0112-KDIL1-3.4012.483.2026.2.ŁW

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 23 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie obowiązku Komornika jako płatnika do obliczenia i pobrania podatku VAT z tytułu transakcji sprzedaży statku morskiego w trybie egzekucji komorniczej.

Uzupełnił go Pan pismem z 26 sierpnia 2026 r. (wpływ 26 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jako Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym (…) będzie Pan sprzedawał w postępowaniu egzekucyjnym na licytacji ruchomość dłużnika w postaci statku morskiego (…). Biegły sądowy dokonał wyceny ruchomości na kwotę (…).

Statek znajduje się na terenie portu (…) i stanowi własność dłużnika – (…) numer rejestracyjny w brytyjskim rejestrze handlowym: (…), adres: (…).

Doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

W uzupełnieniu wniosku, na poszczególne pytania Organu, wskazał Pan odpowiednio:

1.  Czy miejscem opodatkowania sprzedaży statku morskiego opisanego we wniosku będzie terytorium Polski?

Odpowiedź:

2.  Czy dokonującym dostawy na terytorium kraju będzie podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju i niezarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą?

Odpowiedź:

3.  Czy nabywcą będzie podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy?

Odpowiedź:

Pytania

1.  Czy dokonując sprzedaży powinien Pan doliczyć podatek VAT 23% i sprzedać statek za cenę (…) zł brutto (słownie: (…))?

2.  Wystawić fakturę VAT w imieniu dłużnika?

3.  Czy jako Komornik, sprzedając majątek w trybie egzekucji, jest Pan zobowiązany wystawić fakturę VAT doliczając 23% VAT, w imieniu i na rzecz dłużnika – firmy z Wielkiej Brytanii, nieposiadającej siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, który nie jest w Polsce zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, zgodnie z art. 96 ust. 4, na podstawie art. 106a pkt 1a i art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT? (pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku).

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie wyrażone w uzupełnieniu wniosku)

Zgodnie z artykułami 106a punkt 1a) i art. 17 ust. 1 punkt 5 ustawy o VAT, Komornik nie wystawia faktury i nie dolicza podatku VAT sprzedając majątek w trybie egzekucji w imieniu i na rzecz dłużnika – firmy z Wielkiej Brytanii, nieposiadającej siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, który nie jest w Polsce zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Obowiązek podatkowy VAT zgodnie art. 17 ust. 1 punkt 5 ustawy o VAT przechodzi na nabywcę, który jest zobowiązany do naliczenia podatku VAT wg właściwej stawki.

Jeśli nabywca jest czynnym podatnikiem VAT i towar służy do czynności opodatkowanych, ma on jednocześnie prawo do wykazania VAT naliczonego; jeśli nabywca nie jest czynnym podatnikiem VAT nalicza i wykazuje VAT w deklaracji VAT-8.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie wyjaśniam, że interpretacja odnosi się jedynie do pytania nr 3 sformułowanego ostatecznie przez Pana w uzupełnieniu wniosku, gdyż przeformułowane pytanie nr 3 odnosi się w swojej treści do sformułowanych wcześniej we wniosku pytań oznaczonych nr 1 i nr 2.

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.

W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów. Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.

Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.

Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.

Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:

Według art. 2 pkt 6 ustawy:

W świetle powołanych powyżej przepisów ruchomość (statek) spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Nie każda jednak czynność, która stanowi dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Określona czynność jest opodatkowana VAT, jeśli zostanie wykonana przez podatnika, a więc osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że opodatkowanie danej czynności podatkiem od towarów i usług uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch przesłanek. Po pierwsze konkretna czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, po drugie – musi być dokonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy:

Stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy:

Powołane przepisy przewidują sytuację, w której podatnikiem staje się nabywca towaru, jeśli dokonał on nabycia od dostawcy spoza terytorium kraju. Wynika z nich, że dla uznania nabywcy za podatnika, zagraniczny dostawca towarów, który posiada siedzibę działalności gospodarczej poza Polską i nie posiada na terytorium kraju stałego miejsca prowadzenia działalności nie może być zarejestrowany w Polsce dla celów VAT (przy dostawie towarów innych niż gaz w systemie gazowym, energia elektryczna w systemie elektroenergetycznym, energia cieplna lub chłodnicza przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej). Jeśli zatem towary, dostarczane są przez podmiot niemający siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce i podmiot ten nie jest zarejestrowany w Polsce zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy, to nabywca tych towarów jest podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia podatku należnego z tytułu tych transakcji. Oznacza to przesunięcie obowiązków w zakresie rozliczenia (odprowadzenia podatku) z dostawcy na nabywcę, na zasadzie tzw. odwrotnego obciążenia.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że jako Komornik Sądowy będzie sprzedawał Pan w postępowaniu egzekucyjnym na licytacji, ruchomość dłużnika w postaci statku morskiego.

Statek znajduje się na terenie portu (…) i stanowi własność dłużnika – (…), zarejestrowanego w brytyjskim rejestrze handlowym.

Miejscem opodatkowania sprzedaży statku morskiego będzie terytorium Polski.

Dokonującym dostawy na terytorium kraju będzie podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju i niezarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy.

Nabywcą może być:

·      podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, lub

·      osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy, lub

·      osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, mająca miejsce zamieszkania na terytorium Polski lub na terytorium Unii Europejskiej lub poza terytorium Unii Europejskiej.

Pana wątpliwości dotyczą wskazania, czy jako Komornik, sprzedając majątek w trybie egzekucji, jest Pan zobowiązany wystawić fakturę VAT doliczając 23% VAT, w imieniu i na rzecz dłużnika – firmy z Wielkiej Brytanii, nieposiadającej siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, który nie jest w Polsce zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, zgodnie z art. 96 ust. 4, na podstawie art. 106a pkt 1a i art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że dłużnik dokonujący dostawy towarów (ruchomości) na terytorium kraju jest podatnikiem nieposiadającym siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju oraz nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy. Zatem, z tytułu zbycia w drodze licytacji komorniczej statku morskiego dłużnik będzie podatnikiem podatku od towarów i usług.

W sytuacji, gdy nabywcą będzie podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy, to w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy. W konsekwencji, podatnikiem (tj. osobą zobowiązaną do rozliczenia podatku należnego) z tytułu transakcji dostawy ruchomości (statku morskiego) w trybie egzekucji jest nabywca tego towaru, natomiast dłużnik – firma z Wielkiej Brytanii, na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy, nie będzie zobowiązany do rozliczenia podatku należnego. Skoro dłużnik nie będzie zobowiązany do rozliczenia podatku należnego z tego tytułu, to komornik sądowy działający w jego imieniu, nie będzie płatnikiem podatku VAT od dostawy dokonywanej w trybie egzekucji.

W innym przypadku będzie Pan zobowiązany do obliczenia i pobrania podatku VAT z tytułu ww. dostawy wg stawki właściwej.

Odnosząc się do kwestii obowiązku wystawienia przez Pana jako Komornika faktury należy wskazać, że zasady wystawiania faktur zostały uregulowane w Dziale XI ustawy w Rozdziale 1 – Faktury.

Zgodnie z art. 106a pkt 1a ustawy:

Stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 106c ustawy:

Natomiast art. 106e ust. 1 ustawy stanowi, jakie elementy powinna zawierać faktura.

Jak wynika z powołanego powyżej art. 106a ust. 1 pkt 1a ustawy, przepisów rozdziału 1 działu XI ustawy nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 5, w którym usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

W niniejszej interpretacji stwierdzono, że kwestia czy Pan jako Komornik zobowiązany będzie do obliczenia i pobrania podatku VAT uzależniona jest od tego kto będzie nabywcą towaru należącego do dłużnika (dane nabywcy znane będą dopiero po przeprowadzeniu sprzedaży).

Zatem w sytuacji, gdy dłużnik nie będzie zobowiązany do rozliczenia podatku należnego z tytułu dostawy statku morskiego dokonywanej w trybie egzekucji, to nie będzie Pan zobowiązany do wystawienia faktury dokumentującej tą sprzedaż na podstawie art. 106c ustawy. Konsekwentnie, gdy dłużnik będzie zobowiązany do rozliczenia podatku należnego z tytułu ww. dostawy, to będzie Pan zobowiązany do wystawienia faktury.

Podsumowując, Pan jako Komornik, sprzedając ww. majątek w trybie egzekucji, nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury VAT, w imieniu i na rzecz dłużnika – firmy z Wielkiej Brytanii, nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, który nie jest w Polsce zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, zgodnie z art. 96 ust. 4, pod warunkiem, że nabywcą tego majątku będzie podatnik, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Tym samym, oceniając całościowo Pana stanowisko uznaję za prawidłowe w zakresie wszystkich pytań, jednak pod warunkiem, że nabywcą będzie podatnik, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Dodatkowe informacje

Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z art. 14b § 1a ustawy Ordynacja podatkowa, od 1 lipca 2020 r. nie wydaję interpretacji indywidualnych w zakresie określenia stawki podatku VAT dla towarów i usług. Kwestie określenia stawki podatku VAT dotyczące stanu prawnego od 1 lipca 2020 r. rozstrzygane są w ramach odrębnej instytucji – wiążącej informacji stawkowej, o której mowa w art. 42a ustawy o podatku od towarów i usług. Zatem Organ w niniejszej interpretacji nie oceniał kwestii prawidłowości zastosowania stawki podatku VAT dla ww. dostawy.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Pana we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Pana zapytań). Zatem, inne kwestie wynikające z własnego stanowiska wykraczające poza zakres zapytań nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.