żony w drodze darowizny na rzecz Pana oraz Pana żony (do Państwa majątku wspólnego). Darowizna ta miała charakter bezpłatnego przysporzenia rodzinnego i nie była wynikiem Pana osobistych działań rynkowych czy planów inwestycyjnych w Polsce.

·    Decyzja o rozpoczęciu budowy została podjęta przez Pana żonę, gdy zaszła w drugą ciążę. Wynikała ona z faktu, że dotychczasowe mieszkanie jej rodziców było zbyt małe dla niej i Państwa dzieci.

·    Przekazywanie przez Pana środków osiąganych z pracy w Niemczech na tę budowę stanowiło realizację przez Pana ustawowego obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) oraz formę zapewnienia bezpiecznego dachu nad głową dla Pana najbliższych w kraju.

·    Po podjęciu decyzji o powrocie do Polski w kwietniu 2022 r., zamieszkał Pan wraz z rodziną w nowo wybudowanym domu jednorodzinnym w Z, na zasadzie współwłasności małżeńskiej. Dopiero od kwietnia 2022 r. nieruchomość ta stała się Pana faktycznym miejscem zamieszkania i centrum interesów osobistych.

·    (…) w 2016 r. stary samochód zarejestrowany w Polsce przekazał Pan do wyłącznej dyspozycji Pana ówczesnej partnerki (obecnej żony), która użytkowała go w kraju (w późniejszym okresie żona dokonała jego sprzedaży i zakupiła na własne potrzeby nowy samochód w Polsce).

·   (…) od czerwca 2021 r., gdy Pana żona z dziećmi wprowadziła się do wykończonego domu, Pana przyjazdy miały charakter wyłącznie turystyczno-odwiedzinowy.

·    Od urodzenia był Pan zameldowany w Polsce w domu rodziców (…) Podczas pobytu w Niemczech od (...) sierpnia 2021 r. był Pan zameldowany w Polsce pod adresem realizowanej inwestycji: Z. Od momentu użytkowania domu i zamieszkania w nim przez żonę z dziećmi w czerwcu 2021 r., przysługiwał Panu tytuł współwłasności do tej nieruchomości.

Biorąc pod uwagę sytuację, w której Pana powiązania z Polską w okresie świadczenia pracy w Niemczech odnosiły się do relacji rodzinnych, to w Polsce miał Pan przez cały okres świadczenia pracy w Niemczech skoncentrowanie interesów osobistych: w Polsce znajdowały się wszystkie Pana najważniejsze więzi osobiste i rodzinne, w Polsce miał Pan żonę, która wcześniej była Pana partnerką, dzieci, które rodziły się w tym okresie, wyjazd miał charakter zarobkowy – celem było świadczenie pracy, w czasie pobytu w Niemczech wszelkie Pana relacje osobiste i życiowe koncentrowały się wokół rodziny przebywającej w Polsce, nawet przebywając w Niemczech pozostawał Pan w stałym kontakcie z rodziną w Polsce, o którą Pan dbał i się troszczył, a także zaspokajał potrzeby tej rodziny, w tym również finansowo, nawet przekazując samochód zanim jeszcze Pana partnerka została Pana żoną, również w Polsce spędzał Pan czas wolny od pracy (urlopy, święta). Nie podejmował Pan trwałych działań, które zmierzałyby do stałego zamieszkania w Niemczech, a wręcz przeciwnie, bo wspólnie z żoną rozpoczęli Państwo budowę własnego domu w Polsce, podczas gdy w Niemczech jedynie użytkował Pan nieruchomość na zasadzie najmu. Z całokształtu opisu zdarzenia wynika, że wyjazd do Niemiec, w szczególności w okresie bezpośrednio poprzedzającym powrót do Polski, stanowił sytuację przejściową (tymczasową), a celem tego wyjazdu były względy zarobkowe, natomiast to w Polsce miał Pan ośrodek interesów osobistych. Co więcej, przez ten czas był Pan cały czas na tyle silnie związany emocjonalnie z żoną, że to strata teścia i (...) żony z tym związany były bezpośrednią przyczyną Pana powrotu do Polski w celu udzielenia wsparcia żonie. W Polsce miał Pan również rodziców i to siostrze z Polski udzielił Pan pomocy.

W związku z powyższym w Pana sytuacji zmiana przez Pana miejsca zamieszkania na terytorium Polski, o której mowa w art. 21 ust. 43 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie nastąpiła. Pana centrum interesów osobistych, w szczególności w okresie bezpośrednio poprzedzającym powrót do Polski, znajdowało się (w okresie świadczenia pracy w Niemczech) w Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawione przez Pana okoliczności wskazują zatem, że nie przeniósł Pan miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po 31 grudnia 2021 r.

Co więcej, nie spełnił Pan również przesłanki nieposiadania miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w art. 21 ust. 43 pkt 2 ww. ustawy.

Reasumując, na gruncie opisanego zdarzenia nie przysługuje Panu prawo do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. tzw. „ulgi na powrót”, ponieważ nie spełnił Pan ani przesłanki zmiany miejsca zamieszkania w wymaganym okresie (nie utracił Pan polskiej rezydencji podatkowej), ani przesłanki nieposiadania w Polsce miejsca zamieszkania przez wymagany ustawą okres.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.