0112-KDIL1-3.4012.423.2026.2.AKR
Podleganie opodatkowaniu wycofania nieruchomości z majątku Spółki i przekazania jej do majątku prywatnego wspólników.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
- nieprawidłowe w zakresie podlegania opodatkowaniu wycofania nieruchomości (działki nr 1) z majątku Spółki i przekazania jej do majątku prywatnego wspólników,
- prawidłowe w zakresie podlegania opodatkowaniu wycofania nieruchomości (zabudowanych sklepem działek nr 2 i 3 i zabudowanej zajazdem – restauracją działki nr 4) z majątku Spółki i przekazania ich do majątku prywatnego wspólników oraz zwolnienia od podatku VAT w odniesieniu do czynności wycofania ww. działek z majątku.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący:
- podlegania opodatkowaniu wycofania nieruchomości (działki nr 1) z majątku Spółki i przekazania jej do majątku prywatnego wspólników,
- podlegania opodatkowaniu wycofania nieruchomości (zabudowanych sklepem działek nr 2 i 3 i zabudowanej zajazdem – restauracją działki nr 4) z majątku Spółki i przekazania ich do majątku prywatnego wspólników oraz zwolnienia od podatku VAT w odniesieniu do czynności wycofania ww. działek z majątku.
Uzupełnili go Państwo pismem z 4 sierpnia 2026 r. (wpływ 4 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Spółka powstała w 2002 r., na skutek przekształcenia działającej wcześniej spółki cywilnej zawartej pomiędzy AA i BA. Nastąpiło to w związku z ówczesnym brzmieniem art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych („KSH”), który nakazywał takie przekształcenie z mocy prawa przy przekroczeniu limitu prowadzenia przedsiębiorstwa większych rozmiarów przez spółki cywilne. Wpis Spółki jawnej do KRS nastąpił dnia (…) lutego 2002 r.
W związku ze wspomnianym obowiązkowym przekształceniem Spółki w oparciu o art. 26 § 4 KSH własność nieruchomości wniesionych pierwotnie przez udziałowców (gdy działała ona jeszcze w formie spółki cywilnej) przeszła ze wspólników na Spółkę, co dokonane zostało w formie aktu notarialnego kwietnia 2002 r. W rezultacie tej czynności prawnej Spółka została ujawniona w księgach wieczystych nieruchomości jako właściciel działek zabudowanych 2 oraz 3 położonych na terenie (…).
Historia nabycia tych działek przez wspólników wcześniej działającej spółki cywilnej jest następująca:
Dnia (…) października 1976 r. AA nabył od swoich rodziców w wyniku umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego prawo własności kilku działek położonych na terenie (…), w tym działek oznaczonych jako 5 oraz 6. Obie działki były działkami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi oddanymi do użytku w okresie międzywojennym.
Na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego z września 1996 r. doszło do podziału zabudowanej działki nr 6 na działki oznaczone nr geod. 2 oraz 3, w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy przeznaczone jako teren istniejącej zabudowy jednorodzinnej.
Dnia (…) czerwca 1996 r. doszło do zawarcia umowy spółki cywilnej na czas nieokreślony pomiędzy AA i jego bratem BA.
Następnie, na podstawie umowy darowizny zawartej (…) września 1996 r. AA darował swojemu bratu 50% udziału we własności zabudowanej działki nr 2, na której rozpoczęta była budowa sklepu. Tego samego dnia wspólnicy (bracia) wnieśli działkę nr 2 do swojej spółki cywilnej.
Dnia (…) lutego 1997 r. AA zawarł umowę darowizny działki nr 3 zabudowanej budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym z okresu przedwojennego (w stanie do remontu lub całkowitej przebudowy) i darował ją na rzecz swojej matki CA.
Dnia (…) kwietnia 2000 r. AA zawarł ze swoim bratem umowę darowizny, na podstawie której darował bratu udział w wysokości 50% udziału we własności działki nr 3 zabudowanej budynkami gospodarczymi z okresu przedwojennego do remontu lub całkowitej przebudowy. Tego samego dnia wspólnicy (bracia) wnieśli działkę nr 3 do prowadzonej przez nich spółki cywilnej. W ten sposób, po przekształceniu w spółkę jawną, Spółka weszła w posiadanie działki nr 3 oraz nr 2.
Dnia (…) września 2012 r. Wojewoda wydał decyzję, na podstawie której doszło do podziału działki nr 5 i wydzielenia geodezyjnego części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. W wyniku powyższych zmian zmieniło się oznaczenie działki we własności Spółki – obecnie Spółka jest właścicielem działki o oznaczeniu nr ewid. 4.
Ponadto, Spółka widnieje obecnie w księgach wieczystych jako właściciel działki nr 3 oraz nr 1 położonych na terenie (…).
Do nabycia tych działek przez Spółkę doszło w sposób następujący: (…) września 2002 r. Spółka zawarła ze spadkobiercami CA umowę sprzedaży w formie aktu notarialnego, na podstawie której nabyła Spółka prawo własności działki zabudowanej nr 3 (wcześniej darowanej matce przez jej syna A).
Dnia (…) grudnia 2002 r. Spółka nabyła od Gminy niezabudowaną działkę oznaczoną nr geod. 1, celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, tj. należącej do Spółki działki nr 5.
Podsumowując, w wyniku powyższych czynności prawnych Spółka jest obecnie właścicielem działek o nr: 4, 2, 3 oraz 1. Żadna z transakcji nabycia powyższych nieruchomości nie podlegała zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Działki nr ewid. 2 oraz 3 są zabudowane budynkami sklepu spożywczego (budynek na działce nr 2 został oddany do użytkowania (…) grudnia 1998 r., dalsza rozbudowa o budynek na działce nr 3 została oddana do użytkowania (…) lipca 2003 r.). Budynki są trwale związane z gruntem.
Działka o nr. ewid 4 jest zabudowana budynkiem zajazdu – restauracji (budynek oddany do użytkowania (…) lipca 2003 r.). Budynek jest trwale związany z gruntem.
Działka nr 1 jest nieruchomością gruntową niezabudowaną o powierzchni ok. (…) m2. Dla tej działki Gmina nie posiada opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego i Gmina nie przystąpiła do jego opracowania oraz dla tejże działki nie ustalono warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Od momentu jej powołania do życia Spółka prowadziła działalność gospodarczą, której przedmiotem jest prowadzenie sklepu spożywczego, restauracji oraz świadczenie usług noclegowych z wykorzystaniem nieruchomości. Przedmiotem przeważającej działalności Spółki jest PKD 47.19.Z pozostała sprzedaż detaliczna w niewyspecjalizowanych sklepach oraz PKD 56.10.A restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne.
Spółka nie wykorzystywała i nie wykorzystuje nieruchomości do czynności zwolnionych od podatku VAT.
Spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Wskazane w złożonym wniosku nieruchomości, które obecnie są własnością Spółki, zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych Spółki i dokonywane były od nich odpisy amortyzacyjne. W odniesieniu do nieruchomości zabudowanych, w związku z ich zabudową (wytworzeniem) Spółce przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur zakupu związanych z wybudowaniem nieruchomości.
Wnioskodawca od momentu oddania do użytkowania nieruchomości (zajazd – restauracja w 2003 r., sklep w 1998 r. i rozbudowa w 2003 r.) nie ponosił wydatków na ulepszenie budynków w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej obiektu (tj. żaden z wydatków, które były ponoszone nie stanowił co najmniej 30% wartości początkowej któregokolwiek z obiektów).
Skład osobowy Spółki zmieniał się na przestrzeni lat. Obecnie wspólnikami są AA, Jego żona DA oraz ich syn EA.
Aktualnie wspólnicy planują wycofanie wszystkich nieruchomości ze Spółki bez zakończenia jej działalności.
Planowane jest nieodpłatne wycofanie nieruchomości na zasadzie przeniesienia ich własności z majątku Spółki do majątku osobistego wspólników Spółki jawnej na ich potrzeby własne w proporcji odpowiadającej ich udziałowi w zyskach Spółki.
Przedmiotem uchwały i aktu notarialnego będzie nieodpłatne przekazanie wspólnikom udziałów w nieruchomościach proporcjonalnie do ich udziałów w zyskach Spółki. Wykonanie uchwały nastąpi aktem notarialnym na podstawie umowy określonej w art. 353 (1) Kodeksu cywilnego, tzw. umowy nienazwanej.
Przekazanie nieruchomości nie będzie stanowić wycofania wkładu, wypłaty zysku i pozostanie bez wpływu na wysokość udziału wspólników w zyskach Spółki.
Numery ewidencyjne nieruchomości gruntowych, które zostaną wycofane ze Spółki i przekazane do majątku wspólników (wszystkie działki są położone w (…)): 2, 3, 4, 1.
Doprecyzowanie opisu sprawy
W piśmie z 4 sierpnia 2026 r., w odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu Organu, podali Państwo następujące informacje:
W opisanym zdarzeniu przyszłym wskazali Państwo, że:
Podsumowując w wyniku powyższych czynności prawnych Spółka jest obecnie właścicielem działek: 4, 2, 3 oraz 1. Żadna z transakcji nabycia powyższych nieruchomości nie podlegała zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W stanowisku własnym w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 1 wskazali Państwo natomiast, że:
Mając powyższe na uwadze, skoro Spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług, planowane do przekazania przez Spółkę nieruchomości należą do jej przedsiębiorstwa oraz przysługiwało Spółce prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego w związku z wytworzeniem/zabudową nieruchomości, to rozważane nieodpłatne przekazanie na rzecz udziałowców nie powinno być neutralne podatkowo (Spółka musi rozpoznać takie przekazanie nieruchomości jako podlegające opodatkowaniu VAT).
Zatem, proszę jednoznacznie wskazać, czy z tytułu nabycia działki nr 1 przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT?
Odpowiedź:
W odniesieniu do działki 1 we wniosku Wnioskodawca przedstawił następujący opis:
Dnia (…) grudnia 2002 r. Spółka nabyła od Gminy niezabudowaną działkę oznaczoną nr. geod. 1, celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, tj. należącej do Spółki działki 5.
Podsumowując w wyniku powyższych czynności prawnych Spółka jest obecnie właścicielem działek: 4, 2, 3 oraz 1. Żadna z transakcji nabycia powyższych nieruchomości nie podlegała zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Nabycie działki 1 odbyło się na podstawie umowy sprzedaży zawartej z Wójtem Gminy w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. nr 46 poz. 543 z 2000 r.), celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej.
Szczegóły transakcji znalazły odzwierciedlenie w Uchwale Rady Gminy z września 2002 r. w sprawie przeznaczenia do sprzedaży działki oznaczonej nr geod. 1, celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, protokół z rokowań spisany w dniu (…).11.2002 r. ustalający warunki sprzedaży w trybie bezprzetargowym działki oznaczonej nr geod. 1.
Wnioskodawca wyjaśnia, że w odniesieniu do nabytych nieruchomości gruntowych (działek), w tym działki 1 Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Odliczenie podatku VAT przysługiwało jedynie w związku z nabyciem towarów i usług związanych z budową budynków, o czym mowa we Wniosku.
Pytania
1. Czy wycofanie nieruchomości z majątku Spółki i następnie nieodpłatne przekazanie ich do prywatnych majątków wspólników na ich potrzeby własne w proporcji odpowiadającej udziałowi w zyskach Spółki będzie stanowiło odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
2. Jeżeli takie wycofanie nieruchomości ze Spółki będzie stanowiło odpłatną dostawę towarów podlegającą VAT, to czy znajdzie do niej zastosowanie zwolnienie z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 oraz 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nieodpłatne wycofanie nieruchomości ze Spółki jawnej do majątku prywatnego wspólników stanowić będzie odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W odniesieniu do nieruchomości zabudowanych Spółka będzie mogła zastosować zwolnienie z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT.
Wycofanie nieruchomości niezabudowanej będzie podlegać zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT.
Spółka jawna to spółka osobowa, w przypadku której stosunki majątkowe pomiędzy spółką jawną a wspólnikami są traktowane odmiennie niż ma to miejsce w przypadku spółek kapitałowych. Spółka jawna nie posiada określonego poziomu kapitału. Przede wszystkim należy pamiętać, że odmiennie niż w przypadku spółek kapitałowych w spółce jawnej kluczowe jest zaangażowanie osobiste wspólników i ich osobista odpowiedzialność przed wierzycielami co rzutuje na możliwości gospodarowania majątkiem takiej spółki.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wspólnicy spółki jawnej mogą w ramach określonych przez siebie celów gospodarczych swobodnie podejmować decyzje o wnoszeniu, wydawaniu czy zwrocie na rzecz wspólnika majątku (powszechnie obowiązujące przepisy nie przewidują tu obowiązku zachowania określonego poziomu wartości majątku, który pozostaje w spółce jawnej). Elastyczność w dysponowaniu majątkiem jest jedynie ograniczona celami gospodarczymi wspólników oraz subsydiarnym charakterem odpowiedzialności wspólników w relacjach z wierzycielami. Jest to logiczna konsekwencja tego, że decyzja wspólników o uszczupleniu – ograniczeniu majątku spółki jawnej musi brać pod uwagę ryzyko dla wspólników, że wierzyciele zaspokajać się będą z ich majątku prywatnego w sytuacji braku takiego majątku w spółce jawnej: „Subsydiarność wyznacza kolejność zaspokajania roszczeń wierzyciela, bowiem może on prowadzić egzekucję z majątku wspólnika dopiero w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art. 22 § 2 w zw. z art. 31 § 1 k.s.h.). Subsydiarność ma zatem pierwszeństwo przed solidarnością. Inaczej mówiąc, zastosowanie zasady subsydiarności wyznacza chwilę, od której odpowiedzialność jest solidarna. Bezskuteczność egzekucji z majątku spółki umożliwia wierzycielowi sięgnięcie do majątków wspólników, zgodnie z zasadą solidarności biernej, tj. w ten sposób, że może on żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (art. 366 § 1 k.s.h.)” (Koralewski Michał, Subsydiarna, a solidarna odpowiedzialność wspólników, Wydawnictwo ABC).
Wspólnicy planują wycofanie nieruchomości ze Spółki bez zakończenia jej działalności. Planowane jest nieodpłatne wycofanie nieruchomości na zasadzie przeniesienia ich własności z majątku Spółki do majątku osobistego wspólników Spółki jawnej na ich potrzeby własne w proporcji odpowiadającej ich udziałowi w zyskach Spółki.
Przedmiotem uchwały wspólników w tym zakresie będzie nieodpłatne przekazanie wspólnikom udziałów w nieruchomościach proporcjonalnie do ich udziałów w zyskach Spółki.
Wykonanie uchwały nastąpi na podstawie umowy określonej w art. 353 (1) Kodeksu cywilnego, tzw. umowy nienazwanej (zawieranej w formie aktu notarialnego). Przekazanie nieruchomości nie będzie stanowić wycofania wkładu, wypłaty zysku i pozostanie bez wpływu na wysokość udziału danego wspólnika w zyskach Spółki. Nie zostanie w tym zakresie zawarta umowa darowizny pomiędzy Spółka a danym wspólnikiem.
Kwestia dopuszczalności takiego gospodarowania majątkiem spółki jawnej została szeroko omówiona w praktyce stosowania przepisów kodeksu spółek handlowych (poniżej fragment komentarza do art. 28 KSH, Kidyba Andrzej (red.), Kodeks spółek handlowych. Tom I. Komentarz do art. 1-150, Opublikowano: WKP 2017): „Majątek spółki jawnej nie podlega szczególnej ochronie w przeciwieństwie do majątków spółek kapitałowych. W spółce jawnej – jako spółce osobowej – brak jest wymogu istnienia określonego minimalnego kapitału własnego, który – jako składnik pasywów – wiązałby określoną część aktywów spółki (…); przepisy nie wskazują też minimum kapitałowego, którego wspólnicy nie mogliby naruszyć, nie przewidują wymogów zachowania minimalnej wartości majątku spółki ani obowiązków wspólników w zakresie dokapitalizowania spółki. Przepisy nie konstruują jakichkolwiek ograniczeń wypłat na rzecz wspólników z majątku spółki, czy kwoty wypłacanej wspólnikom tytułem udziału w zyskach, nie obowiązuje też zakaz oprocentowania wkładów czy udziału kapitałowego, a także zakaz zwrotu wniesionych wkładów. (…) W relacji wspólnik – spółka trudno przyjąć zasadę nienaruszalności majątku spółki, rozumianą w ten sposób, że uszczuplenie tego majątku na rzecz wspólników jest dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie spółek handlowych (…). Dopuszczalne jest także uszczuplenie tego majątku w przypadkach przewidzianych w umowie spółki (np. wynagrodzenie z tytułu prowadzenia spraw spółki), a także w jednomyślnych uchwałach wspólników. Nie ma bowiem przeszkód, by wspólnicy – na podstawie jednomyślnej uchwały ich wszystkich (art. 43 k.s.h.) – dokonali uszczuplenia majątku spółki na swoją rzecz poza przypadkami przewidzianymi wyraźnie w przepisach prawa (W. Pyzioł (w:) Prawo spółek ..., 2016, s. 53; G. Gorczyński, Spółka ..., s. 235; zob. też Z. Żabiński, Spółka jawna jako podmiot praw, PN 1949, nr 9-10, s. 317)”.
A zatem, przeniesienie majątku spółki jawnej na rzecz wspólników może nastąpić w przypadkach przewidzianych (i) wprost w kodeksie spółek handlowych, (ii) w przypadkach przewidzianych w umowie spółki jawnej, (iii) w jednomyślnej uchwale wspólników (zgodnie z art. 43 ksh).
W przedmiotowej sytuacji czynności prawne związane z nieodpłatnym wycofaniem nieruchomości ze Spółki jawnej na rzecz wspólników polegają na podjęciu uchwały przez wspólników, którzy jednomyślnie decydują, że własność danej nieruchomości w Spółce jawnej nie jest już potrzebna do realizacji celów gospodarczych tej Spółki, a następnie, w celu wykonania uchwały, dojdzie do zawarcia umowy nienazwanej (na podstawie art. 353(1) Kodeksu cywilnego, czyli zgodnie z zasadą swobody umów), która nieodpłatnie przenosi własność nieruchomości z majątku spółki do majątku prywatnego wspólników (w szczególności, nie jest to zwrot całego wkładu na rzecz konkretnego wspólnika, który wniósł dane aktywo). Ta czynność nie jest traktowana jako darowizna ani zniesienie współwłasności w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ani też jako odpłatne zbycie.
Jest to umowa pomiędzy spółką jawną (reprezentowaną przez wspólników) a wspólnikiem – konkretnie umowa nienazwana, nieodpłatnego przeniesienia własności, która wymaga formy aktu notarialnego ze względu na jej przedmiot, którym w tym przypadku będzie nieruchomość (art. 158 Kodeksu cywilnego).
Wynika to ze stosunku prawnego istniejącego między spółką jawną a jej wspólnikami, zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych (art. 22 KSH i nast. regulujące spółkę jawną).
Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z kolei, w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Definicja towarów zawarta jest w art. 2 pkt 6 ustawy VAT, zgodnie z którym przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii, a zatem obejmuje także nieruchomości.
W konsekwencji, w przypadku odpłatnej dostawy towarów (w tym nieruchomości), gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy VAT, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Niemniej, w niektórych sytuacjach również nieodpłatne przekazania towarów należących do przedsiębiorstwa są uznane za dostawę towarów.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Mając powyższe na uwadze, skoro Spółka jest podatnikiem podatku od towarów i usług, planowane do przekazania przez Spółkę nieruchomości należą do jej przedsiębiorstwa oraz przysługiwało Spółce prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego w związku z wytworzeniem/zabudową nieruchomości, to rozważane nieodpłatne przekazanie na rzecz udziałowców nie powinno być neutralne podatkowo (Spółka musi rozpoznać takie przekazanie nieruchomości jako podlegające opodatkowaniu VAT).
Odrębnym zagadnieniem pozostaje możliwość zastosowania zwolnienia z opodatkowania VAT w przypadku rozważanej czynności nieodpłatnego przekazania nieruchomości na rzecz udziałowców.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Pierwsze zasiedlenie, według art. 2 pkt 14 ustawy VAT, zostało zdefiniowane jako oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z kolei na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Należy zatem uznać, że dostawa gruntu jest opodatkowana stawką właściwą dla dostawy budynków, przy czym gdy dostawa budynków będzie zwolniona od podatku VAT to zwolnienie będzie obejmować pełną wartości transakcji.
W celu ustalenia, czy w analizowanej sprawie dla dostawy nieruchomości zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy w odniesieniu do znajdującego się na danej nieruchomości budynku doszło do pierwszego zasiedlenia.
Z okoliczności sprawy wynika, że w odniesieniu do działek zabudowanych:
- na dwóch działkach (2 oraz 3) posadowiony jest budynek, w którym mieści się sklep (prowadzona jest działalność handlowa). Wnioskodawca od momentu oddania do użytkowania nieruchomości (budynek sklepu (…) grudnia 1998 r. i jego rozbudowa (…) lipca 2003 r.) nie ponosił wydatków na ulepszenie budynku w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej tego obiektu;
- kolejna działka zabudowana jest pensjonatem, w którym prowadzona jest działalność związana z najmem krótkoterminowym, w budynku znajdują się również lokale, które spółka wynajmuje innym podmiotom, od najmu nalicza czynsz zgodnie z umową. Wnioskodawca od momentu oddania do użytkowania nieruchomości ((…) lipca 2003 r.) nie ponosił wydatków na ulepszenie budynku w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej tego obiektu.
Zatem, należy stwierdzić, że doszło do pierwszego zasiedlenia budynków, które zostaną przekazane na rzecz wspólników Spółki, ponieważ po ich wybudowaniu zostały one oddane do użytkowania.
Ponadto od momentu oddania tychże budynków do użytkowania, co miało miejsce odpowiednio w 1998 r. oraz 2003 r. nie ponoszono wydatków na ich ulepszenia, które stanowiły co najmniej 30% jego wartości początkowej.
Biorąc pod uwagę, że od momentu pierwszego zasiedlenia budynków do momentu ich dostawy (tj. w tej sytuacji przekazania na rzecz wspólników) upłynie okres dłuższy niż dwa lata, dla dostawy budynków zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT.
Zatem, dostawa budynków będzie korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT. Tym samym, stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy VAT, również dostawa gruntów, na których budynki są posadowione będzie korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT.
W konsekwencji, jak wykazano powyżej, przekazanie nieruchomości do majątku prywatnego wspólników będzie stanowić odpłatną dostawę towarów, która zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawca (Spółka) nie będzie jednak zobowiązany do zapłaty podatku VAT od tej dostawy, ponieważ czynność ta korzystać będzie ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT.
Odrębne traktowanie dotyczyć będzie działki niezabudowanej nr ewid. 1, która również miałaby być przedmiotem rozważanego nieodpłatnego przeniesienia do majątku osobistego wspólników Spółki.
W odniesieniu do dostawy nieruchomości niezabudowanej może potencjalnie mieć zastosowanie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku VAT dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Z kolei, na podstawie art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, pod pojęciem tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W przedmiotowym stanie faktycznym dla działki niezabudowanej nr 1 Gmina nie posiada opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego i Gmina nie przystąpiła do jego opracowania, jak również dla tejże działki nie ustalono warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem, wspomniane zwolnienie z opodatkowania VAT może mieć zastosowanie.
W konsekwencji, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nieodpłatne przeniesienie własności działki niezabudowanej nr 1 przez Spółkę na rzecz udziałowców w formie przekazania nieruchomości do majątku prywatnego wspólników będzie zwolnione od VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
- nieprawidłowe w zakresie podlegania opodatkowaniu wycofania nieruchomości (działki nr 1) z majątku Spółki i przekazania jej do majątku prywatnego wspólników,
- prawidłowe w zakresie podlegania opodatkowaniu wycofania nieruchomości (zabudowanych sklepem działek nr 2 i 3 i zabudowanej zajazdem – restauracją działki nr 4) z majątku Spółki i przekazania ich do majątku prywatnego wspólników oraz zwolnienia od podatku VAT w odniesieniu do czynności wycofania ww. działek z majątku.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z powołanymi przepisami, grunty oraz budynki spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów – w art. 7 ust. 2 ustawy.
Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, w tym także wszelkie inne darowizny, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT. Przedmiarem Państwa działalności jest prowadzenie sklepu spożywczego, restauracji oraz świadczenie usług noclegowych z wykorzystaniem nieruchomości. Są Państwo obecnie właścicielem działek nr 4, 2, 3 oraz 1. Działki nr 2 oraz 3 są zabudowane budynkami sklepu spożywczego (budynek na działce nr 2 został oddany do użytkowania (…) grudnia 1998 r., dalsza rozbudowa o budynek na działce nr 3 została oddana do użytkowania (…) lipca 2003 r.). Budynki są trwale związane z gruntem. Działka nr 4 jest zabudowana budynkiem zajazdu – restauracji (budynek oddany do użytkowania (…) lipca 2003 r.). Budynek jest trwale związany z gruntem. Działka nr 1 jest nieruchomością gruntową niezabudowaną. Dla tej działki Gmina nie posiada opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego i Gmina nie przystąpiła do jego opracowania oraz dla tejże działki nie ustalono warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie wykorzystywali Państwo i nie wykorzystują nieruchomości do czynności zwolnionych od podatku VAT. W odniesieniu do nabytych nieruchomości gruntowych (działek), w tym działki nr 1 nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia VAT. Odliczenie podatku VAT przysługiwało jedynie w związku z nabyciem towarów i usług związanych z budową budynków. Od momentu oddania do użytkowania nieruchomości (zajazd – restauracja w 2003 r., sklep w 1998 r. i rozbudowa w 2003 r.) nie ponosili Państwo wydatków na ulepszenie budynków w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej obiektu (tj. żaden z wydatków, które były ponoszone nie stanowił co najmniej 30% wartości początkowej któregokolwiek z obiektów). Aktualnie wspólnicy planują wycofanie wszystkich nieruchomości ze Spółki bez zakończenia jej działalności. Planowane jest nieodpłatne wycofanie nieruchomości na zasadzie przeniesienia ich własności z Państwa majątku do majątku osobistego wspólników Spółki jawnej na ich potrzeby własne. Przedmiotem uchwały i aktu notarialnego będzie nieodpłatne przekazanie Wspólnikom udziałów w nieruchomościach proporcjonalnie do ich udziałów w zyskach Spółki. Wykonanie uchwały nastąpi aktem notarialnym na podstawie umowy określonej w art. 3531 Kodeksu cywilnego, tzw. umowy nienazwanej.
Państwa wątpliwości dotyczą podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT wycofania nieruchomości (działek nr 4, 2, 3, 1) z majątku Spółki i przekazania ich do majątku prywatnego wspólników oraz możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT w odniesieniu do czynności wycofania ww. nieruchomości z majątku Spółki i przekazania ich do majątku prywatnego wspólników, w przypadku uznania ww. czynności za podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
Z cytowanych powyżej przepisów ustawy wynika, że w pewnych ściśle określonych przypadkach, nieodpłatną dostawę towarów należy uznać za spełniającą definicję odpłatnej dostawy towarów, która na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jak wynika z powołanego wyżej art. 7 ust. 2 ustawy, czynnością zrównaną z odpłatną dostawą towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, jest także przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia pod warunkiem jednak, że podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Zatem, aby doszło do uznania czynności nieodpłatnego przekazania towarów za czynność zrównaną z odpłatną dostawą towarów, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:
· dokonującym nieodpłatnego przekazania jest podatnik podatku od towarów i usług,
· przekazane przez podatnika towary należą do jego przedsiębiorstwa,
· przedmiotem nieodpłatnego przekazania jest towar (lub jego części składowe), w stosunku do którego podatnikowi przysługiwało w całości lub w części prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy jego nabyciu, imporcie lub wytworzeniu.
Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, czynność polegająca na nieodpłatnym przekazaniu należących do majątku przedsiębiorstwa towarów na cele osobiste wspólnika – w oparciu o przepis art. 7 ust. 2 ustawy – będzie podlegać opodatkowaniu, w sytuacji gdy podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że z uwagi na fakt, iż z tytułu nabycia działki nr 1 nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego, nieodpłatne przekazanie tej działki do majątku prywatnego wspólników pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.
Zatem, w związku z brakiem podlegania opodatkowaniu wycofania ze Spółki jawnej do majątku prywatnego wspólników działki nr 1, bezzasadne jest badanie możliwości zwolnienia od podatku VAT dostawy tej działki na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Natomiast, dla czynności wycofania do majątku prywatnego wspólników działek nr 2 i 3 zabudowanych budynkami sklepu spożywczego oraz działki nr 4 zabudowanej budynkiem zajazdu – restauracji do majątku prywatnego wspólników, zostaną spełnione przesłanki warunkujące zrównanie nieodpłatnego przekazania towarów z odpłatną dostawą towarów, co w konsekwencji oznacza, że czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W rozpatrywanej sprawie w odniesieniu do budynków znajdujących się na działkach nr 2, 3 i 4 przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur związanych z wybudowaniem przedmiotowych budynków.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że skoro przysługiwało Państwu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tytułu wybudowania budynków usytuowanych na ww. działkach, to ich wycofanie do majątku prywatnego wspólników będzie de facto odpłatną dostawą składników majątku Spółki jawnej, która będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy.
Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w tych przepisach warunki.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do użytkowania. Zatem aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, budowli lub ich części, ich używania, w tym na potrzeby własne. Pierwsze zasiedlenie budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynek, budowlę lub ich część oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika czy też potrzeby własne osoby fizycznej – bowiem w obydwu przypadkach dochodzi do korzystania z budynku, budowli lub ich części.
Zatem, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków lub budowli, jeżeli w stosunku do nich miało miejsce pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.
W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jak wynika z powyższego prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Tak więc, aby dostawa budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, muszą być spełnione łącznie dwa warunki występujące w tym artykule.
Natomiast gdy nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Dla zastosowania powyższego zwolnienia muszą być spełnione łącznie dwa warunki, tj.:
· towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
· przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie może przysługiwać dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków wyklucza zastosowanie zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy stanie się bezzasadne.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z kilku podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Ponadto, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
Z opisu sprawy wynika, że od momentu oddania budynków do użytkowania (zajazd – restauracja w 2003 r., sklep w 1998 r., który został rozbudowany w 2003 r.) nie ponosili Państwo wydatków na ulepszenie ww. budynków w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej obiektu (tj. żaden z wydatków, które były ponoszone nie stanowił co najmniej 30% wartości początkowej któregokolwiek obiektu).
Z powyższego wynika, że przyszła dostawa budynków znajdujących się na działkach nr 2, 3 i 4 nie będzie dotyczyła pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy, a od pierwszego zasiedlenia ww. budynków upłynął okres co najmniej 2 lat. Ponadto, nie ponosili Państwo wydatków na ulepszenie budynków, które stanowiłyby co najmniej 30% ich wartości początkowej.
W konsekwencji powyższego, wycofanie budynków (zajazd – restauracja oraz sklep) z majątku Spółki jawnej i następnie nieodpłatne przekazanie ich do prywatnych majątków wspólników, stanowiące dostawę towarów, będzie korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż ww. czynność nie zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą ww. budynków minie okres dłuższy niż dwa lata. Zatem, czynność wycofania z majątku Spółki i przekazanie do prywatnych majątków wspólników budynków zajezdni – restauracji i sklepu, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W tej sytuacji – uwzględniając zapis art. 29a ust. 8 ustawy – dostawa gruntu, na którym znajdują się ww. budynki (tj. działek nr 2, 3 i 4 ), również będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.
W związku z zastosowaniem do dostawy ww. budynków zwolnienia od podatku od towarów i usług wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, bezzasadne jest badanie możliwości zastosowania dla tej dostawy zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a i art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż zwolnienia te mają zastosowanie do dostawy budynków, budowli lub ich części nieobjętej zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Podsumowując, wycofanie działki nr 1 z majątku Spółki i następnie nieodpłatne przekazanie jej do prywatnych majątków wspólników na ich potrzeby własne w proporcji odpowiadającej udziałowi w zyskach Spółki, nie będzie stanowiło odpłatnej dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast, wycofanie budynków (zajazdu – restauracji i sklepu) posadowionych na działkach nr 2, 3 i 4 z majątku Spółki jawnej i następnie nieodpłatnie przekazanie ich do majątków prywatnych wspólników, będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy, jednakże korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29 a ust. 8 ustawy.
W związku z powyższym, Państwa stanowisko jest:
- nieprawidłowe w zakresie podlegania opodatkowaniu wycofania nieruchomości (działki nr 1) z majątku Spółki i przekazania jej do majątku prywatnego wspólników,
- prawidłowe w zakresie podlegania opodatkowaniu wycofania nieruchomości (zabudowanych sklepem działek nr 2 i 3 i zabudowanej zajazdem – restauracją działki nr 4) z majątku Spółki i przekazania ich do majątku prywatnego wspólników oraz zwolnienia od podatku VAT w odniesieniu do czynności wycofania ww. działek z majątku.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów