0112-KDIL1-2.4012.315.2026.2.DM
Ustalenie, czy obciążenie przez spółdzielnię użytkowników garaży kosztami wykupu gruntu podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 19 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podlegania opodatkowaniu obciążenia przez Spółdzielnię użytkowników garaży kosztami wykupu gruntu oraz jego dokumentowania.
Uzupełnili go Państwo pismem z 2 września 2026 r. (wpływ 2 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Spółdzielnia mieszkaniowa „(…)” prowadzi działalność na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.
Celem spółdzielni jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin.
Przedmiotem działalności spółdzielni jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.
Spółdzielnia jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Spółdzielnia mieszkaniowa „(...)” posiada garaże na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do garażu oraz garaże o statusie odrębnej własności. Znajdują się one na gruncie będącym w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni.
Właściciele garaży dokonują opłat zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 558 ze zm.).
Spółdzielnia złożyła do Prezydenta Miasta (…) wniosek o sprzedaż w trybie bezprzetargowym (art. 198g ustawy o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.)) nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste na rzecz użytkowników wieczystych którymi są:
· Spółdzielnia mieszkaniowa (w zakresie garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa);
· właściciele garaży o statusie odrębnej własności.
Według informacji Urzędu Miasta, Spółdzielnia otrzyma za wykup gruntu fakturę bez podatku VAT.
Spółdzielnia kwotą za wykup gruntu obciąży użytkowników garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa, z tym że ci użytkownicy nie otrzymają udziału w gruncie, a wpłacona kwota stanowić będzie koszt wykupu gruntu przez Spółdzielnię, wynikający z proporcji udziału powierzchni użytkowej zajmowanych garaży.
Niektórzy właściciele wpłacają zaliczki tytułem wykupu gruntu i otrzymują fakturę z VAT 23%, ponieważ zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT garażom nie przysługuje zwolnienie. Część z nich dokona wpłaty jednorazowej po otrzymaniu ostatecznego rozliczenia. Opłata ta ustalona jest proporcjonalnie do wielkości udziałów poszczególnych garaży w stosunku do powierzchni działki. Po wykupie Spółdzielnia pozostanie wyłącznym właścicielem gruntu.
W związku z obciążeniem użytkowników garaży kosztami wykupu gruntu nie dochodzi do żadnego świadczenia wzajemnego.
Dokonanie wpłaty nie warunkuje możliwości korzystania z garaży ani w żaden sposób nie wpływa na zakres uprawnień do garaży.
Nie dojdzie do przekształcenia praw do gruntu.
Spółdzielnia nie będzie doliczać marży do kwot przypadających na poszczególne garaże.
Nadmieniają Państwo również, że właściciele garaży o statusie odrębnej własności będą indywidualnie wpłać kwoty za wykup gruntu bez podatku VAT bezpośrednio do Urzędu Miasta.
Doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego z 2 września 2026 r. (wpływ 2 września 2026 r.)
a) Kwoty pobierane przez Spółdzielnię stanowią odrębną należność przeznaczoną wyłącznie na pokrycie przypadającej na danego użytkownika części kosztu wykupu gruntu.
b) Koszty wykupu gruntu pobierane są od osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do garażu na podstawie (...) Statutu Spółdzielni Mieszkaniowej „(...)” w (…).
c) Zaliczki pobierane są na poczet wykupu gruntu (pierwsza część pytania z wniosku),
· stanowią odrębne wpłaty od bieżących opłat związanych z eksploatacją, utrzymaniem lub korzystaniem z garaży,
· zaliczki pobierane są wyłącznie od osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do garażu,
· zaliczki pobierane są tylko wyłącznie na wykup gruntu i będą zaliczone w całości na poczet obciążenia kosztami wykupu gruntu właścicieli spółdzielczych własnościowych praw do garaży.
Pytanie
Czy obciążenie przez Spółdzielnię użytkowników garaży posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do garażu kosztami wykupu gruntu, w sytuacji gdy użytkownicy ci nie nabywają udziału w gruncie, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i powinno zostać udokumentowane fakturą VAT, czy ewentualnie notą księgową bez VAT? Czy faktura za zaliczkę na wykup gruntu winna być wystawiona z VAT czy jednak udokumentowana notą księgową bez VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy opisane obciążenie nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT dostawą towaru jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
W opisanym zdarzeniu:
· Spółdzielnia nabywa grunt na własność,
· użytkownicy garaży nie nabywają udziału w gruncie,
· nie dochodzi do przeniesienia prawa własności ani udziału w gruncie.
Nie występuje zatem dostawa towarów.
Brak również przesłanek do zaliczenia zdarzenia jako świadczenie usług.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT usługą jest każde świadczenie na rzecz innego podmiotu za wynagrodzeniem.
Wpłaty użytkowników garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa:
· nie powodują nabycia nowego prawa majątkowego,
· nie zwiększają zakresu ich prawa do garażu,
· nie stanowią wynagrodzenia za indywidualne świadczenie na ich rzecz,
· mają charakter partycypacji w koszcie uregulowania stanu prawnego nieruchomości,
zatem brak jest bezpośredniego związku pomiędzy wpłatą a konkretnym świadczeniem ze strony Spółdzielni.
Obciążenie użytkowników garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa ma charakter wewnętrznego rozliczenia kosztów związanych z zarządzaniem nieruchomością.
Spółdzielnia nie osiąga z tego tytułu przysporzenia majątkowego ani nie działa w charakterze usługodawcy.
W ocenie Wnioskodawcy czynność ta pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT, a zatem nie powinna być udokumentowana fakturą VAT.
Wnioskodawca oświadcza, że opisane zdarzenie nie jest przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej ani kontroli skarbowej, oraz nie zostało rozstrzygnięte decyzją organu podatkowego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Przy czym, jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W art. 8 ust. 1 ustawy przewidziano, że:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Co istotne, usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W wyroku z 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie Apple and Pear Development Council stwierdził, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.
Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z 5 lutego 1981 r. C-154/80, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w przypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu – jak wskazał Trybunał – świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.
Na uwagę zasługuje też orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał zauważył, że czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Ponadto opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza zostały zdefiniowane w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, zgodnie z którymi:
1. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
2. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 558 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych”:
Celem spółdzielni mieszkaniowej, zwanej dalej „spółdzielnią”, jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu.
Na podstawie art. 1 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:
Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków.
Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych
Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.
W świetle art. 4 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:
Członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.
Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:
Właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu. Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.
Stosownie natomiast do art. 4 ust. 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:
Członkowie spółdzielni uczestniczą w kosztach związanych z działalnością społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię, jeżeli uchwała walnego zgromadzenia tak stanowi. Właściciele lokali niebędący członkami oraz osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, mogą odpłatnie korzystać z takiej działalności na podstawie umów zawieranych ze spółdzielnią.
Powinność ponoszenia ww. płatności przez podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych związana jest z wynikającym z art. 1 ust. 3 ustawy obowiązkiem spółdzielni mieszkaniowych zarządzania nieruchomościami stanowiącymi mienie samej spółdzielni lub mienie członków spółdzielni nabyte na podstawie ww. ustawy. Przepis ten czyni ze spółdzielni mieszkaniowej instytucjonalnego zarządcę nieruchomości, który zarządza nieruchomościami swoimi i swoich członków. Może także zarządzać innymi nieruchomościami o dowolnych funkcjach na mocy umowy zawartej z ich właścicielami. Działalność spółdzielni mieszkaniowej w zakresie zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej mienie i nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków jest obligatoryjną działalnością gospodarczą takiej spółdzielni (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt III CZP 21/02). W różnych prawach dotyczących takiego zarządu spółdzielnia będzie więc traktowana jak przedsiębiorca (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2002 r., sygn. akt II CK 374/02).
Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo działalność na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Celem Spółdzielni jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin. Przedmiotem działalności Spółdzielni jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Posiadają Państwo garaże na zasadzie spółdzielczego własnościowego prawa do garażu oraz garaże o statusie odrębnej własności. Znajdują się one na gruncie będącym w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni. Właściciele garaży dokonują opłat zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Złożyli Państwo do Prezydenta Miasta wniosek o sprzedaż (na podstawie art. 198g ustawy o gospodarce nieruchomościami) w trybie bezprzetargowym nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste na rzecz użytkowników wieczystych którymi są:
· Państwa Spółdzielnia mieszkaniowa (w zakresie garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa);
· właściciele garaży o statusie odrębnej własności.
Otrzymają Państwo za wykup gruntu fakturę bez podatku VAT. Kwotą za wykup gruntu obciążą Państwo użytkowników garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa, z tym że użytkownicy nie otrzymają udziału w gruncie, a wpłacona kwota stanowić będzie koszt wykupu gruntu przez Państwa, wynikający z proporcji udziału powierzchni użytkowej zajmowanych garaży. Niektórzy właściciele wpłacają zaliczki tytułem wykupu gruntu. Część z nich dokona wpłaty jednorazowej po otrzymaniu ostatecznego rozliczenia. Opłata ta ustalona jest proporcjonalnie do wielkości udziałów poszczególnych garaży w stosunku do powierzchni działki. Po wykupie Państwa Spółdzielnia pozostanie wyłącznym właścicielem gruntu. Wskazali Państwo, że w związku z obciążeniem użytkowników garaży kosztami wykupu gruntu nie dochodzi do żadnego świadczenia wzajemnego. Dokonanie wpłaty nie warunkuje możliwości korzystania z garaży ani w żaden sposób nie wpływa na zakres uprawnień do garaży. Nie dojdzie do przekształcenia praw do gruntu. Państwa Spółdzielnia nie będzie doliczać marży do kwot przypadających na poszczególne garaże. W uzupełnieniu wniosku doprecyzowali Państwo, że kwoty pobierane przez Państwa Spółdzielnię stanowią odrębną należność przeznaczoną wyłącznie na pokrycie przypadającej na danego użytkownika części kosztu wykupu gruntu. Koszty wykupu gruntu pobierane są od osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do garażu. Zaliczki pobierane są na poczet wykupu gruntu:
• stanowią odrębne wpłaty od bieżących opłat związanych z eksploatacja, utrzymaniem lub korzystaniem z garaży,
• zaliczki pobierane są wyłącznie od osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do garażu,
• zaliczki pobierane są tylko wyłącznie na wykup gruntu i będą zaliczone w całości na poczet obciążenia kosztami wykupu gruntu właścicieli spółdzielczych własnościowych praw do garaży.
Państwa wątpliwości dotyczą podlegania opodatkowaniu obciążenia przez Spółdzielnię użytkowników garaży kosztami wykupu gruntu oraz jego dokumentowania.
Odnosząc się do powyższego zaznaczyć należy, że zaistnienie czynności opodatkowanej ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy istnieje ścisły związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i otrzymywanym wynagrodzeniem, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami.
Jak Państwo wskazali, złożyli Państwo do Prezydenta Miasta wniosek o sprzedaż nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste na rzecz użytkowników wieczystych, którymi są Państwo – Spółdzielnia Mieszkaniowa (w zakresie garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa), oraz właściciele garaży o statusie odrębnej własności. Kwotą za wykup gruntu obciążą Państwo użytkowników garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa, z tym że użytkownicy Ci nie otrzymają udziału w gruncie, a wpłacona kwota stanowić będzie koszt wykupu gruntu przez Państwa Spółdzielnię, wynikający z proporcji udziału powierzchni użytkowej zajmowanych garaży. Wyłącznym właścicielem gruntu po wykupie pozostanie Państwa Spółdzielnia.
Tym samym użytkownicy garaży, którzy dokonają ww. wpłat, wystąpią w rozpatrywanej sprawie wyłącznie jako strona współfinansująca opisaną transakcję wykupu gruntu od Miasta. Wykupiony grunt, na którym posadowione są garaże, nie będzie stanowił własności tych użytkowników. W związku z dokonaniem ww. wpłat nie dojdzie zatem do dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
W opisanej sytuacji nie będą Państwo świadczyli również odpłatnej usługi, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Dokonywane przez użytkowników garaży wpłaty będą stanowić indywidualny wkład partycypacyjny w wykup gruntu od Miasta przez Państwa. Jednocześnie nie zobowiązali się Państwo do wykonywania jakichkolwiek czynności na rzecz użytkowników garaży dokonujących tych wpłat, zatem wpłat tych nie można traktować jako wynagrodzenie za świadczenie usług. Użytkownicy garaży nie będą zatem występować w charakterze odbiorcy konkretnych usług, a w opisanej sytuacji nie dojdzie do żadnej relacji zobowiązaniowej: świadczenie w zamian za wynagrodzenie.
W konsekwencji obciążenie użytkowników garaży, w zakresie garaży o statusie spółdzielczego własnościowego prawa, kosztami wykupu gruntu nie będzie stanowiło odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Odnosząc się do kwestii obowiązku wystawienia faktury należy wskazać, że w oparciu o art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie określonego zdarzenia gospodarczego, który powinien spełniać wymogi przewidziane przepisami prawa. Prawidłowość materialno-prawna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Podatnik wystawia fakturę m.in. w przypadku sprzedaży towaru lub usługi. Faktura jest zatem dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego i jest związana nierozerwalnie z powstaniem obowiązku podatkowego.
Zatem, skoro obciążenie użytkowników garaży posiadających spółdzielcze własnościowe prawa do garaży kosztami wykupu gruntu nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to mając na uwadze przepis art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, brak jest podstaw do dokumentowania jej przy wykorzystaniu faktur.
Odnosząc się natomiast do wpłat dokonywanych przez użytkowników garaży przed dokonaniem przez Państwa Spółdzielnię wykupu gruntu, należy wskazać, że wpłaty stanowiące zaliczki nie tworzą samodzielnego bytu podatkowego, lecz są ściśle związane z konkretnym świadczeniem i nie można rozpatrywać ich jako czynności „oderwanej” od wykupu gruntu. Nie są one dodatkowymi czynnościami, lecz są integralnie związane z dostawą towarów, na poczet których zostały uiszczone.
Dokonując zatem przyjęcia ww. wpłat (zaliczek), opodatkowanie podatkiem od towarów i usług powinno być adekwatne do opodatkowania właściwego dla sprzedaży danego towaru, której dotyczy regulowana zaliczka.
Jak wskazano powyżej, obciążenie użytkowników garaży kosztami wykupu gruntu nie stanowi ani odpłatnej dostawy towarów, ani odpłatnego świadczenia usług podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Tym samym również wcześniejsze wpłaty dokonywane na poczet tych kosztów nie stanowią wpłat na poczet czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.
Podsumowując, stwierdzam, że obciążenie przez Państwa Spółdzielnię użytkowników garaży posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do garażu, kosztami wykupu gruntu, w sytuacji gdy użytkownicy ci nie nabywają udziału w gruncie, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie powinno zostać udokumentowane fakturą. Również wpłaty zaliczkowe na poczet tych kosztów nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT i nie wymagają wystawienia faktury zaliczkowej.
Zatem Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie określają dokumentu, którym Państwa Spółdzielnia powinna udokumentować obciążenie przez Państwa Spółdzielnię użytkowników garaży, posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do garażu, kosztami wykupu gruntu. Tym samym brak jest przeciwwskazań na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług do udokumentowania tego obciążenia innym dokumentem, np. notą księgową. Należy jednak zaznaczyć, że dokument taki nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taki nie jest objęty regulacją tych przepisów.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów