0112-KDIL1-2.4012.347.2026.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie nieuznania Pani za podatnika podatku VAT w związku ze sprzedażą działki nr 1/13 (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 13 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

·      nieuznania Pani za podatnika podatku VAT w związku ze sprzedażą działki nr 1/13 (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

·      zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT dla ww. transakcji (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Uzupełniła go Pani pismem z 21 września 2026 r. (wpływ 25 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem (równocześnie składa równoległy wniosek w tym samym zakresie) są na prawach wspólności małżeńskiej ustawowej właścicielami nieruchomości (działki) oznaczonej nr ewidencyjnym 1/13 o pow. (…) ha, położonej w (…), która jest przedmiotem niniejszego wniosku, wobec której zawarto Umowę Przedwstępną Sprzedaży pod warunkiem. Wnioskodawczyni jest rolnikiem niebędącym czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT. Małżonek Wnioskodawczyni w przeszłości prowadził działalność gospodarczą w postaci sklepu z artykułami przemysłowymi. Jednym spośród dodatkowych kodów PKD wskazanych w CEiDG był również „68.20.Z Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi”. Działalności przedsiębiorcy zaprzestano zgodnie z zapisami Rejestru (…) lutego 2026 r. Z tytułu prowadzonej działalności małżonek Wnioskodawczyni był zarejestrowanym czynnym Podatnikiem VAT. Aktualnie nadal posiada status czynnego podatnika VAT z uwagi na prowadzenie prywatnego wynajmu nieruchomości – pawilonu handlowego.

Wnioskodawczyni prawo własności nieruchomości (oznaczonej wówczas innym numerem ewidencyjnym oraz mającej inną – większą – powierzchnię) nabyła w drodze zakupu 31 grudnia 1997 r., a transakcja ta nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. W akcie notarialnym nabycia działki nie wskazano, jakoby działkę nabywano na cele prowadzonej działalności gospodarczej małżonka. Przedmiotowa działka powstała na mocy postanowienia sądowego z czerwca 2026 r. Podział działki przeprowadzono za pośrednictwem sądu z powodów formalnych wynikających z uwarunkowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta. Celem przeprowadzenia podziału, Wnioskodawczyni z małżonkiem darowali (…) udziału we własności istniejącej pierwotnie działki gruntu o nr ewidencyjnym 1/7 synowi, który w wyniku rzeczonego postanowienia stał się właścicielem działki nr ewidencyjnym 1/14.

Istniejąca pierwotnie działka o nr ewidencyjnym 1/7 nie była zabudowana żadnymi obiektami budowlanymi stanowiącymi budynki w rozumieniu Ustawy Prawo Budowlane. W istocie składała się z dwóch części. W południowej od 2018 r. posadowiona jest myjnia samochodowa bezdotykowa (stanowiąca wraz z całością techniczno-użytkową budowlę w rozumieniu Ustawy Prawo Budowlane) oraz utwardzenie terenu wykonane za pomocą kostki brukowej. Oba wyżej wymienione służą do prowadzenia działalności gospodarczej, która w latach 2018-2023 prowadzona była przez synową Wnioskodawczyni, a następnie od 2023 r. przez syna Wnioskodawczyni. Teren ten był prowadzącym omawianą działalność gospodarczą wynajmowany, co było dokumentowane fakturami VAT wystawianymi przez małżonka Wnioskodawczyni w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Po podziale działki 1/7 teren myjni w całości znajduje się na działce 1/14. Pozostała część pierwotnie istniejącej działki, zgodnie z podziałem oznaczonej nr ewidencyjnym 1/13 w istocie leży odłogiem, z wyjątkiem 6 – miesięcznego okresu w 2025 r., kiedy to na niewielkiej części działki stała niewielka przyczepa gastronomiczna na mocy umowy dzierżawy. Z tytułu wydzierżawienia części terenu pod prowadzenie działalności gospodarczej w postaci przyczepy gastronomicznej wystawiano najemcy faktury VAT (przez męża Wnioskodawczyni). Poza wyżej opisanymi sytuacjami, działka nie była nigdy (do momentu zawarcia Umowy, o której w dalszej części) przedmiotem dzierżaw, najmów czy też użyczeń. Wnioskodawczyni nie dokonywała w przeszłości transakcji dostaw nieruchomości.

Działka numer 1/13 jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość nie jest objęta uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, nie znajduje się w obszarze zdegradowanym, nie jest objęta obszarem rewitalizacji oraz nie leży w Specjalnej Strefie Rewitalizacji. Nie podejmowano żadnych działań mających na celu zwiększenie wartości działki celem sprzedaży. Teren nie był w tym celu ogradzany, uzbrajany, zabudowywany. Nie podejmowano żadnych działań związanych z pozycjonowaniem działki na rynku nieruchomości, w tym nie zamieszczano ogłoszeń jej sprzedaży i nie składano ofert jej sprzedaży. W przeszłości co prawda uzbrojono działkę w wodę, prąd i kanalizację celem budowy pawilonu handlowego, na którego budowę mąż Wnioskodawczyni uzyskał pozwolenie, jednak inwestycji ostatecznie zaniechano.

Wnioskodawczyni z mężem zawarli umowę przedwstępną sprzedaży pod warunkiem z X, w której sprzedający zobowiązali się do sprzedaży przedmiotowej działki nr 1/13 (nie wymieniono jej z numeru w akcie, a jedynie wzmiankowano o wydzieleniu gruntu z większej całości celem utworzenia działki w konkretnym miejscu o konkretnej powierzchni) pod warunkiem spełnienia określonych w umowie wymagań (wymieniono poniżej). Kontakt nastąpił z inicjatywy nabywcy działającego poprzez wyspecjalizowanego agenta poszukującego nieruchomości pod inwestycje Spółki. Jednocześnie udzielono Nabywcy pełnomocnictwa do występowania w imieniu sprzedających przed organami administracji publicznej celem uzyskania wszelkich zgód i pozwoleń zmierzających do uzyskania końcowego, ostatecznego i wykonalnego pozwolenia na budowę obiektu handlowego w standardzie X wraz z towarzyszącą infrastrukturą zgodnie z planami inwestycyjnymi Nabywcy. Nie jest przy tym wykluczone, że przyszły Nabywca w imieniu sprzedających wykona/wykonał także inne czynności – prawne bądź faktyczne – jak na przykład reprezentowanie mocodawcy przed osobami fizycznymi, prawnymi, w urzędach administracji rządowej i samorządowej, sądach i innych instytucjach w tym przed urzędem skarbowym we wszelkich sprawach oraz czynnościach prawnych, składania oświadczeń, wyjaśnień i wniosków, w istocie zmierzające do uzyskania zgód/pozwoleń/decyzji wymienionych we wniosku. Nabywcy nie wydzierżawiono terenu objętego umową. Zezwolono jednak na dysponowanie działką do celów budowlanych, w tym np. na lokalizację tymczasowego przyłącza energetycznego. Warunki, niezbędne do zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży działki to:

1.  Uzyskanie prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę, z której będzie wynikać możliwość zabudowy nieruchomości zgodnie z planami inwestycyjnymi nabywcy;

2.  Uzyskanie prawomocnej, ostatecznej i wykonalnej decyzji wydanej przez właściwy organ lub zarządcę drogi zezwalającej na lokalizację zjazdu na przedmiotową nieruchomość lub pozwolenia na budowę przedmiotowego zjazdu według koncepcji Spółki, a także uzyskania zapewnienia zarządcy drogi o niewprowadzeniu ograniczeń tonażowych utrudniających obsługę komunikacyjną nieruchomości;

3.  Niestwierdzenie ponadnormatywnego zanieczyszczenia nieruchomości skutkującego koniecznością jej rekultywacji;

4.  Potwierdzenie badaniami geotechnicznymi możliwości posadowienia na nieruchomości obiektu handlowego przy zastosowaniu tradycyjnych technologii budowlanych;

5.  Uzyskanie warunków technicznych przyłączy – kanalizacji sanitarnej, wodnej, kanalizacji deszczowej oraz przyłącza energetycznego;

6.  Uzyskanie warunków technicznych usunięcia kolizji infrastruktury technicznej z planowanym obiektem handlowym;

7.  Rozwiązanie do dnia przyrzeczonej sprzedaży umowy dzierżawy, w części terenu, którą objęto nowowydzieloną działkę gruntu, będącą przedmiotem sprzedaży;

8.  Uzyskania przez nabywcę zgód na wycinkę drzew zgodnie z planami inwestycyjnymi nabywcy oraz zastosowania nasadzeń zamiennych;

9.  Uzyskanie interpretacji indywidualnych dotyczących opodatkowania przedmiotowej transakcji podatkiem VAT;

10.  Wydanie przez właściwy organ decyzji o podziale działki nr 1/7 zgodnie z planami inwestycyjnymi nabywcy.

Należy przy tym wskazać, że z uwagi na uwarunkowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie będzie wymagane uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy zezwalającej na posadowienie obiektu handlowego na przedmiotowej nieruchomości.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Teren, na którym zlokalizowana jest działka będąca przedmiotem wniosku został nabyty jako lokata prywatnego kapitału. Była dostępna do nabycia w okazyjnej w atrakcyjnej okolicy, stąd Wnioskodawczyni z małżonkiem uznali taki sposób zarządzenia własnym majątkiem za racjonalny.

Poza opisanymi we wniosku sytuacjami działka w całym okresie od nabycia stała pusta i w żaden sposób nie była wykorzystywana. Po podziale działka będąca przedmiotem wniosku, przeznaczona na podstawie umowy przedwstępnej do sprzedaży zainteresowanej Spółce nie była przez Wnioskodawczynię ani małżonka w żaden sposób wykorzystywana. Wszystkie przypadki wykorzystywania wcześniej istniejącej działki opisano we wniosku.

Działka będąca przedmiotem wniosku nie była wykorzystywana w celach osobistych Wnioskodawczyni ani małżonka. Zaspokajała cele osobiste wyłącznie jako lokata kapitału prywatnego. Mąż Wnioskodawczyni planował wykorzystanie jej do celów posadowienia pawilonu handlowego, jednak zrezygnował z tych planów jeszcze przed podjęciem jakichkolwiek prac budowlanych, tak, jak opisano to we wniosku.

Transakcja nabycia pierwotnie istniejącej działki nie była opodatkowana VAT oraz nie wystawiono faktury. Nabycie działki będącej przedmiotem wniosku (w wyniku podziału istniejącej pierwotnie działki) również nie podlegało opodatkowaniu VAT oraz nie udokumentowano tego fakturą VAT.

Nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku VAT należnego o kwotę podatku naliczonego.

Działka będąca przedmiotem wniosku nie była nigdy wykorzystywane do działalności zwolnionej z opodatkowania VAT.

Ani Wnioskodawczyni, ani małżonek nie byli rolnikami ryczałtowymi ani zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Działka będąca przedmiotem wniosku nie była nigdy wykorzystywana do działalności rolniczej, ani żadnej innej, w związku z tym nie pozyskiwano z niej również płodów rolnych, w związku z tym nie dokonywano również dostaw takich produktów.

Stroną zawartej umowy był małżonek. Z tego tytułu wystawiał faktury VAT oraz dokonywał rozliczenia podatku należnego.

O podział działki występowała Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem. Działka została podzielona na dwie mniejsze działki, jak to opisano we wniosku. Poza wymienionymi w wyniku podziału nie zostały wyodrębnione żadne inne działki.

Zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego teren, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa działka jest przeznaczony pod „zabudowę usługową i rzemieślniczą”.

Ani Wnioskodawczyni ani małżonek nigdy nie mieli wpływu na przeznaczenie działki w Miejscowym Planie Zagospodarowania przestrzennego.

Na moment sprzedaży z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego będzie wynikała możliwość zabudowy działki.

Wnioskodawczyni nie występowała nigdy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Planowane (i zaniechane) wybudowanie pawilonu było możliwe na mocy istniejącego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego.

Działka będąca przedmiotem sprzedaży nie jest i nigdy nie była zabudowana.

Nie są planowane tego typu nakłady ani inne działania mające na celu zwiększenie atrakcyjności działki. Nabywca na mocy udzielonego pełnomocnictwa postawił jedynie skrzynkę z przyłączem energetycznym do celów budowlanych (planowana budowa zostanie przeprowadzona dopiero po ostatecznej transakcji zbycia działki).

Wnioskodawczyni nie posiada żadnych innych nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż. Nawet działka będąca przedmiotem wniosku nie była przeznaczona do sprzedaży, jednak nabywca sam zgłosił się z atrakcyjną w ocenie Wnioskodawczyni ofertą.

Pytania

1.  Czy transakcja podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

2.  W przypadku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT – czy będzie możliwe zastosowanie wobec transakcji zwolnienia z opodatkowania? (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni przedmiotowa transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, a w konsekwencji tego nie będzie możliwe zastosowanie zwolnienia z opodatkowania.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości gruntowych (działek), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:

a)  określone udziały w nieruchomości;

b)  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

c)  udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.). I tak, zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego, własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

W myśl art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu. Na podstawie art. 198 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.

W myśl art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236), z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Natomiast zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ww. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.

W świetle art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Ustawa nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa. W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokona czynności podlegającej opodatkowaniu.

Jeżeli zatem, przedmiotem dostawy jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik VAT.

Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy. Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu dodanej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego.

Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych. Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE. Przykładowo podane zostały działania polegające na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czyjego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr 1/13 istotne jest, czy w celu dokonania jego dostawy podjęto aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania Wnioskodawczyni za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług. Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

Działka będąca przedmiotem dostawy od momentu jej nabycia nie była nigdy wykorzystywana w działalności gospodarczej męża ani też działalności rolniczej Wnioskodawczyni i męża. Była co prawda przedmiotem umów z osobami trzecimi, rozliczając które małżonek Wnioskodawczyni wystawiał Faktury VAT jako przedsiębiorca, jednak wynikało to z praktyki życia gospodarczego, nie stanowiąc działalności gospodarczej jako takiej. Działalność gospodarcza męża Wnioskodawczyni polegała na prowadzeniu sklepu z artykułami przemysłowymi, a Wnioskodawczyni nie dokonywała w przeszłości żadnych transakcji dostaw nieruchomości. Nieruchomość uzbrojono i planowano budowę pawilonu handlowego, jednak zamierzenia nie zrealizowano. Nie ponoszono nakładów związanych z ulepszaniem nieruchomości celem sprzedaży. Działka nie była przedmiotem działań marketingowych pozycjonujących ją na rynku nieruchomości. Inicjatywa jej nabycia wyszła ze strony agenta nabywcy. Także kwestia dokonywanych przez nabywcę w imieniu Wnioskodawczyni czynności wynika wyłącznie z przyczyn racjonalności prowadzonego biznesu nabywcy oraz minimalizowania ryzyk związanych z prowadzoną działalnością (np. ryzyko nieuzyskania wymaganych pozwoleń budowlanych już po nabyciu nieruchomości). Zatem czynności te w istocie wykonywane są w interesie nabywcy. Podkreślić należy, że podjęte przez kupującą Spółkę działania nie prowadzą do podwyższenia atrakcyjności działki lecz przyszły nabywca wykonuje te czynności we własnym interesie, w celu przystosowania działki do zrealizowania własnych potrzeb. Ponadto działalność gospodarcza męża Wnioskodawczyni na dzień składania wniosku jest już wykreślona z rejestru CEiDG. Zatem nie można uznać, że wszystkie opisane wyżej działania wykraczają poza zwykłe zarządzanie własnym mieniem przez Wnioskodawczynię.

Konkludując, sprzedaż działki o nr ewidencyjnym 1/13 nie będzie wyczerpywała przywoływanych wcześniej przesłanek koniecznych do uznania jej za wystarczającą do uznania za dokonywaną jak w przypadku działalności gospodarczej. Zatem transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednak w przypadku, gdyby Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydając Interpretację w odpowiedzi na niniejszy Wniosek uznał Wnioskodawczynię za Podatnika w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, to zdaniem Wnioskodawczyni nie będzie jej przysługiwało prawo do skorzystania ze zwolnień od opodatkowania.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Na dzień planowanej dostawy wobec przedmiotowej działki wydana będzie decyzja o pozwoleniu na budowę obiektu handlowego, zatem działka 1/13 będzie stanowiła teren budowlany, zatem zwolnienie na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy nie będzie możliwe do zastosowania.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Również te przesłanki nie są spełnione w omawianym przypadku. Zatem Wnioskodawczyni nie będzie mogła skorzystać również z tego zwolnienia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku w zakresie nieuznania Pani za podatnika podatku VAT w związku ze sprzedażą działki nr 1/13 (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:

Zgodnie z przedstawionymi wyżej przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie zarówno gruntu, jak też udziału w gruncie traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”.

Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 198 Kodeksu cywilnego:

Podkreślić więc należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, a rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu cywilnego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie udziału w nieruchomości, dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT, jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:

Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:

·      po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

·      po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Zatem w kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży działki o nr ewidencyjnym 1/13 istotne jest, czy w świetle zaprezentowanego opisu sprawy, podjęła Pani aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania Pani za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.

Co istotne – jak wskazał TSUE – dla uznania, że czynność sprzedaży działek następuje poza działalnością gospodarczą nie ma znaczenia fakt, że podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”. Trybunał nie uznał za podatnika VAT w rozumieniu prawa UE osoby fizycznej dokonującej sprzedaży gruntu, która prowadziła działalność rolniczą na tym gruncie nabytym ze zwolnieniem od podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, jeżeli nie wykonywała ona dodatkowych czynności (oprócz podziału) w związku z tą sprzedażą.

Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Ocenie podlegać muszą przede wszystkim działania, jakie podejmuje zbywca w celu dokonania sprzedaży.

Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów (w tym nieruchomości gruntowej) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz zamiar, z jakim została zrealizowana i okoliczności, w jakich ją wykonano. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy przeanalizować całokształt działań, jakie Pani podjęła/podejmie w odniesieniu do gruntu będącego przedmiotem sprzedaży.

Z opisu sprawy wynika, że Pani wraz z małżonkiem na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej ustawowej są właścicielami nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym 1/13, o powierzchni (…) ha, położonej w (…). Jest Pani rolnikiem niebędącym czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT. Prawo własności nieruchomości nabyła Pani w drodze zakupu 31 grudnia 1997 r., a transakcja ta nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Działka będąca przedmiotem sprzedaży powstała w wyniku podziału działki o nr ewidencyjnym 1/7. Działka będąca przedmiotem sprzedaży leży odłogiem, z wyjątkiem 6-miesięcznego okresu w 2025 r., kiedy to na niewielkiej części działki stała niewielka przyczepa gastronomiczna na mocy umowy dzierżawy. Z tytułu wydzierżawienia części terenu pod prowadzenie działalności gospodarczej w postaci przyczepy gastronomicznej były wystawiane najemcy faktury VAT. Stroną zawartej umowy był małżonek. Z tego tytułu wystawiał faktury VAT i dokonywał rozliczenia podatku należnego. Wskazała Pani, że poza opisanymi we wniosku sytuacjami, działka nie była nigdy przedmiotem dzierżaw, najmów czy użyczeń. W przeszłości nie dokonywała Pani transakcji dostaw nieruchomości. Działka numer 1/13 jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie podejmowano żadnych działań mających na celu zwiększenie wartości działki celem sprzedaży. Teren nie był w tym celu ogradzany, uzbrajany, zabudowywany. Nie podejmowano żadnych działań związanych z pozycjonowaniem działki na rynku nieruchomości. Nie zamieszczano ogłoszeń jej sprzedaży i nie składano ofert jej sprzedaży. W przeszłości, co prawda uzbrojono działkę w wodę, prąd i kanalizację celem budowy pawilony handlowego, na którego budowę Pani mąż uzyskał pozwolenie, jednak inwestycji ostatecznie zaniechano. Zawarła Pani wraz z mężem umowę przedwstępną sprzedaży. Udzielono Nabywcy pełnomocnictwa do występowania w imieniu sprzedających przed organami administracji publicznej celem uzyskania wszelkich zgód i pozwoleń zmierzających do uzyskania końcowego, ostatecznego i wykonalnego pozwolenia na budowę obiektu handlowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą zgodnie z planami inwestycyjnymi Nabywcy. Nie jest wykluczone, że przyszły Nabywca w imieniu sprzedających wykona/wykonał także inne czynności – prawne bądź faktyczne – jak na przykład reprezentowanie Mocodawcy przed osobami fizycznymi, prawnymi, w urzędach administracji rządowej i samorządowej, sądach i innych instytucjach w tym przed urzędem skarbowym we wszelkich sprawach oraz czynnościach prawnych, składania oświadczeń, wyjaśnień i wniosków, w istocie zmierzające do uzyskania zgód/pozwoleń/decyzji wymienionych we wniosku. Nabywcy nie wydzierżawiono terenu objętego umową. Zezwolono jednak na dysponowanie działką do celów budowlanych, w tym np. lokalizację tymczasowego przyłącza energetycznego. Teren, na którym zlokalizowana jest działka będąca przedmiotem sprzedaży została nabyta jako lokata prywatnego kapitału. Działka zaspokajała Pani cele osobiste jako lokata kapitału prywatnego. Działka będąca przedmiotem wniosku nie była nigdy wykorzystywana do działalności rolniczej ani żadnej innej, w związku z tym nie pozyskiwano z niej również płodów rolnych, w związku z tym nie dokonywano również dostaw takich produktów. Nie są planowane przez Panią tego typu nakłady ani inne działania mające na celu zwiększenie atrakcyjności działki. Nie posiada Pani żadnych innych nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż. Działka będąca przedmiotem wniosku nie była przeznaczona na sprzedaż, jednak Nabywca sam zgłosił się z atrakcyjną ofertą.

Pani wątpliwości dotyczą nieuznania Pani za podatnika podatku VAT w związku ze sprzedażą działki nr 1/13 (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).

Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa towarów (np. nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do opisanej czynności sprzedaży działki nr 1/13, będzie Pani spełniała przesłanki do uznania Pani za podatnika podatku od towarów i usług.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że na mocy art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego:

Tak więc dzierżawa stanowi umowę dwustronnie zobowiązującą i wzajemną nakładającą na strony – zarówno wydzierżawiającego jak i dzierżawcę – określone przepisami obowiązki.

Istota umowy dzierżawy wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz dzierżawcy. Dzierżawca za oddaną mu w dzierżawę rzecz płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dotyczących stosunków majątkowych między małżonkami, nic nie uprawnia do wniosku, że wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług przez jednego z małżonków (sprzedaż towarów, odpłatne świadczenie usług, import itp.) czyni podatnikiem tego podatku również drugiego małżonka, gdy czynności te dotyczą składników ich majątku wspólnego, a wynagrodzenie uzyskane z wykonywania tych czynności stanowi ich majątek dorobkowy.

Skoro każdy z małżonków jest uprawniony do samodzielnego zarządzania majątkiem wspólnym, to może on samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek dokonywać czynności prawnych będących wykonywaniem tego zarządu, jakkolwiek skuteczność czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga akceptacji drugiego małżonka.

Jak już wyżej wskazano, ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa. W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Zatem nie każda czynność która wywołuje skutki na gruncie prawa cywilnego, będzie takie skutki wywoływała na gruncie prawa podatkowego.

Dostawa towarów (w tym nieruchomości) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.

Jak wskazano powyżej, małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi od działalność gospodarczą.

W rozpatrywanej sprawie pomimo że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku stanowi majątek wspólny, to jednak wyłącznie Pani małżonek posiada status czynnego podatnika VAT z uwagi na prowadzenie dzierżawy nieruchomości. Część pierwotnie istniejącej działki 1/7, zgodnie z podziałem oznaczonej nr ewidencyjnym 1/13 w okresie 6-miesięcy w 2025 r. była przedmiotem umowy dzierżawy. Stroną zawartej umowy był Pani małżonek. Z tego tytułu wystawiał faktury VAT oraz dokonał rozliczenia podatku należnego.

Ze wskazanego powyżej orzeczenia C-291/92 wynika, że aby nieruchomość stanowiła majątek prywatny, to podatnik musi w całym okresie jej posiadania wykazywać zamiar wykorzystywania danej nieruchomości czy jej części, w ramach majątku osobistego.

Zatem nie będzie Pani podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z tytułu sprzedaży ww. nieruchomości, a sprzedaż ta nie będzie stanowiła u Pani odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, stwierdzam, że sprzedaż udziału w działce nr 1/13 nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym Pani stanowisko pomimo innego uzasadnienia prawnego, w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, jest prawidłowe.

Jednocześnie wskazać należy, że nie udzielę odpowiedzi na pytanie oznaczone we wniosku nr 2, gdyż jak wynika ze sformułowanego pytania, oczekuje Pani na nie odpowiedzi w przypadku uznania, że opisana we wniosku transakcja sprzedaży podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Pani ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pani wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.

Końcowo należy wskazać, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zatem niniejsza interpretacja dotyczy tylko Pani sytuacji prawnopodatkowej. Nie wywołuje skutków prawnych dla Pani małżonka.

Informuję ponadto, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywało się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.