0112-KDIL2-1.4011.289.2026.3.AK
Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem w wyniku czego doszło do umorzenia wierzytelności oraz wypłaty środków pieniężnych.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 14 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 20 kwietnia 2026 r. (wpływ 20 kwietnia 2026 r.) oraz pismem z 12 maja 2026 r. (wpływ 12 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanów faktycznych
Dnia 28 września 2007 r. została zawarta w (...) umowa nr (…) kredytu budowlanego w walucie wymienialnej pomiędzy Bankiem (…) z siedzibą w (...) a kredytobiorcą (Wnioskodawcą) osobą fizyczną działającą jako konsument. Umowa dotyczyła udzielenia kredytu w łącznej kwocie (…) CHF. Z tej kwoty (…) CHF zostało przeznaczone na sfinansowanie celu kredytu, a (…) CHF na pokrycie jednorazowej, bezzwrotnej opłaty przygotowawczej należnej bankowi. Była to opłata niezbędna do zawarcia kredytu.
Kredyt przeznaczony był na realizację inwestycji mieszkaniowej polegającej na zakupie lokalu mieszkalnego w budowie oznaczonego jako lokal (…) o powierzchni (...) m2, usytuowanego na parterze w budynku wielorodzinnym w (...) oraz garażu.
Umowa przewidywała wypłatę kredytu bezgotówkowo na rachunek dewelopera wskazanego w umowie, po spełnieniu warunków uruchomienia środków, w szczególności po ustanowieniu przewidzianych w umowie zabezpieczeń, opłaceniu składek ubezpieczeniowych oraz przedłożeniu określonych dokumentów związanych z finansowaną inwestycją. Bank wypłacił kredytobiorcy (na rzecz dewelopera) kwotę kredytu przeznaczoną na realizację celu kredytu określonego w umowie, a kredytobiorca wykorzystał tę kwotę na realizację tego celu.
Zabezpieczeniem spłaty kredytu była przede wszystkim hipoteka zwykła w kwocie (…) CHF zabezpieczająca należność główną oraz hipoteka kaucyjna do kwoty (…) CHF zabezpieczająca wierzytelności banku z tytułu odsetek oraz kosztów ubocznych, ustanowione na nieruchomości lokalu mieszkalnym oznaczonym w projekcie budowlanym jako lokal nr (…), usytuowanym na parterze w budynku wielorodzinnym w (...) oraz garażu.
Umowa przewidywała założenie księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości po jej wyodrębnieniu z księgi macierzystej. Dodatkowym zabezpieczeniem była cesja na rzecz banku praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości (lokalu mieszkalnego) od ognia i innych zdarzeń losowych, przy czym kwota ubezpieczenia nie mogła być niższa od kwoty kredytu wraz z odsetkami za pierwszy rok kredytowania. Dodatkowe zabezpieczenie stanowiło także ubezpieczenie niskiego wkładu własnego w (…) do czasu, gdy saldo zadłużenia (kapitał) miało osiągnąć poziom równy lub niższy niż 75% ceny nabycia lokalu mieszkalnego oraz przelew na rzecz banku wierzytelności kredytobiorcy wobec dewelopera z tytułu umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości. Do czasu przedłożenia odpisu księgi wieczystej z prawomocnym wpisem hipoteki, tymczasowym zabezpieczeniem było ubezpieczenie kredytu w (…).
Umowa kredytu miała charakter kredytu denominowanego w walucie obcej (frank szwajcarski CHF). Oprocentowanie kredytu było zmienne, w dniu zawarcia umowy wynosiło (...)% w stosunku rocznym i było ustalane jako suma stawki referencyjnej (...) oraz marży banku w wysokości (...) punktu procentowego. Spłata kredytu była przewidziana w ratach miesięcznych, w formie rat annuitetowych (równych kapitałowo-odsetkowych), płatnych w złotych polskich, przy czym zmiana kursu waluty miała wpływ na wysokość salda kredytu oraz raty kapitałowo-odsetkowej. Kredyt udzielono na okres do dnia 10 września 2037 r.
W toku wykonywania umowy kredytu powstał spór pomiędzy kredytobiorcą a bankiem następcą prawnym pierwotnego kredytodawcy, tj. (…) Bank (...), dotyczący ważności oraz skuteczności umowy kredytu, w szczególności w zakresie postanowień odnoszących się do mechanizmu denominacji, zasad ustalania kursu waluty oraz ryzyka walutowego.
W związku z tym sporem zostało wszczęte postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym (...) Wydział Cywilny.
Dnia 23 maja 2025 r. (…) Bank (...) z siedzibą w (...) oraz kredytobiorca zawarli ugodę w związku z postępowaniem prowadzonym przed Sądem Okręgowym (...) Wydział Cywilny. Ugoda miała charakter ugody zmieniającej umowę kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej, denominowanego we franku szwajcarskim (CHF), zawartą w dniu 28 września 2007 r. Kredytobiorca działał w charakterze konsumenta.
W ugodzie wskazano, że kredytobiorca jest świadomy możliwości dochodzenia wobec banku roszczeń w związku z zawarciem, wykonywaniem lub treścią umowy, w szczególności roszczeń dotyczących uznania niektórych postanowień umowy za niedozwolone postanowienia umowne, stwierdzenia nieważności umowy oraz roszczeń o zapłatę. Kredytobiorca został poinformowany o relewantnym orzecznictwie sądów krajowych i TSUE w sprawach dotyczących kredytów powiązanych z walutą obcą, w tym o uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. III CZP 25/22, oraz o wyroku TSUE z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie C520/21.
Jednocześnie bank oświadczył, że stoi na stanowisku, iż umowa kredytu jest ważna, a roszczenia kredytobiorcy co do niewiążącego charakteru postanowień umowy lub nieważności umowy oraz roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia są w ocenie banku niezasadne (w tym zakresie stanowisko Wnioskodawcy i banku są rozbieżne).
Z ugody wynika, że na dzień 22 maja 2025 r. wysokość zadłużenia kredytobiorcy z tytułu umowy kredytu wynikająca z ksiąg rachunkowych banku wynosiła (…) CHF. Kwota ta obejmowała: (…) CHF kapitału bieżącego (niewymagalnego), (…) CHF kapitału przeterminowanego (wymagalnego), (…) CHF odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych) oraz (...) CHF odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych). Oprocentowanie kredytu w dniu zawarcia ugody wynosiło (...)% w stosunku rocznym i było kalkulowane jako suma stawki (...) korektą oraz marży w wysokości (...)%.
Ugoda przewidywała zmianę waluty i salda kredytu. Strony postanowiły, że kwota zadłużenia z tytułu umowy w wysokości (…) CHF zostanie przeliczona na walutę polską (PLN) po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zawarcia ugody. Po dokonaniu przewalutowania miało nastąpić umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu w całości.
W ramach ugody bank zwolnił kredytobiorcę z długu przez umorzenie zadłużenia w łącznej kwocie (…) PLN. Na kwotę tę składały się: (…) PLN kapitału bieżącego (niewymagalnego), (…) PLN kapitału przeterminowanego (wymagalnego), (…) PLN odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych) oraz (...) PLN odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych). Kredytobiorca w treści ugody złożył oświadczenie o przyjęciu powyższego zwolnienia z długu.
Ponadto bank zobowiązał się, że w związku z rozliczeniem umowy kredytu wypłaci kredytobiorcy kwotę (…) PLN na wskazany w ugodzie rachunek bankowy, w terminie miesiąca od dnia zawarcia ugody. Kwota ta stanowi kwotę nadpłaconego kredytu na podstawie kwestionowanych przez Wnioskodawcę klauzul umowy kredytowej i tym samym stanowi zwrot nienależnie pobranych środków. Kwota ta nie przekracza łącznej kwoty uprzednio wpłaconej przez kredytobiorcę na poczet spłaty kredytu mieszkaniowego i stanowi zwrot nienależnie pobranych środków. Niezależnie od tego bank oświadczył, że w związku z toczącym się postępowaniem sądowym zwróci kredytobiorcy koszty zastępstwa procesowego w wysokości (…) PLN, poprzez wypłatę tej kwoty na wskazany rachunek bankowy kancelarii adwokackiej reprezentującej kredytobiorcę, w terminie 14 dni. Zwrócone koszty nie przewyższają kosztów faktycznie poniesionych na zastępstwo procesowe.
W ugodzie strony złożyły oświadczenia o definitywnym zakończeniu sporu dotyczącego ważności umowy kredytu, jej bezskuteczności bądź niedozwolonego charakteru postanowień, a także o uchyleniu niepewności co do wszelkich roszczeń wynikających z treści postanowień umowy lub z wykonania świadczeń z umowy w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ugodą.
Strony oświadczyły, że nie będą dochodziły względem siebie roszczeń z tego tytułu, a rozwiązania przyjęte w ugodzie, w szczególności zwolnienie kredytobiorcy z długu oraz wypłata kwoty (…) PLN i zwrot kosztów zastępstwa procesowego, wyczerpują wzajemne roszczenia stron w tym zakresie.
Kredytobiorca oświadczył, że przed zawarciem ugody nie przeniósł ani nie zobowiązał się do przeniesienia na rzecz jakiejkolwiek osoby trzeciej jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego umowy kredytu lub z nią związanego.
W treści ugody Kredytobiorca przyjął do wiadomości, że w wyniku zwolnienia z długu (umorzenia zadłużenia) oraz otrzymania kwoty (…) PLN powstaje po jego stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a bank będzie zobowiązany do wykonania ciążących na nim obowiązków informacyjnych, w szczególności do sporządzenia informacji PIT-11. Wnioskodawca informował bank o niezasadności wystawienia PIT-11, jednak nie wpłynęło to na działanie banku, a wspomniana klauzula nie podlegała negocjacji.
Ugoda zawiera postanowienia dotyczące możliwości zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodu (przychodu) uzyskanego z tytułu umorzenia wierzytelności, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów. Kredytobiorca został poinformowany, że zaniechanie poboru podatku może dotyczyć dochodu z tytułu zwolnienia z długu wynikającego z kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, zabezpieczonego hipotecznie, udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r., pod warunkiem nieskorzystania wcześniej z tego zaniechania w odniesieniu do innej inwestycji mieszkaniowej. Wszystkie te warunki Wnioskodawca spełnia.
Kredytobiorca złożył oświadczenie, stanowiące załącznik do ugody, w którym potwierdził spełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. umożliwiających zaniechanie poboru podatku dochodowego. W szczególności oświadczył, że umorzona wierzytelność wynika z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, zabezpieczonego hipotecznie, oraz że do dnia zawarcia ugody nie korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie. Kredytobiorca oświadczył, że jest świadomy, iż zaniechanie poboru podatku może obejmować wyłącznie dochód (przychód) z tytułu zwolnienia z tej części długu, która odpowiada kredytowi mieszkaniowemu zaciągniętemu na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz że w przypadku niezgodności treści oświadczenia ze stanem faktycznym może powstać obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez bank w związku z zastosowaniem zaniechania poboru podatku.
Jednocześnie, zgodnie z oświadczeniem 94,15% kwoty zaciągniętego kredytu zostało przeznaczone na cele mieszkaniowe tym samym w PIT-11 wykazano kwotę umorzenia podlegającą opodatkowaniu w wysokości (…) zł. Kwota ta, chociaż ustalona objęta oświadczeniem Wnioskodawcy, została jednostronnie obliczona i ustalona przez bank.
Ugoda weszła w życie z dniem jej zawarcia, tj. z dniem 23 maja 2025.
W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że Bank (...), z którym Wnioskodawca zawarł umowę kredytową w 2007 r., był bankiem krajowym działającym na podstawie ustawy - Prawo bankowe, podlegającym nadzorowi właściwego państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym oraz uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Z treści umowy kredytowej wynikało, że celem kredytu była realizacja jednej inwestycji mieszkaniowej polegającej na zakupie lokalu mieszkalnego w budowie oraz garażu, a także pokrycie jednorazowej, bezzwrotnej opłaty przygotowawczej należnej bankowi, której poniesienie było niezbędne do zawarcia umowy kredytowej.
Poza kwotą przeznaczoną na jednorazową, bezzwrotną opłatę przygotowawczą, wszystkie pozostałe środki pieniężne uzyskane w ramach kredytu zostały przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego oraz garażu. Środki te zostały wypłacone bezgotówkowo na rachunek dewelopera wskazanego w umowie kredytowej.
Koszty uboczne zabezpieczone hipoteką kaucyjną zostały sfinansowane ze środków pochodzących z kredytu. Ich poniesienie było wymagane do zawarcia i wykonywania umowy, były to opłaty ustalone i narzucone przez bank. Koszty te nie stanowiły wydatków na usługi dodatkowe, w szczególności nie dotyczyły fakultatywnych ubezpieczeń, lecz były związane bezpośrednio z zabezpieczeniem i realizacją umowy kredytu.
Umorzona wierzytelność w kwocie (…) zł stanowi część umorzonego zadłużenia, ustaloną przez bank przy zastosowaniu proporcji, o której mowa rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego. Kwota ta obejmuje koszty okołokredytowe (koszty uboczne) narzucone przez bank, których poniesienie warunkowało możliwość zawarcia umowy kredytu.
Garaż, o którym mowa we wniosku, stanowi pomieszczenie ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowi odrębnej nieruchomości. Dla garażu nie została ustanowiona odrębna księga wieczysta, a jego nabycie nastąpiło w ramach jednej inwestycji mieszkaniowej.
Ponadto, wskazał Pan, że środki pieniężne uzyskane przez Wnioskodawcę w związku z kredytem zaciągniętym w dniu 28 września 2007 r. zostały w całości przeznaczone zgodnie z celem określonym w umowie kredytowej zawartej z Bankiem (...). Kwota (…) CHF została w całości przeznaczona na zakup lokalu mieszkalnego w budowie oraz garażu. Środki te zostały wypłacone w sposób bezgotówkowy, bezpośrednio na rachunek dewelopera wskazanego w umowie kredytowej i nie zostały wypłacone Wnioskodawcy do jego dyspozycji. Pozostała część kredytu, tj. kwota (…) CHF została przeznaczona na jednorazową, bezzwrotną opłatę przygotowawczą należną bankowi, której poniesienie było warunkiem zawarcia umowy kredytowej. Poza wskazaną opłatą przygotowawczą żadna część kwoty (…) CHF nie została przeznaczona na inne cele niż zakup lokalu mieszkalnego i garażu.
Wnioskodawca prostuje informację dotyczącą kosztów ubocznych - koszty uboczne, o których mowa w kontekście zabezpieczenia hipotecznego to potencjalne koszty jakie mógłby ponieść bank w przypadku prowadzenia egzekucji w przypadku niespłacania kredytu, takie jak opłaty sądowe i egzekucyjne. Zgodnie z umową kredytową poza wskazaną opłatą przygotowawczą narzuconą przez bank nie ma innych kosztów ubocznych samego kredytu sfinansowanych bezpośrednio z kredytu (koszty ubezpieczeń sfinansował samodzielnie Wnioskodawca).
Środki pieniężne stanowiące (...)% kwoty otrzymanej w ramach umowy kredytowej zawartej w dniu 28 września 2007 r. zostały przeznaczone na opłatę przygotowawczą. Wnioskodawca nie otrzymał tej części środków do swojej dyspozycji i nie mógł nimi swobodnie rozporządzać. Środki te zostały poniesione wyłącznie dlatego, że bank warunkował udzielenie kredytu ich poniesieniem, w związku z czym był to koszt niezbędny do zawarcia umowy kredytowej. Bank samodzielnie ustalił udział w wysokości (...)% i nie sprecyzował dokładnego algorytmu wyliczenia tej kwoty.
Mając jednak na uwadze, że poza zakupem mieszkania i garażu część kredytu została przeznaczona na sfinansowanie opłaty przygotowawczej, to cześć kredytu wskazana w oświadczeniu dotyczy właśnie opłaty przygotowawczej wraz z odsetkami po odpowiednim przeliczeniu na walutę polską.
Wszelkie inne koszty związane z kredytem, tj. koszty ubezpieczeń Wnioskodawca ponosił samodzielnie na swój koszt co stanowiło też zobowiązanie Wnioskodawcy wyrażone w umowie kredytowej.
Pytania
1) Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w odniesieniu do umorzonej wierzytelności w kwocie (…) zł zasadne jest zaniechanie poboru podatku, ponieważ jest to wierzytelność o której mowa w § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672)?
2) Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w odniesieniu do wypłaconej kwoty (…) zł wykazanej w informacji PIT-11 wystawionej przez bank nie powstało zobowiązanie podatkowe, ponieważ jest to świadczenie, którego przedmiotem jest zwrot nienależnie pobranych od Wnioskodawcy środków pieniężnych, a tym samym w wyniku jego spełnienia przez bank Wnioskodawca jedynie odzyskał swoje środki pieniężne nie osiągając z tego tytułu przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie - w odniesieniu do pytania 1.
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 1672 t.j.) (dalej: Rozporządzenie).
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 1672 t.j.) (dalej: Rozporządzenie) w § 1 ust. 1 pkt 1 przewiduje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Zaniechanie to ma zastosowanie wtedy, gdy kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia) oraz gdy podatnik nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku odnoszącego się do wierzytelności wynikających z kredytu zaciągniętego na inną inwestycję mieszkaniową (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia).
W § 1 ust. 2 Rozporządzenie określa, że kwoty wierzytelności objęte zaniechaniem obejmują kapitał kredytu, odsetki wraz z odsetkami skapitalizowanymi, prowizje oraz opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyłączeniem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Rozporządzenie jednoznacznie wskazuje zatem, że zaniechanie poboru podatku obejmuje zarówno podstawowe należności, jak i część kosztów okołokredytowych niezbędnych dla zawarcia umowy kredytowej, lecz nie obejmuje opłat za usługi dodatkowe, w tym ubezpieczeniowe. W przepisie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wskazano jednoznacznie, że umarzana wierzytelność objęta zaniechaniem poboru podatku może wynikać z kredytu przeznaczonego na opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Takie opłaty narzucone przez bank i warunkujące zawarcie umowy były objęte kredytem i w tej części bank wykazał kwotę umorzenia w PIT-11.
W § 1 ust. 3 Rozporządzenia uregulowano sytuację kredytów przeznaczonych częściowo na cele mieszkaniowe, a częściowo na inne wydatki. W takim przypadku zaniechanie poboru podatku obejmuje jedynie tę część umorzonej wierzytelności, która odpowiada proporcji udziału wydatków mieszkaniowych, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego. Rozporządzenie wprowadza tym samym zasadę proporcjonalnego ustalenia zakresu dochodu zwolnionego z opodatkowania w odniesieniu do kredytów mieszanych.
W § 1 ust. 4 Rozporządzenie reguluje przypadki kredytów refinansowych i konsolidacyjnych. Zaniechanie poboru podatku dotyczy wówczas odpowiednio tej części wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego, która odpowiada kwocie wierzytelności wynikającej z kredytu mieszkaniowego spełniającego warunki Rozporządzenia. Rozporządzenie zapewnia tym samym neutralność podatkową także w przypadku następczego finansowania pierwotnego kredytu mieszkaniowego.
§ 3 ust. 1 Rozporządzenia zawiera legalną definicję kredytu mieszkaniowego na potrzeby stosowania zaniechania poboru podatku. Zgodnie z tą definicją kredyt mieszkaniowy musi być udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r., przez podmiot nadzorowany przez organ nadzoru rynku finansowego, uprawniony do udzielania kredytów, musi być zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości lub prawie do nieruchomości i musi być zaciągnięty na wydatki wymienione w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Definicja obejmuje również pożyczki spełniające wskazane kryteria (§ 3 ust. 2 Rozporządzenia).
W § 1 ust. 5 Rozporządzenie definiuje pojęcie jednej inwestycji mieszkaniowej jako inwestycję mającą na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego albo więcej niż jednego gospodarstwa domowego, pod warunkiem, że osoby te pozostają w relacji określonej w I grupie podatkowej na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W § 1 ust. 6 doprecyzowano pojęcie jednego gospodarstwa domowego. Regulacje te służą ustaleniu zakresu zastosowania zaniechania w przypadku kredytów zaciągniętych wspólnie przez kilka osób.
Okres obowiązywania zaniechania poboru podatku został określony w § 4 Rozporządzenia, który stanowi, że zaniechanie ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. § 4a Rozporządzenia wprowadza odrębną regulację dotyczącą pożyczek, przewidując stosowanie zaniechania do dochodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
W związku z tym zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym zaniechaniem poboru podatku objęta jest nie tylko część kredytu przeznaczona wprost na cele mieszkaniowe, ale również ta część, która służyła sfinansowaniu opłat niezbędnych do zawarcia umowy kredytowej. W tym wypadku dotyczy to kwoty umorzenia w wysokości (…) zł.
Natomiast w odniesieniu do pytania 2 wskazał Pan, że niezasadnie bank uznał, że przychodem podatkowym w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest świadczenie Wnioskodawcy, którego wartość została zwrócona (… zł).
Co do zasady za przychody podatkowe uznaje się takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, które nie mają charakteru zwrotnego. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, kwota (…) zł, która zostanie wypłacona przez bank stanowić będzie zwrot części nadpłaty dokonanej ponad kapitał wypłaconego kredytu, a nie dodatkowym przysporzeniem finansowym.
Wobec tego, ww. otrzymane świadczenie pieniężne nie spowoduje uzyskania przysporzenia majątkowego, tj. faktycznego przyrostu majątku. Otrzymana kwota stanowi zwrot własnych pieniędzy, które Wnioskodawca wpłacił do banku w ramach spłaty kredytu. Tym samym, z tego tytułu nie powstanie przychód w rozumieniu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wypłata ta jest neutralna podatkowo, zatem nie powstanie obowiązek jej rozliczenia dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.
Podobna ocena prawna odnosi się np. do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, których zwrotu bank zasadnie nie wykazał jako przychód Wnioskodawcy. Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego: Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy: Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego: Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego zwrot kosztów zastępstwa procesowego dotyczy kosztów, które wcześniej zostały poniesione przez Wnioskodawcę i nie przewyższa ich kwoty. W takim wypadku kwoty te stanowią jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków nie stanowią więc dochodu podlegającego opodatkowaniu. Dla celów podatkowych kwoty te, otrzymane tytułem zwrotu opłaty od pozwu oraz kosztów zastępstwa procesowego są obojętne podatkowo. W konsekwencji zwrot poniesionych przez Wnioskodawcę kosztów nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W związku z powyższym, zwrot kwoty (…) zł nie stanowi dla Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazał Pan, że na podstawie ugody bank umorzył Panu zadłużenie oraz wypłaci określoną kwotę pieniężną w związku z rozliczeniem kredytu. Powziął Pan wątpliwość, jakie będą dla Pana skutki podatkowej powyższych czynności.
Analizując opis sprawy w odniesieniu do przepisów prawa wskazuję na wstępie, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Wskazał Pan, że Bank zobowiązał się, że w związku z rozliczeniem umowy kredytu wypłaci Panu kwotę (…) PLN. Kwota ta stanowi kwotę nadpłaconego kredytu na podstawie kwestionowanych przez Pana klauzul umowy kredytowej i tym samym stanowi zwrot nienależnie pobranych środków.
W przypadku zwrotu nadpłaconych środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Skoro więc otrzymał Pan od banku zwrot nienależnie pobranych środków, to otrzymana przez Pana kwota nie stanowi przychodu.
Tym samym - nie ciąży na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
Odnosząc się natomiast do kwestii umorzenia w ramach ugody zadłużenia wobec banku wskazuję, że umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Jak już wyżej wskazano otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W tej kwestii wskazał Pan: W ramach ugody bank zwolnił kredytobiorcę z długu przez umorzenie zadłużenia w łącznej kwocie … PLN. Na kwotę tę składały się: (…) PLN kapitału bieżącego (niewymagalnego), (…) PLN kapitału przeterminowanego (wymagalnego), (…) PLN odsetek zapadłych niespłaconych (wymagalnych) oraz (...) PLN odsetek zapadłych podwyższonych (wymagalnych). Kredytobiorca w treści ugody złożył oświadczenie o przyjęciu powyższego zwolnienia z długu.
Tym samym, umorzoną Panu kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. 2025 r., poz. 1672, ze zm.):
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zatem zaniechanie poboru podatku od umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1) kredyt był zaciągnięty na realizację inwestycji mieszkaniowej;
2) kredyt był udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw;
3) kredyt był zabezpieczony hipotecznie;
4) kredytobiorca nie korzystał wcześniej z umorzenia zobowiązania z tytułu innego kredytu na własne cele mieszkaniowe zabezpieczonego hipotecznie;
5) kwota wierzytelności obejmuje kwotę kredytu mieszkaniowego (kapitału), odsetki, w tym odsetki skapitalizowane i prowizje, opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
Dodać należy, że dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.
Jedną z przesłanek do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z opisu sprawy wynika, że:
· w 2007 r. zaciągnął Pan kredyt hipoteczny w walucie wymienialnej CHF, który przeznaczony został na realizację inwestycji mieszkaniowej polegającej na zakupie lokalu mieszkalnego w budowie oraz garażu. Garaż, o którym mowa we wniosku, stanowi pomieszczenie ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowi odrębnej nieruchomości. Dla garażu nie została ustanowiona odrębna księga wieczysta, a jego nabycie nastąpiło w ramach jednej inwestycji mieszkaniowej;
· z treści umowy kredytowej wynikało, że celem kredytu była realizacja jednej inwestycji mieszkaniowej polegającej na zakupie lokalu mieszkalnego w budowie oraz garażu, a także pokrycie jednorazowej, bezzwrotnej opłaty przygotowawczej należnej bankowi, której poniesienie było niezbędne do zawarcia umowy kredytowej;
· zabezpieczeniem spłaty kredytu była ustanowiona na ww. nieruchomości hipoteka;
· kredyt hipoteczny został zaciągnięty na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;
· nie korzystał Pan z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego zabezpieczonego hipotecznie.
Jak wskazano powyżej, jedną z przesłanek skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Katalog wydatków stanowiących „własne cele mieszkaniowe” podatnika wymieniony w art. 21 ust. 25 ustawy ma charakter zamknięty – jest to wyliczenie enumeratywne.
Rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w ust. 3 pkt 3 odsyła do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. katalogu wydatków mieszkaniowych.
W literze a) art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione m in. nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem.
Ponadto, w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden z wydatków na cele mieszkaniowe - została wymieniona również budowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia lokalu mieszkalnego, zatem dla zdefiniowania tego pojęcia należy odwołać się do przepisów ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 232).
Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy:
Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Natomiast w myśl art. 2 ust. 4 ww. ustawy:
Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej „pomieszczeniami przynależnymi”.
Z powyższego wynika, że do lokalu mieszkalnego mogą przynależeć inne pomieszczenia.
W sytuacji, gdy pomieszczenia typu miejsce postojowe, garaż czy np. komórka lokatorska są ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowią odrębnej nieruchomości uregulowanej odrębną księgą wieczystą, wówczas można przyjąć, że jako całość stanowią lokal mieszkalny mieszczący się w katalogu wydatków, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z przedstawionego przez Pana opisu wynika, że garaż o którym mowa we wniosku, stanowi pomieszczenie ściśle powiązane z lokalem mieszkalnym i nie stanowi odrębnej nieruchomości. Dla garażu nie została ustanowiona odrębna księga wieczysta, a jego nabycie nastąpiło w ramach jednej inwestycji mieszkaniowej.
Zatem udzielony Panu kredyt w części, która odpowiada wydatkom poniesionym na nabycie lokalu mieszkalnego w budowie oraz garażu, wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu.
Podał Pan również, że środki pieniężne uzyskane przez Pana w związku z kredytem zaciągniętym w 2007 r. zostały w całości przeznaczone zgodnie z celem określonym w umowie kredytowej zawartej z bankiem. Kwota (…) CHF została w całości przeznaczona na zakup lokalu mieszkalnego w budowie oraz garażu. Pozostała część kredytu, tj. kwota (…) CHF została przeznaczona na jednorazową, bezzwrotną opłatę przygotowawczą należną bankowi, której poniesienie było warunkiem zawarcia umowy kredytowej.
Umorzona wierzytelność w kwocie (…) zł stanowi część umorzonego zadłużenia, ustaloną przez bank przy zastosowaniu proporcji, o której mowa rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego. Kwota ta obejmuje koszty okołokredytowe (koszty uboczne) narzucone przez bank, których poniesienie warunkowało możliwość zawarcia umowy kredytu.
Zgodnie z umową kredytową poza wskazaną opłatą przygotowawczą narzuconą przez bank nie ma innych kosztów ubocznych samego kredytu sfinansowanych bezpośrednio z kredytu (koszty ubezpieczeń sfinansował Pan samodzielnie).
Przepisu § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów 11 marca 2022 r. wskazuje, że: Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
Z literalnego brzmienia przywołanego § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia wynika więc, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego.
Skoro więc – jak wskazał Pan w sprawie – w momencie zawarcia umowy kredytu poniesienie jednorazowej, bezzwrotnej opłaty przygotowawczej należnej bankowi, było warunkiem zawarcia umowy kredytowej, to umorzona w ramach ugody kwota wierzytelności odpowiadająca kwocie ww. opłaty przygotowawczej może również być objęta zaniechaniem, o którym mowa w ww. rozporządzeniu.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też nie odniosłem się do kwot wskazanych we wniosku.
Końcowo wskazuję, że jestem ściśle związany przedstawionymi we wniosku stanami faktycznymi. Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanów faktycznych. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów