0112-KDIL1-2.4012.383.2026.1.DM

Interpretacja indywidualna2026-08-26Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją inwestycji.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją inwestycji, pn.: „(…)”.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina (dalej: „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego, Gmina rozlicza podatek VAT łącznie ze swoimi jednostkami organizacyjnymi.

Gmina planuje realizację inwestycji, pn.: „(…)”, (dalej: „Inwestycja”), polegającej na wymianie xxx istniejących węzłów żeliwnych (hydrantów) na funkcjonujących sieciach wodociągowych zlokalizowanych na terenie Gminy.

Zakres planowanych robót obejmuje w szczególności:

·      wymianę xxx hydrantów nadziemnych DN 80 wraz z zasuwami DN 100 lub DN 150,

·      wykonanie robót przygotowawczych,

·      wykonanie robót ziemnych, w tym wykopów,

·      wykonanie robót montażowych,

·      odtworzenie terenu po zakończeniu robót.

Inwestycja ma charakter wyłącznie odtworzeniowy i modernizacyjny w stosunku do istniejącej infrastruktury przeciwpożarowej. Realizacja zadania nie będzie skutkowała budową nowej sieci wodociągowej, rozbudową istniejącej sieci ani zwiększeniem liczby odbiorców usług zaopatrzenia w wodę. Inwestycja nie wpłynie na zakres, ilość ani warunki odpłatnego świadczenia przez Gminę usług dostarczania wody na rzecz dotychczasowych odbiorców zewnętrznych.

Konieczność realizacji Inwestycji wynika z ustaleń protokołu kontroli przeprowadzonej przez Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w zakresie zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz stanu technicznego hydrantów zlokalizowanych na ujęciach wody i sieciach wodociągowych na terenie Gminy. W toku kontroli stwierdzono, że znaczna część hydrantów nie posiada aktualnej legalizacji, charakteryzuje się wysoką awaryjnością oraz nie zapewnia wymaganych parametrów technicznych niezbędnych do skutecznego prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Stwierdzony stan techniczny urządzeń stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców oraz może utrudniać prowadzenie akcji gaśniczych w przypadku wystąpienia pożarów.

Hydranty pełnią funkcję przeciwpożarową, wynikającą z przepisów o ochronie przeciwpożarowej, i stanowią urządzenie służące zapewnieniu przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę. Choć fizycznie stanowią element sieci wodociągowej, ich wymiana w ramach Inwestycji nie jest podyktowana potrzebami związanymi z odpłatnym zaopatrzeniem w wodę odbiorców zewnętrznych, lecz wyłącznie koniecznością przywrócenia sprawności technicznej infrastruktury przeciwpożarowej, wymuszoną ustaleniami kontroli Państwowej Straży Pożarnej.

Inwestycja będzie finansowana z udziałem środków zewnętrznych (dofinansowanie ze środków publicznych). Faktury VAT dokumentujące wydatki poniesione w związku z realizacją Inwestycji będą wystawiane na Gminę.

Pytanie

Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją inwestycji, pn.: „(…)”?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Gminy, nie będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia – ani w całości, ani w części – podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją Inwestycji.

1.  Podstawy prawne odliczenia podatku naliczonego

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Warunkiem odliczenia jest zatem istnienie bezpośredniego lub choćby pośredniego związku nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jednostki samorządu terytorialnego są zatem podatnikami VAT wyłącznie w zakresie czynności o charakterze cywilnoprawnym, mieszczących się w pojęciu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

2.  Ochrona przeciwpożarowa jako odrębne zadanie własne gminy

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, przy czym ustawodawca wymienia odrębnie: sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę (pkt 3) oraz sprawy ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej (pkt 14).

Są to dwa różne, samodzielne zadania publiczne, realizowane w różnych celach i na różnych podstawach prawnych, mimo że w praktyce mogą być wykonywane przy użyciu wspólnej infrastruktury technicznej.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem, w tym poprzez zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę.

Wymogi techniczne dotyczące hydrantów przeciwpożarowych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.

Obowiązek zapewnienia sprawnych technicznie hydrantów ma zatem charakter publicznoprawny i wynika wprost z odrębnych przepisów, niezależnie od zakresu i sposobu prowadzenia przez gminę odpłatnej działalności w zakresie zaopatrzenia w wodę.

3.  Wyłączny cel i przedmiot Inwestycji

W opisanym zdarzeniu przyszłym Inwestycja nie stanowi elementu szerszego zadania inwestycyjnego w sieć wodociągową, realizowanego w celu zwiększenia zdolności sieci do odpłatnego zaopatrywania w wodę odbiorców zewnętrznych. Przeciwnie – Inwestycja została wyodrębniona jako samodzielne zadanie (…), którego jedynym przedmiotem jest wymiana xxx hydrantów przeciwpożarowych, a jedynym celem – w świetle ustaleń protokołu kontroli Państwowej Straży Pożarnej – przywrócenie zgodności infrastruktury przeciwpożarowej z wymaganiami przepisów o ochronie przeciwpożarowej.

Inwestycja nie skutkuje budową nowej sieci, rozbudową istniejącej sieci ani zwiększeniem liczby odbiorców wody, a więc w żaden sposób nie wpływa na zakres czynności opodatkowanych wykonywanych przez Gminę.

W ocenie Gminy powyższe okoliczności odróżniają niniejszą sprawę od stanów faktycznych rozpatrywanych w interpretacjach indywidualnych, w których organ interpretacyjny potwierdzał prawo gmin do pełnego odliczenia podatku naliczonego od wydatków na infrastrukturę wodociągową obejmującą także hydranty (np. interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 19 maja 2025 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.58.2025.2.AK, z 27 maja 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.227.2025.2.KW, oraz z 27 czerwca 2025 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.192.2025.2.DP).

We wskazanych sprawach przedmiotem inwestycji była budowa lub przebudowa sieci wodociągowej realizowana zasadniczo w celu odpłatnego zaopatrzenia w wodę odbiorców zewnętrznych, a hydranty stanowiły jedynie marginalny, incydentalny element tej infrastruktury, montowany niejako przy okazji ze względu na wymogi przepisów przeciwpożarowych.

W niniejszej sprawie sytuacja jest odwrotna: przedmiotem i wyłącznym celem Inwestycji jest sama funkcja przeciwpożarowa, zaś funkcja zaopatrzenia w wodę odbiorców zewnętrznych pozostaje całkowicie niezmieniona.

4.  Orzecznictwo sądowo-administracyjne

Stanowisko Gminy znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 833/20, w którym Sąd wskazał, że zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz utrzymywanie w sprawności technicznej hydrantów przeciwpożarowych stanowi realizację nałożonego odrębnymi przepisami prawa publicznego zadania własnego gminy z zakresu ochrony przeciwpożarowej, a nie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że dla oceny charakteru wydatków nie ma znaczenia, czy i kiedy nastąpi faktyczny pobór wody na cele przeciwpożarowe, ponieważ obowiązek zapewnienia gotowości hydrantów do użycia wynika z przepisów prawa publicznego i istnieje niezależnie od zdarzenia losowego, jakim jest pożar.

5.  Brak podstaw do odliczenia częściowego (prewspółczynnik)

W ocenie Gminy w opisanym zdarzeniu przyszłym nie znajdzie również zastosowania mechanizm częściowego odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 2a–2h ustawy o VAT (tzw. prewspółczynnik).

Przepis ten dotyczy sytuacji, w której nabywane towary i usługi są wykorzystywane jednocześnie do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej oraz do celów innych niż ta działalność, w ramach tego samego, wspólnego wykorzystania.

W niniejszej sprawie takie łączne, jednoczesne wykorzystanie efektów Inwestycji nie występuje – wymienione hydranty będą służyć wyłącznie realizacji zadania publicznoprawnego z zakresu ochrony przeciwpożarowej i nie będą w żadnym zakresie służyć czynnościom opodatkowanym Gminy, gdyż Inwestycja nie wpływa na sposób ani zakres świadczenia przez Gminę odpłatnych usług dostarczania wody.

Zastosowanie prewspółczynnika wymagałoby istnienia wydatku o podwójnym, nierozerwalnym przeznaczeniu, co w analizowanym stanie faktycznym nie ma miejsca.

6.  Podsumowanie

Mając na uwadze, że:

·      wydatki objęte Inwestycją dotyczą wyłącznie hydrantów przeciwpożarowych i nie są związane z rozbudową ani zwiększeniem zdolności sieci wodociągowej do odpłatnego zaopatrzenia w wodę;

·      obowiązek zapewnienia sprawnych hydrantów wynika z odrębnych przepisów o ochronie przeciwpożarowej i stanowi realizację zadania publicznoprawnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym;

·      w tym zakresie Gmina nie działa jako podatnik VAT w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT,

·      efekty Inwestycji nie będą w żadnym zakresie wykorzystywane do czynności opodatkowanych, wobec czego nie znajdzie zastosowania również mechanizm odliczenia częściowego (art. 86 ust. 2a–2h ustawy o VAT).

Gmina stoi na stanowisku, że nie będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia – ani w całości, ani w części – podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją Inwestycji, pn.: „(…)”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)  nabycia towarów i usług,

b)  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z cytowanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto należy zauważyć, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.).

Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Art. 7 ust. 1 pkt 3 i 14 ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:

3)  wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;

14) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego.

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie czynności o charakterze cywilnoprawnym, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Oznacza to, że w pozostałym zakresie np. w zakresie zadań własnych nałożonych na gminę na podstawie odrębnych przepisów, jednostki samorządu terytorialnego nie występują jako podatnicy podatku VAT. Zatem, zadania realizowane przez gminę, wskazane w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tj. zadania własne nałożone na gminę na podstawie odrębnych przepisów, nie stanowią działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Z art. 86. ust. 1 ustawy wynika, że odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wykluczona jest możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych – czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.

Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

Podatnik ma obowiązek dokonania tzw. alokacji podatku, czyli określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu. Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do tego rodzaju sprzedaży, z którym są związane.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:

·      spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz

·      nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy – pozbawiają one podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

Generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy i następne oraz art. 90 ustawy.

Art. 86 ust. 2a ustawy:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Art. 86 ust. 2a ustawy odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nabywa towary i usługi, przeznaczone do wykorzystywania zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z określonymi wyjątkami, które przepis ten wskazuje). Natomiast gdy podatnik w ramach działalności gospodarczej wykonuje czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz zwolnione z opodatkowania, powinien stosować uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Stanowią one uzupełnienie przepisów art. 86 ustawy.

W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. prewspółczynnik) oraz – w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych od podatku – w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że Państwa Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Państwa Gmina rozlicza podatek VAT łącznie ze swoimi jednostkami organizacyjnymi. Planują Państwo realizację inwestycji, pn.: „(…)”, (dalej: „Inwestycja”), polegającej na wymianie xxx istniejących węzłów żeliwnych (hydrantów) na funkcjonujących sieciach wodociągowych zlokalizowanych na terenie Gminy. Zakres planowanych robót obejmuje w szczególności:

·      wymianę xxx hydrantów nadziemnych DN 80 wraz z zasuwami DN 100 lub DN 150,

·      wykonanie robót przygotowawczych,

·      wykonanie robót ziemnych, w tym wykopów,

·      wykonanie robót montażowych,

·      odtworzenie terenu po zakończeniu robót.

Inwestycja ma charakter wyłącznie odtworzeniowy i modernizacyjny w stosunku do istniejącej infrastruktury przeciwpożarowej. Realizacja zadania nie będzie skutkowała budową nowej sieci wodociągowej, rozbudową istniejącej sieci ani zwiększeniem liczby odbiorców usług zaopatrzenia w wodę. Inwestycja nie wpłynie na zakres, ilość ani warunki odpłatnego świadczenia przez Państwa Gminę usług dostarczania wody na rzecz dotychczasowych odbiorców zewnętrznych. Konieczność realizacji Inwestycji wynika z ustaleń protokołu kontroli przeprowadzonej przez Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w zakresie zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz stanu technicznego hydrantów zlokalizowanych na ujęciach wody i sieciach wodociągowych na terenie Państwa Gminy. W toku kontroli stwierdzono, że znaczna część hydrantów nie posiada aktualnej legalizacji, charakteryzuje się wysoką awaryjnością oraz nie zapewnia wymaganych parametrów technicznych niezbędnych do skutecznego prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Stwierdzony stan techniczny urządzeń stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców oraz może utrudniać prowadzenie akcji gaśniczych w przypadku wystąpienia pożarów. Hydranty pełnią funkcję przeciwpożarową, wynikającą z przepisów o ochronie przeciwpożarowej, i stanowią urządzenie służące zapewnieniu przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę. Choć fizycznie stanowią element sieci wodociągowej, ich wymiana w ramach Inwestycji nie jest podyktowana potrzebami związanymi z odpłatnym zaopatrzeniem w wodę odbiorców zewnętrznych, lecz wyłącznie koniecznością przywrócenia sprawności technicznej infrastruktury przeciwpożarowej, wymuszoną ustaleniami kontroli Państwowej Straży Pożarnej. Inwestycja będzie finansowana z udziałem środków zewnętrznych (dofinansowanie ze środków publicznych). Faktury VAT dokumentujące wydatki poniesione w związku z realizacją Inwestycji będą wystawiane na Państwa Gminę.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją inwestycji, pn.: „(…)”.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 188 ze zm.):

Ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez:

1)  zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia;

2)  zapewnianie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia oraz na rzecz ochrony ludności;

3)  prowadzenie działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej.

Jak stanowi art. 3 ust. 1 – ust. 3 powołanej powyżej ustawy o ochronie przeciwpożarowej:

1.  Osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem.

2.  Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 1, ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach.

3.  Obowiązki zawarte w ust. 1 i 2 dotyczą również gmin w zakresie sprawowania nadzoru nad zadaniami określonymi w art. 1 pkt 1 .

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o ochronie przeciwpożarowej:

Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapewnić przeglądy techniczne, konserwacje oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic, w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie.

Konieczność montażu hydrantów wynika z przepisów prawa.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), zwanego dalej rozporządzeniem:

Zapewnienie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru jest wymagane dla jednostek osadniczych o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 osób, niestanowiących zabudowy kolonijnej, a także znajdujących się w ich granicach: budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych.

W świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia:

Woda do celów przeciwpożarowych dla obiektów, o których mowa w § 3, powinna być dostępna w szczególności z urządzeń zaopatrujących w wodę ludność, zgodnie z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, z 2007 r. Nr 147, poz. 1033 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97).

Według § 4 ust. 4 rozporządzenia:

Wodę do celów przeciwpożarowych w wymaganej ilości określonej w sposób, o którym mowa w ust. 1 i 2, powinna zapewniać sieć wodociągowa doprowadzająca wodę do jednostki osadniczej.

W myśl § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia:

Wodociąg, który służy nie tylko do celów przeciwpożarowych, powinien mieć wydajność zapewniającą łącznie wymaganą ilość wody dla potrzeb przeciwpożarowych.

Zgodnie z art. 19 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 757 ze zm.):

3.  Rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

4.  Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego.

Na mocy art. 19 ust. 5 pkt 9 ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków:

Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Z uwagi na powołane powyżej przepisy oraz przedstawione okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że zapewnienie ochrony przeciwpożarowej należy do Państwa zadań własnych, obowiązek ten został na Państwa nałożony odrębnymi – wyżej wskazanymi – przepisami prawa, a czynności tych nie dokonują Państwo na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Nie prowadzą więc Państwo w tym zakresie działalności gospodarczej, a tym samym nie działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy w odniesieniu do tych czynności. Zatem stanowią one czynności niepodlegające opodatkowaniu.

Jak wynika z powołanych przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi, które są opodatkowane podatkiem VAT, były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

Wnioskodawca wyjaśnił, że realizacja Inwestycji wynika z ustaleń protokołu kontroli przeprowadzonej przez Komendę Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w (…) w zakresie zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz stanu technicznego hydrantów zlokalizowanych na ujęciach wody i sieciach wodociągowych na terenie Gminy. Choć fizycznie stanowią element sieci wodociągowej, ich wymiana w ramach Inwestycji nie jest podyktowana potrzebami związanymi z odpłatnym zaopatrzeniem w wodę odbiorców zewnętrznych, lecz wyłącznie koniecznością przywrócenia sprawności technicznej infrastruktury przeciwpożarowej, wymuszoną ustaleniami kontroli Państwowej Straży Pożarnej.

Tym samym towary i usługi nabywane w związku z realizacją inwestycji nie będą miały związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz zwolnionych od tego podatku. Tym samym, nie będą Państwo mieli – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją ww. inwestycji.

Podsumowując, stwierdzam, że nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia – ani w całości, ani w części – podatku VAT wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją inwestycji, pn.: „(…)”.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie zadanego pytania jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W myśl art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Państwo ponosicie ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.