taxmachine.pl

0112-KDIL1-3.4012.408.2026.1.KM

Interpretacja indywidualna2026-08-20Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Opodatkowanie podatkiem VAT czynności zamiany nieruchomości.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 19 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy wskazania, czy sprzedaż udziału w prawie własności pawilonów oraz prawie wieczystego użytkowania gruntów, w zamian za nowo wybudowany lokal niemieszkalny, będzie zwolniona od opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Uzupełniła go Pani pismem z 14 lipca 2026 r. (wpływ 14 lipca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1 listopada 1995 r. w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. W latach 80-tych Wnioskodawczyni we własnym zakresie i z własnych środków finansowych, wybudowała 2 budynki pawilonów na gruncie stanowiącym własność Gminy (...). Grunt pod budowę pawilonów został wydzierżawiony od X na podstawie umów zawartych w latach 80-tych i od tego czasu posiada ww. pawilony.

W 2000 r. Wnioskodawczyni wystąpiła do Sądu Rejonowego w (...) z pozwem przeciwko Gminie (...) o zobowiązanie Gminy do złożenia oświadczenia woli o oddaniu na jej rzecz prawa wieczystego użytkowania gruntu.

Sąd Rejonowy w (...) wyrokiem z dnia 23 grudnia 2002 r., sygn. (…) zobowiązał Gminę (...) do złożenia oświadczenia woli, zgodnie z którym oddaje na rzecz Wnioskodawczyni na 99 lat w użytkowanie wieczyste działkę gruntu nr „A” o powierzchni (...) ha i działkę gruntu nr „C” o powierzchni (...) ha położone w (...) przy (…) i nieodpłatnie przenosi na rzecz Wnioskodawczyni własność wybudowanych na nich budynków objętych księgą wieczystą KW nr (…).

W dniu 29 lipca 2004 r. Wnioskodawczyni złożyła do Sądu Rejonowego (...) Wydział (...) wniosek o odłączenie z księgi wieczystej KW nr (…) działek gruntu nr „A” i „C”, założenia dla odłączonych działek księgi wieczystej i dokonanie wpisu prawa użytkowania wieczystego gruntu na Jej rzecz. Zgodnie z wnioskiem dla ww. działek gruntu wyodrębniono księgę wieczystą (…) przy czym w wyniku podziału nieruchomości dokonanej w 2014 r. przez Prezydenta (...), działka gruntu „C” została oznaczona, jako działka gruntu nr „B”. Zgodnie z aktualnym wpisem do ww. księgi wieczystej działka oznaczona numerem:

-     „A”– położona w (...) stanowi inne tereny zabudowane, budynkiem handlowo-usługowym,

-     „B”– położona w (...) stanowi inne tereny zabudowane, budynkiem handlowo-usługowym.

Wnioskodawczyni wynajmuje posiadane pawilony (…) w (...) osobom trzecim przez okres dłuższy niż 2 lata.

Wnioskodawczyni, wraz z osobami posiadającymi udziały we własności innych pawilonów i w prawie wieczystego użytkowania gruntów przyległych do gruntów użytkowanych wieczyście przez Wnioskodawczynię, zamierza sprzedać prawo własności ww. pawilonów i prawo użytkowania wieczystego gruntów. Wnioskodawczyni wraz z pozostałymi osobami prowadzi rozmowy z deweloperem (dalej Kupująca Spółka), których celem jest zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowych udziałów w gruncie i pawilonach w zamian za wybudowanie przez Kupującą Spółkę lokali niemieszkalnych (usługowych) w nowo wybudowanym budynku mieszkalno-usługowym.

Zgodnie z Projektem przedwstępnej umowy sprzedaży, Wnioskodawczyni (zwana w Projekcie jako Sprzedający 2) ma złożyć m.in. oświadczenie o następującej treści: „.. zobowiązuje się sprzedać do dnia ….. lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia spełnienia się łącznie wszystkich warunków, o których mowa w ust. 11, Kupującej Spółce, za łączną cenę ……. Netto powiększoną o należny podatek VAT …….. (cena brutto) ………., na którą składają się niżej wskazane kwoty:

-     ………. tytułem nabycia zabudowanej działki gruntu nr …….,

-     ………. tytułem nabycia niezabudowanej działki gruntu ……

Projekt przedwstępnej umowy sprzedaży zawiera zapis postanowienia o treści: „Strony postanawiają, że łączna cena sprzedaży (…) zostanie w całości zapłacona przez Kupującą Spółkę poprzez wzajemną kompensatę roszczenia o zapłatę ceny, (…) z roszczeniem o zapłatę zaliczki i zadatku na poczet lokali usługowych, zgodnie z treścią § 4”. Natomiast z proponowanej treści § 4 wynika, że „Kupująca Spółka oświadcza, iż na nieruchomościach, będących przedmiotem niniejszej umowy realizować będzie przedsięwzięcie deweloperskie, polegające na budowie wielorodzinnego budynku mieszkalno-usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu, w którym to budynku znajdować się będą lokale usługowe opisane w ust. 2 (…)”. Stosownie do ust. 2 (§ 4 ww. projektu umowy) Strony postanawiają, że w przyrzeczonej umowy sprzedaży, złożą oświadczenia, na podstawie których:

-     Kupująca Spółka zobowiązuje się, że na działkach: „A”, „B”, (…) wybuduje w terminie do dnia (…) wielorodzinny budynek mieszkalno-usługowy, w którym na pierwszej kondygnacji nadziemnej wyodrębniony zostanie m.in. lokal niemieszkalny o powierzchni ……….. m², który to lokal (wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz udziałami w pozostałych nieruchomościach będących przedmiotem niniejszej umowy) Kupująca Spółka zobowiązana będzie sprzedać na rzecz Wnioskodawczyni za cenę netto ………. zł (powiększoną o należny podatek VAT).

W dalszej treści ww. Projektu umowy zapisano, że Wnioskodawczyni (jako: Sprzedająca 2), zobowiązuje się do nabycia lokalu 2 na warunkach i za cenę wskazaną w niniejszym akcie, przy czym cena za lokal będzie płatna w następujący sposób: zadatek w wysokości 50% ceny lokalu oraz zaliczka w wysokości 50% ceny lokalu płatna będzie przy zawarciu przyrzeczonej umowie sprzedaży gruntu, o którym mowa wyżej, poprzez wzajemną kompensatę.

Ponadto, w Projekcie przedwstępnej umowy sprzedaży Kupująca Spółka zawarła następujące oświadczenia, jakie ma złożyć Wnioskodawczyni:

a)  „Sprzedający 2 oświadcza, że jest/nie jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT) w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług”,

b)  „Strony, w zakresie w jakim są podatnikami VAT, złożą w umowie przyrzeczonej oświadczenie w przedmiocie rezygnacji ze zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku podatku od towarów i usług i wobec tego czynność sprzedaży objęta niniejszym aktem jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług (VAT) …..”

Wnioskodawczyni jest czynnym podatnikiem VAT od dnia 27 października 1995 r. Przez ostatnie 2 lata Wnioskodawczyni nie ponosiła wydatków na ulepszenie posiadanych pawilonów przy (...).

Pytanie

Czy, w opisanym stanie przyszłym, sprzedaż prawa własności pawilonów oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów, w zamian za nowo wybudowany lokal niemieszkalny, będzie zwolniona od opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 43 ust. 10 i art. 29a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, w opisanym stanie przyszłym, sprzedaż prawa własności posiadanych pawilonów oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów, w zamian za lokal niemieszkalny, który ma być wybudowany przez Kupującą Spółkę, zwolnione będzie od opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 43 ust. 10 i art. 29a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej jako uVAT).

Stosownie do treści art. 2 pkt 22 uVAT, pod pojęciem „sprzedaży”, rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 uVAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W złożonej sprawie, do opisanej przyszłej sprzedaży, zastosowanie znajdzie zwolnienie przedmiotowe, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 43 ust. 10 uVAT, a w przypadku udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu, zastosowanie znajdzie art. 29a ust. 8 uVAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 uVAT, zwalnia się od podatku VAT dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Definicję „pierwszego zasiedlenia” zawiera art. 2 pkt. 14 uVAT, który stanowi, że pod pojęciem „pierwsze zasiedlenie” rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)  wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Aby w niniejszej sprawie doszło do pierwszego zasiedlenia, musi zaistnieć chociaż jedna z poniższych przesłanek tj.:

-     pawilon musiałby być wybudowany i oddany do używania po raz pierwszy nie później niż 2 lata wstecz, lub

-     w ciągu ostatnich 2 lat musiałby być ulepszony.

Wyjaśnienia wymaga, pojęcie „ulepszenie” w rozumieniu przepisów podatku dochodowego. Zgodnie z art. 22g ust. 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków, ustaloną zgodnie z ust. 1, 3-9 i 11-15, powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 10.000 zł. Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 10.000 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji. Należy wskazać, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „ulepszenie”. Ponieważ w prawie podatkowym przyjmuje się pierwszeństwo wykładni językowej normy prawnej, to zasadnym jest odwołanie się do definicji słownikowych pojęcia „ulepszenie”. Zgodnie ze „Słownikiem języka polskiego” (wyd. PWN, Warszawa 1989, t. I-III) pojęcie:

-     „przebudowa” oznacza – zmianę istniejącego stanu czegoś na inny, ulepszenie, poprawienie czegoś;

-     „rozbudowa” oznacza – powiększenie, rozszerzenie budowli, obszaru już zabudowanego, dobudowywanie nowych elementów, budowanie nowych obiektów;

-     „rekonstrukcja” oznacza – odtworzenie czegoś na podstawie dochowanych fragmentów, szczątków, przekazów, form pochodnych itp. zwłaszcza odbudowanie, odtworzenie na takich podstawach zniszczonych, częściowo lub całkowicie, budynków albo dzieł sztuki;

-     „adaptacja” oznacza – przystosowanie do innego użytku, przerobienie dla nadania innego charakteru zwłaszcza utworu literackiego, budynku;

-     „modernizacja” oznacza – unowocześnienie, uwspółcześnienie czegoś, gdzie unowocześnienie to czynić coś nowoczesnym przystosowywać do współczesności, do teraźniejszości.

Jak wynika z opisu stanu przyszłego, Wnioskodawczyni przez ostatnie 2 lata nie ponosiła wydatków na ulepszenie posiadanych pawilonów tj. nie dokonywała: przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji ani jego modernizacji. Oznacza to, że nie została spełniona przesłanka „ulepszenia”. Ponieważ, Wnioskodawczyni wybudowała i wykorzystuje przedmiotowe pawilony od lata 80-tych XX wieku, to należy stwierdzić, że oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne nastąpiło w okresie dłuższym niż 2 lata, w związku z czym, również ta przesłanka nie została spełniona.

Należy również wskazać, że ustawodawca w art. 43 ust. 10 uVAT przyznał stronom transakcji, po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie, prawo do wyboru opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy budynków, budowli lub ich części, pomimo ustawowego ich zwolnienia w art. 43 ust. 1 pkt 10. Stosownie do treści art. 43 ust. 10 uVAT, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1)  są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;

2)  złożą:

a)  przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub

b)  w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów

-     zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że warunkiem rezygnacji ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT jest to, aby obie strony transakcji były zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni i złożyły zgodne oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia. W złożonej sprawie, zarówno Wnioskodawczyni, jak i Kupująca Spółka są zarejestrowanymi czynnym podatnikami podatku VAT, co oznacza, że obie strony transakcji mają prawo do złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 uVAT.

Zatem, prawo do rezygnacji ze zwolnienia przyszłej sprzedaży, nie powoduje samo z siebie, że sprzedaż prawa wieczystego użytkowania gruntu wraz z prawem własności pawilonów powoduje automatycznie opodatkowanie podatkiem VAT przyszłej sprzedaży. Warunkiem koniecznym bowiem, jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek tj.:

-     obie strony transakcji muszą być zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym,

-     obie strony transakcji muszą złożyć zgodne oświadczenie, że rezygnują ze zwolnienia sprzedaży od podatku VAT.

Niespełnienie którejkolwiek z powyższych przesłanek powoduje, że zastosowanie znajduje art. 43 ust. 1 pkt 10 uVAT, co oznacza, że opisana przyszła sprzedaż, z mocy prawa, jest zwolniona od opodatkowania podatkiem VAT.

Jak wynika z opisu stanu przyszłego:

-     od wybudowania i oddania do użytkowania ww. pawilonów pierwszemu nabywcy upłynęło więcej niż 2 lata,

-     w ciągu 2 ostatnich lat Wnioskodawczyni nie ponosiła w ogóle wydatków na ulepszenie posiadanych pawilonów, których wartość przekroczyłaby 30% ich wartości początkowej.

Ponieważ zostały spełnione przesłanki zwolnienia wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 10 uVAT, to sprzedaż udziału we własności pawilonów w zamian za nowo wybudowany przez Kupującą Spółkę lokal niemieszkalny – będzie zwolniona od opodatkowania podatkiem VAT pod warunkiem, że Wnioskodawczyni wraz z Kupującą Spółką nie złoży oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia od opodatkowania, o którym mowa w art. 43 ust. 10 uVAT.

Jednocześnie należy wskazać, że również prawo wieczystego użytkowania zabudowanych działek gruntu nr „A”i „B”, na których posadowione są przedmiotowe pawilony, będzie korzystać ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT. Zgodnie bowiem z art. 29a ust. 8 uVAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Powyższe znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych.

Przykładowo w interpretacji nr 0114-KDIP4-2.4012.131.2023.2.MMA z dnia 21 kwietnia 2023 r. Dyrektor KIS stwierdził:

„Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że w odniesieniu do budynku doszło do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy i od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży minął okres dłuższy niż dwa lata. Z uwagi na powyższe, dostawa budynku będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż zostaną spełnione warunki wynikające z tego przepisu. Odpowiednio zwolnieniem tym objęta będzie także dostawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym ww. budynek jest posadowiony, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy”.

W związku z powyższym, Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że przyszła sprzedaż prawa własności pawilonów przy (...) oraz prawa wieczystego użytkowania gruntu, w zamian za nowo wybudowany lokal niemieszkalny, będzie zwolniona od opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i art. 29a ust. 8 uVAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przy czym stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości gruntowej) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.

Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem według art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwana dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:

Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

a)   określone udziały w nieruchomości;

b)  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

c)  udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”.

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.

Zatem należy uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości gruntowych (oraz udziałów we współwłasności nieruchomości), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Na podstawie art. 603 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.

Według art. 604 Kodeksu cywilnego:

Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.

Zatem w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy. Przepis art. 604 Kodeksu cywilnego daje dyspozycję odpowiedniego stosowania do zamiany przepisów o sprzedaży. Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. Zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.

Natomiast zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego:

Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.

Wobec powyższego, umowa przeniesienia własności nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną. Z uwagi na powyższe przepisy należy stwierdzić, że umowa zamiany towarów na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów. W konsekwencji, przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy zamiany stanowi odpłatną dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Przy czym, w świetle przytoczonych wyżej przepisów, status podatnika podatku od towarów i usług wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Wykorzystywanie majątku prywatnego również stanowi działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jak wynika z opisu sprawy, prowadzi Pani działalność gospodarczą od dnia 1 listopada 1995 r. w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Jest Pani czynnym podatnikiem VAT od dnia 27 października 1995 r. W latach 80-tych we własnym zakresie i z własnych środków finansowych, wybudowała Pani 2 budynki pawilonów na gruncie stanowiącym własność Gminy (...). Grunt pod budowę pawilonów został wydzierżawiony od X na podstawie umów zawartych w latach 80-tych i od tego czasu posiada ww. pawilony. Wynajmuje Pani posiadane pawilony przy (...) osobom trzecim przez okres dłuższy niż 2 lata. Wraz z osobami posiadającymi udziały we własności innych pawilonów i w prawie wieczystego użytkowania gruntów przyległych do gruntów użytkowanych wieczyście zamierza Pani sprzedać prawo własności ww. pawilonów i prawo użytkowania wieczystego gruntów.

Mając na uwadze opis sprawy wskazać należy, że dostawa budynku wraz z prawem wieczystego użytkowania dokonywana będzie w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej.

W konsekwencji, dostawa nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienia od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających określone w tym przepisie warunki.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)    dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Jak wynika z powyższego, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli, jeżeli w stosunku do nich powstało pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata.

Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

W myśl art. 2 pkt 14 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)   wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku lub jego części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku na potrzeby własnej działalności gospodarczej.

W przypadku, gdy po wybudowaniu budynek, budowla lub ich część jest wykorzystywana, w tym używana na potrzeby własnej działalności, okoliczność ta powoduje, że ma już miejsce pierwsze zasiedlenie tego obiektu.

Należy przy tym wskazać, że jak wynika z art. 43 ust. 10 ustawy:

Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1)   są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;

2)  złożą:

a)  przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub

b)  w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów

– zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Przy czym zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy:

Oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 pkt 2 musi również zawierać:

1)   imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;

2)  planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części;

3)  adres budynku, budowli lub ich części.

Tak więc ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia od podatku i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

a)  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Dla dostawy nieruchomości, które nie spełniają przesłanek do objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle, rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki, budowle lub ich części na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku. Przy czym przepis ten dotyczy również prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że w latach 80-tych we własnym zakresie i z własnych środków finansowych, wybudowała Pani 2 budynki pawilonów na gruncie stanowiącym własność Gminy (...). Grunt pod budowę pawilonów został wydzierżawiony od X na podstawie umów zawartych w latach 80-tych i od tego czasu posiada pawilony, tj. na działce nr:

-     „A”– położona w (...) przy (…) stanowi inne tereny zabudowane, budynkiem handlowo -usługowym,

-     „B”– położona w (...) przy (…) stanowi inne tereny zabudowane, budynkiem handlowo -usługowym.

Przez ostatnie 2 lata nie ponosiła Pani wydatków na ulepszenie posiadanych ww. pawilonów. Wynajmuje Pani posiadane pawilony przy (...) osobom trzecim przez okres dłuższy niż 2 lata.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że w odniesieniu do budynków handlowo-usługowych (pawilonów) znajdujących się na działkach o nr „A” i „B” doszło już do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy i od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży minie okres dłuższy niż dwa lata.

Z uwagi na powyższe, dostawa budynków handlowo-usługowych, tj. pawilonów będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż zostaną spełnione warunki wynikające z tego przepisu. Ponadto, nie były ponoszone wydatki na ulepszenie ww. pawilonów. Odpowiednio zwolnieniem tym objęta będzie także dostawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym ww. budynki są posadowione, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy.

W związku z powyższym rozpatrywanie zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a i pkt 2 ustawy, jest bezzasadne.

Zatem, sprzedaż udziału w prawie własności posiadanych pawilonów oraz udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntów, w zamian za lokal niemieszkalny, który ma być wybudowany przez Kupującą Spółkę, będzie zwolniona od opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. art. 43 ust. 10 i art. 29a ust. 8 ustawy pod warunkiem, że wraz z Kupującą Spółką nie złoży Pani oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia od opodatkowania, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy.

Tym samym, Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pani ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Panią w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

W kwestii skutków prawnych jakie wywołuje interpretacja indywidualna wydana dla Pani, należy stwierdzić, że w myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Mając na uwadze, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Panią, zaznaczam, że interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla pozostałych współwłaścicieli działki.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów