0112-KDIL1-2.4012.279.2026.2.MR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w zakresie braku opodatkowania czynności naprawy słupów oświetleniowych uszkodzonych przez kierowcę pojazdu mechanicznego wykonanej przez Spółkę, której koszt został zwrócony Spółce przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 20 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie:

·     braku opodatkowania czynności naprawy słupów oświetleniowych uszkodzonych przez kierowcę pojazdu mechanicznego wykonanej przez Spółkę, której koszt został zwrócony Spółce przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

·     obliczenia kwoty podatku należnego poprzez ustalenie kwoty VAT w stu od kwoty otrzymanego odszkodowania – w przypadku twierdzącej odpowiedzi na pytanie nr 1 (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);

·     momentu powstania obowiązku podatkowego z chwilą wystawienia faktury przez Spółkę, a w przypadku niewystawienia faktury, w dacie upływu terminu do jej wystawienia – w przypadku twierdzącej odpowiedzi na pytanie nr 1 (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);

·     obowiązku wystawienia faktury dla nabywcy (Miasta) dokumentującej wykonane świadczenia naprawy słupów oświetleniowych – w przypadku twierdzącej odpowiedzi na pytanie nr 1 (pytanie oznaczone we wniosku nr 4).

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 27 lipca 2026 r. (wpływ 3 sierpnia 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

X jest jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której wspólnikiem jest spółka komunalna, której wszystkie udziały należą do Gminy (…) (zwanej dalej „Miastem”). X (zwana dalej „Spółką” lub „Wnioskodawcą”) jest podmiotem świadczącym usługi użyteczności publicznej na terenie Miasta (…).

Głównym sposobem uzyskiwania zleceń na realizację tych usług jest otrzymywanie zamówień od Miasta w tzw. niekonkurencyjnym trybie (tzw. zamówienia in house) zgodnie z przepisami art. 214 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320 ze zm.). Początkowo Spółce zlecane przez Miasto były wyłącznie konkretne usługi związane z odbiorem odpadów komunalnych oraz z oczyszczaniem letnim i zimowym miasta, a także związane z szeroko pojętym utrzymaniem zieleni. (…)

2 stycznia 2026 r. Spółka zawarła umowę z Miastem, której przedmiotem była realizacja szeregu odrębnych zadań. Jednym z tych zadań jest „utrzymanie (eksploatacja i konserwacja) oświetlenia dróg i terenów (…)”.

W umowie z Miastem zastrzeżono, iż: „W przypadku zniszczenia lub uszkodzenia mienia Zamawiającego w trakcie realizacji przedmiotu Umowy, Wykonawca, w porozumieniu z Zamawiającym, jest zobowiązany do przywrócenia go do stanu poprzedniego poprzez zakup, naprawę bądź odtworzenie we własnym zakresie i na własny koszt, lub pokrycia kosztów zakupu, naprawy lub odtworzenia”.

Wynagrodzenie za wykonanie całej umowy ustalono na (…) brutto, w tym utrzymanie (eksploatacja i konserwacja) oświetlenia dróg i terenów miasta (…) na (…) brutto. Jest to wynagrodzenie ryczałtowe, która wedle postanowień umowy: „uwzględnia wszelkie koszty ponoszone przez Wykonawcę związane z należytym wykonaniem przedmiotu Umowy”. Powyższe wynagrodzenie ryczałtowe jest jednak wynagrodzeniem maksymalnym, co oznacza, że Spółce należy się w każdym miesiącu wynagrodzenie należne wedle cen jednostkowych za dane rzeczywiście wykonane pojedyncze świadczenia składające się na zadanie pn. „(…)”. Maksymalne wynagrodzenie obliczono przyjmując, że utrzymanie oświetlenia obejmuje utrzymanie (…) opraw oświetleniowych starszego typu, za których utrzymanie należy się (…) netto za sztukę na miesiąc oraz (…) opraw oświetleniowych nowszego typu, za których utrzymanie należy się (…) za sztukę na miesiąc.

W ten sposób ustalono maksymalne wynagrodzenie ryczałtowe za to zadanie, natomiast Spółce należy się wynagrodzenie maksymalnie do wyżej określonej wartości. Rzeczywiście zatem np. jeśli Spółka wykona w danym miesiącu wymianę źródeł światła w 200 oprawach, wymianę bezpieczników słupowych w 100 słupach oraz sprawdzanie i regulację zegarów sterujących w 300 słupach, to należy jej się wynagrodzenie za te rzeczywiście wykonane prace, a ryczałtowo określone roczne maksymalne wynagrodzenie brutto za to zadanie stanowi jedynie górną granicę przysługującego Spółce wynagrodzenia.

Obowiązki Spółki w zakresie realizacji zadania pn. „(…)” doprecyzowano z kolei w załączniku do umowy, w którym wskazano, iż: „Zakres rzeczowy utrzymania oświetlenia obejmuje w szczególności:

·     przeglądy oświetlenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (…)

·     wymianę lub naprawę uszkodzonych: źródeł światła, opraw, elementów zabezpieczeń, kabli ziemnych (wraz z przywróceniem terenu), sieci napowietrznych, szaf oświetleniowych, słupów, drzwiczek, wnęk słupowych i innych stwierdzonych usterek,

·     malowanie słupów lub ich części, konstrukcji wsporczych, wysięgników, drzwiczek, wnęk słupowych, wolnostojących szaf oświetlenia oraz innych elementów oświetlenia w ilości do 300 szt. punktów (opraw) rocznie według harmonogramu uzgodnionego z Zamawiającym,

·     czyszczenie opraw i odbłyśników w ilości do 500 punktów (opraw) rocznie, w miesiącach od kwietnia do października, według harmonogramu uzgodnionego z Zamawiającym do końca marca każdego roku obowiązywania umowy,

·     wycinkę drzew i gałęzi przesłaniających światło latarni wraz z uprzątnięciem terenu,

·     wykonywanie ustawień i programowań urządzeń sterujących oświetleniem (…)

·     wymianę lub naprawę urządzeń sterujących oświetleniem ulicznym, kontrolę, regulację ustawień urządzeń sterujących (…)

·     systematyczne usuwanie plakatów, reklam, obejm itp. z oświetlenia (oprócz umieszczonych za zgodą właściciela oświetlenia) wraz z wyczyszczeniem słupa oświetleniowego, kontrole oświetlenia w godzinach funkcjonowania (…)

·     kontrole stanu oświetlenia i świecenia przeprowadzane wspólne z Zamawiającym (pojazdem Wykonawcy) na zlecenie Zamawiającego,

·     prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej tj.: 1) książki zgłoszeń usterek i awarii oświetlenia, 2) książki przeglądów, konserwacji i remontów oświetlenia,

·     sporządzanie comiesięcznych sprawozdań z realizacji umowy, zgodnie z treścią załącznika nr 2 do zamówienia,

·     raz w tygodniu Wykonawca jest zobowiązany do przekazania raportu z wykonanych napraw zgłaszanych przez Zamawiającego,

·     informowanie Zamawiającego o awariach sieci zasilającej i urządzeń sterowniczych powodujących czasowe zaciemnienie ulic,

·     uczestnictwo osoby uprawnionej (elektryka) przy odbiorach przebudowanych słupów oświetleniowych stanowiących własność Miasta (…),

·     usuwanie kabli teletechnicznych podwieszonych na słupach oświetleniowych bez zgody właściciela słupów”.

Dodatkowo w załączniku doprecyzowującym zakres rzeczowy zadania pn. „(…)” wskazano między innymi, że:

1)  Wykonawca realizując umowę dba o to, aby punkty świetlne i punkty poboru energii objęte umową były czynne, sieć oświetleniowa utrzymana była w należytym stanie technicznym i nie zagrażała bezpieczeństwu osób postronnych,

2)  zgłoszone awarie i usterki Wykonawca usuwa bez zbędnej zwłoki, w przypadku braku możliwości uruchomienia oświetlenia Wykonawca powiadamia niezwłocznie Zamawiającego o tym fakcie i planowanym terminie usunięcia awarii,

3)  Wykonawca zabezpiecza miejsca uszkodzeń oświetlenia wynikających z przypadków losowych (wypadek drogowy, wandalizm, wichura, kradzież itp.) niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia (maksymalnie do 3 godzin) i usuwa je w terminie do 20-stu dni od zaistnienia zdarzenia oraz powiadania telefonicznie Zamawiającego o usunięciu uszkodzenia,

4)  Wykonawca ponosi pełną odpowiedzialność wobec osób trzecich w przypadku wystąpienia ewentualnych szkód wynikających z realizacji umowy,

5)  Wykonawca dochodzi roszczeń od sprawcy w przypadku uszkodzenia, dewastacji lub kradzieży elementów oświetlenia.

W umowie z Miastem nie przewidziano odrębnego wynagrodzenia stanowiącego zwrot poniesionych przez Spółkę kosztów napraw słupów oświetleniowych w efekcie zaistnienia zdarzeń losowych takich jaki kolizje pojazdów mechanicznych ze słupami oświetleniowymi.

(…) doszło natomiast do zdarzenia drogowego polegającego na uszkodzeniu (…) słupów oświetleniowych objętych umową, którego to uszkodzenia dokonał kierowca pojazdu mechanicznego (osoba trzecia względem stron umowy). Spółka zgodnie z umową naprawiła powyższe słupy ponosząc koszt (…) brutto. Prace trwały (…) zostały zakończone sporządzeniem protokołu końcowego (…). Równolegle Spółka zwróciła się do ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego będącego sprawcą zdarzenia drogowego powodującego wystąpienie uszkodzenia tych (…) słupów oświetleniowych.

Ubezpieczyciel wypłacił Spółce całą kwotę (…) określając tę kwotę w swoim piśmie skierowanym do Spółki jako „odszkodowanie za uszkodzenie mienia”, przy czym kwota (…) została Spółce przekazana przez ubezpieczyciela (…), a kwota (…) została przekazana Spółce przez ubezpieczyciela (…). Wyżej wskazana kwota potrzebna do naprawy zaistniałej szkody w mieniu Miasta znacząco przekraczała umownie określony ryczałtowy koszt utrzymania tych (…) słupów oświetleniowych.

Miasto w związku z wystąpieniem wyżej opisanej szkody w jego mieniu wydało pismo, w którym informuje, że Spółka jest podmiotem, który zgodnie z umową dochodzi odszkodowania za uszkodzenia słupów oświetleniowych i to Spółka zarazem jest beneficjentem odszkodowania z polisy OC sprawcy szkody.

Uszkodzenie słupów obejmowało naderwane kable oraz uszkodzone tabliczki słupowe, przy czym naprawa obejmowała demontaż słupów oświetleniowych, wysięgników rurowych i opraw oświetlenia zewnętrznego, wymianę uszkodzonych elementów, ponowne osadzenie słupów oświetleniowych oraz ich kalibrację elektroenergetyczną.

Pytania

1.  Czy naprawa (…) słupów oświetleniowych uszkodzonych przez kierowcę pojazdu mechanicznego wykonana przez Spółkę, której koszt został zwrócony Spółce przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, stanowi czynność opodatkowaną VAT?

2.  Czy jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 będzie twierdząca, to kwotę podatku należnego należy obliczyć poprzez ustalenie kwoty VAT w stu od kwoty otrzymanego odszkodowania, tj. należy potraktować otrzymane odszkodowanie już jako kwotę brutto?

3.  Czy jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 będzie twierdząca, to obowiązek podatkowy w VAT w odniesieniu do tej czynności opodatkowanej wystąpi z chwilą wystawienia faktury przez Spółkę, na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, a w przypadku niewystawienia faktury, w dacie upływu terminu do jej wystawienia, zgodnie z art. 19a ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług?

4.  Czy jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 będzie twierdząca, to względem Spółki występuje obowiązek wystawienia faktury dla nabywcy (Miasta) dokumentującej wykonane świadczenia naprawy słupów oświetleniowych?

Państwa stanowisko w sprawie

Naprawa (…) słupów oświetleniowych uszkodzonych przez kierowcę pojazdu mechanicznego wykonana przez Spółkę, której koszt został zwrócony Spółce przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, nie stanowi czynności opodatkowanej VAT.

Uzasadnienie do stanowiska własnego Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 8 ust. 1 u.p.t.u., przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Definicja „świadczenia usług” ma więc charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach działalności gospodarczej. W świetle powołanych przepisów przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie, które nie jest dostawą towarów, świadczone na rzecz innego podmiotu. Jednocześnie jak wynika z treści powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie.

Podkreślenia jednak wymaga, iż tak szerokie wskazanie zakresu zastosowania art. 8 ust. 1 u.p.t.u. nie oznacza, że świadczeniem usług jest każda czynność, czy zdarzenie, którego efektem jest przeniesienie środków finansowych jednego podmiotu na rzecz innego podmiotu. Dychotomiczny podział transakcji krajowych na gruncie u.p.t.u. na świadczenie usług i dostawę towarów nie oznacza, że podział ten wypełnia wszelkie przejawy aktywności podmiotów gospodarczych, a każdy przepływ środków finansowych dokonywany przez podatnika VAT musi być przyporządkowany świadczeniu usług lub dostawie towarów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. I FSK 1493/13).

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok w sprawie o sygn. C-498/99) wynika natomiast, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność opodatkowaną VAT, uważana może być jedynie czynność realizowana w sytuacjach, w których:

·      istnieje związek prawny między stronami transakcji, w ramach którego następuje wzajemne świadczenie,

·      wynagrodzenie otrzymane przez jedną stronę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone przez tę stronę,

·      istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie usługodawcy,

·      odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana VAT,

·      istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości świadczenia wzajemnego.

Z kolei w niniejszej sprawie, zgodnie z postanowieniami umowy z Miastem, Spółka zobowiązana była do zabezpieczenia miejsca uszkodzeń oświetlenia wynikających z przypadków losowych (takich jak wypadek drogowy) niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia (maksymalnie do 3 godzin) i usunięcia ich w terminie do 20-stu dni od zaistnienia zdarzenia oraz powiadomienia telefonicznie Zamawiającego o usunięciu uszkodzenia. Spółce nie przysługiwało jednak dodatkowe wynagrodzenie za wykonane prace. Wnioskodawca naprawił zatem uszkodzone słupy oświetleniowe, by doprowadzić mienie powierzone do stanu zgodnego z umową, jednak postanowienia umowy nie przewidywały na rzecz Spółki dodatkowego wynagrodzenia za naprawę słupów uszkodzonych w zdarzeniach losowych.

Trudno zatem uznać, by istniało zobowiązanie umowne (stosunek prawny) przewidujące uzyskanie należności przez Spółkę za wykonanie naprawy. Otrzymane środki od ubezpieczyciela stanowiły bowiem odszkodowanie z tytułu wyrządzenia szkody przez osobę fizyczną, za którą osoba ta ponosiła odpowiedzialność cywilną na zasadzie ex delictu.

Istotą odszkodowań nie jest bowiem płatność za świadczenie lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną (świadczenie w zamian za wynagrodzenie), co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Spółki. Wnioskodawca nie miał podstaw umownych, by oczekiwać zwrotu poniesionych kosztów naprawy słupów uszkodzonych w zdarzeniu losowym, a zarazem zapłata nie była więc związana ze zobowiązaniem się Spółki do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Wnioskodawca poniósł więc koszt utrzymania mienia powierzonego w standardzie wymaganym umową („Wykonawca realizując umowę dba o to, aby punkty świetlne i punkty poboru energii objęte umową były czynne, sieć oświetleniowa utrzymana była w należytym stanie technicznym i nie zagrażała bezpieczeństwu osób postronnych”), przy czym stanowiło to realizację zobowiązania Spółki, któremu nie towarzyszyło dodatkowe wynagrodzenie określone umownie. W razie odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela sprawcy szkody, Spółka poniosłaby wydatki na naprawę jedynie na własny koszt.

Zaznaczyć natomiast trzeba, że odpłatność zachodzi, gdy pomiędzy dostawcą/usługodawcą a odbiorcą/usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymywane przez dostawcę/usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości zrealizowanej dostawy/usługi. Bezpośredni związek istnieje wówczas, gdy dwa świadczenia są od siebie wzajemnie zależne, a mianowicie jedno jest dokonywane tylko pod warunkiem dokonania drugiego - i odwrotnie (por. wyrok TSUE w sprawie C-90/20, pkt 27; wyrok C21/20, pkt 31; wyrok C-295/17, pkt 39; wyrok C-270/09, pkt 16; wyrok C-277/05, pkt 19; wyrok C653/11, pkt 40; wyrok C-250/14, pkt 22 i 23; wyrok C-40/09, pkt 27; wyrok C-90/20, pkt 41; wyrok C94/19, pkt 26).

Analogiczną wykładnię przepisów u.p.t.u. zaprezentował między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w swoim wyroku z 19 marca 2025 r. w sprawie o sygn. I SA/OI 83/25. Sprawa wówczas dotyczyła wykonawcy prac budowlanych zobowiązanego do realizacji tych prac budowlanych. Na skutek zdarzenia losowego w postaci pożaru jego materiały oraz część wykonanych prac uległy zniszczeniu. Za doznaną szkodę wykonawca ten otrzymał odszkodowanie od ubezpieczyciela. Sąd z kolei na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wskazał, co następuje: „Zauważyć należy, że istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczeniem w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podmiotu, który je otrzymał. Zapłata określonej kwoty pieniężnej wynika natomiast z konieczności wynagrodzenia straty. W konsekwencji stwierdzić należy, iż podatnik nie odnosi żadnej korzyści, nie uzyskuje żadnego przysporzenia. Brak korzyści powoduje, że obowiązek rozliczenia VAT z tytułu otrzymania odszkodowania nie powstanie u podatnika. W odszkodowaniach brak jest bowiem zachowania symetrii między świadczeniem wynagrodzeniem.

Mając na uwadze zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz przepisy Kodeksu cywilnego regulujące kwestię odszkodowań prawidłowe jest twierdzenie, że odszkodowania – co do zasady – nie są objęte zakresem art. 5 ustawy o VAT i nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, ponieważ ciężko je powiązać z konkretnym świadczeniem.

W związku z tym w ocenie Sądu, w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy rozpoznawanej przez Sąd nie można zakwalifikować przekazanego przez D2. skarżącej Spółce odszkodowania, którą sam organ nazywa w zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie interpretacji indywidualnej – „rekompensatą” – jako wynagrodzenia opodatkowanego podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawca w związku z pożarem poniósł szkodę w postaci utraty zakupionych już materiałów oraz był zmuszony do usunięcia lub naprawy zniszczeń spowodowanych żywiołem. W przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanie faktycznym w momencie wypłaty odszkodowania przez inwestora dla skarżącej Spółki nie wystąpi żadne świadczenie wzajemne – te bowiem wynika z umowy pierwotnej, zobowiązaniowej.

Podkreślić należy, że z treści wniosku o wydanie interpretacji nie wynika aby pomiędzy inwestorem a skarżącą Spółką istniała jakakolwiek umowa z której wynikałoby, że przekazane odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku pożaru w jakikolwiek sposób wpływało na wysokość zobowiązań pieniężnych z umowy pierwotnej, zobowiązaniowej. Raz jeszcze godzi się zauważyć, że organ dokonujący interpretacji indywidualnej jest związany stanem faktycznym lub opisanym zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku i nie ma ani uprawnień, ani środków prawnych do tego, aby przedstawiony mu stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe ustalać lub zmieniać.

Co więcej w celu rozwiania wątpliwości organ wezwał skarżącą Spółkę pismem z 18 października 2024 r. (znak 0111-KDIB3-1.4012.519.2024.1.IK) o doprecyzowanie: „Czy z tytułu otrzymanego od inwestora odszkodowania są Państwo zobowiązani do świadczenia na jego rzecz jakiegokolwiek świadczenia?”

W uzupełnieniu wniosku Spółka jednoznacznie wskazała, że otrzymane od inwestora odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Spółki. Podkreśliła, że to wykonawca we własnym zakresie zapewnia wszelkie materiały oraz urządzenia niezbędne do zrealizowania całej inwestycji. Do momentu ukończenia i przekazania w pełni sprawnej inwestycji, właścicielem wszystkich materiałów oraz urządzeń zamontowanych oraz czekających na zamontowanie jest wykonawca. Zniszczone części obiektu wykonawca jest zobowiązany naprawić i odbudować we własnym zakresie. Podobnie rzecz się ma ze zniszczonymi materiałami budowlanymi, te wykonawca musi nabyć ponownie, by móc kontynuować realizację inwestycji. W świetle powyższego, otrzymane od inwestora odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Spółki. Wypłacone kwoty opisane we wniosku o wydanie interpretacji stanowią wyłącznie „rekompensatę” za utracone materiały i wyrządzone szkody.

Mając na względzie całokształt przedstawionej argumentacji w ocenie Sądu podniesiony przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącej Spółki w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie, poprzez uznanie, że otrzymane odszkodowanie w związku z pożarem stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług na rzecz kontrahenta, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT – jest uzasadniony”.

Podobne stanowisko zawarte zostało także w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 grudnia 2021 r., o znaku 0114-KDIP4-3.4012.570.2021.2.MP. Sprawa dotyczyła wówczas wystąpienia szkody w mieniu spowodowanej zdarzeniem, za które ex delictu odpowiedzialny był zakład wydobywczy. Wówczas podatnik sam naprawił szkodę, a zakład zwrócił koszty tej naprawy. Organ na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wskazał, iż:

„Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą ustalenia, czy zwrot kosztów związanych z usuwaniem szkód wynikających z działalności Zakładu... dokonany przez Zakład... na rzecz Wnioskodawcy, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną świadczenie w zamian za wynagrodzenie, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana z zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji. Ustalanie statusu wypłacanego odszkodowania jako podlegającego bądź niepodlegającego opodatkowaniu VAT należy więc oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Płatność o charakterze odszkodowawczym nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT tylko wtedy, gdy nie będzie istniał związek pomiędzy tą płatnością a jakąkolwiek czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu, na rzecz którego ta płatność jest dokonywana.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że w analizowanej sprawie zwrot kosztów naprawienia szkody nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za poniesione nakłady związane z naprawieniem szkody spowodowanej ruchem Zakładu (...). W konsekwencji, wypłacone Wnioskodawcy przez zakład (...) kwoty pieniężne, obejmujące koszty naprawy i przywrócenia stanu poprzedniego komina w kotłowni przemysłowej nie będą stanowiły wynagrodzenia za świadczenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług”.

Podobnie w niniejszej sprawie, Spółka była podmiotem poszkodowanym na skutek zaistnienia zdarzenia drogowego, ponieważ uszkodzeniu uległo mienie jej powierzone do utrzymania, a właściciel mienia nie przewidywał dodatkowego wynagrodzenia za naprawę uszkodzonego w ten sposób mienia. Ubezpieczyciel sprawcy szkody pokrył więc ubytek w majątku Wnioskodawcy, a sama czynność naprawy słupów oświetleniowych nie może być powiązana jako ekwiwalentna z otrzymaną kwotą odszkodowania. Nie występuje bowiem stosunek prawny, który uprawniałby do otrzymania tej kwoty przez Spółkę od Miasta, co sprawia, że ubezpieczyciel nie wyręczył w tym zakresie Miasta, lecz zrealizował jedynie własne zobowiązanie z umowy ubezpieczenia do pokrycia kosztów naprawienia szkody wyrządzonej przez sprawcę ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej.

W takim stanie faktycznym nie może być mowy o opodatkowaniu VAT czynności naprawy (…) słupów oświetleniowych, których koszt pokrył ubezpieczyciel.

Stanowisko własne Wnioskodawcy do pytania nr 2:

Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca, to kwotę podatku należnego należy obliczyć poprzez ustalenie kwoty VAT w stu od kwoty otrzymanego odszkodowania.

Uzasadnienie do stanowiska własnego Wnioskodawcy:

Stosownie do treści art. 29a ust. 1 u.p.t.u., podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Zaznaczyć więc trzeba, iż kwota uzyskana od ubezpieczyciela jest już pełną kwotą należności przypadających Spółce, co oznacza, że obejmuje także należny podatek od towarów i usług. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się bowiem, że w sytuacjach, w których odszkodowanie stanowi wynagrodzenie będące ekwiwalentem odpowiadającym odpłatności za świadczoną usługę, kwota tego odszkodowania obejmuje już należny podatek od towarów i usług, ponieważ jest odpowiednikiem typowej ceny brutto za zrealizowaną usługę. W wyroku z dnia 28 listopada 2017 roku, sygn. I OSK 280/16, Sąd ten wskazał bowiem co następuje:

„Podstawą opodatkowania VAT jest obrót; obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży (w tym przypadku wywłaszczenia), pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Niebudzące wątpliwości brzmienie powyższych przepisów nie pozwala na uznanie, że "świadczenie należne od nabywcy" w stanie faktycznym sprawy obejmuje należność netto, która powinna zostać dodatkowo powiększona o VAT. Pojęcie sprzedaży użyte w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT należy rozumieć zgodnie z definicją ustawową jako odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 2 pkt 22 ustawy o VAT). W powiązaniu z art. 7 pkt 1 ustawy o VAT, w sprawie za obrót należy uznać kwotę należną z tytułu wywłaszczenia, tj. odszkodowanie pomniejszone następnie o kwotę należnego podatku, przed pomniejszeniem jest to kwota brutto”.

Brzmienie powyższych przepisów wskazuje, że podstawą opodatkowania jest otrzymana kwota zapłaty (całość należnego świadczenia), pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług, i w żadnym razie nie pozwala na uznanie, że „zapłata” obejmuje należność netto, która powinna zostać dodatkowo powiększona o VAT. Podatek ten (VAT) jest więc niewątpliwie składnikiem ceny, elementem, który tworzy cenę brutto i ostatecznie decyduje o jej wysokości. Wskazuje na to również treść art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług, który stanowi, że w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym.

W pełni podzielić więc trzeba prezentowany w orzecznictwie pogląd, że art. 29a ust. 1 u.p.t.u. należy wykładać analogicznie jak art. 29 tej ustawy, obowiązujący do 31 marca 2014 r., z którego jasno wynikało, że stanowiąca podstawę opodatkowania kwota wynagrodzenia za zrealizowane świadczenia (zapłata) to kwota brutto, a zatem zawierająca należny podatek od towarów i usług (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 1995/16, publik. CBOSA).

Jeśli zatem wedle stanowiska organu interpretacyjnego uznane zostanie, że odszkodowanie otrzymane przez Spółkę jest odpłatnością za świadczenie, co w istocie powodować będzie uznanie zaistnienia odpłatnej usługi wykonanej przez Spółkę, to cała otrzymana kwota odszkodowania powinna stanowić kwotę brutto, od której Spółka powinna wyliczyć VAT metodą „w stu”.

Stanowisko własne Wnioskodawcy do pytania nr 3:

Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca, to obowiązek podatkowy w VAT w odniesieniu do tej czynności opodatkowanej wystąpi z chwilą wystawienia faktury przez Spółkę, na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, a w przypadku niewystawienia faktury, w dacie upływu terminu do jej wystawienia, zgodnie z art. 19a ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie do stanowiska własnego Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 19a ust. 1 u.p.t.u., obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Niemniej, wedle treści art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a) u.p.t.u.:

„Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury w przypadkach, o których mowa w art. 106b ust. 1, z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych”.

Z kolei w przypadkach, gdy odszkodowanie przybiera postać odpłatności za wykonaną usługę, przyjmuje się, iż obowiązek podatkowy aktualizuje się w momencie właściwym dla charakteru tego świadczenia wykonanego w zamian za odszkodowanie (por. interpretacja indywidualna o znaku 0114-KDIP4-3.4012.542.2025.2.KM).

Natomiast w niniejszym stanie faktycznym wykonano naprawę (…) słupów oświetleniowych uszkodzonych na skutek zaistnienia zdarzenia drogowego z udziałem pojazdu mechanicznego. Z całą pewnością więc były to prace budowlane.

Stosownie bowiem do treści wyjaśnień do PKWIU, grupowanie 43.21.10.2 (Roboty związane z wykonywaniem pozostałych instalacji elektrycznych) obejmuje między innymi roboty związane z instalowaniem systemów oświetleniowych i sygnalizacyjnych na drogach, lotniskach i w portach. Natomiast grupowanie 43.21.10.2 mieści się w dziale 43 obejmującym „Roboty budowlane specjalistyczne".

Stosownie z kolei do art. 5a u.p.t.u.:

„Towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacji w układzie odpowiadającym Nomenklaturze scalonej (CN) zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.) lub w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są klasyfikowane według Nomenklatury scalonej (CN) lub klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują działy, pozycje, podpozycje lub kody Nomenklatury scalonej (CN) lub symbole klasyfikacji statystycznych”.

Powyższe oznacza, że świadczenie wykonane przez Spółkę stanowiło roboty budowlane. Wobec tego, obowiązek podatkowy w VAT powinien podlegać aktualizacji w chwili wystawienia faktury za wykonane świadczenia. Obowiązek podatkowy podlegał zatem aktualizacji na zasadzie art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a) u.p.t.u. W przypadku jednak niewystawienia faktury w terminie 30 dni od dnia wykonania usługi naprawy słupów oświetleniowych (art. 106i ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 19a ust. 7 u.p.t.u.), tj. od 26 lutego 2026 r., obowiązek podatkowy powstaje wraz z upływem tego terminu 30-dniowego.

Stanowisko własne Wnioskodawcy do pytania nr 4:

Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 1 jest twierdząca, to względem Spółki występuje obowiązek wystawienia faktury dla nabywcy (Miasta) dokumentującego wykonane świadczenia naprawy słupów oświetleniowych.

Uzasadnienie do stanowiska własnego Wnioskodawcy:

Spółka oraz Miasto są czynnymi podatnikami VAT. W takim razie, jeśli naprawa słupów oświetleniowych w zamian za odszkodowanie wypłacane przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie OC sprawcy szkody stanowi odpłatną usługę realizowaną przez Spółkę, to zaistnieje sytuacja, w ramach której czynny podatnik VAT (Spółka) wykonał czynność opodatkowaną (odpłatna naprawa słupów oświetleniowych) na rzecz czynnego podatnika VAT (Miasta).

Zgodnie więc z art. 106b ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.:

„Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem”.

Oznaczało to, że w razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1, Spółka powinna wystawić na rzecz Miasta fakturę dokumentującą wykonane świadczenie w postaci naprawy słupów oświetleniowych uszkodzonych w związku z zaistniałą kolizją drogową.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie braku opodatkowania czynności naprawy słupów oświetleniowych uszkodzonych przez kierowcę pojazdu mechanicznego wykonanej przez Spółkę, której koszt został zwrócony Spółce przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 2 pkt 22 ustawy:

Stosownie do art. 8 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Wobec tego, każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

·     w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

·     świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Przy czym z treści powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Co istotne, na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

·      istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

·      wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

·      istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

·      odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

·      istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Z powołanych przepisów wynika, że definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której wspólnikiem jest spółka komunalna, której wszystkie udziały należą do Gminy (…) oraz są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Świadczą Państwo usługi użyteczności publicznej na terenie Miasta (…). Głównym sposobem uzyskiwania zleceń na realizację tych usług jest otrzymywanie zamówień od Miasta w niekonkurencyjnym trybie (tzw. zamówienia in house) zgodnie z przepisami art. 214 ustawy Prawo zamówień publicznych. Początkowo zlecane były Państwu wyłącznie konkretne usługi związane z odbiorem odpadów komunalnych oraz z oczyszczaniem letnim i zimowym miasta, a także związane z szeroko pojętym utrzymaniem zieleni. (...) r. zawarli Państwo umowę z Miastem, której przedmiotem była realizacja szeregu odrębnych zadań. Jednym z tych zadań jest „utrzymanie (eksploatacja i konserwacja) oświetlenia dróg i terenów miasta (…)”. W umowie z Miastem zastrzeżono, że w przypadku zniszczenia lub uszkodzenia mienia Zamawiającego (Miasta) w trakcie realizacji przedmiotu Umowy, są Państwo – w porozumieniu z Zamawiającym – zobowiązani do przywrócenia tego mienia do stanu poprzedniego poprzez zakup, naprawę bądź odtworzenie we własnym zakresie i na własny koszt, lub pokrycia kosztów zakupu, naprawy lub odtworzenia.

Państwa obowiązki w zakresie realizacji zadania pn. „(…)” zostały doprecyzowane w załączniku do umowy, w którym wskazano między innymi, że:

1)  Wykonawca realizując umowę dba o to, aby punkty świetlne i punkty poboru energii objęte umową były czynne, sieć oświetleniowa utrzymana była w należytym stanie technicznym i nie zagrażała bezpieczeństwu osób postronnych,

2)  zgłoszone awarie i usterki Wykonawca usuwa bez zbędnej zwłoki, w przypadku braku możliwości uruchomienia oświetlenia Wykonawca powiadamia niezwłocznie Zamawiającego o tym fakcie i planowanym terminie usunięcia awarii,

3)  Wykonawca zabezpiecza miejsca uszkodzeń oświetlenia wynikających z przypadków losowych (wypadek drogowy, wandalizm, wichura, kradzież itp.) niezwłocznie po zaistnieniu zdarzenia (...) i usuwa je w terminie do (...) od zaistnienia zdarzenia oraz powiadania telefonicznie Zamawiającego o usunięciu uszkodzenia,

4)  Wykonawca ponosi pełną odpowiedzialność wobec osób trzecich w przypadku wystąpienia ewentualnych szkód wynikających z realizacji umowy oraz, że

5)  Wykonawca dochodzi roszczeń od sprawcy w przypadku uszkodzenia, dewastacji lub kradzieży elementów oświetlenia.

Wynagrodzenie za wykonanie całej umowy ustalono na (…) brutto, w tym utrzymanie (eksploatacja i konserwacja) oświetlenia dróg i terenów miasta (…) na (...) brutto. Jest to wynagrodzenie ryczałtowe, która zgodnie z postanowieniami umowy uwzględnia wszelkie koszty ponoszone przez Państwa związane z należytym wykonaniem przedmiotu Umowy. Wskazane wynagrodzenie ryczałtowe jest wynagrodzeniem maksymalnym, co oznacza, w każdym miesiącu należy się Państwu wynagrodzenie wedle cen jednostkowych za dane rzeczywiście wykonane pojedyncze świadczenia składające się na zadanie pn. „(…)”. Maksymalne wynagrodzenie obliczono przyjmując, że utrzymanie oświetlenia obejmuje utrzymanie (…) opraw oświetleniowych starszego typu, za których utrzymanie należy się (…) netto za sztukę na miesiąc oraz (…) opraw oświetleniowych nowszego typu, za których utrzymanie należy się (…) za sztukę na miesiąc. W ten sposób ustalono maksymalne wynagrodzenie ryczałtowe za to zadanie, natomiast Państwu należy się wynagrodzenie maksymalnie do wyżej określonej wartości. W umowie z Miastem nie przewidziano odrębnego wynagrodzenia stanowiącego zwrot poniesionych przez Spółkę kosztów napraw słupów oświetleniowych w efekcie zaistnienia zdarzeń losowych takich jaki kolizje pojazdów mechanicznych ze słupami oświetleniowymi. (…) doszło do zdarzenia drogowego polegającego na uszkodzeniu (…) słupów oświetleniowych objętych umową, którego to uszkodzenia dokonał kierowca pojazdu mechanicznego (osoba trzecia względem stron umowy). Uszkodzenie słupów obejmowało naderwane kable oraz uszkodzone tabliczki słupowe. Zgodnie z umową naprawili Państwo powyższe słupy ponosząc koszt (…) brutto. Prace trwały (…) i zostały zakończone sporządzeniem protokołu końcowego (…). Naprawa obejmowała demontaż słupów oświetleniowych, wysięgników rurowych i opraw oświetlenia zewnętrznego, wymianę uszkodzonych elementów, ponowne osadzenie słupów oświetleniowych oraz ich kalibrację elektroenergetyczną. Równolegle zwrócili się Państwo do ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego będącego sprawcą zdarzenia drogowego powodującego wystąpienie uszkodzenia (…) słupów oświetleniowych. Ubezpieczyciel wypłacił Państwu całą kwotę (…) tytułem odszkodowania za uszkodzenie mienia, przy czym kwota (…) została przekazana Państwu przez ubezpieczyciela (…), a kwota (…) została przekazana Państwu przez ubezpieczyciela (…). Wyżej wskazana kwota potrzebna do naprawy zaistniałej szkody w mieniu Miasta znacząco przekraczała umownie określony ryczałtowy koszt utrzymania (…) słupów oświetleniowych. Miasto poinformowało Państwa, że Państwo są podmiotem, który zgodnie z umową dochodzi odszkodowania za uszkodzenia słupów oświetleniowych i to Państwo są beneficjentem odszkodowania z polisy OC sprawcy szkody.

Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności braku opodatkowania czynności naprawy słupów oświetleniowych uszkodzonych przez kierowcę pojazdu mechanicznego wykonanej przez Spółkę, której koszt został zwrócony Spółce przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).

Odnosząc się do Państwa wątpliwości wskazać należy, że przepisy prawa podatkowego nie zawierają definicji pojęcia „odszkodowanie”. Zatem w tym zakresie należy posiłkować się przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 361 § 1 i § 2 Kodeks cywilny:

Na podstawie art. 363 § 1 i § 2 Kodeks cywilny:

Zgodnie z art. 805 Kodeksu cywilnego:

Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.

W konsekwencji powyższego, aby móc mówić o odszkodowawczym charakterze płatności, musimy mieć do czynienia nie z płatnością za świadczenie, lecz rekompensatą za szkodę. W takim przypadku brakuje czynnika ekwiwalentności, bowiem odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika, ale koniecznością pokrycia powstałej szkody.

W sytuacji uznania płatności za odszkodowanie niemające bezpośredniego związku z żadną czynnością o charakterze świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego, otrzymanie odszkodowania nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Ustalanie statusu wypłaconego odszkodowania, jako podlegającego bądź niepodlegającego opodatkowaniu VAT, należy więc oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Bez znaczenia pozostaje nazwa danej płatności. Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie ma bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia z Państwa strony, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i jako taka nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

W przedstawionym stanie faktycznym doszło do uszkodzenia (…) słupów oświetleniowych. W związku z zawartą z Miastem umową realizują Państwo zadanie polegające na utrzymaniu (eksploatacja i konserwacja) oświetlenia dróg i terenów Miasta, w ramach którego zobowiązani są Państwo m.in. do niezwłocznego zabezpiecza miejsca uszkodzeń oświetlenia wynikających z przypadków losowych oraz usunięcia uszkodzeń. Za realizację ww. zadania otrzymują Państwo od Miasta wynagrodzenie.

Kwota potrzebna do naprawy zaistniałej szkody w mieniu Miasta znacząco przekraczała umownie określony ryczałtowy koszt utrzymania (…) słupów oświetleniowych. Z zawartej umowy wynika, że to Państwo dochodzą roszczeń od sprawcy w przypadku uszkodzenia, dewastacji lub kradzieży elementów oświetlenia, co też Państwo uczynili oraz co Miasto potwierdziło w przesłanym Państwu piśmie wskakując jednocześnie, że to Państwo są beneficjentem odszkodowania z polisy OC sprawcy szkody.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że otrzymana kwota odszkodowania, wypłacona przez ubezpieczyciela mająca pokryć koszty naprawy (…) słupów oświetleniowych, nie jest płatnością za świadczenie przez Państwa usługi na rzecz ubezpieczyciela.

Wypłaconego odszkodowania nie można uznać zatem za wynagrodzenie, jakie otrzymali Państwo w związku ze świadczonymi usługami. Stanowi ono bowiem rekompensatę poniesionej szkody w wyniku kolizji drogowej.

Podsumowując stwierdzam, że naprawa (…) słupów oświetleniowych uszkodzonych przez kierowcę pojazdu mechanicznego wykonana przez Państwa, której koszt został zwrócony Państwu przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Z uwagi na to, że naprawa przez Państwa (…) słupów oświetleniowych uszkodzonych przez kierowcę pojazdu mechanicznego, której koszt został zwrócony Państwu przez ubezpieczyciela zapewniającego ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz, że odpowiedź na pytania oznaczone we wniosku nr 2 – 4 uzależnili Państwo od twierdzącej odpowiedzi na pytanie nr 1, to pytania dotyczące obliczenia kwoty podatku należnego od kwoty otrzymanego odszkodowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 2), momentu powstania obowiązku podatkowego (pytanie oznaczone we wniosku nr 3) oraz obowiązku wystawienia faktury dla nabywcy (Miasta) dokumentującej wykonane świadczenia naprawy słupów oświetleniowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 4) nie wymagają odpowiedzi.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.