0112-KDIL1-2.4012.308.2026.2.HM

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

25 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa odzyskania podatku od towarów i usług w związku z wydatkami poniesionymi na realizację projektu pn. „(…)”.

Uzupełnili go Państwo pismem z 23 lipca 2026 r. (wpływ 23 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Związek Międzygminny „(…)” na podstawie przepisów ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) w drodze zatwierdzonych porozumień a następnie podjętych uchwał rad zainteresowanych gmin wchodzących w skład Związku został powołany w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych, które zostały zawarte w podjętym w drodze uchwały statucie Związku.

Jak wynika ze statutu, Gminy scedowały na Związek zadania własne z zakresu gospodarki odpadami. Scedowanie ww. zadań związane było z nowelizacją ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która weszła w życie 1 stycznia 2012 r. Znowelizowane przepisy ustawy wyznaczyły gminom nowe obowiązki w zakresie gospodarki odpadami, jednocześnie dopuszczając możliwość wykonywania tych zadań przez związek międzygminny.

Wobec powyższego, Związek stworzył system gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie wszystkich gmin członkowskich, który sukcesywnie jest rozwijany i rozbudowywany.

Związek Międzygminny „(…)” jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT).

Związek Międzygminny „(…)” złożył wniosek o dofinansowanie do projektu pn. "(…)” w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla (…).

Celem planowanej inwestycji jest poprawienie systemu gospodarki odpadami na terenie Gminy (…). Projekt ma na celu stworzenie nowoczesnej, kompleksowo wyposażonej infrastruktury, która w sposób bezpośredni przyczyni się do zwiększenia ilości i jakości odpadów zbieranych selektywnie od (...) mieszkańców, ograniczenia masy odpadów trafiających na składowiska oraz wzmocnienia i promowania lokalnego systemu gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ).

Przedmiotem inwestycji jest budowa Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) dla Gminy (…), zlokalizowanego przy ul. (…) na działkach nr ewid. (…), (…) i (…) w miejscowości (…).

Zakres rzeczowy inwestycji obejmuje kompleksową rozbudowę i modernizację poprzez:

1.  Prace budowlane – budowa utwardzonego, szczelnego placu manewrowego, budowa budynku socjalno-biurowego z salką edukacyjną, budowa wiaty nad kontenerami, budowa zadaszenia łukowego nad boksami, a także budowa magazynów na odpady niebezpieczne, ZSEE oraz Punktu Ponownego Użycia Rzeczy wraz z warsztatem.

2.  Wyposażenie – nowa, min. 40t waga samochodowa oraz ładowarka teleskopowa z osprzętem (widły, zamiatarka, pług) do obsługi obiektu, kompletny zestaw kontenerów i pojemników.

3.  Elementy proekologiczne i edukacyjne – w ramach projektu zainstalowana zostanie instalacja fotowoltaiczna o mocy 10 kWp z magazynem energii, a także energooszczędne oświetlenie LED i monitoring wizyjny terenu. Powstaną elementy zielonej infrastruktury (ogrody wertykalne) oraz system rozsączania wód opadowych. Integralną częścią projektu będzie ekologiczna ścieżka edukacyjna wyposażona w tablice edukacyjne, ławki i pokazowe kompostowniki.

Projekt będzie realizowany w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Harmonogram zakłada przygotowanie dokumentacji projektowej w okresie (…). Realizacja prac budowlanych i montażowych, dostawy wyposażenia, działania edukacyjne oraz nadzór inwestorski zaplanowano na okres (…).

Po zakończeniu inwestycji operatorem obiektu pozostanie Wnioskodawca ZM „(…)”. Wybudowany PSZOK umożliwi mieszkańcom bezpłatne oddawanie szerokiej gamy – ponad (…) frakcji odpadów komunalnych, w tym odpadów problemowych i niebezpiecznych.

Odpady, które trafiają na PSZOK od mieszkańców są przyjmowane w ramach uiszczanej przez właścicieli nieruchomości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Większość frakcji odpadów z PSZOK-u będzie odbierana i zagospodarowywana przez recyklerów za odpłatnością (Związek ponosi koszt na podstawie otrzymanych faktur).

Wyjątkiem są frakcje odpadów ze szkła, zużytego sprzętu RTV i AGD, złomu i zużytych baterii, opakowań z drewna za które Związek otrzymuje dochody na podstawie faktur wystawionych przez Związek (podatek VAT od faktur sprzedaży jest odprowadzany do US).

Realizacja projektu bezpośrednio przełoży się na poprawę efektywności gminnego systemu gospodarki odpadami i pozwoli gminie osiągnąć w przyszłości cele recyklingowe narzucone przepisami krajowymi i unijnymi. Poziom odpadów zbieranych selektywnie, w pierwszym pełnym roku kalendarzowym po zakończeniu realizacji projektu osiągnie powyżej (…)%.

Projekt zakłada realizację działań edukacyjnych, informacyjnych i działania edukacyjne również poza PSZOK, których celem jest podniesienie świadomości ekologicznej.

W związku z powyższym, Związek realizując ww. zadanie, nie będzie prowadził jakiejkolwiek sprzedaży opodatkowanej. Przedmiot inwestycji będzie służył działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Związek tym samym w żaden sposób nie może odzyskać podatku VAT.

Związek Międzygminny w złożonym wniosku o dofinansowanie zaliczył VAT do kosztów kwalifikowanych zadania. Wobec powyższego niezbędne jest uzyskanie interpretacji indywidualnej w sprawie braku możliwości odzyskania podatku VAT przez Związek Międzygminny „(…)” w całości lub w części, zarówno w trakcie ponoszenia kosztów na inwestycję jak i po jej zakończeniu.

Wnioskodawca uznaje, że chce ująć cały podatek naliczony VAT jako koszt (wydatek) kwalifikowany, ze względu na przepis art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który nie daje możliwości odzyskania (odliczenia) podatku naliczonego od towarów i usług, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Uzupełnienie i doprecyzowanie zdarzenia przyszłego

Ad 1

Faktury za nabyte towary i usługi w związku z realizacją projektu pn. „(…)” będą wystawione na Związek Międzygminny „(…)”, który jest organizatorem systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w gminach członkowskich.

Ad 2

Przyjęte nieodpłatnie frakcje odpadów od mieszkańców, które na chwilę obecną ulegają odsprzedaży to:

·     sprzedaż frakcji zużytego sprzętu RTV i AGD jest opodatkowana stawką (…) % (PKWiU 38.11.49.0),

·     sprzedaż frakcji zużytych baterii jest opodatkowana stawką (…) % (PKWiU 38.12.27),

·     sprzedaż złomu jest opodatkowana stawką (…) % (PKWiU 38.11.58) – złom pochodzi z wysegregowania odpadów wielkogabarytowych

·     sprzedaż opakowań z drewna jest opodatkowana stawką (…) % (PKWiU 38.32.12.0) – opakowania z drewna pochodzą z wysegregowania odpadów wielkogabarytowych

·     natomiast odpady szklane są zbierane z gniazd recyklingowych oraz u źródła przez operatora, który obsługuje odbiór odpadów spod posesji, a potem trafiają do recyklera.

Sprzedaż frakcji to czynność wtórna. Fakt, że Związek odsprzedaje posegregowane frakcje (np. zużyty sprzęt RTV/AGD, zużyte baterie, złom itp.) i nalicza od tego VAT, nie zmienia głównego celu poniesionych wcześniej kosztów. Odsprzedaż surowców jest jedynie konsekwencją wcześniejszego (nieopodatkowanego) wypełnienia ustawowych obowiązków wynikających z ustawy o odpadach, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Odsprzedaż surowców ma charakter marginalny i niesamoistny. Ze względów ostrożnościowych

Związek nie odlicza VAT częściowo za pomocą tzw. prewspółczynnika metrażowego lub przychodowego. Podatek VAT wynikający z powyższych faktur jest odprowadzany w całości do Urzędu Skarbowego.

Czynności wtórne wystąpią po zakończeniu prac inwestycyjnych, czyli w momencie oddania do użytku wybudowanego PSZOK-u. Poniższe frakcje odpadów będą przyjmowane nieodpłatnie od mieszkańców w ramach wnoszonej przez nich tzw. opłaty śmieciowej, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi to dochód publicznoprawny jednostki samorządu terytorialnego (gminy/Związku). Posiada ona charakter lokalnej daniny publicznej i ma celowy charakter – pozyskane środki mogą być przeznaczone wyłącznie na finansowanie systemu gospodarki odpadami (np. odbiór, transport, unieszkodliwianie, funkcjonowanie PSZOK-u, obsługę administracyjną systemu) i nie mogą zasilać innych wydatków gminy (w naszym przypadku Związku). Odpady, które trafią nieodpłatnie zostają one zagospodarowywane kosztem Związku, a część odpadów wyselekcjonowanych surowców wtórnych ulega odsprzedaży recyklerom. Koszt zagospodarowania odpadów (faktura od recyklerów/firm wywozowych) jest ponoszony w celu obsługi systemu publicznego, a nie prowadzenia działalności komercyjnej.

Ewentualne uzyskanie surowców wtórnych do sprzedaży jest jedynie ubocznym i wtórnym efektem realizacji ustawowych obowiązków ochrony środowiska. Skoro pierwotnym powodem poniesienia kosztu było wykonanie zadania publicznego, to związek ze sprzedażą opodatkowaną surowców uważa się za zbyt daleki i niesamoistny.

Ad 3

Tak. Wnioskodawca będzie w stanie wyodrębnić wydatki poniesione na instalację fotowoltaiczną wraz z magazynem energii od pozostałych wydatków poniesionych w ramach realizacji projektu.

Ad 4

Nie. W związku z montażem instalacji fotowoltaicznej Wnioskodawca nie będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii. Instalacja będzie funkcjonowała w układzie off-grid, tj. bez możliwości wprowadzania wyprodukowanej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej.

Ad 5

Nie. Instalacja fotowoltaiczna, biorąc pod uwagę jej planowaną moc, spełniałaby parametry mikroinstalacji, jednak instalacja będzie funkcjonowała jako instalacja off-grid, bez wprowadzania energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej, nie spełnia więc definicji mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Ad 6

Nie. W związku z funkcjonowaniem instalacji fotowoltaicznej w układzie off-grid Wnioskodawca nie będzie zawierał z przedsiębiorstwem energetycznym umowy dotyczącej wprowadzania do sieci ani rozliczania energii elektrycznej wytworzonej przez przedmiotową instalację. W konsekwencji Wnioskodawca nie będzie otrzymywał wynagrodzenia z tytułu energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną.

Ad 7-11

Nie. Wnioskodawca nie będzie wprowadzał energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej. W związku z powyższym nie będzie korzystał ani z rozliczenia ilościowego, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii, ani z rozliczenia wartościowego, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 tej ustawy. Dla Wnioskodawcy nie będzie prowadzone konto prosumenta. Nie wystąpi również nadwyżka energii wprowadzana do sieci, która mogłaby zostać wykorzystana lub rozliczona w późniejszym terminie. Energia wytwarzana przez instalację będzie zużywana na potrzeby własne PSZOK lub magazynowana w magazynie energii.

W modelu finansowym uwzględniono funkcjonowanie instalacji fotowoltaicznej oraz magazynu energii, których celem jest ograniczenie zapotrzebowania obiektu na energię elektryczną pobieraną z sieci, optymalizacja kosztów bieżącej eksploatacji PSZOK oraz maksymalizacja autokonsumpcji energii elektrycznej wytwarzanej na potrzeby własne obiektu.

Ad 12

Instalacja fotowoltaiczna wraz z magazynem energii będzie wykorzystywana wyłącznie na potrzeby własne Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Energia elektryczna wytwarzana przez instalację będzie zużywana na potrzeby funkcjonowania infrastruktury PSZOK oraz ładowania pojazdów elektrycznych obsługujących PSZOK. Nadmiar energii będzie gromadzony w magazynie energii. Energia nie będzie przedmiotem sprzedaży ani nie będzie wprowadzana do sieci elektroenergetycznej. Funkcjonowanie instalacji fotowoltaicznej oraz magazynu energii, których celem jest ograniczenie zapotrzebowania obiektu na energię elektryczną pobieraną z sieci, optymalizacja kosztów bieżącej eksploatacji PSZOK oraz maksymalizacja autokonsumpcji energii elektrycznej wytwarzanej na potrzeby własne obiektu.

Instalacja będzie służyła działalności związanej z realizacją przez Związek zadań publicznych w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi, zasadniczo stanowiącej czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Nie będzie wykorzystywana do sprzedaży energii elektrycznej ani innych czynności opodatkowanych związanych z wytwarzaniem energii.

Ad 13

Pozostałe wydatki w ramach projektu „(…)”, które wystąpią w trakcie realizacji inwestycji to m.in.

a)  prace projektowe i formalne: opracowanie dokumentacji projektowo-budowlanej, uzyskanie wymaganych zezwoleń i decyzji środowiskowych,

b)  specjalistyczne wyposażenie: zakup kontenerów, specjalnych pojemników na odpady niebezpieczne, wag najazdowych oraz sprzętu do punktów napraw i ponownego użycia,

c)  promocja projektu: tablice informacyjne i pamiątkowe (wymagane szczególnie przy dofinansowaniach ze środków unijnych).

Po zakończonej inwestycji wystąpią wydatki m.in. na:

a)  działania informacyjno-edukacyjne: kampanie promujące prawidłową segregację odpadów, lekcje ekologiczne dla szkół oraz ulotki czy broszury informacyjne,

b)  bieżące funkcjonowanie PSZOK-u: pokrycie kosztów pracowniczych, ubezpieczenia, ochrony obiektu, wywozu zebranych odpadów czy bieżących przeglądów technicznych.

Pozostałe towary i usługi nabywane w ramach projektu będą wykorzystywane do realizacji zadań publicznych Związku związanych z prowadzeniem PSZOK, tj. do przyjmowania od mieszkańców selektywnie zebranych odpadów komunalnych oraz zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu gospodarki odpadami.

W tym podstawowym zakresie będą one służyć czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie część infrastruktury PSZOK może pozostawać w pośrednim związku z czynnościami opodatkowanymi VAT polegającymi na odpłatnym przekazywaniu wybranych frakcji odpadów, takich jak szkło, ZSEE, złom, zużyte baterie czy opakowania z drewna. Nie przewiduje się wykorzystania infrastruktury do czynności zwolnionych z podatku VAT.

Zdaniem wnioskodawcy – od wydatków związanych z budową PSZOK-u nie można odliczyć podatku VAT, ponieważ inwestycja jest finansowana z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W takim scenariuszu nie zostaje spełniona podstawowa przesłanka z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, czyli związek zakupów z prowadzeniem działalności opodatkowanej. Cały proces od momentu zbierania odpadów od mieszkańców w ramach tzw. opłaty śmieciowej, aż po przekazanie ich recyklerowi – stanowi realizację przejętych przez Związek zadań własnych gminy o charakterze publicznoprawnym. Związek, pobierając opłatę od mieszkańców i organizując system, działa jako organ władzy publicznej (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT), przez co ta czynność w ogóle nie podlega pod ustawę o VAT (nie jest opodatkowana).

Ad 14

W zakresie, w jakim możliwe będzie bezpośrednie przyporządkowanie określonych wydatków do danego rodzaju czynności, Związek dokona takiego przyporządkowania.

W szczególności możliwe będzie odrębne wyodrębnienie wydatków dotyczących instalacji fotowoltaicznej wraz z magazynem energii.

W przypadku wydatków wspólnych dotyczących infrastruktury PSZOK, które będą służyły zarówno realizacji zadań publicznych niepodlegających opodatkowaniu VAT, jak i pozostawały w związku z czynnościami opodatkowanymi, nie będzie możliwe bezpośrednie przyporządkowanie całości podatku naliczonego wyłącznie do jednego rodzaju działalności.

Ad 15

Tak. Całość energii elektrycznej wytworzonej przez instalację fotowoltaiczną będzie przeznaczona na potrzeby własne PSZOK, w tym na bieżące zasilanie infrastruktury i urządzeń oraz ładowanie magazynu energii. Instalacja będzie funkcjonowała w układzie off-grid, tj. bez możliwości wprowadzania wyprodukowanej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej. Wnioskodawca nie będzie sprzedawał energii, nie będzie rozliczał nadwyżek energii z przedsiębiorstwem energetycznym ani nie będzie uzyskiwał z tego tytułu wynagrodzenia.

Pytanie

Czy Związek Międzygminny „(…)”, będąc czynnym podatnikiem podatku VAT w związku z realizowaną inwestycją, wydatkami poniesionymi na realizację projektu pn. "(…)” ma prawo odzyskania podatku od towarów i usług, skoro efekty realizowanego zadania nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie Związek Międzygminny „(…)” nie ma możliwości odzyskania podatku od towarów i usług naliczonego w związku z realizacją zadania pn. „(…)” w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla (…), ponieważ jego efekty nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi wykonanymi przez Związek.

Realizując zadania publiczne, zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, Wnioskodawca nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Oznacza to, iż Związek Międzygminny „(…)” nie ma prawa do zwrotu podatku VAT poprzez odliczenie podatku naliczonego, gdyż nie spełnia dyspozycji art. 86 ust. 1 ustawy z 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, przedmiot inwestycji nie będzie miał żadnego związku z czynnościami opodatkowanymi. Związek ma więc prawo do potraktowania podatku jako kosztu kwalifikowanego.

Zakupione w ramach projektu towary i usługi nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych – używane będą wyłącznie nieodpłatnie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Art. 87 ust. 1 ustawy o VAT stanowi:

Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 - ust. 6 ustawy.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:

Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h oraz art. 90 ustawy.

Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:

Z art. 86 ust. 2d ustawy wynika, że:

Zgodnie z art. 86 ust 2g ustawy:

W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:

Natomiast z treści art. 86 ust. 22 ustawy wynika, że:

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

W rozporządzeniu tym zostali wskazani podatnicy, do których przepisy w nim zawarte się odnoszą. Są to: jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

Stosownie do § 2 pkt 8 ww. rozporządzenia:

Z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego, jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych, tj. dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, jednostki budżetowej, zakładu budżetowego.

Powyższe rozporządzenie wprowadza też wzory, według których wyznaczane są sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Metody te mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą podatku od towarów i usług.

I tak, na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia:

W myśl § 2 pkt 4 rozporządzenia:

W świetle § 2 pkt 9 rozporządzenia

Z kolei na mocy § 3 ust. 5 rozporządzenia:

Należy zauważyć, że powołany wyżej przepis art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Zgodnie z tą normą, w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług, wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytania należy ustalić czy Inwestycja, realizowana w ramach Projektu pn. „(…)” będzie miała związek z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Zauważyć należy, że jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem.

W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”, zgodnie z którym:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

·      podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa,

oraz

·      podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):

Jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że:

Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

Jak stanowi art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2026 r. poz. 68), zwana dalej ustawą o OZE:

Zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy o OZE:

Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:

W myśl z art. 4 ust. 1 ustawy o OZE:

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

W świetle art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a - 7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Jednocześnie zauważenia wymaga, że do 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2018 r. poz. 1276). Co do zasady zatem, czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowić mogą czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE C-219/12.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Złożyli Państwo wniosek o dofinansowanie do projektu pn. „(…)” w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla (…).

Celem planowanej Inwestycji jest poprawienie systemu gospodarki odpadami na terenie Gminy (…). Przedmiotem inwestycji jest budowa Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) dla Gminy (…).

Zakres rzeczowy inwestycji obejmuje kompleksową rozbudowę i modernizację poprzez:

1.  Prace budowlane – budowa utwardzonego, szczelnego placu manewrowego, budowa budynku socjalno-biurowego z salką edukacyjną, budowa wiaty nad kontenerami, budowa zadaszenia łukowego nad boksami, a także budowa magazynów na odpady niebezpieczne, ZSEE oraz Punktu Ponownego Użycia Rzeczy wraz z warsztatem.

2.  Wyposażenie – nowa, min. 40t waga samochodowa oraz ładowarka teleskopowa z osprzętem (widły, zamiatarka, pług) do obsługi obiektu, kompletny zestaw kontenerów i pojemników.

3.  Elementy proekologiczne i edukacyjne – w ramach projektu zainstalowana zostanie instalacja fotowoltaiczna o mocy 10 kWp z magazynem energii, a także energooszczędne oświetlenie LED i monitoring wizyjny terenu. Powstaną elementy zielonej infrastruktury (ogrody wertykalne) oraz system rozsączania wód opadowych. Integralną częścią projektu będzie ekologiczna ścieżka edukacyjna wyposażona w tablice edukacyjne, ławki i pokazowe kompostowniki.

Faktury za nabyte towary i usługi będą wystawione na Państwa. Projekt będzie realizowany w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Harmonogram zakłada przygotowanie dokumentacji projektowej w okresie od (…) kwartału (…) r. do (…) kwartału (…) r., a realizacja prac budowlanych i montażowych, dostawy wyposażenia, działania edukacyjne oraz nadzór inwestorski zaplanowano na okres od (…) kwartału (…) r. do końca (…) kwartału (…) r.

Po zakończeniu inwestycji operatorem obiektu pozostaną Państwo.

Wybudowany PSZOK umożliwi mieszkańcom bezpłatne oddawanie szerokiej gamy frakcji odpadów komunalnych. Odpady, które trafiają do PSZOK od mieszkańców są przyjmowane w ramach uiszczanej przez właścicieli opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Większość frakcji odpadów PSZOK będzie odbierana i zagospodarowana przez recyklerów za odpłatnością – Państwo ponoszą koszt na podstawie otrzymanych faktur. Wyjątkiem są frakcje odpadów ze szkła, zużytego sprzętu RTV i AGD, złomu i zużytych baterii, opakowań z drewna za które otrzymują Państwo dochody na podstawie faktur, w której wykazany jest podatek od towarów i usług ((…)%). Podatek VAT w całości odprowadzany jest do Urzędu Skarbowego.

Biorąc pod uwagę instalację fotowoltaiczną, która jest przedmiotem projektu nie będą Państwo prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy.

Instalacja będzie funkcjonowała w układzie off-grid, tj. bez możliwości wprowadzania wyprodukowanej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej. Będzie stanowić mikroinstalację.

Nie będą Państwo zawierać umowy z przedsiębiorstwem energetycznym.

Nie będzie prowadzone dla Państwa konto prosumenta, ani nie wystąpi nadwyżka energii, która wprowadzona do sieci, która mogłaby zostać wykorzystana lub rozliczana w późniejszym terminie. Instalacja będzie wykorzystywana wyłącznie na potrzeby własne Państwa.

Pozostałe wydatki w ramach projektu będą wykorzystywane do realizacji zadań Państwa związanych z prowadzeniem PSZOK będą służyć czynnością niepodlegającym oraz będą pozostawać w pośrednim związku z czynnościami opodatkowanymi polegającymi na odpłatnym przekazaniu wybranych frakcji odpadów.

W przypadku wydatków wspólnych dotyczących infrastruktury, które będą służyły zarówno realizacji zadań publicznych niepodlegających opodatkowaniu VAT, jak i pozostawały w związku z czynnościami opodatkowanymi, nie będą mieli Państwo możliwości bezpośrednio przyporządkować całości podatku naliczonego wyłącznie do jednego rodzaju działalności.

Państwa wątpliwości, dotyczą braku prawa odzyskania podatku od towarów i usług w związku z wydatkami poniesionymi na realizację projektu pn. „(…).

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, nie będą Państwo wprowadzali energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację do sieci elektrycznej dystrybutora. Instalacja fotowoltaiczna będzie pracowała z tzw. blokadą wysyłki energii do sieci elektrycznej (tzw. off-grid), tj. będą przesyłały wyprodukowaną przez instalację fotowoltaiczną energię elektryczną do bieżącego zużycia na potrzeby własne i jednocześnie nadwyżkę do magazynu. Nie będą Państwo sprzedawali nadwyżek energii do przedsiębiorstwa energetycznego. Powstała instalacja będzie wykorzystywana wyłącznie na własne potrzeby Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych.

A zatem, w związku z niewprowadzaniem energii do sieci nie będą Państwo dokonywali na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów (energii) w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy. Wobec tego, Państwa działań w zakresie budowy instalacji fotowoltaicznej i wytwarzaniem w niej energii elektrycznej nie należy rozpatrywać jako prowadzenie działalności gospodarczej w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy.

Wskazali Państwo również, że dokonują Państwo sprzedaży frakcji odpadów ze szkła, zużytego sprzętu RTV i AGD, złomu i zużytych baterii, opakowań z drewna. Wystawiają Państwo faktury oraz naliczają do nich podatek VAT. W konsekwencji będą wykorzystywać Państwo powstałą Infrastrukturę w tym zakresie również do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Biorąc pod uwagę opis sprawy, powstałą w ramach projektu infrastrukturę będą Państwo wykorzystywać zarówno do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, jak i w niewielkim zakresie również do czynności opodatkowanych podatkiem VAT (sprzedaż niektórych frakcji odpadów).

Z treści wniosku wynika, że nie są Państwo w stanie dokonać alokacji bezpośredniej ponoszonych wydatków, tj. przyporządkować do poszczególnych rodzajów działalności wykonywanej za pośrednictwem PSZOK, tj. do działalności gospodarczej (czynności opodatkowane) oraz działalności innej niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT).

Zatem w analizowanej sprawie w związku z wykorzystywaniem, w ramach realizacji ww. Inwestycji, nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej (opodatkowanej podatkiem VAT) oraz niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem, przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego jedynie w takim zakresie, w jakim towary i usługi będą służyły wyłącznie do wykonywania przez Państwa czynności opodatkowanych podatkiem VAT, przy wykorzystaniu sposobu określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2h ustawy i § 3 ust. 2 rozporządzenia, dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.

Tym samym, w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 87 ust. 1 ustawy, będą mogli Państwo również ubiegać się o zwrot podatku VAT.

Podsumowując, stwierdzam, że będą mieli Państwo prawo do częściowego odliczenia, a więc i odzyskania podatku VAT od wydatków poniesionych na realizację Projektu pn. „(…)” z wykorzystaniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust 2a-2h ustawy i § 3 ust. 2 rozporządzenia.

Tym samym Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym, Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.