0112-KDIL1-2.4012.323.2026.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

·   prawa do odliczenia części podatku naliczonego z tytułu wydatków inwestycyjnych i wydatków bieżących w zakresie elementów wodociągowych Infrastruktury, przy zastosowaniu klucza odliczenia wyliczonego według stosunku rocznej liczby metrów sześciennych dostarczanej wody do Odbiorców zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych wody dostarczonej ogółem (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

·   prawa do odliczenia części podatku naliczonego z tytułu wydatków inwestycyjnych i wydatków bieżących w zakresie elementów kanalizacyjnych Infrastruktury, przy zastosowaniu klucza odliczenia wyliczonego według stosunku rocznej liczby metrów sześciennych odprowadzanych ścieków od Odbiorców zewnętrznych do łącznej liczny metrów sześciennych odebranych ścieków ogółem (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Uzupełnili go Państwo pismem z 24 sierpnia 2026 r. (wpływ 24 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

(…) (dalej: „Wnioskodawca” lub „Gmina”) jest jednostką samorządu terytorialnego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.; „ustawa o samorządzie”) oraz zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Poszczególne zadania własne Gminy przewidziane w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie, jak i zadania zlecone przez jednostki samorządu terytorialnego, są w ramach Gminy wykonywane przez jej samorządowe jednostki budżetowe, zakład budżetowy oraz urząd obsługujący Gminę (dalej: „Urząd Gminy”). Urząd Gminy wraz z jej samorządowymi jednostkami budżetowymi oraz zakładem budżetowym traktowane są jako jeden podatnik VAT, którym jest Gmina (wszystkie jednostki budżetowe, zakład budżetowy oraz Urząd Gminy będą określane łącznie jako „Jednostki organizacyjne”).

Wykonując wskazane wyżej zadania, Gmina działa zarówno w charakterze organu władzy publicznej, jak i na podstawie stosunków o charakterze cywilnoprawnym, stanowiących co do zasady działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT (objętą opodatkowaniem według właściwych stawek VAT lub zwolnioną od VAT).

Jednym z obszarów działania Wnioskodawcy, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie, są zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji oraz usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. Zadania te realizowane są przez Gminę za pośrednictwem Zakładu Usług Komunalnych, funkcjonującego w formie samorządowego zakładu budżetowego (dalej: „ZUK”).

Gmina zrealizowała inwestycję pn. (…) (dalej: „Inwestycja 1”). W ramach realizacji Inwestycji 1 zostały przeprowadzone roboty budowlane w zakresie inżynierii wodnej m.in.: budowa rurociągów oraz instalacji wodno-kanalizacyjnych i sanitarnych. Świadczone były również usługi projektowe i inżynieryjne, w tym architektoniczne oraz związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej.

Gmina zrealizowała także inwestycję pn. (…) (dalej: „Inwestycja 2”). W ramach Inwestycji 2 przeprowadzona została przebudowa Stacji Uzdatniania Wody oraz budowa tzw. spinki wodociągowej pod (...).

Inwestycja 1 i Inwestycja 2 realizowane były zarówno ze środków własnych Gminy, jak i środków zewnętrznych.

W odniesieniu do stanowiącej własność Gminy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, w tym infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji 1 i Inwestycji 2 (dalej: „Infrastruktura”) Gmina ponosiła/ponosi/poniesie wydatki inwestycyjne, które były/są/zostaną udokumentowane przez dostawców oraz wykonawców wystawionymi na Gminę fakturami VAT z wykazanymi na nich kwotami podatku VAT naliczonego (dalej: „Wydatki inwestycyjne”).

W związku ze wskazanym powyżej obszarem działania Gmina ponosiła/ponosi/będzie ponosić wydatki bieżące związane z utrzymaniem i/lub remontem infrastruktury wodno-kanalizacyjnej (dalej: „Wydatki bieżące”).

Przy pomocy Infrastruktury Gmina, za pośrednictwem ZUK, świadczy głównie odpłatne usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców, przedsiębiorców i instytucji (dalej: „Odbiorcy zewnętrzni”). Również te elementy Infrastruktury, która są w chwili obecnej budowane lub których budowa jest planowana, będą wykorzystywane przez Gminę, za pośrednictwem ZUK, w celu świadczenia odpłatnych usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych. Zatem Infrastruktura była/jest/będzie wykorzystywana do czynności, które podlegają opodatkowaniu VAT i jednocześnie nie korzystają ze zwolnienia z tego podatku.

Infrastruktura była/jest/będzie również wykorzystywana przez Gminę, za pośrednictwem Zakładu, na własne potrzeby, tj. na potrzeby funkcjonowania Jednostek organizacyjnych Gminy (dalej: „Odbiorcy wewnętrzni”) oraz w innych miejscach wykorzystywanych do realizacji zadań własnych Gminy (czynności niepodlegające VAT).

W przypadku Wydatków inwestycyjnych i Wydatków bieżących związanych z Infrastrukturą Gmina nie potrafi dokonać ich jednoznacznego przyporządkowania do poszczególnych rodzajów prowadzonej działalności, tj. do czynności opodatkowanych VAT (świadczenie usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych) lub pozostających poza zakresem regulacji ustawy o VAT (dostawa wody do Odbiorców wewnętrznych/odbiór ścieków od Odbiorców wewnętrznych). Niemniej, co do zasady, Gmina będzie w stanie dokonać alokacji wydatków na elementy wodociągowe Infrastruktury i elementy kanalizacyjne Infrastruktury. Zdaniem Gminy, przyporządkowania tego dokonać można wyłącznie przy zastosowaniu odpowiedniej proporcji odliczenia.

Tym samym Gmina zobowiązana jest do stosowania proporcji zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.

Biorąc pod uwagę przepisy ustawy o VAT oraz aktualną linię orzeczniczą sądów administracyjnych i organów podatkowych, Gmina doszła do przekonania, że odliczenie podatku VAT od Wydatków inwestycyjnych i Wydatków bieżących powinno zostać dokonane z zastosowaniem indywidualnej metody kalkulacji prewspółczynnika opartej o prewspółczynnik metrażowy pozwalający na ustalenie części podatku naliczonego przypadającego wyłącznie na realizowane przez Gminę z wykorzystaniem Infrastruktury czynności opodatkowane VAT.

Gmina wykorzystuje Infrastrukturę wyłącznie do dostaw wody i odbioru ścieków. Infrastruktura ta nie jest wykorzystywana w żaden inny sposób. Zważywszy na charakter wykorzystania, jest ono w pełni mierzalne, tj. Gmina rozlicza/będzie rozliczać je wyłącznie według ilości metrów sześciennych dostarczonej wody oraz odebranych ścieków. Dotyczy to zarówno świadczeń na rzecz Odbiorców zewnętrznych, jak i Odbiorców wewnętrznych. W obu tych przypadkach Gmina jest w stanie precyzyjnie wskazać, ile metrów sześciennych wody zostało zużyte/ile odebrano ścieków z wykorzystaniem Infrastruktury na potrzeby Odbiorców zewnętrznych (w ramach opodatkowanej VAT dostawy wody/odbioru ścieków), a ile na potrzeby Odbiorców wewnętrznych (w toku działalności realizowanej przez Gminę za pośrednictwem Odbiorców wewnętrznych).

Taka kalkulacja opiera się na obiektywnych i precyzyjnych pomiarach zużytej wody/odprowadzonych ścieków w ramach czynności opodatkowanych VAT poprzez zastosowanie klucza odliczenia wyliczonego według udziału liczby metrów sześciennych wody dostarczonej/odebranych ścieków do/od Odbiorców zewnętrznych (czynności opodatkowane VAT) w liczbie metrów sześciennych wody dostarczonej/odebranych ścieków ogółem (tj. do/od Odbiorców zewnętrznych i Odbiorców wewnętrznych).
(...).

W obliczu zaistniałych okoliczności, tj. w związku z trwającymi inwestycjami, zdaniem Gminy, najbardziej właściwą metodą kalkulacji prewspółczynnika, pozwalającą na odliczenie podatku VAT w odpowiednim zakresie od inwestycji związanych z infrastrukturą wodno-kanalizacyjną jest metoda oparta o stosunek rocznej liczby metrów sześciennych dostarczanej wody/odprowadzanych ścieków od Odbiorców zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych dostarczonej wody/odebranych ścieków realizowanych przez Gminę (tj. zarówno na rzecz Odbiorców zewnętrznych, jak i jednostek organizacyjnych Gminy oraz na cele przeciwpożarowe).

Gmina pragnie wskazać, iż prewspółczynnik metrażowy dla wodociągów obliczony został według następującego wzoru:

Woda dla OZ (m3)/(Woda dla OZ (m3) + Woda dla OW (m3) + PPOŻ (m3))

gdzie:

• OZ – oznacza Odbiorców zewnętrznych;

• OW – oznacza Odbiorców wewnętrznych;

• PPOŻ – oznacza zużycie na cele przeciwpożarowe.

Gmina pragnie wskazać, iż prewspółczynnik metrażowy dla kanalizacji obliczony został według następującego wzoru:

Ścieki od OZ (m3)/(Ścieki od OZ (m3) + Ścieki od OW (m3))

gdzie:

·      OZ – oznacza Odbiorców zewnętrznych;

·      OW – oznacza Odbiorców wewnętrznych;

Wnioskodawca poniżej przedstawia ilość wody dostarczonej do odbiorców wewnętrznych oraz zewnętrznych w 2025 r.

(...).

Wnioskodawca poniżej przedstawia ilość odprowadzonych ścieków od odbiorców wewnętrznych oraz zewnętrznych w 2025 r.                                                                                (...).

Zgodnie z przyjętą metodologią wysokość prewspółczynnika metrażowego za 2025 r. kształtuje się następująco:

·      dla wody – (…) = ok. 98,83%, czyli po zaokrągleniu w górę 99%,

·      dla ścieków – (…) = ok. 98,45%, czyli po zaokrągleniu w górę 99%.

Ilość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków dla poszczególnych lokalizacji mierzona jest/będzie przy zastosowaniu wodomierzy i liczników, co stanowi podstawę do kalkulacji należnego wynagrodzenia z tytułu prowadzonej sprzedaży.

W ocenie Gminy, prewspółczynnik wyliczony tym sposobem zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane przez Gminę w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza.

W ocenie Wnioskodawcy działania podejmowane przez Gminę w obszarze gospodarki wodno-kanalizacyjnej w zdecydowanej większości one charakter działalności gospodarczej, opodatkowanej VAT, dlatego też powinna mieć do nich zastosowanie odrębna, indywidualnie dobrana metoda kalkulacji prewspółczynnika VAT.

Gmina wskazuje ponadto, że przy wyborze metody obliczania prewspółczynnika opartej o kryterium ilościowe kierowała się znanymi jej interpretacjami indywidualnymi Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wydanymi w analogicznych stanach faktycznych oraz wyrokami sądów administracyjnych, w których niejednokrotnie potwierdzono możliwość odliczenia podatku naliczonego za pomocą sposobu określenia proporcji opartego o stosunek rocznej liczby metrów sześciennych dostarczanej wody/odprowadzanych ścieków do/od Odbiorców zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych dostarczonej wody/odebranych ścieków realizowanych przez Gminę.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Prewspółczynnik metrażowy dla wodociągów obliczony został metodą ilościową według następującego wzoru:

Woda dla OZ (m3)/(Woda dla OZ (m3) + Woda dla OW (m3) + PPOŻ (m3))

gdzie:

• OZ – oznacza Odbiorców zewnętrznych;

• OW – oznacza Odbiorców wewnętrznych;

• PPOŻ – oznacza zużycie na cele przeciwpożarowe.

Prewspółczynnik metrażowy dla kanalizacji obliczony został według następującego wzoru:

Ścieki od OZ (m3)/(Ścieki od OZ (m3) + Ścieki od OW (m3))

gdzie:

·      OZ – oznacza Odbiorców zewnętrznych;

·      OW – oznacza Odbiorców wewnętrznych;

Zdaniem Gminy, w kontekście działalności w zakresie dostaw wody i odprowadzania ścieków, trudno o bardziej adekwatną metodę obliczania prewspółczynnika, niż metoda oparta o stosunek rocznej liczby metrów sześciennych dostarczanej wody/odprowadzanych ścieków od podmiotów zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych dostarczonej wody/odebranych ścieków realizowanych przez Gminę (tj. zarówno na rzecz podmiotów trzecich, jak i jednostek organizacyjnych Gminy oraz na cele przeciwpożarowe).

Gmina wskazuje, że przy wyborze metody obliczania prewspółczynnika opartej o kryterium ilościowym kierowała się znanymi jej interpretacjami indywidualnymi Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wydanymi w analogicznych stanach faktycznych oraz wyrokami sądów administracyjnych, w których niejednokrotnie potwierdzono możliwość odliczenia podatku naliczonego za pomocą ww. metody.

Zdaniem Gminy, powyżej przedstawiony sposób kalkulacji prewspółczynnika pozwala/pozwoli na określenie w precyzyjny, przejrzysty i dokładny sposób proporcji, w jakiej wydatki Gminy na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną są wykorzystywane do czynności opodatkowanych dających prawo do odliczenia podatku naliczonego, a jaka część wiąże się ze zużyciem własnym Gminy.

Jak już wskazano, Gmina dokonuje pomiarów ilości dostarczanej wody oraz odbieranych ścieków z wykorzystaniem wodomierzy oraz liczników. Na podstawie danych uzyskanych z tych urządzeń pomiarowych, Gmina jest/będzie w stanie precyzyjnie określić ilość metrów sześciennych zarówno dostarczonej wody, jak i odprowadzonych ścieków.

Tym samym, w ocenie Gminy, zaproponowany przez nią prewspółczynnik nie zawyża ani nie zaniża kwoty odliczonego podatku naliczonego. Pozwala on na dokonanie rozliczeń podatkowych w sposób obiektywny i odzwierciedla charakter przedmiotowego rodzaju działalności wykonywanej przez Gminę, która w przeważającym stopniu stanowi działalność opodatkowaną VAT.

W ocenie Gminy, w opisanym obszarze nie powinna mieć zastosowania metoda wskazana w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników („Rozporządzenie”). Metoda ta odnosi się bowiem do ogółu działalności jednostek samorządu terytorialnego, która to działalność w przeważającej mierze pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT (stanowi bowiem realizację zadań własnych, nałożonych przepisami prawa). Działania podejmowane przez Gminę w obszarze gospodarki wodno-kanalizacyjnej stanowią natomiast odstępstwo od generalnej struktury działalności Gminy, w zdecydowanej większości mają one charakter działalności gospodarczej, opodatkowanej VAT. Dlatego też powinna mieć do nich zastosowanie odrębna, indywidualnie dobrana metoda kalkulacji prewspółczynnika VAT.

Gmina pragnie zaznaczyć, iż infrastruktura służąca dostarczaniu wody/odbieraniu ścieków jest/będzie wykorzystywana oraz zużywa się/będzie zużywać się przede wszystkim w związku ze świadczeniem usług na rzecz podmiotów zewnętrznych względem Gminy. Tym samym ten obszar działalności ma charakter wyjątkowy na tle ogółu działań realizowanych przez Gminę – zazwyczaj bowiem Gmina działa jako organ władzy publicznej, a czynności przez nią realizowane nie podlegają opodatkowaniu VAT. W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, nie można uznać, żeby metoda kalkulacji prewspółczynnika zaproponowana w Rozporządzeniu była w analizowanym obszarze najbardziej reprezentatywna. Regulacje ujęte w Rozporządzeniu mają bowiem charakter ogólny i nie odnoszą się do specyficznych rodzajów działalności realizowanych przez Gminę.

W konsekwencji, jak uprzednio wskazał Wnioskodawca, proporcja wyliczona w oparciu o obiektywne kryterium ilościowe, na podstawie którego ustalane byłoby prawo do odliczenia podatku naliczonego ww. zakresie, w sposób bardziej reprezentatywny będzie odpowiadać specyfice działalności i dokonywanych nabyć.

Gmina informuje, że wskazany we wniosku sposób obliczenia proporcji w jej ocenie obiektywnie odzwierciedla/będzie odzwierciedlał część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Gmina wskazuje, iż w jej ocenie opisany sposób obliczania prewspółczynnika, oparty o kryterium ilościowe, uznać należy za najdokładniejszy ze znanych Wnioskodawcy sposobów dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane.

Gmina potwierdza, że każda dostawa wody i każdy odbiór ścieków (tj. przypadki, w których możliwe jest zidentyfikowanie określonego odbiorcy świadczenia) będzie wliczane do kalkulacji proporcji według przyjętego przez Gminę sposobu przedstawionego we wniosku. Do kalkulacji proporcji (w zakresie proporcji właściwej dla wody) wliczane będzie także zużycie na cele przeciwpożarowe.

Tym niemniej, nie każde zużycie zostanie ujęte w kalkulacji. Woda jest/będzie bowiem wykorzystywana również do celów technologicznych (w szczególności w procesie uzdatniania wody). Tego typu działania służą wszystkim odbiorcom i w rezultacie zużycie wody na cele technologiczne związane jest zarówno z czynnościami świadczonymi na rzecz Odbiorców zewnętrznych jak i Odbiorców wewnętrznych. Do kalkulacji proporcji nie jest/nie będzie wliczana również woda utracona w wyniku ewentualnej awarii sieci. Tego typu zdarzenia nie oznaczają bowiem wykorzystania wody na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą podatnika i ze swojej istotny stanowią zdarzenia pozostające poza kontrolą Wnioskodawcy.

Gmina informuje, że prewspółczynnik wyliczony dla Zakładu Usług Komunalnych jako jednostki zarządzającej infrastrukturą wodno-kanalizacyjną na terenie Gminy, zgodnie z Rozporządzeniem i na podstawie danych za 2025 r. wyniósł 79,65% (po zaokrągleniu 80%). Prewspółczynnik został obliczony jako procentowy udział rocznych wpływów z działalności gospodarczej objętej podatkiem VAT ((…) zł) w rocznych ogólnych wpływach ze wszelkiego rodzaju działalności ((…) zł).

Dodatkowo, Gmina wskazuje, że w treści wniosku omyłkowo wskazano nieprawidłową ilość wody dostarczonej do odbiorców wewnętrznych ((…) m²). Prawidłowa wartość to (…) m². W związku z tym, wysokość prewspółczynnika metrażowego na podstawie danych za 2025 r. kształtuje się następująco:

• dla wody – (…) = ok. 98,81%, czyli po zaokrągleniu w górę 99%,

• dla ścieków – (…) = ok. 98,45%, czyli po zaokrągleniu w górę 99%.

Gmina potwierdza, że odpłatne usługi w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych będą świadczone na podstawie zawartych z tymi podmiotami umów cywilnoprawnych.

Gmina wskazuje, że wydatki objęte zakresem wniosku będą co do zasady stanowiły wydatki bezpośrednio i wyłącznie związane z infrastrukturą wodociągową i kanalizacyjną.

Wnioskodawca wskazuje, że co do zasady każdy punkt poboru wody jest opomiarowany wodomierzem. W wyjątkowych i nielicznych sytuacjach, w przypadku, gdy z powodów technicznych nie jest możliwe u danego odbiorcy założenie wodomierza, zużycie wody naliczane jest zgodnie z normami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. Wnioskodawca podkreśla jednak, że są to wyłącznie sytuacje incydentalne, nie wpływające na strukturę sprzedaży.

Wnioskodawca wskazuje, że woda wykorzystywana do celów przeciwpożarowych jest i będzie wliczana do kalkulacji proporcji poprzez przyporządkowanie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (mianownik kalkulacji).

Gmina nie prowadzi pomiaru ilości zużytej wody na cele przeciwpożarowe we własnym zakresie. Dane dotyczące zużycia wody na cele przeciwpożarowe są ustalane na podstawie informacji przekazywanych pracownikowi Urzędu Gminy przez jednostki straży pożarnej.

Pytania

1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Gmina może odliczyć kwotę podatku naliczonego z tytułu Wydatków inwestycyjnych i Wydatków bieżących w zakresie elementów wodociągowych Infrastruktury, stosując opisaną we wniosku metodę kalkulacji prewspółczynnika, opartą na stosunku rocznej liczby metrów sześciennych dostarczanej wody do Odbiorców Zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych dostarczonej wody przez Gminę?

2. Czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Gmina może odliczyć kwotę podatku naliczonego z tytułu Wydatków inwestycyjnych i Wydatków bieżących w zakresie elementów kanalizacyjnych Infrastruktury, stosując opisaną we wniosku metodę kalkulacji prewspółczynnika opartą na stosunku rocznej liczby metrów sześciennych odprowadzanych ścieków od Odbiorców zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych odebranych ścieków przez Gminę?

Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy:

1. W przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Gmina może odliczyć kwotę podatku naliczonego z tytułu Wydatków inwestycyjnych i Wydatków bieżących w zakresie elementów wodociągowych Infrastruktury, stosując opisaną we wniosku metodę kalkulacji prewspółczynnika, opartą na stosunku rocznej liczby metrów sześciennych dostarczanej wody do Odbiorców zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych dostarczonej wody przez Gminę.

2. W przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Gmina może odliczyć kwotę podatku naliczonego z tytułu Wydatków inwestycyjnych i Wydatków bieżących w zakresie elementów kanalizacyjnych Infrastruktury, stosując opisaną we wniosku metodę kalkulacji prewspółczynnika, opartą na stosunku rocznej liczby metrów sześciennych odprowadzanych ścieków od Odbiorców zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych odebranych ścieków przez Gminę.

Jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Za dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumieć należy przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stosownie zaś do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W myśl art. 86 ust. 2 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, co do zasady, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Należy zauważyć, iż w przypadku nabywania towarów i usług bezpośrednio i w całości związanych z działalnością opodatkowaną (i nie zwolnioną z VAT), podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości. Natomiast w sytuacji, gdy dane nabycia związane są zarówno z działalnością opodatkowaną, jak i inną działalnością (zwolnioną lub niepodlegającą opodatkowaniu), podatnik powinien dokonać alokacji wydatków do jednej ze wskazanych sfer, tzw. „alokacji bezpośredniej” tak, by odliczenie podatku naliczonego dotyczyło jedynie czynności opodatkowanych, wykonywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy nabywane towary i usługi wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza i przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT (dalej: „prewspółczynnik”).

Z punktu widzenia stosowania prewspółczynnika należy mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, będzie on miał zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w których:

1) nabywane towary i usługi wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza oraz

2) gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Mając na uwadze powyżej opisane okoliczności, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej. Zatem podstawową przesłanką warunkującą stosowanie przepisu art. 86 ust. 2a ustawy o VAT jest wykonywanie przez podatnika czynności „innych niż działalność gospodarcza” (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, co do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT). Jednocześnie, zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia, „W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego”. W rezultacie, ewentualne stosowanie art. 86 ust. 2a ustawy o VAT jest wynikiem czynności realizowanych przez jednostkę budżetową danej jednostki samorządu terytorialnego (w analizowanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym – ZUK).

W przypadku Gminy, biorąc pod uwagę zakres realizowanych zadań, zarówno komercyjnych (podlegających opodatkowaniu VAT), jak i działań „własnych”, które Gmina będzie wykonywać w charakterze organu władzy publicznej (poza działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT), wydatki ponoszone na działalność związaną z dostarczaniem wody i odbiorem ścieków powinny zostać rozliczone w oparciu o prewspółczynnik.

Jak wynika bowiem z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, Gmina świadczy oraz będzie świadczyć odpłatnie usługi dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków na rzecz Odbiorców zewnętrznych. Dostarczanie wody i odbiór ścieków na rzecz Odbiorców wewnętrznych jest/będzie natomiast stanowić czynność wewnętrzną Gminy. Innymi słowy, takie dostawy uznać należy za wykorzystywanie infrastruktury związanej z dostarczaniem wody i odbiorem ścieków dla celów własnych Gminy, wykraczających poza zakres prowadzonej przez Gminę działalności gospodarczej.

Ilość dostarczanej wody i odbieranych ścieków dla poszczególnych lokalizacji mierzona jest i będzie przy zastosowaniu wodomierzy i liczników, co stanowi podstawę do kalkulacji należnego wynagrodzenia z tytułu prowadzonej sprzedaży oraz podstawę do ujęcia prawidłowej wartości dochodów wykonanych i wydatków wykonanych w sprawozdawczości budżetowej, jaką przygotowywać musi Gmina wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi.

Mając zatem na uwadze zakres zadań, które będą realizowane przez Gminę, zarówno podlegających opodatkowaniu VAT, jak i wykonywanych poza działalnością gospodarczą w rozumieniu VAT, a także brak możliwości odpowiedniego przyporządkowania ponoszonych przez Gminę wydatków wyłącznie do jednego z rodzajów działalności, zasadnym jest, aby poczynione przez Wnioskodawcę wydatki były rozliczone z zastosowaniem prewspółczynnika, który w najbardziej reprezentatywny sposób będzie odpowiadać specyfice działalności i dokonywanych nabyć w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej.

Jak stanowi bowiem przepis art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, „sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć”.

Zasady obliczania prewspółczynnika zostały zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT. Zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 2b ustawy o VAT, sposób określenia prewspółczynnika odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

W odniesieniu do metod obliczania prewspółczynnika należy zauważyć, że ustawa o VAT, w art. 86 ust. 2c zawiera przykładowy katalog danych, które mogą zostać wykorzystane przy obliczaniu prewspółczynnika. Ponadto, zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 22 ustawy o VAT, Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób ustalania proporcji (prewspółczynnika) uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych nabyć.

Od 1 stycznia 2016 roku obowiązuje w Polsce Rozporządzenie, wydane na podstawie art. 86 ust. 22 ustawy o VAT, dotyczące sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników. Przywołane powyżej rozporządzenie określa przykładowe metody obliczania prewspółczynnika dla jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego, takich jak urząd gminy, samorządowe jednostki budżetowe utworzone przez jednostki samorządu terytorialnego i samorządowego oraz inne jednostki przywołane w niniejszym akcie prawa.

Jak wspomniano powyżej, wskazane w Rozporządzeniu oraz ustawie o VAT metody obliczania prewspółczynnika stanowią jedynie przykłady, a zgodnie z treścią są art. 86 ust. 2h ustawy o VAT „[podatnik] może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji”.

Podatnicy mogą zatem stosować inną metodę określenia proporcji pod warunkiem, że metoda ta zapewnia bardziej dokładne, niż metoda wskazana w Rozporządzeniu, przyporządkowanie podatku naliczonego do czynności dających prawo do odliczenia oraz obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadających na działalność gospodarczą.

Mając powyższe na uwadze, Gmina stoi na stanowisku, iż będzie mogła zastosować inny niż wymienione w ustawie o VAT oraz w Rozporządzeniu sposób obliczania prewspółczynnika, precyzyjniej odpowiadający specyfice wykonywanych przez Gminę czynności i dokonywanych nabyć.

Taka sytuacja powinna mieć, zdaniem Wnioskodawcy, zastosowanie w szczególności w zakresie działań w obszarze zaopatrzenia w wodę i odbioru ścieków. Gmina wskazuje, że w jej ocenie, w przypadku konieczności obliczenia prewspółczynnika w ramach opisanego obszaru, powinna mieć do nich zastosowanie odrębna, indywidualnie dobrana metoda kalkulacji prewspółczynnika VAT.

Tym samym należy przyjąć, że w przypadku rozliczeń Gminy, jako metodę obliczenia prewspółczynnika, która w sposób najbardziej reprezentatywny będzie odpowiadać specyfice działalności i dokonywanych nabyć w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, należy uznać przedstawioną poniżej metodę opartą o klucz ilościowy.

Wskazana metoda polega na ustaleniu proporcji w oparciu o liczbę metrów sześciennych dostarczanej wody/odprowadzanych ścieków od Odbiorców zewnętrznych do łącznej liczby metrów sześciennych dostarczonej wody/odebranych ścieków realizowanych przez Gminę (tj. zarówno na rzecz Odbiorców zewnętrznych, jak i jednostek organizacyjnych Gmin oraz na cele przeciwpożarowe).

Gmina pragnie wskazać, iż prewspółczynnik metrażowy dla wodociągów obliczony został według następującego wzoru:

Woda dla OZ (m3)/(Woda dla OZ (m3) + Woda dla OW (m3) + PPOŻ (m3))

gdzie:

• OZ – oznacza Odbiorców zewnętrznych;

• OW – oznacza Odbiorców wewnętrznych;

• PPOŻ – oznacza zużycie na cele przeciwpożarowe.

Prewspółczynnik metrażowy dla kanalizacji obliczony został według następującego wzoru:

Ścieki od OZ (m3)/(Ścieki od OZ (m3) + Ścieki od OW (m3))

gdzie:

·      OZ – oznacza Odbiorców zewnętrznych;

·      OW – oznacza Odbiorców wewnętrznych;

Zdaniem Gminy powyżej przedstawiony sposób kalkulacji prewspółczynnika pozwala na określenie w precyzyjny, przejrzysty i dokładny sposób proporcji, w jakiej wydatki Gminy na gospodarkę wodnokanalizacyjną są wykorzystywane/używane do czynności opodatkowanych dających prawo do odliczenia podatku naliczonego, a jaka część wiąże się ze zużyciem własnym Gminy.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, iż celem złożenia niniejszego wniosku jest uzyskanie odpowiedzi w postaci potwierdzenia, iż w sytuacji, w której Gmina będzie w stanie zastosować opisany, bardziej reprezentatywny sposób obliczenia proporcji niż wskazany w ustawie o VAT i wydanym na jej podstawie Rozporządzeniu, właśnie taki sposób (metoda) powinien znaleźć zastosowanie jako „najbardziej odpowiadający specyfice” wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że prawidłowość takiego stanowiska – tj. możliwości zastosowania bardziej reprezentatywnej metody – znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Przede wszystkim należy wskazać, że analogiczne stanowisko zostało potwierdzone przez sądy WSA oraz NSA, które, powołując się na ustawę o VAT, uznały, iż w przypadku działalności wodno-kanalizacyjnej dopuszczalne jest stosowanie indywidualnego prewspółczynnika opartego na obiektywnych i mierzalnych kryteriach, co umożliwia proporcjonalne odliczenie podatku naliczonego.

Przedstawione przez nią stanowisko potwierdzone zostało również w innych wyrokach sądów WSA oraz NSA, które wskazały, że przy działalności wodno-kanalizacyjnej dopuszczalne jest stosowanie indywidualnego prewspółczynnika opartego na obiektywnych i mierzalnych kryteriach, co umożliwia proporcjonalne odliczenie podatku naliczonego – chociażby:

·      wyrok z 26 czerwca 2018 r., sygn. I FSK 219/18, NSA;

·      wyrok z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt. I FSK 1/21 NSA;

·      wyrok z 7 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 411/18 NSA;

·      wyrok z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt. I SA/Ke 104/19 WSA;

·      wyrok z 24 listopada 2021 r., sygn. akt. I SA/Gd 969/21 WSA.

W szczególności Gmina pragnie podkreślić, iż infrastruktura służąca dostarczaniu wody/odbieraniu ścieków jest/będzie wykorzystywana oraz zużywa się/będzie zużywać się przede wszystkim w związku ze świadczeniem usług na rzecz Odbiorców zewnętrznych względem Gminy. Dlatego też, w ocenie Gminy, proporcja wyliczona w oparciu o obiektywne kryterium ilościowe, na podstawie którego ustalane byłoby prawo do odliczenia podatku naliczonego w omawianym zakresie, w sposób reprezentatywny będzie odpowiadać specyfice działalności i dokonywanych nabyć.

Podsumowując, uwzględniając:

·      podstawowe zasady systemu VAT (w szczególności zasadę neutralności podatku);

·      przewidzianą przez ustawodawcę możliwość wyboru przez podatnika takiego prewspółczynnika, który odzwierciedli najwierniej prowadzoną przez niego działalność;

·      aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych;

·      racjonalność kalkulacji podatkowych.

Gmina, w zakresie, w jakim będzie musiała stosować prewspółczynnik w działalności wodnokanalizacyjnej, powinna mieć prawo do określenia takiej wartości prewspółczynnika dla wydatków związanych z tą działalnością, jaka będzie odpowiadać prowadzonej przez nią działalności w tym zakresie.

Końcowo Gmina wskazuje, że przedstawione przez nią stanowisko potwierdzone zostało również w licznych interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego, wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w tym m.in.:

·      interpretacja indywidualna z 27 listopada 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.529.2024.2.AAR;

·      interpretacja indywidualna z 26 czerwca 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.192.2024.2.KSA;

·      interpretacja indywidualna z 24 czerwca 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-2.4012.203.2024.2.SKJ;

·      interpretacja indywidualna z 19 czerwca 2024 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.309.2024.1.AK;

·      interpretacja indywidualna z 13 czerwca 2024 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.265.2024.1.KFK;

·      interpretacja indywidualna z 7 czerwca 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.231.2024.2.MK;

·      interpretacja indywidualna z 24 lipca 2023 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.447.2023.1.PRP;

·      interpretacja indywidualna z 2 czerwca 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.202.2023.1.KM;

·      interpretacja indywidualna z 17 kwietnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.97.2023.2.RMA;

·      interpretacja indywidualna z 22 lutego 2023 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.913.2022.1.MC;

·      interpretacja indywidualna z 25 lutego 2022 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.781.2021.2.RMA;

·      interpretacja indywidualna z 22 września 2021 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.454.2021.2.KT;

·      interpretacja indywidualna z 13 kwietnia 2021 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.12.2019.9.RK;

·      interpretacja indywidualna z 12 stycznia 2021 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.591.2020.1.SL.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·      stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz

·      zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Interpretację wydałem w oparciu o Państwa wskazanie, że „przedstawiony sposób kalkulacji prewspóczynnika pozwala/pozwoli na określenie w precyzyjny, przejrzysty i dokładny sposób proporcji, w jakiej wydatki Gminy na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną są wykorzystywane do czynności opodatkowanych dających prawo do odliczenia podatku naliczonego, a jaka część wiąże się ze zużyciem własnym Gminy. (…) Pozwala on na dokonanie rozliczeń podatkowych w sposób obiektywny i odzwierciedla charakter przedmiotowego rodzaju działalności wykonywanej przez Gminę, która w przeważającym stopniu stanowi działalność opodatkowaną VAT”. „Sposób obliczenia proporcji obiektywnie odzwierciedla/będzie odzwierciedlał część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy”. „(…) opisany sposób obliczenia prewspółczynnika, oparty o kryterium ilościowe, uznać należy za najdokładniejszy ze znanych Wnioskodawcy sposobów dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane”. „Każda dostawa wody i każdy odbiór ścieków (tj. przypadki w których możliwe jest zidentyfikowanie określonego odbiorcy świadczenia) będzie wliczane do kalkulacji proporcji według przyjętego przez Gminę sposobu przedstawionego we wniosku”.

Zastrzegam, że gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź kontroli celno-skarbowej zostanie ustalone, że metody przedstawione we wniosku, ocenione przez Państwa jako najbardziej reprezentatywne, nie zapewnią dokonania odliczenia podatku naliczonego od wydatków objętych opisem sprawy związanych bezpośrednio infrastrukturą wykorzystywaną w działalności wodociągowej/kanalizacyjnej wyłącznie w części przypadającej na działalność gospodarczą oraz nie będą obiektywnie odzwierciedlały części wydatków przypadających na działalność gospodarczą oraz na inne cele, a więc nie będą metodami najbardziej odpowiadającymi specyfice wykonywanej przez Państwa działalności i dokonywanych przez Państwa nabyć, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej: