0112-KDIL2-1.4011.314.2026.2.KP

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 30 kwietnia 2026 r. (wpływ 6 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu (…) 2008 r. zawarta została pomiędzy X z siedzibą w (...), Oddział (…), obecnie po przekształceniach Y z siedzibą (...) zwany dalej: „Bankiem” a A.C. (...), zam. (...) oraz B.C. (...), zam. (…) dalej jako: „Kredytobiorcy” umowa nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „(...)” waloryzowany kursem CHF, dalej jako: „Umowa kredytu”) opiewająca na kwotę (...) zł.

W dniu (…) 2011 r. strony zawarły aneks do umowy kredytowej, na mocy którego Bank zapewnił Kredytobiorcom możliwość dokonywania spłat rat kredytu bezpośrednio w walucie waloryzacji tj. w CHF.

Kredyt został wypłacony w 3 transzach. Kwota w wysokości (...) zł została przeznaczona na budowę domu jednorodzinnego, kwota (...) zł została przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego (...), pozostała kwota (...) zł została wykorzystana na pokrycie składki ubezpieczenia kredytu w zakresie poważnego zachorowania. W kredytowanej nieruchomości nigdy nie była prowadzona działalność gospodarcza, nie była również przedmiotem najmu. Zgodnie z umową, kredyt został udzielony w wysokości (...) zł. Kredyt był indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaty według kursu kupna waluty z tabeli kursowej (...) obowiązującej w dniu wypłaty kredytu. Kredytobiorcy pozostają w związku małżeńskim posiadają wspólność ustawową małżeńską.

Pomiędzy stronami powstał spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej umowy (oraz jej ważności), który zawisł w sprawie za sygn. akt (...) o zapłatę toczącej się przed Sądem Okręgowym w (...) z powództwa Kredytobiorców przeciwko Bankowi. Kredytobiorcy w żądaniu głównym wnieśli o:

1.    Zasądzenie od Pozwanego solidarnie na rzecz Powodów kwoty (...) zł (słownie złotych: (...)) oraz (...) CHF (słownie franków szwajcarskich: (...)) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w wysokości określonej w art. 481 § 1 i 2 k.c. od dnia (…) 2021 r. do dnia zapłaty stanowiących nienależnie pobrane przez Bank świadczenia na podstawie całkowicie nieważnej umowy kredytowej nr (...) z dnia (…) 2008 r. Wyrokiem z dnia (…) 2024 r. Sąd Okręgowy w (...). w pkt I zasądził od Y z siedzibą w (...) na rzecz A.C. i B.C. łącznie następujące kwoty:

1)    (...) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od:

a)    (...) złotych od dnia (…) 2021 r. do dnia zapłaty,

b)    (...) złotych od dnia (…) 2021 r. do dnia zapłaty,

2)    (...) CHF ((...)) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od (…) 2021 roku do dnia zapłaty;

w pkt II oddalił powództwo w pozostałej części;

w pkt III zasądził od Y z siedzibą w (...) na rzecz A.C. i B.C. po (...) zł ((…) złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

W związku z tym, że zamiarem zarówno Banku jak i Kredytobiorców było polubowne zakończenie sporu i uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy mające na celu polubowne załatwienie sporu, w dniu (…) 2026 r. doszło do zawarcia ugody sądowej. Jak wynika z treści ugody zawartej pomiędzy stronami Kredytobiorcy w wykonaniu Umowy spełnili następujące świadczenia:

-        (...) PLN tytułem rat kapitałowo - odsetkowych;

-        (…) CHF tytułem rat kapitałowo - odsetkowych;

-        (…) PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia;

-        (…) PLN tytułem ustalonych przez Strony części odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych od dnia wpływu pozwu do Banku (tj. (…) 2021 r.) do dnia (…) 2025 r.,

tym samym suma świadczeń Kredytobiorców wyniosła (...) PLN oraz (...) CHF, a więc łączna kwota wynosi (...) PLN przy czym spłaty dokonane w CHF, zostały przeliczone na PLN po średnim kursie CHF z dnia (…) 2025 r. według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl.

Wysokość kapitału kredytu wynosiła (...) zł. W związku z powyższym Bank zobowiązał się zwrócić na rzecz Kredytobiorców kwotę (...) PLN stanowiącą różnicę pomiędzy świadczeniem kredytobiorców a świadczeniem Banku. Ponadto Bank zobowiązał się dokonać zwrotu na Państwa rzecz kwoty (...) PLN tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani co następuje.

W wyniku zawartej ugody Bank zwrócił kwotę: (...) PLN.

Na powyższą kwotę składają się środki pieniężne uprzednio wpłacone przez kredytobiorcę oraz część odsetek ustawowych za opóźnienie.

Kredytobiorcy w wykonaniu nieważnej umowy kredytu wpłacili kwoty:

-        (...) PLN – tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;

-        (...) CHF – tytułem rat kapitałowo-odsetkowych; spłaty w CHF zostały przeliczone na PLN po kursie średnim z dnia (…) 2025 r. według Tabeli kursów średnich walut obcych publikowanej przez NBP;

-        (...) PLN – tytułem składek na poczet ubezpieczenia.

Łącznie kredytobiorcy wpłacili kwotę (...) PLN.

Kapitał kredytu wynosił (...) PLN.

Różnica pomiędzy sumą wpłat kredytobiorców a kapitałem kredytu wynosiła (...) PLN.

Natomiast kwota (...) PLN stanowi część odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczone za okres od wpływu pozwu do banku.

Kwota kosztów zastępstwa procesowego stanowi część wynagrodzenia pełnomocnika i nie pokrywa wszystkich poniesionych przez Panią kosztów obsługi prawnej.

Pytanie

1.    Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwoty (...) PLN stanowiącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego musi Pani zapłacić od niej podatek czy jest to kwota objęta art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.    Czy w związku z otrzymaniem od Banku na mocy ugody kwoty (...) PLN stanowiącej zwrot spłaconych przez Panią rat kredytowych oraz odsetek musi Pani zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych czy jest to kwota objęta zwolnieniem od podatku?

Pani stanowisko w sprawie

W ugodzie Bank zobowiązał się zwrócić na Pani rzecz kwotę (...) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pani zdaniem koszty procesu w tym koszty zastępstwa procesowego mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez Panią jako stronę powodową. Mając zatem na uwadze zwrotny charakter kosztów postępowania sądowego należałoby uznać, że zwrot ten nie rodzi obowiązku podatkowego w świetle przepisów ww. ustawy. W Pani ocenie, kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów a ich zwrot nie będzie przysporzeniem majątkowym.

W zakresie kwoty dodatkowej tj. (...) zł, według Pani spełnia Pani wymogi zaniechania poboru podatku dochodowego wskazane w ww. rozporządzeniu w całości. Pani zdaniem kwota ta nie będzie stanowiła dla Pani i drugiego kredytobiorcy (Pani męża) przychodu.

Przedmiotem ugody jest wzajemne potrącenie wierzytelności, które przysługują obu stronom umowy kredytu. W wyniku potrącenia doszło do zaliczenia jednej wierzytelności – sumy spłaconych rat kapitałowo odsetkowych w kwocie (...) PLN oraz (...) CHF i składki na ubezpieczenia w kwocie (...) PLN – na poczet drugiej – sumy wypłaconego kapitału kredytu w kwocie (...) PLN. W momencie potrącenia doszło do faktycznego spełnienia świadczenia, zobowiązanie zostało więc wykonane. Bank zobowiązał się zwrócić nadpłacone kwoty stanowiące nadwyżkę powstałą po potrąceniu w kwocie (...) PLN. Bank zwrócił więc środki, które zostały przez Państwa wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem i które w wyniku ugody stały się nienależne bankowi.

W treści ugody bank zobowiązuje się do zwrotu kwoty (...) PLN tytułem zwrotu części ustalonych przez strony odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych za okres od dnia wpływu pozwu do banku (tj. (…) 2021 r.) do dnia (…) 2025 r.

Odsetki za opóźnienie zostały naliczone od kwoty niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, Pani zdaniem korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na mocy przepisu art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:

Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), zgodnie z którym:

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W opisie stanu faktycznego wskazała Pani, że w wyniku ugody Bank zwrócił Pani kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy świadczeniem kredytobiorców a świadczeniem Banku. Na zwróconą kwotę składają się środki pieniężne uprzednio wpłacone przez kredytobiorców oraz część odsetek ustawowych za opóźnienie.

Wobec powyższego, skoro Bank w wyniku zawartej ugody zwrócił Pani środki pieniężne w kwocie uprzednio przez Panią spłaconej, która w świetle postanowień ugody została uznana za nienależną Bankowi, to jej otrzymanie nie spowodowało po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.

W konsekwencji, należy zgodzić się z Pani stanowiskiem, że pieniądze te nie stanowią Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zatem ich uzyskanie nie skutkuje po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

Jednakże skoro otrzymanie przez Panią w wyniku zawartej ugody zwrotu z banku będzie neutralne podatkowo, to w tym zakresie nie znajdzie zastosowania rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, z uwagi na brak wystąpienia przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który mógłby być objęty tym rozporządzeniem.

W konsekwencji, z uwagi na powyższe, Pani stanowisko w tym zakresie należało uznać za nieprawidłowe.

Jednocześnie wskazuję, że skoro kwota zwrotu, którą otrzymała Pani na podstawie ugody nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone odsetki ustawowe za opóźnienie będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, nie będzie miała Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymanych odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie ugody zawartej z Bankiem.

W tym zakresie Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.

Przechodząc do kwestii zwrotu na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego, wskazuję, że stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468):

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.

Zatem zwrot na rzecz kredytobiorcy kosztów postępowania sądowego do wysokości poniesionych przez niego kosztów – nie spowoduje powstania po jego stronie przychodu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Zatem, zwrócone koszty zastępstwa procesowego, nie stanowią dla Pani przysporzenia i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów zastępstwa procesowego nie nastąpiło realne przysporzenie majątkowe. Kwoty te stanowią jedynie zwrot poniesionych wcześniej przez Panią wydatków – nie są więc dochodem podlegającym opodatkowaniu.

W tym zakresie Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.