0112-KDIL2-1.4011.482.2026.2.TR

Interpretacja indywidualna2026-08-26Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Opodatkowanie świadczeń emerytalnych z USA oraz wypłaty środków z amerykańskiego konta emerytalnego.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych zdarzeń przyszłych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe w części odnoszącej się do pytania nr 1 i nieprawidłowe w części odnoszącej się do pytania nr 2.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 8 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 29 czerwca 2026 r. (wpływ 29 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzeń przyszłych

Wnioskodawca ma (...) lata i jest cywilnym pracownikiem Departamentu (...) (USA). Od kwietnia 2021 roku jest oddelegowany do pracy w Polsce. Do tej pory nie podlegał z tego tytułu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, ponieważ pracownicy (...) nie są zobowiązani do płacenia podatków w Polsce na mocy dwustronnej Umowy o (...), zawartej pomiędzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Rzeczpospolitą Polską.

Wnioskodawca oraz jego żona (...), posiadająca podwójne obywatelstwo polsko-amerykańskie, pozostają w związku małżeńskim od (...) roku. Od (...) roku Państwo X rozliczają się wspólnie z podatku dochodowego w Stanach Zjednoczonych jako małżeństwo.

W latach 2001-kwiecień 2021 Państwo X mieszkali poza terytorium Polski. Na podstawie małżeństwa Wnioskodawca uzyskał kartę czasowego pobytu w Polsce i w najbliższym czasie otrzyma kartę stałego pobytu.

Wnioskodawca planuje przejść na emeryturę z pracy (...) około 30 września 2026 roku.

Wnioskodawca rozważa po przejściu na emeryturę zamieszkanie na stałe w Polsce (planuje uzyskanie karty stałego pobytu), pod warunkiem, że obciążenia podatkowe nie będą nadmierne oraz że możliwe będzie uniknięcie tzw. podwójnego opodatkowania jego dochodów emerytalnych oraz aktywów zgromadzonych w ramach amerykańskich kont emerytalnych (tj. opodatkowania zarówno w Polsce, jak i w Stanach Zjednoczonych).

W przypadku gdy przyszłe zobowiązania podatkowe w Polsce okażą się zbyt wysokie, Państwo X prawdopodobnie zdecydują się na zamieszkanie na emeryturze w innym kraju europejskim, np. w Grecji, która obecnie oferuje niższe obciążenia podatkowe dla emerytów.

Wnioskodawca, jako obywatel Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz emeryt (...), będzie zobowiązany do płacenia podatków w USA od swoich dochodów emerytalnych bezterminowo, niezależnie od miejsca zamieszkania.

Planowane dochody emerytalne Wnioskodawcy, które będą opodatkowane w Stanach Zjednoczonych, składają się z dwóch części:

1)    Emerytura z (...) – szacowany miesięczny dochód netto w wysokości (...) USD netto, po odliczeniu podatków federalnych oraz obowiązkowych składek na ubezpieczenie zdrowotne;

2)    Świadczenie emerytalne Social Security – również szacowane na (...) USD miesięcznie netto, po odliczeniu podatków oraz składek na federalny fundusz (...).

Ponadto Wnioskodawca jest właścicielem (...) akcji spółki Y, których aktualna wartość wynosi około (...) USD (wartość ta podlega istotnym wahaniom rocznym, jednak w długim okresie wykazuje tendencję wzrostową). Akcje te zostały pierwotnie nabyte w ramach amerykańskiego konta emerytalnego typu, którego początkowa wartość w latach 1997-2000 wynosiła (...) USD. W ciągu ostatnich 26 lat wartość inwestycji znacząco wzrosła w związku ze wzrostem ceny akcji Y o kilka tysięcy procent. Wnioskodawca planuje dokonywać okresowych wypłat środków z tego konta w kolejnych latach. Wypłaty te podlegają obecnie bardzo niskiemu opodatkowaniu w USA (około 1%), chyba że łączny dochód przekroczy określony próg, skutkujący wyższą stawką podatkową.

W uzupełnieniu wniosku podał Pan, co następuje.

Przedmiotowa emerytura z Departamentu (...) będzie wypłacana wyłącznie z funduszy publicznych Stanów Zjednoczonych z tytułu pracy wykonywanej przez Wnioskodawcę jako pracownika (...) przez około 35 lat, w okresach (...).

Przedmiotowe świadczenie emerytalne Social Security będzie wypłacane wyłącznie z funduszy publicznych Stanów Zjednoczonych z tytułu pracy wykonywanej przez Wnioskodawcę jako pracownika (...) przez około 35 lat, w okresach (...).

Przedmiotowe świadczenie emerytalne Social Security jest uzależnione bezpośrednio od pracy wykonywanej przez Wnioskodawcę jako pracownika (...) przez około 35 lat, w okresach (...). Warunkiem uzyskania tego świadczenia jest odprowadzanie składek do federalnego systemu Social Security przez odpowiednio długi okres oraz osiągnięcie minimalnego wieku emerytalnego wynoszącego 62 lata. Wnioskodawca ukończył obecnie (...) lata i spełnia warunki do otrzymywania świadczenia Social Security.

Jak wskazano we wniosku „Akcje te zostały pierwotnie nabyte w ramach amerykańskiego konta emerytalnego, którego początkowa wartość w latach 1997-2000 wynosiła (...) USD. W ciągu ostatnich 26 lat wartość inwestycji znacząco wzrosła w związku ze wzrostem ceny akcji Y o kilka tysięcy procent. Wnioskodawca planuje dokonywać okresowych wypłat środków z tego konta w kolejnych latach”. Wnioskodawca podtrzymuje ten opis wyjaśniając jednocześnie i odpowiadając na pytanie w wezwaniu – wskazane akcje mogą być na zlecenie Wnioskodawcy sprzedane (to jest brakująca informacja o sprzedaży akcji w opisie zdarzenia), następnie środki ze sprzedaży akcji zasilają wspomniane konto emerytalne, z którego środki są wypłacane Wnioskodawcy. Stąd pytanie nr 2 we wniosku dotyczyło „sprzedaży akcji Y z amerykańskiego konta emerytalnego”. Nie dzieje się to przy tym stale/okresowo – Wnioskodawca musi zainicjować sprzedaż akcji, a następnie wypłatę środków z konta emerytalnego.

W przedmiotowym okresie Wnioskodawca będzie rezydentem podatkowym Polski. Wnioskodawca uzyskał już kartę stałego pobytu w Polsce.

Należy przyjąć, że Wnioskodawca będzie posiadał zarówno obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, jak i obywatelstwo Polski. Wnioskodawca rozważa bowiem ubieganie się również o obywatelstwo polskie i zapewne je uzyska, przy jednoczesnym zachowaniu obywatelstwa Stanów Zjednoczonych.

Pytania

1)    Czy przyszłe dochody Wnioskodawcy – jako polskiego rezydenta podatkowego, tj. osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski – z tytułu emerytury z Departamentu (...) i świadczenia emerytalnego Social Security będą stanowiły dochód, o którym mowa w art. 19 ust. 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178) i w związku z tym nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce?

2)    Czy przyszłe dochody Wnioskodawcy – jako polskiego rezydenta podatkowego, tj. osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski – ze sprzedaży akcji Y z amerykańskiego konta emerytalnego będą stanowiły dochód, o którym mowa w art. 14 ust. 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178) i w związku z tym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie:

Ad. 1.

Przyszłe dochody Wnioskodawcy – jako polskiego rezydenta podatkowego, tj. osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski – z tytułu emerytury z Departamentu (...) i świadczenia emerytalnego Social Security będą stanowiły dochód, o którym mowa w art. 19 ust. 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178) i w związku z tym nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce.

Jak stanowi art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026, poz. 592) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Na mocy jednak art. 4a wskazanej ustawy przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki została zawarta Umowa o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976. Nr 31, poz. 178).

Jak wskazano w Artykule 19 ust. 1 powołanej Umowy („Pracownicy państwowi”): „Płace, wynagrodzenia i podobne świadczenia, włączając emerytury i renty lub podobne dochody, wypłacane z funduszy publicznych jednego z Umawiających się Państw obywatelowi tego Umawiającego się Państwa z tytułu pracy lub osobiście świadczonych usług jako pracownikowi Rządu tego Umawiającego się Państwa lub jakiejkolwiek jego agendy w związku z pełnionymi funkcjami rządowymi, będą zwolnione od opodatkowania przez drugie Umawiające się Państwo”.

Jak precyzuje Artykuł 19 ust. 2 powołanej Umowy: „Praca lub osobiście świadczone usługi, wykonywane przez obywatela jednego z Umawiających się Państw, będą traktowane przez drugie Umawiające się Państwo jako pełnienie funkcji rządowych, jeżeli taka praca lub osobiście świadczone usługi są tak traktowane przez wewnętrzne prawo obu Umawiających się Państw”.

W ocenie Wnioskodawcy nie powinno budzić wątpliwości, że jego praca na rzecz (...) Stanów Zjednoczonych Ameryki należy traktować jako pracę na rzecz rządu amerykańskiego w związku z pełnionymi funkcjami. Zaś wypłatę świadczenia emerytalnego z tego tytułu należy traktować jako emeryturę z funduszy publicznych USA wypłacaną w związku z tą pracą.

Z tego względu Wnioskodawca uważa, że wskazane wyżej dochody Wnioskodawcy z emerytury z Departamentu (...) i świadczenia emerytalnego Social Security będą stanowiły dochód, o którym mowa w art. 19 ust. 1 powołanej Umowy i w związku z tym nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce.

Ad. 2.

Przyszłe dochody Wnioskodawcy – jako polskiego rezydenta podatkowego, tj. osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski – ze sprzedaży akcji Y z amerykańskiego konta emerytalnego będą stanowiły dochód, o którym mowa w art. 14 ust. 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178) i w związku z tym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce.

Jak stanowi art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026, poz. 592) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Na mocy jednak art. 4a wskazanej ustawy przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki została zawarta Umowa o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisana w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976. Nr 31, poz. 178).

Jak wskazano w Artykule 14 ust. 1 powołanej Umowy („Zyski kapitałowe”): „Osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw będzie zwolniona od opodatkowania w drugim Umawiającym się Państwie zysku ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji walorami kapitałowymi, chyba że:

a)    zysk został osiągnięty przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji mieniem wymienionym w artykule 7 niniejszej Umowy, położonym na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa,

b)    osoba osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw, posiada zakład w drugim Umawiającym się Państwie i wartość majątkowa przynosząca zysk jest rzeczywiście związana z tym zakładem lub

c)    osoba fizyczna osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw, przebywa w drugim Umawiającym się Państwie przez okres lub okresy, sięgające łącznie lub przekraczające 183 dni w ciągu roku podatkowego”.

W ocenie Wnioskodawcy, w sytuacji w której nie znajduje zastosowania żadne z wyłączeń wymienionych w literach a)-c) powyżej, przyszłe dochody Wnioskodawcy – jako polskiego rezydenta podatkowego, tj. osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski – ze sprzedaży akcji Y z amerykańskiego konta emerytalnego będą stanowiły dochód, o którym mowa w art. 14 ust. 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31, poz. 178) i w związku z tym będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy:

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Stosownie do art. 3 ust. 2a ustawy:

Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 4a ww. ustawy:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

W opisie zdarzenia wskazał Pan, że:

W przedmiotowym okresie Wnioskodawca będzie rezydentem podatkowym Polski.

Przechodząc zatem do opodatkowania wskazanych przez Pana świadczeń zauważam, że na podstawie art. 19 ust. 1 Umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanej w Waszyngtonie dnia 8 października 1974 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 31 poz. 178).:

Płace, wynagrodzenia i podobne świadczenia, włączając emerytury i renty lub podobne dochody, wypłacane z funduszy publicznych jednego z Umawiających się Państw obywatelowi tego Umawiającego się Państwa z tytułu pracy lub osobiście świadczonych usług jako pracownikowi Rządu tego Umawiającego się Państwa lub jakiejkolwiek jego agendy w związku z pełnionymi funkcjami rządowymi, będą zwolnione od opodatkowania przez drugie Umawiające się Państwo.

W myśl natomiast art. 19 ust. 2 Umowy:

Praca lub osobiście świadczone usługi, wykonywane przez obywatela jednego z Umawiających się Państw, będą traktowane przez drugie Umawiające się Państwo jako pełnienie funkcji rządowych, jeżeli taka praca lub osobiście świadczone usługi są tak traktowane przez wewnętrzne prawo obu Umawiających się Państw.

W myśl Komentarza do art. 19 Konwencji Modelowej OECD artykuł ten ma zastosowanie do pensji, płac i innych podobnych wynagrodzeń oraz do emerytur związanych ze służbą państwową. Podobne postanowienia dawnych dwustronnych konwencji były sformułowane zgodnie z zasadami kurtuazji międzynarodowej i wzajemnego poszanowania suwerennych państw. Lecz znaczenie i zakres stosowania artykułu 19 poważnie się zwiększyły z uwagi na to, że w wyniku wzrostu sektora państwowego poszerzyła się znacznie działalność sektora państwowego za granicą (...).

Zgodnie z artykułem 19 Projektu konwencji z 1963 r. usługi świadczone na rzecz państwa, jego jednostki administracyjnej lub organu lokalnego musiały być świadczone „w związku z wypełnianiem funkcji o charakterze rządowym”. To sformułowanie zostało wykreślone w Modelowej konwencji z 1997 r. Jednakże niektóre państwa członkowskie OECD uważały, że takie wyłączenie doprowadzi do rozszerzenia zakresu tego artykułu. Umawiające się państwa wyrażające taki pogląd i sądzące, że takie rozszerzenie nie jest pożądane, mogą w dalszym ciągu stosować, a nawet preferować, w swych dwustronnych konwencjach sformułowanie „w związku z wypełnianiem funkcji o charakterze rządowym” (...).

Należy mieć jednak na uwadze, że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta ze Stanami Zjednoczonymi zawiera odmienne uregulowania niż te oparte na wzorcu Konwencji Modelowej OECD.

Przepis ten odnosi się bowiem do płac, wynagrodzeń i podobnych świadczeń, w tym emerytur i rent lub podobnych dochodów, wypłacanych z funduszy publicznych jednego państwa obywatelowi tego państwa z tytułu pracy lub osobiście świadczonych usług jako pracownikowi Rządu tego państwa lub jakiejkolwiek jego agendy w związku z pełnionymi funkcjami rządowymi. Przewiduje on również zwolnienie od opodatkowania świadczeń w drugim państwie.

Skoro zatem doprecyzował Pan w uzupełnieniu wniosku, że:

·       Przedmiotowa emerytura z Departamentu (...) będzie wypłacana wyłącznie z funduszy publicznych Stanów Zjednoczonych z tytułu pracy wykonywanej przez Wnioskodawcę jako pracownika (...) przez około 35 lat, w okresach (...)

·       Przedmiotowe świadczenie emerytalne Social Security będzie wypłacane wyłącznie z funduszy publicznych Stanów Zjednoczonych z tytułu pracy wykonywanej przez Wnioskodawcę jako pracownika (...) przez około 35 lat, w okresach (...).

·       Przedmiotowe świadczenie emerytalne Social Security jest uzależnione bezpośrednio od pracy wykonywanej przez Wnioskodawcę jako pracownika (...) przez około 35 lat, w okresach (...). Warunkiem uzyskania tego świadczenia jest odprowadzanie składek do federalnego systemu Social Security przez odpowiednio długi okres oraz osiągnięcie minimalnego wieku emerytalnego wynoszącego 62 lata. Wnioskodawca ukończył obecnie (...) lata i spełnia warunki do otrzymywania świadczenia Social Security.

·       Należy przyjąć, że Wnioskodawca będzie posiadał zarówno obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, jak i obywatelstwo Polski. Wnioskodawca rozważa bowiem ubieganie się również o obywatelstwo polskie i zapewne je uzyska, przy jednoczesnym zachowaniu obywatelstwa Stanów Zjednoczonych;

to świadczenia te podlegają dyspozycji art. 19 ust. 1 polsko-amerykańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W konsekwencji stwierdzam, że na gruncie opisanego zdarzenia, przyszłe dochody Pana – jako polskiego rezydenta podatkowego, tj. osoby mającej miejsce zamieszkania na terytorium Polski – z tytułu emerytury z Departamentu (...) i świadczenia emerytalnego Social Security będą zwolnione w Polsce od opodatkowania, zgodnie z art. 19 ust. 1 polsko-amerykańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Przechodząc natomiast do opodatkowania wypłaty Panu środków zgromadzonych na amerykańskim koncie emerytalnym, stwierdzam, co następuje.

Jak Pan doprecyzował wniosek:

(…) wskazane akcje mogą być na zlecenie Wnioskodawcy sprzedane (…), następnie środki ze sprzedaży akcji zasilają wspomniane konto emerytalne, z którego środki są wypłacane Wnioskodawcy. Stąd pytanie nr 2 we wniosku dotyczyło „sprzedaży akcji Y z amerykańskiego konta emerytalnego”. Nie dzieje się to przy tym stale/okresowo – Wnioskodawca musi zainicjować sprzedaż akcji, a następnie wypłatę środków z konta emerytalnego.

Z powyższego wynika zatem, że przedmiotem drugiego z zadanych we wniosku pytań są skutki podatkowe wypłaty Panu środków zgromadzonych na koncie emerytalnym.

Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki nie zawiera odrębnego artykułu dotyczącego opodatkowania świadczeń wypłacanych z funduszy emerytalnych. Oznacza to, że dochód ten podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z postanowieniami art. 5 Umowy („Ogólne zasady opodatkowania”).

W myśl art. 5 ust. 1 ww. Umowy:

Osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie może być opodatkowana przez drugie Umawiające się Państwo z tytułu dochodu pochodzącego ze źródeł drugiego Umawiającego się Państwa i tylko z tytułu takiego dochodu, zgodnie ze wszystkimi ograniczeniami zawartymi w niniejszej Umowie.

Przepis art. 5 ust. 2 cyt. Umowy stanowi, że:

Postanowienia niniejszej Umowy nie będą w żaden sposób stwarzały ograniczenia wobec wyłączeń, zwolnień, zmniejszeń, zaliczeń lub innych przywilejów, przyznanych obecnie lub w przyszłości przez:

a)    prawo jednego z Umawiających się Państw przy określeniu podatków pobieranych przez to Umawiające się Państwo lub

b)    przez każdą inną umowę zawartą pomiędzy Umawiającymi się Państwami.

Stosownie do art. 5 ust. 3 przywołanej Umowy:

Bez względu na postanowienia niniejszej Umowy, z wyłączeniem ustępu 4, Umawiające się Państwo może opodatkować obywatela tego Umawiającego się Państwa lub osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym Umawiającym się Państwie (zgodnie z zasadami artykułu 4), tak jakby niniejsza Umowa nie weszła w życie.

Jednocześnie art. 20 ust. 1 przywołanej Umowy wskazuje sposób unikania podwójnego opodatkowania dochodów. W myśl tego przepisu:

Zgodnie z postanowieniami prawa polskiego i z zachowaniem przewidzianych w nim ograniczeń (z uwzględnieniem dokonywanych zmian bez naruszenia podstawowych zasad) Polska zezwoli osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce na zaliczenie na poczet należnych w Polsce podatków odpowiednich kwot podatków, zapłaconych w Stanach Zjednoczonych.

Biorąc pod uwagę ww. przepisy stwierdzam, że co do zasady nabycie przez osobę mająca miejsce zamieszkania w Polsce środków pieniężnych zgromadzonych na amerykańskim rachunku na podstawie polsko-amerykańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, podlega opodatkowaniu w Polsce, zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy są wskazane w pkt 9 tego przepisu inne źródła.

Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Jednocześnie, z art. 30 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

Od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy od kwoty wypłat z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym wypłat na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego dokonanych na podstawie art. 34a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 91 ) - w wysokości 10% przychodu.

Jak wynika natomiast z art. 30 ust. 9 ustawy:

Przepisy ust. 1 pkt 2, 4-4b, 5a, 7a, 7b, 14a i 17 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania przez podatnika jego miejsca zamieszkania dla celów podatkowych certyfikatem rezydencji.

W tym miejscu podkreślam jednak, że wszelkie preferencje podatkowe – a do takich niewątpliwie można zaliczyć preferencyjną, bo niższą stawkę podatkową – nie stanowią standardu prawnego, lecz są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji RP, stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie preferencje podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do zastosowania niższej stawki podatkowej winny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

W kontekście doprecyzowanego opisu sprawy wyjaśniam, że w polskim systemie prawnym definicję legalną indywidualnego konta emerytalnego („IKE”), oraz indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego („IKZE”), a także zasady gromadzenia oszczędności na IKE oraz IKZE, dokonywania wpłat, wypłat transferowych, wypłat, częściowego zwrotu i zwrotu środków zgromadzonych na tych kontach określa ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 91 ze zm.; dalej także jako „Ustawa o IKZE”).

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie wskazują, że ilekroć w tej ustawie jest mowa o IKE lub IKZE oznacza to również odpowiednio indywidualne konta emerytalne oraz indywidualne konta zabezpieczenia emerytalnego utworzone i działające w oparciu o przepisy obowiązujące w innych państwach (jak np. zostało to wskazane w art. 21 ust. 33 ustawy w odniesieniu do pracowniczych programów emerytalnych).

Literalne brzmienie przepisów regulujących zasady opodatkowania dochodów związanych z wypłatą/zwrotem środków zgromadzonych na IKE (art. 21 ust. 1 pkt 58a, art. 30a ust. 1 pkt 10 i ust. 8-8d, art. 30 ust. 1 pkt 7a ustawy) oraz IKZE (art. 21 ust. 1 pkt 58b, art. 30 ust. 1 pkt 14 ustawy) wskazuje zatem, że przywołane przepisy dotyczą świadczeń z IKE i IKZE wyłącznie w rozumieniu przepisów ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego. Nie znajdą zatem zastosowania w odniesieniu do środków z zagranicznych instrumentów oszczędzania na cele emerytalne, nawet zbliżonych w swej konstrukcji do IKE i IKZE, uregulowanych w przepisach obowiązujących w innych niż Polska państwach.

Tożsamy pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1079/20, który wskazał, że:

Z powyższych regulacji wynika bezspornie, że z preferencji podatkowych (zwolnienia podatkowego i obniżonej stawki podatkowej) mogą skorzystać tylko i wyłącznie oszczędzający w ramach IKE i IKZE na warunkach ściśle określonych w polskiej ustawie o IKE i IKZE, a z przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego nie wynika, aby zagraniczne, funkcjonujące w USA instrumenty oszczędzania na emeryturę (IRA i IRA ROTH) działały na podstawie ustawy o IKE i IKZE. Natomiast skarżący bez względu na swój status (rezydenta bądź nierezydenta) miał możliwość dokonywania wpłat na IKE i IKZE.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia prawne, to wskazywane przez skarżącego daleko idące podobieństwa pomiędzy IKE i IKZE, a IRA i IRA ROTH nie uzasadniają stanowiska skarżącego, że z uwagi na to, że IRA należy uznać za odpowiednik IKZE, a IRA ROTH za odpowiednik IKE, skarżący może zastosować sposób opodatkowania określony w art. 30 ust. 1 pkt 14 u.p.d.o.f. oraz skorzystać ze zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 58a lit. a u.p.d.o.f.

Podobne rozstrzygnięcie zawiera również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2514/20.

Z doprecyzowania wniosku wynika natomiast, że wypłata na Pana rzecz środków zgormadzonych na koncie nie zostanie dokonana na podstawie art. 34a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego, ponieważ środki wypłacone z ww. konta nie są regulowane Ustawą o IKZE.

Przepis art. 30 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zatem zastosowania do opodatkowania uzyskanych przez Panią środków.

Z tych też względów stwierdzam, że przychód z otrzymanych przez polskiego rezydenta środków z zagranicznych instrumentów oszczędzania na cele emerytalne (uregulowanych w przepisach obowiązujących w innych niż Polska państwach), zbliżonych do IKE lub IKZE, należy kwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowanych na ogólnych zasadach według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ww. ustawy.

W związku z powyższym wypłat dokonywanych z amerykańskich indywidualnych kont nie można uznać za odpowiednik wypłat z IKZE i IKE.

Zatem, w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe zastosowanie w odniesieniu do wypłaty środków z amerykańskiego indywidualnego konta sposobu opodatkowania określonego w art. 30 ust. 1 pkt 14 cytowanej ustawy.

Podsumowując, wypłata na Pana rzecz środków z amerykańskiego indywidualnego konta powinna zostać opodatkowana w Polsce, zgodnie z postanowieniami art. 5 polsko-amerykańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania „Ogólne zasady opodatkowania” (a nie jak Pan twierdzi art. 14 ust. 1 Umowy), jako przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowany na ogólnych zasadach według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ww. ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.