0112-KDIL2-1.4011.465.2026.3.JK
Skutki podatkowe inwestycji na instrumentach finansowych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych zdarzeń przyszłych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 25 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 10 czerwca 2026 r. (wpływ 11 czerwca 2026 r.) oraz z 19 lipca 2026 r. (wpływ 19 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzeń przyszłych
Wnioskodawca jest osobą fizyczną z miejscem zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy).
1. W 2026 r. oraz w latach kolejnych Wnioskodawca zamierza osiągać przychody (dochody) m.in. z tytułu inwestowania za granicą w:
a. obligacje skarbowe emitowane na rynku międzynarodowym przez obce państwa (przykładowo obligacje amerykańskie, europejskie);
b. obligacje finansowe emitowane na rynku międzynarodowym przez obce instytucje jak np. banki, firmy , fundusze, i inne organizacje;
c. DCN (dual currency notes) zarówno o charakterze międzywalutowym jak i typu waluta/kruszec (np. złoto);
d. Fundusze Inwestycyjne;
e. ETFy;
f. akcje spółek zagranicznych;
g. bony komercyjne (typu treasury bill – commercial paper);
h. produkty strukturyzowane (typu: Iow strike- produkty terminowe z określoną datą zapadalności dotyczące możliwości nabycia innych instrumentów, np. akcji, których nabycie uzależnione jest od osiągnięcia odpowiedniej ceny połączone z otrzymaniem premii).
2. Inwestycje będą realizowane w walutach obcych i w PLN.
3. Część z ww. instrumentów będzie sprzedawana lub umarzana w danym, konkretnym roku podatkowym i będzie przynosiła przychody lub straty z tytułu różnicy pomiędzy wartością nabycia i sprzedaży oraz ewentualnych praw powiązanych (kupony, premie, itd).
4. Część z ww. instrumentów nie będzie sprzedawana lub umarzana w danym konkretnym roku przynosząc jedynie przychody z praw powiązanych typu dywidendy, odsetki i podobne.
5. Zlecenia inwestycyjne będą realizowane za pośrednictwem zagranicznych banków, które nie są zobowiązane do wystawiania na rzecz Wnioskodawcy informacji o dochodach kapitałowych na formularzu PIT-8C. W związku z powyższym Wnioskodawca będzie zobligowany do samodzielnego obliczenia podatku od ww. inwestycji.
6. W związku z możliwymi korzystnymi lub niekorzystnymi wahaniami kursów walut inwestycje w niektóre ww. instrumenty sprzedane na rynku wtórnym mogą przynieść dodatkowe zyski lub straty, a po stronie Wnioskodawcy powstała wątpliwość dotycząca rozliczenia takich strat dla celów podatkowych.
7. Wnioskodawca będzie ponosił dodatkowe koszty związane z zarządzaniem portfelem inwestycyjnym przez bank zagraniczny oraz ewentualne koszty kredytów zaciągniętych na zakup instrumentów, finansowych i powstaje wątpliwość w jaki sposób można uwzględnić te koszty w rozliczeniu.
8. Sprzedaż niektórych ww. instrumentów może się odbyć z uzyskaniem zysku, innych z powstaniem straty związanej z niższą ceną sprzedaży.
9. Ponadto, ze względu na konieczność przeliczenia wartości nabycia i sprzedaży ww. instrumentów na PLN z powodu różnic kursowych w datach nabycia i sprzedaży mogą pojawić się dodatkowe zyski lub straty wyliczone w PLN.
10. W przypadku zysku/straty ze sprzedaży ww. instrumentów finansowych dla celu ustalenia wysokości tego zysku/straty Wnioskodawca uwzględni następujące przychody i koszty: w przypadku sprzedaży (lub umorzenia) w/w instrumentów finansowych na rynku wtórnym Wnioskodawca jako przychód rozpozna (po ówczesnym przewalutowaniu na złotówki) sumę przychodów (w tym praw dodatkowych typu premie, kupony, itp.) uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, natomiast jako koszty uzyskania przychodów wydatki poniesione na zakup zbywanych papierów wartościowych (koszty nabycia na rynku pierwotnym i wtórnym), koszty zaciągniętych kredytów w tym celu oraz koszty zarządzania portfelem inwestycyjnym, które poniesie na rzecz zagranicznego banku działającego na zlecenie i w imieniu Wnioskodawcy.
11. Jeśli niektóre instrumenty finansowe przyniosą dodatkowe zyski z tytułu dywidend, odsetek, kuponów, premii i podobnych, zostaną one przeliczone na PLN zgodnie z obowiązującymi zasadami.
12. W przypadku, jeśli ww. w pp. 10 i 11 dodatkowe zyski dotyczą instrumentów, które zakończyły się w danym roku podatkowym (poprzez sprzedaż lub umorzenie) to będą one łączone z przychodami związanymi ze sprzedaży (umorzenia) danego instrumentu finansowego.
13. W przypadku jeśli ww. w pp. 10 i 11 dodatkowe zyski dotyczą instrumentów, które nie zakończyły się w danym roku podatkowym (poprzez sprzedaż lub umorzenie) to nie będą one łączone z przychodami związanymi ze sprzedaży (umorzenia) danego instrumentu finansowego i będą rozliczane indywidualnie w danym roku podatkowym.
14. Wyżej opisana działalność inwestycyjna nie będzie związana z prowadzoną ewentualnie przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą.
W pismach stanowiących uzupełnienie wniosku wskazano, że:
W art. 2 Katalog instrumentów finansowych:
1. Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są:
1) papiery wartościowe;
2) niebędące papierami wartościowymi:
a) tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
b) instrumenty rynku pieniężnego,
c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565,
d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę,
f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
h) kontrakty na różnicę,
i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565, i inne, które wykazują właściwość innych pochodnych instrumentów finansowych,
j) uprawnienia do emisji.
Oraz w art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) papierach wartościowych - rozumie się przez to:
a) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, bankowe prawa pochodne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 2488) i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
b) inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego, odnoszące się do papierów wartościowych określonych w lit. a, walut, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników (prawa pochodne).
W związku z powyższym wymienione przez Wnioskodawcę pozycje mają następujący charakter:
a. obligacje skarbowe emitowane na rynku międzynarodowym przez obce państwa (przykładowo obligacje amerykańskie, europejskie) - to papier wartościowy;
b. obligacje finansowe emitowane na rynku międzynarodowym przez obce instytucje jak np. banki, firmy, fundusze, i inne organizacje - to papier wartościowy;
c. DCN (dual currency notes) zarówno o charakterze międzywalutowym jak i typu waluta/kruszec (np. złoto) - to papier wartościowy;
d. Fundusze Inwestycyjne - to papier wartościowy;
e. ETFy - to papier wartościowy;
f. akcje spółek zagranicznych - to papier wartościowy;
g. bony komercyjne (typu treasury bill -commercial paper) - to papier wartościowy;
h. produkty strukturyzowane (typu: Iow strike- produkty terminowe z określoną datą zapadalności dotyczące możliwości nabycia innych instrumentów, np. akcji, których nabycie uzależnione jest od osiągnięcia odpowiedniej ceny połączone z otrzymaniem premii) - to pochodny instrument finansowy.
Pod zapisanym we wniosku punkt 1 lit. a pojęciem „praw dodatkowych typu premie, kupony, itp.” należy rozumieć odpowiednio w zakresie posiadania danego instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. a (obligacje skarbowe emitowane na rynku międzynarodowym przez obce państwa) uzyskane od emitenta o wysokości z góry określonej kupony lub premie występujące w instrumencie głównym z racji posiadania instrumentu głównego (papieru wartościowego). Powstanie przychodu z ich tytułu determinuje fakt posiadania instrumentu głównego oraz z góry określony czas trwania tego instrumentu (inwestycyjnego), który jakkolwiek może zostać zarówno wykupiony przez emitenta jak i odsprzedany z zyskiem lub stratą wcześniej na wolnym rynku.
Pod zapisanym we wniosku punkt 1 lit. b pojęciem „praw dodatkowych typu premie, kupony itp.” należy rozumieć odpowiednio w zakresie posiadania danego instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. b (obligacje finansowe emitowane na rynku międzynarodowym przez obce instytucje jak np. banki, firmy, fundusze) uzyskane od emitenta o wysokości z góry określonej kupony, lub premie występującą w instrumencie głównym z racji posiadania instrumentu głównego (papieru wartościowego). Powstanie przychodu z ich tytułu determinuje fakt posiadania instrumentu głównego oraz z góry określony czas trwania tego instrumentu (inwestycyjnego), który jakkolwiek może zostać zarówno wykupiony przez emitenta jak i odsprzedany z zyskiem lub stratą wcześniej na wolnym rynku.
Pod zapisanym we wniosku punkt 1 lit. c pojęciem „praw dodatkowych typu premie, kupony itp.” należy rozumieć odpowiednio w zakresie posiadania danego instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. c (instrumenty typu DCN - dual currency notes, zarówno o charakterze między walutowym jak i typu waluta/kruszec np. złoto) uzyskane od emitenta o wysokości z góry określonej kupony lub premie występujące w instrumencie głównym z racji posiadania instrumentu głównego. Terminowe instrumenty dwuwalutowe lub walutowo-kruszcowe mogą się kończyć bez przewalutowania lub bez zamiany na kruszec (lub odwrotnie z kruszca na walutę) albo mogą się kończyć z przewalutowaniem lub zamianą na kruszec w zależności od spełnienia (lub nie) zakładanych przy nabyciu końcowych kursów. Czyli kosztem nabycia jest przeliczona na pln wartość instrumentu, a przychodem przeliczona na pln wartość produktu bazowego (lub produktu końcowego jeśli doszło do przewalutowania lub konwersji) wraz z góry określoną premią, kuponem za nabycie tego typu instrumentu. Powstanie przychodu z ich tytułu determinuje fakt posiadania instrumentu głównego oraz z góry określony czas trwania tego instrumentu (inwestycyjnego), który jest nie może zakończyć się wcześniej.
Pod zapisanym we wniosku w punkcie 1 lit. d pojęciem „praw dodatkowych typu premie, kupony itp.” należy rozumieć odpowiednio w zakresie posiadania danego instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. d (fundusze Inwestycyjne) uzyskane od emitenta o wysokości z góry określonej kupony lub premie występujące w instrumencie głównym z racji posiadania instrumentu głównego. Powstanie przychodu z ich tytułu determinuje fakt posiadania instrumentu głównego oraz z góry określony czas trwania tego instrumentu (inwestycyjnego), który jakkolwiek może zostać zarówno wykupiony przez emitenta jak i odsprzedany z zyskiem lub stratą wcześniej na wolnym rynku.
Pod zapisanym we wniosku w punkcie 1 lit. e pojęciem „praw dodatkowych typu premie, kupony itp.” należy rozumieć odpowiednio w zakresie posiadania danego instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. e (ETFy) tj. uzyskane od emitenta o wysokości z góry określonej kupony, premie lub dywidendy występujące w instrumencie głównym z racji posiadania instrumentu głównego (papieru wartościowego). Powstanie przychodu z ich tytułu determinuje fakt posiadania instrumentu głównego oraz z góry określony czas trwania tego instrumentu (inwestycyjnego), który jakkolwiek może zostać zarówno wykupiony przez emitenta jak i odsprzedany z zyskiem lub stratą wcześniej na wolnym rynku.
Pod zapisanym we wniosku w punkcie 1 lit. f pojęciem „praw dodatkowych typu premie, kupony itp.” należy rozumieć odpowiednio w zakresie posiadania danego instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. f (akcje spółek zagranicznych) premie lub dywidendy przynależne z racji posiadania instrumentu głównego (papieru wartościowego). Powstanie przychodu z ich tytułu determinuje fakt posiadania instrumentu głównego. Sprzedaż instrumentu głównego może się odbyć z zyskiem lub stratą.
Pod zapisanym we wniosku punkt 1 lit g pojęciem „praw dodatkowych typu premie, odsetki, kupony, itp.” należy rozumieć odpowiednio w zakresie posiadania danego instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. g (bony komercyjne -typu treasuary bill-commercial paper) uzyskane od emitenta o wysokości z góry określonej kupony, odsetki lub premie występujące w instrumencie głównym z racji posiadania instrumentu głównego (papieru wartościowego). Powstanie przychodu z ich tytułu determinuje fakt posiadania instrumentu głównego oraz z góry określony czas trwania tego instrumentu (inwestycyjnego), który jakkolwiek może zostać zarówno wykupiony przez emitenta jak i odsprzedany z zyskiem lub stratą wcześniej na wolnym rynku.
Pod zapisanym we wniosku w punkcie 1 lit. h pojęciem „praw dodatkowych typu premie, kupony itp.” należy rozumieć odpowiednio w zakresie posiadania danego instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. h (produkty strukturyzowane typu Iow strike - produkty terminowe z określoną datą zapadalności dotyczące możliwości nabycia innych instrumentów , np. akcji, których nabycie uzależnione jest od osiągnięcia odpowiedniej ceny połączone z otrzymaniem premii) uzyskane od emitenta o wysokości z góry określonej kupony lub premie występujące w instrumencie głównym z racji posiadania instrumentu głównego czy też papieru wartościowego. Powstanie przychodu z ich tytułu determinuje fakt posiadania instrumentu głównego oraz z góry określony czas trwania tego instrumentu (inwestycyjnego), który nie może zakończyć się wcześniej.
Czyli powstanie przychodu we wszystkich wymienionych instrumentach w punkcie 1 lit. a-h jest nierozerwalnie związane z faktem posiadania instrumentu głównego.
Punkt 11 dotyczy wszystkich sytuacji opisanych powyżej, a dotyczących punktu 10. Punkt 11 tak naprawdę zawiera się w punkcie 10. Dodatkowe zyski to wszystkie prawa wynikające z posiadanych instrumentów głównych (kupony, odsetki, premie) opisane szczegółowo powyżej. Powstanie przychodu czyli tych dodatkowych zysków we wszystkich wymienionych instrumentach w punkcie 1 lit. a-h jest nierozerwalnie związane z faktem posiadania instrumentu głównego.
W punkcie 11 chodzi o to czy wartość tych dodatkowych zysków – premii, odsetek i kuponów należy także przeliczyć na pln na datę (minus 1 dzień) ich uzyskania. Bo w przypadku instrumentów finansowych nabywanych w walutach obcych jest obowiązek przeliczyć ich wartość na pln, ale są takie instrumenty, których wartość podstawowa w walucie obcej się nie zmienia, jak np. wykupywane bony skarbowe) lub może ulec zmianie z powodu wahań cen rynkowych przy odsprzedaży (pozostałe).
Pod zapisanym pojęciem we wniosku „koszty kredytów” należy rozumieć koszty udzielenia, uruchomienia, obsługi, odsetek i prowizji związanych z umową kredytowa i nabywanymi instrumentami głównymi wymienionymi w punkcie 1 lit. a-h wniosku. Kredyty są udzielane na zakup papierów wartościowych i instrumentów finansowych wymienionych w punkcie 1 lit. a-h. Oczywiście do kosztu kredytu nie zaliczamy spłaty pożyczonego kapitału.
W uzupełnieniu do ww. wszystkich wyjaśnień jak i wniosku głównego należy podkreślić, że:
Kluczową, nierozłączną cechą instrumentu głównego (w tym również papieru wartościowego czy instrumentu finansowego) jest inkorporacja - czyli ścisłe połączenie prawa majątkowego z dokumentem. Oznacza to, że prawo (np. w przypadku obligacji i połączone z nią należności odsetkowe, premie, kupony a w przypadku akcji wypłacane dywidendy) nie istnieje bez dokumentu zaś samo władanie dokumentem jest niezbędne do jego realizacji. Wszystkie fundamentalne pozostałe cechy, obowiązki i świadczenia wynikają wprost z inkorporacji praw w tym w przemożnej mierze majątkowych.
Reasumując w zakresie instrumentu głównego to są takie prawa jak:
1) LEGITYMACJA: Dokument potwierdza że osoba która go posiada (lub na którą jest wystawiony), jest uprawniona do wykonania zawartego w nim prawa,
2) PREZENTACJA: Aby skorzystać z prawa (np. odebrać dywidendę czy wykupić obligację, uzyskać odsetki czy premie lub kupon), co do zasady należy okazać dokument,
3) ZBYWALNOŚĆ (obiegowość): Prawa majątkowe mogą być łatwo przenoszone na inne podmioty poprzez przeniesienie samego dokumentu (lub odpowiedni zapis w systemie).
Wszystkie immanentne cechy w tym finansowe czy podatkowe oparte na podstawach formalno i materialno-prawnych są w czasie nierozerwalnie złączone z instrumentem głównym. Czyli równocześnie wszelkie wynikające świadczenia i należne profity wynikające z instrumentu głównego powinny być jednocześnie (w czasie trwania instrumentu głównego) zaliczone do jednej kategorii przychodów (jednego źródła podatkowego) – odsetki, kupony, premie, dywidendy i zyski powinny być połączone i przypisane do przychodu/straty uzyskiwanych z instrumentu głównego.
Pytania
1. Czy dochody ze sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w ww. p.1 a-h na rynku wtórnym stanowią dochody, o których mowa w art. 30b ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT, PIT 38)?
2. Czy strata z tytułu sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w ww. p.1 a-h rozumiana jako ujemna różnica pomiędzy ceną sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich zakup, może pomniejszać inne dochody wymienione w art. 30b ust. 1 ustawy o PIT osiągnięte w danym roku podatkowym przez Wnioskodawcę?
3. Czy prawidłowe jest podejście, zgodnie z którym przychód ze sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w ww. p.1 a-h osiągnięty w walucie obcej – dla celów ustalenia dochodu/ straty ze sprzedaży tych instrumentów - powinien być przeliczony na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia przychodu z tej sprzedaży oraz czy prawidłowe jest podejście, zgodnie z którym koszty zakupu instrumentów finansowych wymienionych w ww. p.1 a-h a sprzedanych na rynku wtórnym poniesione w walucie obcej - dla celów ustalenia dochodu/straty ze sprzedaży tych instrumentów - powinny być przeliczone na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień poniesienia wydatku na nabycie tych instrumentów?
4. Czy prawidłowe jest podejście, zgodnie z którym koszty zarządzania portfelem inwestycyjnym przez bank zagraniczny oraz koszty kredytów dla celów ustalenia dochodu/straty ze sprzedaży tych instrumentów – powinny być przeliczone na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień poniesienia tych wydatków?
5. Czy prawidłowe jest podejście, zgodnie z którym przychód ze sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w ww. p.1 a-h w danym roku podatkowym łączy się z innymi pochodnymi przychodami, które te instrumenty przynoszą w tym roku podatkowym?
Pod pojęciem „łączy się z innymi pochodnymi przychodami, które te instrumenty przynoszą w tym roku podatkowym” należy rozumieć w znaczeniu „wszelkich przychodów” uzyskiwanych z posiadania czy też zbycia instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. a-h wniosku. Czyli jeżeli posiadany w danym roku instrument finansowy zostaje zamknięty (w tym wykupiony lub sprzedany), to przychód z tytułu jego zamknięcia (w tym sprzedaży lub wykupu) należy połączyć z dochodem związanym z pochodnymi przychodami z premii, kuponów, itd.
6. Czy ww. pytania 1-5 odnoszą się w taki sam sposób do wszystkich wymienionych w p.1 a-h instrumentów finansowych?
7. Czy zdarzenia opisane w p. 12 winno być rozliczone w PIT 38 część C, a zdarzenia opisane w p. 13 w PIT 38 część G?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie:
Ad.1.
Dochody ze sprzedaży obligacji zagranicznych na rynku wtórnym stanowią dochody, o których mowa w art. 30b ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT.
Ad.2.
Strata z tytułu sprzedaży obligacji zagranicznych na rynku wtórnym, rozumiana jako ujemna różnica pomiędzy ceną sprzedaży obligacji a kosztami poniesionymi na ich zakup, może pomniejszać inne dochody wymienione w art. 30b ust. 1 ustawy o PIT osiągnięte w danym roku podatkowym przez Wnioskodawcę.
Ad.3.
Przychód ze sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w ww. p.1 a-h, osiągnięty w walucie obcej - dla celów ustalenia dochodu/straty ze sprzedaży tych obligacji - powinien być przeliczony na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia przychodu z tej sprzedaży. Zdaniem Wnioskodawcy, koszty zakupu instrumentów finansowych wymienionych w ww. p.1 a-h poniesione w walucie obcej - dla celów ustalenia dochodu/straty ze sprzedaży tych obligacji - powinny być przeliczone na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień poniesienia wydatku na nabycie tych obligacji.
Ad.4.
Zdaniem Wnioskodawcy koszty zarządzania portfelem inwestycyjnym przez bank zagraniczny oraz koszty kredytów dla celów ustalenia dochodu/straty ze sprzedaży tych instrumentów - powinny być przeliczone na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień poniesienia tych wydatków.
Ad.5.
Przychód ze sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w ww. p.1 a-h w danym roku podatkowym łączy się z innymi pochodnymi przychodami, które te instrumenty przynoszą w tym roku podatkowym i rozlicza się je łącznie.
Ad.6.
Odpowiedź na ww. pytania odnoszą się w taki sam sposób do wszystkich wymienionych w p.1 a-h instrumentów finansowych.
Ad.7.
Zdarzenia opisane w p. 12 winny być rozliczone w PIT 38 część C, a zdarzenia opisane w p. 13 w PIT 38 część G.
Uzasadnienie.
Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o PIT, od dochodów uzyskanych z:
1) z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających,
2) z odpłatnego zbycia udziałów (akcji),- podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Na podstawie art. 5a pkt 11 ustawy o PIT, ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych - oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ze zmianami. W związku z powyższym wszystkie wymienione przez Wnioskodawcę instrumenty finansowe (p 1a-h) zawierają się w tej definicji.
Zgodnie z Art. 3. [Definicje]-Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi, Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) papierach wartościowych - rozumie się przez to:
a) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, bankowe prawa pochodne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 2488) i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
b) inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego, odnoszące się do papierów wartościowych określonych w lit. a, walut, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników (prawa pochodne).
Reasumując zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o PIT, do dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych należy dodać realizację praw wynikających z tych papierów (kupony, premie, itd.).
Ponadto zgodnie z art. 23. - [Wyłączenia od kosztów uzyskania przychodów] - Podatek dochodowy od osób fizycznych - ust. 1 - nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych ale - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia. Podsumowując w związku ze sprzedażą lub umorzeniem doszło do realizacji praw wynikających z tych instrumentów i należy uwzględnić koszty uzyskania przychodu. Zgodnie z art. 30b ust. 2 ustawy o PIT, dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f, 1g lub 1gc lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 oraz zgodnie z art. 11 a ust. 1 i 2 ustawy o PIT- przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Czyli podsumowując zdarzenia opisane w p. 12 winno być rozliczone w PIT 38 część C, a zdarzenia opisane w p. 13 w PIT 38 część G.
W uzupełnieniu wniosku, Wnioskodawca doprecyzował stanowisko w ten sposób, że zasadnym jest zaliczenie uzyskiwanych odsetek, kuponów, premii, dywidend z instrumentu głównego wymienionego w punkcie 1 lit. a-h wniosku do przychodów ze zbycia odpłatnego instrumentu głównego (np. akcji, obligacji, instrumentów pochodnych i innych) jeżeli takie zbycie następuje w danym roku podatkowym i zakwalifikowanie ich wspólnie do zysków kapitałowych (punkt C PIT 38).
Wg wnioskodawcy całkowicie inną sytuacją w danym roku podatkowym jest fakt uzyskiwania przechodów w postaci odsetek czy dywidend w sytuacji, gdy nie dochodzi do zbycia instrumentu głównego w danym roku podatkowym. Wówczas zakwalifikowanie tych przychodów winno być inne (do punktu G PIT 38), a wyliczenie dochodu nie powinno uwzględniać jakichkolwiek kosztów.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie zaznaczam, że mimo iż część stanowiska odnosi Pan tylko do opodatkowania obligacji biorąc pod uwagę całokształt wniosku niniejsza interpretacja dotyczy wszystkich wymienionych przez Pana walorów w pkt 1 lit. a – h wniosku.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 , 52 , 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 2 tej ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o , art. 23u , art. 24-24b , art. 24c , art. 24e , art. 30ca , art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Stosownie natomiast do treści art. 9 ust. 3 ww. ustawy:
O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:
1) obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo
2) obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.
Jak wynika przy tym z art. 9 ust. 6 powołanej ustawy:
Przepis ust. 3 ma zastosowanie do strat:
1) z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce, udziałów w spółdzielni, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych na rynku regulowanym w ramach krótkiej sprzedaży;
2) z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych;
3) z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych;
4) z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny;
5) z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.
W świetle art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15 , art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19 , art. 25b , art. 30ca , art. 30da i art. 30f , są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Zgodnie natomiast z treścią art. 11a ust. 1 i ust. 2:
Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów (obejmujący m.in. kwestię uwzględniania kosztów uzyskania przychodów dla celów ustalenia dochodu z danego źródła przychodów).
Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wśród nich ustawodawca wyodrębnił – w puncie 7 ww. przepisu – „kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c”. Źródło to nie jest jednorodne. Obejmuje przychody z kapitałów pieniężnych wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy oraz przychody z praw majątkowych, w tym ich odpłatnego zbycia, do których odnosi się art. 18 ustawy.
Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się:
1)odsetki od pożyczek;
2) odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 5 ;
3) odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych;
3a) wykup przez emitenta obligacji, od których są należne świadczenia okresowe;
4) dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału, w tym również:
a) dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
b) oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
c) podział majątku likwidowanej osoby prawnej lub spółki,
d) wartość dokonanych na rzecz wspólników spółek, nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b ;
5) przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c;
6) przychody z:
a) odpłatnego zbycia udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych,
b) realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
7) przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również ze zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu;
8) przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy;
9) wartość wkładu określoną w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku wartość wkładu określoną w innym dokumencie o podobnym charakterze - w przypadku wniesienia do spółki albo do spółdzielni wkładu niepieniężnego; jeżeli jednak wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze, za przychód uważa się wartość rynkową takiego wkładu określoną na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego; przepis art. 19 ust. 3 stosuje się odpowiednio;
9a) (uchylony)
10) przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających;
11) przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej;
12) przychody z tytułu otrzymania składników majątku w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tych składników majątku.
W myśl art. 17 ust. 1ab cyt. ustawy:
Przychód określony w ust. 1 pkt 6:
1) z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych powstaje w momencie przeniesienia na nabywcę własności udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych;
2) z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych powstaje w momencie realizacji tych praw.
Stosownie natomiast do ust. 1b ww. przepisu:
Za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy:
Przy ustalaniu wartości przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. c, pkt 6, 7 i 10, stosuje się odpowiednio przepisy art. 19.
W myśl art. 5a pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 722 , z późn. zm.).
Stosownie natomiast do art. 3 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi:
Ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych – rozumie się przez to:
a) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18 i 96 ), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, bankowe prawa pochodne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 2488 ) i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
b) inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego, odnoszące się do papierów wartościowych określonych w lit. a, walut, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników (prawa pochodne).
Po myśli natomiast art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy o obrocie instrumentami finansowymi:
Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:
c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565,
d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę,
f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
h) kontrakty na różnicę,
i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565, i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.
Z opisu sprawy wynika, że będzie Pan dokonywał sprzedaży papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych.
Stosownie do art. 30a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a :
1) z odsetek od pożyczek, z wyjątkiem gdy udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej;
2) z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych, z wyjątkiem odsetek stanowiących dochód z wykupu przez emitenta obligacji, o którym mowa w pkt 2a;
2a) od dochodu z wykupu przez emitenta obligacji, od których są należne świadczenia okresowe;
3) z odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku podatnika lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, prowadzonych przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 5 ;
4) z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych;
5) ze świadczeń otrzymanych z dochodów funduszu kapitałowego, jeżeli statut przewiduje wypłaty z tych dochodów jego uczestnikom bez umarzania, odkupywania, wykupywania albo unicestwiania w inny sposób tytułów uczestnictwa w takim funduszu;
5a) od dochodu z tytułu umów ubezpieczenia, o którym mowa w art. 24 ust. 15a ;
6) od kwot wypłacanych po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub spadkobiercy:
a) w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,
b) z subkonta, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;
7) od dochodu członka pracowniczego funduszu emerytalnego z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunku ilościowym do aktywów tego funduszu;
8) z tytułu zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu;
9) od kwot jednorazowo wypłacanych przez otwarty fundusz emerytalny członkowi funduszu, któremu rachunek funduszu otwarto w związku ze śmiercią jego współmałżonka;
9a) od kwot jednorazowo wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z subkonta, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku ze śmiercią współmałżonka ubezpieczonego;
10) od dochodu oszczędzającego na indywidualnym koncie emerytalnym z tytułu zwrotu albo częściowego zwrotu, w rozumieniu przepisów o indywidualnych kontach emerytalnych, środków zgromadzonych na tym koncie;
10a) od dochodu z tytułu zwrotu środków zgromadzonych na subkoncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o OIPE;
11) od dochodu uczestnika pracowniczego programu emerytalnego z tytułu zwrotu środków zgromadzonych w ramach programu, w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych;
11a) od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego uzyskanego w związku z wypłatą dokonaną na podstawie art. 98 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych - w zakresie, w jakim uczestnik pracowniczego planu kapitałowego nie dokonał zwrotu wypłaconych środków w terminie wynikającym z umowy zawartej z wybraną instytucją finansową;
11b) od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego z tytułu wypłaty środków, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych - jeżeli wypłata będzie wypłacana w mniejszej ilości rat niż 120 miesięcznych rat, albo z tytułu wypłaty jednorazowej - w przypadku określonym w art. 99 ust. 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych;
11c) od dochodu małżonka lub byłego małżonka uczestnika pracowniczego planu kapitałowego z tytułu zwrotu dokonanego na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych;
11d) od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego uzyskanego z tytułu zwrotu zgromadzonych środków dokonanego na podstawie art. 105 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych;
11e) od dochodu małżonka lub byłego małżonka, z tytułu wypłaty 75% środków, które zostały mu przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunek lokaty terminowej, o których mowa w art. 80 ust. 2 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych, dokonanej po osiągnięciu przez niego 60 roku życia - jeżeli wypłata ta nastąpi w wyniku likwidacji rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunku lokaty terminowej albo nastąpi zmiana umowy takiego rachunku;
11f) od dochodu uczestnika pracowniczego planu kapitałowego z tytułu wypłaty 75% środków zgromadzonych na rachunku w pracowniczym planie kapitałowym, które zostały przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunek lokaty terminowej, o których mowa w art. 102 ust. 3 ustawy o pracowniczych planach kapitałowych - jeżeli wypłata ta nastąpi w wyniku likwidacji rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej lub rachunku lokaty terminowej albo nastąpi zmiana umowy takiego rachunku;
12) od kwoty wypłaty gwarantowanej, o której mowa w art. 25b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
13) od dochodu z tytułu otrzymania składników majątku w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, wystąpieniem wspólnika z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego w takiej spółce, w wyniku otrzymania których Rzeczpospolita Polska traci prawo do opodatkowania dochodów ze zbycia tych składników majątku.
Po myśli art. 30a ust. 2 cyt. ustawy:
Przepisy ust. 1 pkt 1-5, 10a i 11a-11f stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.
Stosownie do art. 30a ust 6 ww. ustawy:
Zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 3-5, 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 5 pkt 1 i 4, ust. 5a, 5d i 5e .
Zgodnie natomiast z art. 30a ust. 7 cyt. ustawy podatkowej:
Dochodów (przychodów), o których mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 .
W myśl art. 30a ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy, o których mowa w art. 3 ust. 1 , uzyskujący poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przychody (dochody) określone w ust. 1 pkt 1-5, od zryczałtowanego podatku obliczonego zgodnie z ust. 1, od tych przychodów (dochodów), odliczają kwotę równą podatkowi zapłaconemu za granicą, jednakże odliczenie to nie może przekroczyć kwoty podatku obliczonego od tych przychodów (dochodów) przy zastosowaniu stawki 19%.
Stosownie do art. 30a ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwoty zryczałtowanego podatku obliczonego od przychodów (dochodów), o których mowa w ust. 1 pkt 1-5, uzyskanych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz kwotę podatku zapłaconego za granicą, o której mowa w ust. 9, podatnicy są obowiązani wykazać w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1 lub 1a .
Zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów uzyskanych:
1) z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających,
2) z odpłatnego zbycia udziałów (akcji),
3) z odpłatnego zbycia udziałów w spółdzielni,
4) z tytułu objęcia udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny,
5) z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych
- podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Co istotne, na podstawie art. 30b ust. 2 tej ustawy:
Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest:
1) różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f, 1g lub 1gc , lub art. 23 ust. 1 pkt 38 , z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14,
2) różnica między sumą przychodów uzyskanych z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a,
3) różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a,
4) różnica między sumą przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) albo udziałów w spółdzielni a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 i 38c ,
5) różnica pomiędzy przychodem określonym zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1e ,
6) różnica między przychodem uzyskanym z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) spółki kapitałowej powstałej w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w jednoosobową spółkę kapitałową a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1ł ,
7) różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38
- osiągnięta w roku podatkowym.
Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o PIT:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wskazują enumeratywnie, jakie wydatki mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodów uzależniona została od istnienia między nim a osiągniętym przychodem związku przyczynowo-skutkowego. Celem ponoszonego kosztu powinno być osiągnięcie przychodu i jednocześnie przedmiotowy wydatek nie może znajdować się wśród wymienionych w art. 23 ww. ustawy.
W świetle art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, z wykupu przez emitenta obligacji, a także z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e, w części niezaliczonej w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów.
Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Jednocześnie w myśl art. 23 ust. 1 pkt 38b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów zapłaconych odsetek i prowizji od kredytu, za który nabyto papiery wartościowe, udziały (akcje), udziały w spółdzielni lub pochodne instrumenty finansowe, przypadających proporcjonalnie na tę część kredytu, która nie została wydatkowana na nabycie tych papierów wartościowych, udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni lub pochodnych instrumentów finansowych.
Zatem wymienione we wniosku koszty kredytu i zarządzania portfelem inwestycyjnym mogą stanowić koszty uzyskania przychodu jeżeli w danym roku podatkowym, w którym zostały poniesione powstał przychód ze zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych.
Jak wynika przy tym z art. 30b ust. 3 ustawy:
Przepisy ust. 1 i 1a stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niezapłacenie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.
W świetle natomiast art. 30b ust. 6 powołanej ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1 , wykazać uzyskane w roku podatkowym dochody, o których mowa w ust. 1 i 1a, i obliczyć należny podatek dochodowy.
W myśl art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy:
W terminie określonym w ust. 1 (tj. od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b.
Dedykowanym formularzem dla rozliczenia dochodu (straty) z tego tytułu jest PIT-38.
Uwzględniając powołane powyżej regulacje prawne należy zgodzić się z Pana stanowiskiem, a tym samym stwierdzić, że:
- dochody ze sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w pkt 1 a-h wniosku stanowią dochody, o których mowa w art. 30b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- strata z tytułu sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w pkt 1 a-h wniosku rozumiana jako ujemna różnica pomiędzy ceną sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich zakup, może pomniejszać inne dochody wymienione w art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągnięte przez Pana w danym roku podatkowym;
- przychód ze sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w pkt 1 a-h wniosku osiągnięty w walucie obcej – dla celów ustalenia dochodu/ straty ze sprzedaży tych instrumentów - powinien być przeliczony na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień osiągnięcia przychodu z tej sprzedaży;
- koszty zakupu instrumentów finansowych wymienionych w pkt 1 a-h wniosku a sprzedanych na rynku wtórnym poniesione w walucie obcej – dla celów ustalenia dochodu/straty ze sprzedaży tych instrumentów – powinny być przeliczone na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień poniesienia wydatku na nabycie tych instrumentów;
- koszty zarządzania portfelem inwestycyjnym przez bank zagraniczny oraz koszty kredytów dla celów ustalenia dochodu/straty ze sprzedaży tych instrumentów – powinny być przeliczone na polskie złote po kursie średnim NBP z dnia poprzedzającego dzień poniesienia tych wydatków.
Nie można zgodzić się jednak z Panem, że:
- przychód ze sprzedaży instrumentów finansowych wymienionych w pkt 1 a-h wniosku w danym roku podatkowym łączy się z innymi pochodnymi przychodami, które te instrumenty przynoszą w tym roku podatkowym;
- zdarzenia opisane w pkt 12 opisu zdarzeń przyszłych winno być rozliczone w PIT-38 część C, a zdarzenia opisane w pkt 13 opisu zdarzeń przyszłych w PIT-38 część G.
Zauważyć bowiem należy, że w uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że powstanie przychodu z praw dodatkowych (nazywanych przez Pana premie, kupony itp.) jest nierozerwalnie związane z posiadaniem danego instrumentu finansowego. Zatem uznać należy, że przychodów tych nie determinuje sprzedaż posiadanych przez Pana walorów. W konsekwencji przychód uzyskany z tytułu otrzymania ww. praw dodatkowych w postaci kuponów, premii, dywidend, odsetek itp. stanowi przychód, o którym mowa w art. 30a, którego nie łączy się z dochodami, o których mowa w art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co za tym idzie nie ma również możliwości kompensowania straty poniesionej w myśl art. 30a z dochodem uzyskanym w myśl art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też straty poniesionej w myśl art. 30b z przychodem z art. 30a cyt. ustawy. Zatem wszystkie przychody uzyskane przez Pana z tytułu praw dodatkowych winny zostać wpisane w PIT-38 w części G niezależnie od terminu zbycia instrumentu głównego.
Końcowo wskazać należy, że uzasadnienie odnośnie pytań 1-5 odnosi się w taki sam sposób do wszystkich wymienionych w pkt 1 a-h instrumentów z uwzględnieniem przedstawionych powyżej różnic ogniskujących się na kwalifikacji sposobu opodatkowania części przychodów na podstawie art. 30a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja zdarzeń przyszłych, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji/stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wniesienia wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów